Ahto Levi

Książka wyszperana przeze mnie w antykwariacie. Zaintrygowalo mnie miejsce urodzenia autora Estońska wyspa Saarema.  (Choć nie wiem czy sam Levi czuł się bardziej Estonczykiem, czy Rosjaninem, jego książki w większisci nie zostały przetłumaczone na estonski). Wyspa pojawia się kilkukrotnie w opowieści, jako nostalgicznie opisywane miejsce dzieciństwa autora i zarazem bohatera powieści i miejsce odpoczynku od życia w Moskwie. Książka stanowi kontynuację "Notatnika Szarego Wilka" - pamiętnika autora z czasów pobytów w więzieniach. Brak znajomości pierwszej części nie stanowi jednak przeszkody dla czytelnika "Uśmiechu fortuny" Fabuła opisuje starania byłego przestępcy - wieźnia łagrów o odnalezienie się w codziennym życiu po wyjściu na wolność. Nie jest to proces łatwy i naznaczony wieloma "upadkami", bo przeszłość nie ułatwia mu ani znalezienia zatrudnienia ani miejsca stałego zamieszkania,ani wyswobodzenia się z kręgów podobnych mu ludzi z marginesu. Ciekawe sa opisy postaci z tego pólswiatka - bardzo realistyczne, "soczyste", ale nie przerysowane. To rzeczywiście ludzie z krwi i kości ze swoimi wadami ale też marzeniami, planami i własnymi - różnymi -pomysłami na urządzenie się w życu. Większość z nich jednak zmagala się z  poczuciem samotności i koniecznością radzenia sobie samemu ( tak jak każde umiało). W tle mamy pokazane realia działania państwa radzieckiego w latach 50/60, co niewątpliwie dodaje atrakcyjności książce.  To co zostało przedstawione w przerysowany sposób, to dążenie głównego bohatera (Szarego Wilka) do odnalezienia sie i stania się wzorowym obywatelem - nawróconym na dobrą drogę  przestępca, a wszystko dzięki sprawnemu  systemowi resocjalizacji. Ogólnie- ciekawostka czytelnicza, którą przeczytałam z przyjemnością, choć wracać do niej raczej nie będę.