Mariusz Kuźba

Ciekawa publikacja prezentująca czytelnikowi osobistą religijność i stosunek do różnych grup wyznaniowych w Carskiej Rosji ostatniego jej monarchy Mikołaja II. Rzadko spotyka się prace w całości poświęcone wyżej wymienionemu zagadnieniu. Zwykle tego typu sprawom poświęca się albo rozdział w biografii (zwykle prezentujący życie osobiste i osobowość bohatera) albo problemy te są poruszane na kartach książki jako części głównych zagadnień. W tym wypadku autor, opierając się tylko na polskiej literaturze, postanowił napisać biografię Mikołaja II od strony wiary. Nie ograniczył się jednak do samego cara, ale również sporo miejsca poświęcił opisowi Rosji pod jego rządami (pozwala to lepiej zrozumieć z jakimi wyzwaniami mierzył się władca) oraz ocenie cara przez historiografię, dostępną w j. polskim, w ciągu XX i pierwszych lat XXI w. Trzeba przyznać, że książka jest dobra. Autorowi udało się zachować obiektywizm odnoszący się do opisanej postaci i problemowego zagadnienia, choć czasami wyczuwa się uleganie białej legendzie Mikołaja II. Należy również zaznaczyć, że książka nie ma charakteru wyczerpującego tytułowe zagadnienie. Jest to raczej synteza, a ilość poruszanych i sygnalizowanych zagadnień aż prosi się o nowe prace które mogłyby całościowo je oświetlić. Każdemu zainteresowanemu Rosją końca caratu i dynastii Romanowów polecam.