
William Shakespeare
Angielski poeta, dramaturg, aktor. Powszechnie uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury angielskiej oraz reformatorów teatru. Uznaje się go za poetę narodowego Anglii. Sztuki Szekspira zostały przetłumaczone na wszystkie najważniejsze języki nowożytne.
Prace tego autora miały ogromny wpływ zarówno na teatr w jego czasach, jak i ten współczesny. Dzieła Shakespeare’a stanowią nie tylko najwybitniejsze przykłady zachodniej literatury, dzięki nim rozwinął się także teatr elżbietański, poprzez zwiększenie wymagań co do tego, co można pokazać za pomocą postaci, scenariusza lub fabuły. Jego twórczość pozwoliła, żeby sztuki teatralne zostały docenione przez intelektualistów, zadowalając jednocześnie tych, którzy szukają zwykłej rozrywki. Teatr w okresie, w którym poeta przybył do Londynu, ulegał licznym zmianom. We wczesnych latach jego pobytu najpopularniejsze były sztuki moralizatorskie, wspierane przez Tudorów. Postaci tam występujące, które były personifikacją atrybutów moralnych, jak i sama fabuła były mało realistyczne; ukazywały wyższość dobra nad złem poprzez farsę i slapstick. Jednocześnie na uniwersytetach inscenizowano dramaty rzymskie, głównie po łacinie. Ich styl był bardzo formalny, przedkładano długie monologi i statyczność postaci nad dynamiczną akcję.
Pod koniec XVI wieku pisarze tacy jak Christopher Marlowe zaczęli zmieniać teatr. Odeszli od tradycyjnych koncepcji na rzecz sekularyzacji przedstawień. Ich dzieła łączyły w sobie poetycki styl i filozoficzne odniesienia uniwersyteckich autorów z łatwą przyswajalnością, znaną z utworów moralizatorskich. Jednocześnie były mniej dwuznaczne, rzadziej wykorzystywano alegorię. Inspirowany tym stylem, Shakespeare wyniósł go na nowy poziom.
Wiersz
Dzieła Shakespeare’a są w przeważającej części napisane wierszem, choć stosował on również prozę. W swoich dramatach wykorzystywał przede wszystkim wiersz biały, czyli nierymowany pentametr jambiczny, to znaczy sylabotoniczny dziesięciozgłoskowiec, w którym akcenty padają na parzyste sylaby wersu. Natomiast poematy napisał Shakespeare przy użyciu kunsztownych strof, sekstyny, użytej w opowieści o Wenus i Adonisie, i strofy królewskiej, czyli rhyme royal, spożytkowanej w historii Lukrecji i w Skardze zakochanej. Sonety Shakespeare rymował abab cdcd efef gg. Ten układ współbrzmień do dziś nazywa się szekspirowskim. Shakespeare instrumentował swoje utwory nie tylko rymem, ale także aliteracją. Przykładu aliteracji dostarcza tytuł Love’s Labour’s Lost. Stosował też grę słów, czyli pun.
Wpływ Szekspira na literaturę polską
Dzieła Szekspira, zostały odkryte przez pisarzy epoki romantyzmu, miały duży wpływ także na Polaków. Juliusz Słowacki w swoich dziełach często odwołuje się do jego utworów. W Kordianie (1834) można odnaleźć odniesienia do kryzysu moralnego głównego bohatera (Hamlet),pojawiają się też siły nadprzyrodzone (Makbet). W Balladynie (1839) odnaleźć można wiele nawiązań do „Snu nocy letniej” – jak postaci Goplany i Tytanii czy Puka, na którym wzorowany jest Skierka. Inne dramaty, jak na przykład Maria Stuart (1832),także odnoszą się do dzieł Shakespeare’a. O swojej fascynacji pisał także w 1834 w liście do matki. Do jego twórczości odwołuje się także Adam Mickiewicz, który cytuje fragment tekstu jednego z jego utworów (Methinks, I see... where? – In my mind’s eyes) w balladzie Romantyczność (1822).
Zobacz stronę autora
OPINIE i DYSKUSJE o książce Król Henryk VI
Druga część jest nieco lepsza niż pierwsza. Wszyscy knują i podnoszą bunt, królowa romansuje, a król jakby tego nie zauważał - jeno zanosi modły i zdaje na łaskę boską. Od biedy można uznać to za przejaw szaleństwa, jednak obok "Króla Leara" ta sztuka, niestety, nawet na półce panaszekspirowej nie stała. Szkoda, bo materia była przednia, a wygląda na to, że musi wystarczyć Philippa Gregory.
Druga część jest nieco lepsza niż pierwsza. Wszyscy knują i podnoszą bunt, królowa romansuje, a król jakby tego nie zauważał - jeno zanosi modły i zdaje na łaskę boską. Od biedy można uznać to za przejaw szaleństwa, jednak obok "Króla Leara" ta sztuka, niestety, nawet na półce panaszekspirowej nie stała. Szkoda, bo materia była przednia, a wygląda na to, że musi wystarczyć...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toNiestety, część pierwsza to spore rozczarowanie. Shakespeare dopiero uczył się pisać. Boli też, choć nie dziwi, sposób przedstawienia Joanny d'Arc.
Niestety, część pierwsza to spore rozczarowanie. Shakespeare dopiero uczył się pisać. Boli też, choć nie dziwi, sposób przedstawienia Joanny d'Arc.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toChyba najlepsza i najdłuższa kronika Williama Szekspira. Chronologią wydarzeń obejmuje dwa istotne konflikty w historii Anglii: Wojnę Stuletnią oraz Wojnę Dwóch Róż (która była inspiracją do powstania Gry o Tron). Pomimo aż trzech części, fabułę da się ogarnąć znacznie łatwiej niż w przypadku Ryszarda II i III. Niestety, pod sam koniec poszczególni członkowie frakcji Króla Henryka VI oraz Księcia Yorku tak często zmieniają strony konfliktu, że nie wiadomo do końca kto z kim przystaje. Jest to jednak tylko mały minus, który nie umniejsza temu dziełu w żaden sposób. Dla fanów historii i twórczości Szekspira jest to na pewno pozycja obowiązkowa.
Chyba najlepsza i najdłuższa kronika Williama Szekspira. Chronologią wydarzeń obejmuje dwa istotne konflikty w historii Anglii: Wojnę Stuletnią oraz Wojnę Dwóch Róż (która była inspiracją do powstania Gry o Tron). Pomimo aż trzech części, fabułę da się ogarnąć znacznie łatwiej niż w przypadku Ryszarda II i III. Niestety, pod sam koniec poszczególni członkowie frakcji Króla...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toNie dziwię się, że Szekspir wybrał panowanie Henryka VI na utwór rozpoczynający cykl kronik, opiewających dzieje Anglii (pomijając już fakt, że stuprocentowe autorstwo Szekspira jest w tym przypadku bardzo wątpliwe). Pierwsza połowa XV wieku była bowiem okresem, w którym Anglia targana była wojną domową, a korona przechodziła z rąk do rąk, za pośrednictwem zdrad, intryg, zmian sojuszy, mordów. Ten dramat jest dość rzetelnym obrazem tamtych historycznych wydarzeń.
Mamy tu więc i wojnę z Francją, która zapragnęła wyzwolić się spod angielskiego panowania (to właśnie ten okres wiąże się z legendarnym wystąpieniem Joanny d'Arc i jej udziałem w zwycięstwie francuskim),mamy koronację Henryka VI oraz jego małżeństwo z Małgorzatą, mamy wreszcie bunt rodu Yorków i zawiązanie się tzw. wojny dwóch róż, w wyniku której ostatecznie Henryk VI zostanie zamordowany, a Anglia znajdzie się w rękach rodu Yorków. Zresztą - jak sugeruje zakończenie - spokój nie zapanuje zbyt długo, bo wśród podwładnych nowego króla już zaczynają tlić się kolejne intrygi, pojawiają się kolejni pretendenci do tronu i władzy... Trup ściele się tu gęsto, wojenne potyczki trwają w zasadzie przez niemal całość utworu.
Jako że nie jest to opracowanie dla badacza historii, ale dramat, do tego jeszcze napisany w formie poetyckiej - lektura nie należy do najłatwiejszych. Mnogość pojawiających się książąt, hrabiów i innych przedstawicieli znamienitych rodów, tytułowanie ich raz z nazwiska, raz z imienia, zmieniająca się niemal z każdym aktem sceneria (o jedności miejsca akcji można tu tylko pomarzyć),zmieniające się sojusze, coraz to kolejni ginący bohaterowie - powoduje to wszystko niezły mętlik i ujemnie wpływa na prostotę odbioru dzieła. Bezapelacyjnie trzeba też liznąć choć trochę podstawowej wiedzy w tematyce wojny dwóch róż, żeby w ogóle zrozumieć istotę opisywanych wydarzeń. Niemniej jednak, nie można odmówić temu utworowi pewnej dozy wielkości. I znać tu już styl, w jakim kierunku powstaną późniejsze kultowe dzieła angielskiego dramaturga.
Nie dziwię się, że Szekspir wybrał panowanie Henryka VI na utwór rozpoczynający cykl kronik, opiewających dzieje Anglii (pomijając już fakt, że stuprocentowe autorstwo Szekspira jest w tym przypadku bardzo wątpliwe). Pierwsza połowa XV wieku była bowiem okresem, w którym Anglia targana była wojną domową, a korona przechodziła z rąk do rąk, za pośrednictwem zdrad, intryg,...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to