„Tajemnica nauczycielki” – co kryje się za niepokojąco przenikliwym spojrzeniem Pani Polnej z klasy

Świat naszych przodków

Kiedy zapytamy Katarzynę Berenikę Miszczuk, jak zaczęła się jej przygoda z kulturą słowiańską, odpowie, że z przekory. Podczas gdy wszyscy wokół badali zagadnienia związane z szerzej znaną mitologią grecką, Katarzyna Miszczuk postanowiła obrać inny kierunek zainteresowań, wierząc, że nasze rodzime, słowiańskie wierzenia również mają wiele do zaoferowania.

I tak pojawiły się w jej życiu pierwsze demony, a wraz z nimi powieści dla dorosłych czytelników. Pomysł, aby do słowiańskiego świata zaprosić także dzieci, bardzo długo czekał na realizację. Najskuteczniejszym natchnieniem okazał się starszy synek autorki, dla którego napisała pierwszą część serii: „Tajemnicę domu w Bielinach”.

Jak przyznaje Katarzyna Miszczuk, jako dziecko wychowała się na krótkich opowiadaniach z elementami fantasy, stąd wzięło się jej zamiłowanie do umieszczania elementów grozy we własnych powieściach. I rzeczywiście, jej książki, oprócz wciągającej fabuły, zawierają w sobie sporą dawkę dreszczyku emocji, które niewątpliwie rozbudzają ciekawość młodszych fanów serii. 

Raz, dwa, trzy, Pani Polna patrzy!

Czwarty tom przygód zwariowanego rodzeństwa z Bielin jest jednocześnie ostatnim, zamykającym serię. Książki z cyklu „Klub Kwiatu Paproci” to opowieści dla młodszych czytelników, którzy chcą wejść do świata słowiańskich demonów i zarazem uwielbiają przygodę, tajemnice, o których nie mają pojęcia dorośli, i zagadki, które wymagają rozwiązania.

Jakie niespodzianki czekają na rodzeństwo w nowym roku szkolnym? Tym razem na pierwszy plan wysuwa się Tosia oraz jej problemy w nawiązaniu znajomości z nowymi kolegami z klasy. Na pierwszy rzut oka dzieci z trzeciej B to niczym niewyróżniający się uczniowie, jednak czujne oko Tosi zauważy, że coś jest nie tak. Wystraszone spojrzenia, uciekanie wzrokiem, zupełne podporządkowanie się nauczycielce – dlaczego uczniowie zachowują się w ten sposób? Czego się boją? Bez wątpienia coś dziwnego dzieje się na lekcjach przyrody. Co ma z tym wspólnego Pani Polna, tajemnicza wychowawczyni klasy?

Sprawy przybiorą nieoczekiwany obrót, ale jedno jest pewne – rodzeństwo nie pozostawi Tosi bez wsparcia, a do ciekawskiej ekipy z domu pod lasem niespodziewanie dołączy stary grabarz Barnim, który wie co nieco o słowiańskich gusłach i demonach. Stary przyjaciel cioci Mirki wniesie do domu pod lasem dużo nowej energii i hipisowskiego folkloru, a historia nabierze niesamowitych kolorów. 

Premiera powieści „Tajemnica nauczycielki” stała się świetną okazją do tego, by zadać autorce kilka pytań o jej zainteresowanie słowiańską mitologią, dzięki któremu jej książki wzruszają, czasem przestraszają, a przede wszystkim pozwalają poznać nieznane legendy i postacie słowiańskie.

Przeczytaj rozmowę z Katarzyną Bereniką Miszczuk

W książkach z serii „Klub Kwiatu Paproci” wykreowała pani fascynujący obraz naszego świata w realiach słowiańskich. Skąd pomysł, żeby zapoznać z nim młodsze grono czytelników? 

Przede wszystkim żal mi było opuszczać słowiański świat, który stworzyłam na potrzeby powieści dla dorosłych. Rozbudowałam go na tyle przez ostatnie dziesięć lat, że spokojnie równolegle mogą rozgrywać się w nim różne historie. Nie ukrywam, że bardzo się wciągnęłam w słowiańską mitologię oraz dawne zwyczaje. Równie silną motywacją były pytania mojego starszego synka o tajemnicze stwory z bestiariuszy słowiańskich. Zdałam sobie sprawę z tego, że dzieci naprawdę mało wiedzą o naszej mitologii, dawnych bogach i demonach. Każdy pięciolatek wie, kim jest Thor i dlaczego macha młotem, ale mogę się założyć, że większość na pytanie o Świętowita zapyta: „a kto to jest?”. Mam nadzieję, że dzięki moim powieściom poznają naszą historię i będą wiedzieć, dlaczego w przedszkolu topili marzannę.

Czy pisanie dla młodego odbiorcy to duże wyzwanie? Szczególnie interesuje mnie kwestia dostosowania języka i fabuły do potrzeb i wyobraźni dzieci.

Tak! Bardzo! Dawno temu naiwnie myślałam, że pisanie dla dzieci jest prostsze, bo powieści są krótsze od powieści dla pełnoletnich czytelników. Jednak nic bardziej mylnego. Mam wrażenie, że ważę każde słowo podczas ich pisania. Będąc dorosłym, wcale nie jest tak łatwo napisać historię, która nie będzie zbyt infantylna dla małego odbiorcy, ale też nie zniechęci go poziomem trudności, na przykład w zakresie języka. Chociaż skoro mowa o języku – ja się nie boję stosować trudnych słów. Uważam, że po to między innymi są książki. Czytelnicy powinni za ich pomocą poznawać nowe zwroty, terminy, wyrażenia. W ten sposób się rozwijają.

Dziś demony utożsamiane są głównie ze złem, ale nie zawsze tak było. No właśnie, jak było wcześniej w wierzeniach Słowian? Wszak nie wszystkie słowiańskie upiory są złe.

Upiory w dawnych wierzeniach były głównie personifikacją naturalnych zdarzeń. Przykładowo południca, czyli panna tragicznie zmarła w dniu swojego ślubu, nawiedzała w południe pola. Jeśli ktoś nieostrożnie pracował w pełnym słońcu w polu o godzinie dwunastej, to mógł ją spotkać i raczej dobrze się to dla niego nie kończyło. Południca była tak naprawdę udarem słonecznym, któremu nadano sensacyjną i fantastyczną otoczkę. Prawdą jest też to, że nie wszystkie upiory były złe. Mamy masę domowych demonów, jak na przykład ubożęta, które za miseczkę mleka dbały, by pająki nie robiły pod sufitem pajęczyn, a myszy nie nawiedzały spiżarni. Myślę, że niejeden mruczek objadał się każdej nocy, udając dobrego domowego demona.

Po przeczytaniu pani serii przyznam, że z chęcią wyhodowałabym sobie chowańca. (śmiech) A jakie są pani ulubione demony słowiańskie?

Och, ja też jestem fanką chowańca! Śmieję się zresztą, że mam nawet własnego! Mój młodszy synek, Felek, ma obecnie dwa lata. Wszystkie znaki na niebie i na ziemi wskazują, że ma cechy chowańca. Ciągle znosi do domu jakieś skarby – patyki, kamyki, listki. A jak coś w domu zginie? Na sto procent znajdzie się w jego pudle z zabawkami.

W posłowiu „Tajemnicy nauczycielki” zapowiada pani samodzielną powieść o Gardzie i jego przeznaczeniu. Zdradzi pani coś więcej?

„Tajemnica nauczycielki” to ostatnia z czterech części przygód rodzeństwa Lipowskich. Być może jeszcze do nich wrócę, ale na razie chciałabym skupić się na Gardzie. Postanowiłam uhonorować go własną historią i wielką przygodą, podczas której odkryje swoją tożsamość i przeznaczenie. Poproszę tylko moich młodych czytelników o chwilę cierpliwości. Chciałabym, by odrobinę dorośli z Gardem do tej historii.

Przeczytaj fragment książki

Książka „Tajemnica nauczycielki” jest już dostępna w sprzedaży online. 

Artykuł sponsorowany