Cytat dnia
Za oknem wyłaniają się z oparów gęstej mgły majestatyczne mogoty - kopiaste, stromościenne pagóry, powstałe ze skał wapiennych. Należą do pa...
Najnowsze artykuły
ArtykułyWielka Wiosenna Wyprzedaż w Matras.pl: tysiące książek nawet 80% taniej
1
ArtykułyJon Frederickson i jego książka „Kłamstwa, którymi żyjemy”, czyli o poznaniu samych siebie oczami psychoterapeuty2
ArtykułyCzytelnicy wybrali Książki Roku 2025. Oto zwycięzcy97
ArtykułyCzytamy w weekend. 13 marca 2026512
Popularne wyszukiwania
Książki i czasopisma
- Wszystkie
- Książki
- Czasopisma
2025
2016
Kuba. Syndrom wyspy Krzysztof Jacek Hinz 
Dość długo nie mogłam w tę książkę wsiąknąć i rozpoznać o czym ona właściwie jest, czy o tej wyjątkowej wyspie, czy bardziej o autorze. Ostatecznie uznałam, że książka Kuba: syndrom wyspy jest w równym stopniu o najnowszej historii komunizmu w tym (k)raju oraz o obsesji autora, żeby trafić w moment kiedy ten ustrój upadnie.
Spodziewałam się, że będzie mocno odautorsko ale jakoś tak bardziej smaczkowo kubańsko, regionalnie i lokalnie. Jednak na początku prywatne historie autora tak nie wybrzmiewają. Sporo tu ogólnej historii Kuby, opowieści o Castro, komunizmie w wydaniu kubańskim – plany na rekordowe wydobycie cukru, czy historie stachanowców. Ciekawie, ale jakoś tak bez celu. Pewnie dlatego trudno mi było wejść w rytm tej historii.
🌅 Obsesja
Później historia się klaruje. Jakby wraz z doświadczeniami wyostrzało się też spojrzenie autora i jego pragnienia. A miał jedno – żeby ogłosić światu, że reżim Castro upadł. Wraz z książką jest ono coraz wyraźniejsze i jakby coraz silniejsze. Hinz był na wyspie najpierw nielubianym dziennikarzem, później pracował jako doradca przy ambasadzie RP w Hawanie. I był jeszcze bardziej nielubiany, nawet osobiście nielubiany przez samego Castro. Co wydaje się być pewnym zaszczytem, mimo że jeśli w każdej chwili groziło mu wydalenie, oczernianie w prasie, a nawet pobicie. Chociaż spomiędzy wierszy wynika, że to wydalenia z Kuby bał się wtedy najbardziej.
Niestety kubański komunizm przetrwał i Hinz nie miał okazji zrealizować swojego największego pragnienia. Za to udało mu się opisać historię pewnych zmian socjologicznych na tej wyspie. Np. kwestie relacji Kubańczyków (w szczególności Kubanek) z obcokrajowcami. W latach ‘70 bardzo nie było to dobrze widziane, później już się poluzowało.
Albo to, że kiedyś Kubańczyk mógł dostać mandat za chodzenie w koszulce z krótkim rękawkiem, czy spodenkach. Obcokrajowiec mógł się ubierać jak chciał. To surowe podejście do ubrania także się z biegiem czasu zmieniło. Oczywiście wszystkim towarzyszyła bieda, braki wszystkiego, głód, czy uprzywilejowanie rządzących, co znamy także z własnego podwórka.
🌅 Zmiany w niezmiennym
Mimo pozornego trwania w tym samym, relacja Hinza pokazuje, że Kuba zmieniała się na przestrzeni dziesięcioleci. Rewolucja nie upadła, pożarła swoje dzieci, ale też wyewoluowała. Co ciekawe trwa nadal, mimo że Kubańczycy mówili, że Fidel Castro jest szalony.
Na Kubie byłam w 2017 roku. To było bardzo specyficzne i ubogacające doświadczenie, bo podróżowaliśmy na własną rękę, bez opieki biura turystycznego. Gdy mówiłam znajomym, że “tam nic nie ma” to nie rozumieli. Zrozumieli tylko ci, którzy Kubą później odwiedzili. Zresztą decyzję o podróży podjęłam spontanicznie i w pośpiechu. Ja także sądziłam, że to już ostatnie podgrygi specyfiki tego zamkniętego, wręcz zapuszkowanego kraju. A jednak mamy 2025 (na moment wpisu na blogu),a wciąż niewiele się tam zmieniło. Wciąż pokutuje klimat, który Hinz opisuje w swoich wspomnieniach. Warto było sięgnąć po tę książkę, żeby dowiedzieć się skąd to się wzięło i dlaczego życie tak tam wygląda.
Wyspa nie z tego świata Krzysztof Jacek Hinz 
„Wyspa nie z tego świata” Krzysztofa Jacka Hinza to książka, która od pierwszych stron budzi poczucie obcowania z historią tak niezwykłą, że wydaje się bardziej legendą niż zbiorem faktów. Autor podejmuje próbę opowiedzenia dziejów Faustyna Wirkusa, potomka polskich emigrantów, który jako sierżant piechoty morskiej USA trafia na Haiti i niespodziewanie zostaje uznany za króla wyspy La Gonâve. Ta niezwykła biografia od dekad obrastała w mity, a Hinz podejmuje się zadania oddzielenia prawdy od opowieści przekazywanych z ust do ust.
Już na początku książki daje się odczuć, że Hinz bardziej niż klasyczną powieść tworzy dokument — przemyślany, oparty na źródłach i starannie rekonstruujący kontekst historyczny. Autor krok po kroku buduje tło epoki, pokazując skomplikowaną sytuację Haiti, działania amerykańskiej administracji i realia, w jakich przyszło funkcjonować Wirkusowi. Dzięki temu łatwiej zrozumieć, dlaczego losy tego człowieka mogły potoczyć się w tak nieprawdopodobny sposób.
W miarę jak opowieść się rozwija, Faustyn Wirkus z pomnikowej postaci zamienia się w żywego człowieka: ambitnego, ciekawskiego, ale też uwięzionego między oczekiwaniami przełożonych a sympatią lokalnej społeczności. Autor korzysta z autobiograficznych wspomnień Wirkusa, co pozwala oddać jego sposób myślenia i poczucie obowiązku, które tak mocno kształtowało jego działania. Wprowadzone do książki fragmenty wspomnień w języku polskim dodają całości autentyczności.
Jednym z najciekawszych elementów narracji są opisy lokalnych zwyczajów, rytuałów i kultury, które Wirkus poznawał z rosnącą fascynacją. Hinz pokazuje zarówno zdumienie amerykańskiego żołnierza, jak i stopniową akceptację świata, do którego trafił przypadkowo, a który z czasem obdarzył go zaufaniem i uczynił symbolem władzy. To właśnie w tych fragmentach książka staje się najbardziej plastyczna i wciągająca.
Nie da się jednak ukryć, że początek powieści może być dla niektórych czytelników trudny. Mnogość faktów, nazw i szczegółów historycznych sprawia momentami wrażenie, jakby czytało się raport lub opracowanie naukowe. Dopiero później, gdy autor skupia się na samym Wirkusie, całość nabiera płynności i naturalnego tempa. To książka, która wymaga cierpliwości, ale nagradza wytrwałość.
Dużym walorem publikacji są także zdjęcia — nie dekoracyjne, ale dokumentujące realia opisywanej epoki. Wnoszą dodatkową głębię i pozwalają spojrzeć na historię Wirkusa nie tylko przez pryzmat literackiej narracji, lecz także poprzez obraz pozostawiony przez tamtych ludzi i czasy.
Choć Hinz stara się zachować obiektywizm, bohater nie jest tu przedstawiony jako postać pozbawiona wad. Momentami autor zadaje pytania, na które nie ma pewnych odpowiedzi: czy Wirkus był sprawiedliwym władcą? Czy lokalna społeczność obdarzyła go szczerą sympatią, czy widziała w nim narzędzie amerykańskiej administracji? Właśnie te wątpliwości nadają książce refleksyjny ton.
„Wyspa nie z tego świata” to książka dla tych, którzy cenią historie niejednoznaczne, oparte na faktach, ale pełne ludzkich emocji i tajemnic. To opowieść, która odkrywa fascynujący fragment XX wieku i przypomina, że nawet najbardziej nieprawdopodobne losy bywają prawdziwe. Kto szuka literatury łączącej dokument, biografię i historię z nutą egzotyki — znajdzie tu coś dla siebie.
