Charles Patrick Fitzgerald

Bardzo dobra książka dla początkującego studenta najstarszej istniejącej kultury świata. Oczywiście jest to pozycja przestarzała i niekompletna, bo Fitzgerald „dociera” w niej zaledwie do początków XX wieku. Tym nie mniej zalety tej pozycji przeważają wszelakie wady. Już w tytule pojawia się słowo „zarys”, sygnalizujące, że przedstawione zostaną zaledwie podstawowe zagadnienia tematu. Autor w pełni zdaje sobie sprawę, że w jednym tomie nie da się po prostu opisać tak obszernego fenomenu, jakim jest historia Chin. Drugim elementem, który ułatwia przyswojenie wiedzy, jest fakt, że Fitzgerald kładzie duży nacisk na syntezę, poświęcając dla niej nawet chronologię wydarzeń. Jest to podejście bardzo słuszne, zważywszy, że książka jest dla laików, a nie dla fachowców. Warto dodać, że brytyjski historyk poświęca sporo miejsca na opis kontaktów Państwa Środka z krajami leżącymi na zachód od Chin. Bardzo krytycznie ocenia on poczynania Europejczyków (w tym własnych rodaków) w Azji Południowo-Wschodniej i u wybrzeży cesarstwa. Styl Fitzgeralda oraz dobre tłumaczenie na polski sprawiają, że lektura jest bardzo przyjemna. Jedynym mankamentem jest mała ilość dobrych reprodukcji w kolorze (co jest jednak problemem ówczesnej poligrafii).