Wszyscy mieli w dupie, co stało się z Carlottą

“Wściekłe suki” to nie jest literackie comfort place. Raczej jazda bez trzymanki po świecie systemowej przemocy wobec kobiet w Meksyku. Zbiór opowiadań (choć ostatni tekst to właściwie reportażowy katalog czynów, występków), głosów kobiet, które żyją w skrajnym napięciu: świat narco, faweli, czy zamożnych dzielnicach, wykształcenie, klasa społeczna, ambicje, nic przed nią nie chroni. Często wręcz odwrotnie - prowokuje. A czasem, tak jak w Juarez, by stać się znikniętą - wystarczy wsiąść do autobusu. W tym świecie nie ma przestrzeni na bycie sobą. Role są narzucone, wymuszane. Kobieta musi się dopasować: przyjąć dopuszczalną tożsamość, wygląd, wejść w logikę męskiej dominacji albo zostanie brutalnie ukarana. Alternatywa to zaprzestanie bycia bierną ofiarą. Bohaterki walczą, działają, negocjują przetrwanie. Siostrzeństwo jest jedyną formą wsparcia, przetrwania. Jednoczy jako reakcja obronna, ale też spycha w kruche, chwilowe, często konfliktowe sytuacje. By bronić się przed przemocą, samej trzeba stać się brutalną. Język książki jest mocny, dosadny, często wulgarny.. Wynika to z sytuacji: świat, w którym żyją bohaterki, nie jest delikatny. Wrażliwość oznacza zniknięcie. Wulgarność, brutalność jest narzędziem przetrwania. Książka miesza elementy popkultury, odniesienia do świata narco, języka ulicy i kultury ludowej. Uzmysławia przez to, że przyczyną jest wszystko: ekonomia, kultura, społeczne relacja, wychowanie… Bez feminizmu nie ma wolności - w tej książce to nie frazes, to odpowiedź na doświadczenie egzystencjalne.

Moja pierwsza styczność z Atwood w formie pisanej. Świetny zbiór opowiadań, które łączy wspólny motyw, czyli przemijanie. Niektóre z nich zabawne, inne wzruszające, ale wszystkie zapadają w pamięć. Nie dziwi mnie dlaczego autorka jest już uznawana za klasykę.

Helen Weinzweig to znana kanadyjska pisarka, autorka zaledwie dwóch powieści, żyjąca w latach 1915 – 2010. To autorka o polskich korzeniach, córka emigrantów z Radomia, która w dzieciństwie wraz z rodzicami wyemigrowała do Kanady. Z czasem jej twórczość uważana została za niezwykle perfekcyjną. W Kanadzie uważana jest również za pionierkę literatury feministycznej. „ Mała czarna i perły” to pasjonujący thriller szpiegowski, w którym nie do końca czytelnik jest przekonany kim jest narratorka. Ubrana w typowy strój małej czarnej, aby idealnie wtopić się w tło społeczne, kobieta z fałszywymi danymi w paszporcie udaje się na kolejne spotkanie ze swoim partnerem i jednocześnie kochankiem. Narratorka sporo pisze o ich wspólnej pracy, tajnych szyfrowanych kontaktach w różnych miejscach świata. Tanger, Hongkong, Hamburg aż po ostatnie spotkanie w Toronto, które nie doszło do skutku. Ponieważ Toronto to rodzinne miasto bohaterki, książka przeplatana jest fragmentami jej pamięci, ostrymi, mocnymi i wstrząsającymi. Wspomnienia dotyczą dzielnic skrajnej biedy, życia w ubóstwie, okrucieństwa wobec kobiet i przemocy, ich odsunięcia na margines przez patriarchalny system społeczny, a nade wszystko samotności. Książka trudna w odbiorze, sporo wyjaśnia posłowie tłumaczki Magdy Heydel w Materiale Wybuchowym Pamięci na końcu powieści.

Bardzo wciągająca książka. Opowiada o kobiecie, która ma obsesję na punkcie narcystycznego mężczyzny. Mimo, że bohaterka zdaje się zdawać sobie sprawę ze swoich autodestrukcyjnych działań oraz z tego jakim mężczyzną jest ten, z który tak rozpaczliwie chce być nie przestaje. Sumiennie prowadzi się ku autodestrukcji.

Każda kolejna historia wydaje się coraz bardziej obłędna. Słowa zniekształcają rzeczywistość jak chcą. Moja ulubiona to opowieść lękowego ojca wychowującego samotnie dwóch chłopców. Opis stanu wewnętrznego "starego" jest - jak dla mnie - najlepszym opisem lęków i paniki, jaki znalazłam w literaturze ostatniej dekady. Na jakiś czas sama przestałam się bać ;)

„Antyświat” Deversa przeczytałem jednym tchem. To książka, która idealnie trafia w nerw współczesności – uzależnienie od gier online pokazane jest tu nie jako tania sensacja, ale jako realny, wciągający i bardzo niepokojący mechanizm ucieczki od świata. Najbardziej podobało mi się to, jak płynnie autor przechodzi między wirtualnym a realnym, zacierając granice i zmuszając mnie do ciągłego pytania: gdzie właściwie kończy się gra, a zaczyna życie. Lektura wciąga tempem i klimatem, ale zostawia też sporo do myślenia. Nie ma tu moralizowania ani prostych odpowiedzi — jest za to duszna atmosfera, narastające napięcie i bardzo trafne obserwacje dotyczące samotności, potrzeby akceptacji i iluzji kontroli, jaką daje cyfrowy świat. Dawno nie czytałem książki, która tak skutecznie trzymałaby mnie przy sobie, a jednocześnie nie dawała spokoju po odłożeniu.

Długo, długo książka opowiadała historie poboczne. Wątki powiązane, ale jednak oddzielne. Zastanawiałam się, do czego autorka dąży. I doczekałam się. Świetnie splecone zakończenie, które wyjaśnia i rozwija poprzednie wątki. Absolutnie nie czuję niedosytu. Bardzo dobra książka. Wytrwali będą nagrodzeni :)

Książka bardzo intensywna, wywołała we mnie wiele emocji. Surowo przedstawiony obraz utraty największej (?) miłości w życiu głównej bohaterki. Obsesja, w jaką wpadła bohaterka, była interesująca do obserwowania, ale i też w jakimś stopniu brzydka i niezrozumiała. Mi się książka podobała w szczególności dlatego, że uwielbiam zakończenia bez happy endów :)

Słyszałam skrajne opinie o tej książce i brałam pod uwagę fakt, że podsumowanie "książka niebinarnej osoby ze Szwajcarii" nic o niej tak naprawdę nie mówi. Choć niewątpliwie też tym jest. Dla mnie to była opowieść poruszająca. O szukaniu bliskości z tymi osobami, które "domyślnie" są naszymi najbliższymi osobami. Czasem to "fabryczne ustawienie rzeczywistości" jest traktowane tak bezrefleksyjnie, że o najbliższych nie wiemy naprawdę nic. Nie nazwałabym "Drzewa krwi" powieścią. Jest to raczej esej autobiograficzny, czerpiący wprost z Annie Earnaux i Didera Eribona, dokładający kontekst szwajcarskiej prowincji. Książka mnie wzruszyła i zaangażowała. Brakowało mi w niej rozwinięcia wątków: niebinarności i coming outu jako osoba niebinarna, uzależnienia (lub nie?) od seksu osoby narratorskiej i prawdziwej historii jego rodziny, czyli tych wątków na których zbudowana miała być ta opowieść. Mimo to uważam że to ważny i ciekawy głos, kolejny, w dyskusji o tym jak stwarza nas język i co to znaczy oddzielić się od rodziny, kiedy dokonuje się awansu klasowego.

Genialna i wcale nie prosta ani uproszczona podróż przez przeżycia kilku kobiet. W historię wchodzimy z marszu i trochę zajęło mi zorientowanie się o co chodzi, dokąd ta podróż zmierza, i która z bohaterek jest która, ale gdy damy się ponieść to poznajmy wyjątkowość każdej z nich, to, że każda na swój sposób walczy z uprzedzeniami, a przede wszystkim o dekonstrukcję wartości i wzorców narzuconej kultury. Kultury faszystowskiej, mizoginicznej, fałszywej demokracji neoliberalnego kapitalizmu, kultury ucisku pod hasłami praworządności, równości, wolności i godności – wszystkich pojęć wywodzących się z władzy. Książka jest inteligentna, błyskotliwa i stanowi przykład biegłości w posługiwaniu się językiem i jego różnymi rejestrami. Obfituje w dowcipny i cięty humor. Tłumaczenie również bardzo dobre (może tylko przyczepiłabym się do kilku rzeczy, np. do "ta Nati" itd. - nie wszystko się da przekazać "katalonizację języka hiszpańskiego" można było inaczej pokazać). W oryginale jest udostępniona na stronie historycznego katalońskiego syndykatu robotniczego.

Jennifer Egan, laureatka Nagrody Pulitzera, przyzwyczaiła czytelników do prozy, która jest równie intelektualnie stymulująca, co technicznie odważna. „Domek z piernika”, będący częścią jej eksperymentalnego uniwersum, nie jest pod tym względem wyjątkiem. To utwór, który pod płaszczem nowoczesnej narracji przemyca odwieczne lęki dotyczące tożsamości, technologii i ulotności chwili. Choć ocena 7/10 sugeruje pewien niedosyt, jest to wciąż pozycja obowiązkowa dla fanów literatury wysokiej próby. Egan posiada unikalną zdolność do „zaglądania pod podszewkę” współczesności. W „Domku z piernika” autorka bierze na warsztat mechanizmy pamięci i to, jak technologia – w tym przypadku futurystyczne koncepty przechowywania wspomnień – wpływa na nasze postrzeganie prawdy o nas samych. Tytułowa metafora odnosi się do kuszącej, słodkiej pułapki: cyfrowego świata, który obiecuje nieśmiertelność i porządek, ale w zamian odbiera nam autentyczność przeżywania „tu i teraz”. Najmocniejszą stroną tekstu jest jego styl. Egan pisze z chirurgiczną precyzją, a jednocześnie potrafi nadać prozie rytm, który wciąga czytelnika niczym hipnotyczny trans. Konstrukcja postaci jest, jak zawsze u tej autorki, wielowarstwowa. Nie są to jedynie pionki na szachownicy technologicznych prognoz, lecz ludzie z krwi i kości, miotający się między nostalgią za przeszłością a lękiem przed nieuniknioną przyszłością. To właśnie te emocjonalne kotwice sprawiają, że nawet najbardziej abstrakcyjne fragmenty opowiadania pozostają zrozumiałe na poziomie czysto ludzkim. Jedną z przeszkód w odbiorze tej opowieści jest jej hermetyczność. Czytelnik, który nie jest zaznajomiony z szerszym kontekstem twórczości Egan (zwłaszcza z motywami z „Zanim dopadnie nas czas”), może poczuć się zagubiony w gąszczu niedopowiedzeń. Momentami forma zdaje się brać górę nad treścią – autorka tak bardzo skupia się na eksperymencie strukturalnym, że tempo akcji gwałtownie spada, zostawiając nas z poczuciem literackiego chłodu. Niektóre wątki wydają się ucięte zbyt gwałtownie, co pozostawia pewien niedosyt informacyjny. Mimo tych drobnych mankamentów, „Domek z piernika” to lektura fascynująca. To przestroga przed światem, w którym wszystko jest na sprzedaż, a nasze najintymniejsze sekrety stają się walutą. Egan nie daje łatwych odpowiedzi, nie ocenia swoich bohaterów w sposób jednoznaczny. Zmusza nas natomiast do zadania sobie pytania: ile jesteśmy w stanie oddać za obietnicę wiecznego bezpieczeństwa wewnątrz cyfrowego „domku”? Podsumowując, Jennifer Egan stworzyła dzieło inteligentne, wizualnie sugestywne i głęboko niepokojące. Jest to literatura, która wymaga od odbiorcy skupienia i zaangażowania, ale w zamian oferuje bogactwo interpretacyjne, którego próżno szukać w typowej prozie rozrywkowej. To solidne siedem na dziesięć – tekst, który zostaje w głowie na długo po przewróceniu ostatniej strony, drażniąc intelekt i zmuszając do rewizji własnych poglądów na nowoczesność. Dla miłośników ambitnej fikcji, która nie boi się trudnych pytań, będzie to czas bardzo dobrze zainwestowany.

Kocham książki Lauren Groff. W "Fudze" Groff pokazuje, że w opowiadaniach radzi sobie równie dobrze, jak w powieściach. Powiedziałabym, że jej wszystkie dzieła charakteryzuje absolutne zadedykowanie do opowiedzenia konkretnej historii - nie ma tu zbędnych elementów, wszystko do pewnego stopnia ma znaczenie. Groff ani nie przedłuża, ani nie ucina historii za szybko, zamiast tego potrafi idealnie wymierzyć ich długość. "Lucky Chow Fun" - solidne rozpoczęcie zbioru, podobało mi się zgłębienie takiej małomiasteczkowej wspólnoty i jej grzechów. Biorąc pod uwagę wypuszczone niedawno akta Epsteina, to opowiadanie nabiera całkowicie nowego znaczenia. "L. DeBard i Aliette" - przeczytałam gdzieś, że to opowiadanie jest retellingiem historii Abelarda i Heloizy, które nie czytałam, ale mogę powiedzieć, że samo opowiadanie mi się podobało. Doceniam jego melancholijność, spokój i okazjonalną makabryczność. "Mażoretka" - jedno z moich ulubionych opowiadań ze zbioru. Sama koncepcja mażoretki i nastawienia bohaterki do jej roli dobrze oddaje idee trzeciej fali feminizmu - choć początkowo protagonistka przyjmuje swoją rolę, by zadowolić mężczyzn w jej życiu, później odkrywa, że może być mażoretką przede wszystkim dla siebie, ponieważ podoba jej się ta rola, a nie dlatego, że chce się w ten sposób przypodobać innym. Jest to przy tym opowiadanie nie o tragedii, a raczej o wyjściu z niej i metaforycznym odrodzeniu się. "Blythe" - kolejne świetne opowiadanie, aktualne zwłaszcza obecnie. Można tę historię interpretować jako komentarz na temat sztuki i jej natury - swoboda kontra cierpienie - ale sądzę, że jest to jednak opowiadanie o tym, jak społeczeństwo wykorzystuje nasze momenty słabości i zmusza nas do myślenia, że nasze problemy czynią nas specjalnymi w dobrym tego słowa znaczeniu, i że w momencie, w którym się z nimi uporamy, przestaniemy być wartościowi w oczach innych. Bo tak naprawdę problemem tutaj nie jest choroba afektywna dwubiegonowa Blythe czy jej sztuka performance'owa - problemem jest to, że krytycy uznają jej własne problemy za to, co czyni jej sztukę tak dobrą, przez co spada coraz głębiej i głębiej na dno, a jej stan psychiczny się pogarsza - tylko po to, by zachwycić krytyków. "Żona dyktatora" - dość słabe opowiadanie, właściwie nie wiem, co miało na celu przekazać. "Przełom" - znakomite opowiadanie, można powiedzieć, że dekonstrukcja historii z rodzaju "Kobieta sukcesu wraca do swojego małego miasteczka, w którym odkrywa starą miłość". Tyle że to nie jest miłość, to jest nostalgia i romantyzowanie małomiasteczkowej prostoty. Kochankowie są od siebie zbyt różni, by mogli się wzajemnie porozumieć i żyć razem, i żadne z nich tego nie dostrzega. "Pan Przelotny" - to zdecydowanie jedno z bardziej poetyckich opowiadań Groff, które jednak pozostaje dość niejednoznaczne w kwestii przekazu. Sądzę, że jest to historia o tym, jak zbytnio gonimy za wyidealizowanymi postaciami, zamiast docenić to, co mamy, i w efekcie dajemy sobą manipulować. Z powodu rozpoczęcia skojarzyło mi się trochę z "Rebeką" Daphne du Maurier, choć tematycznie o wiele lepiej pasuje tu "Prowincjonalny fotograf" tej samej autorki. Bardzo podobała mi się scena z motylami, dość dobrze ukazuje obrazowy, ale nie przesadzony, styl pisania Groff. "Fuga" - to opowiadanie mnie skołowało, ale też zachwyciło. Mamy tu do czynienia z trzema/czterema różnymi historiami, z pozoru niepowiązanymi, które jednak szybko zaczynają się ze sobą splatać - a mimo to autorka i tak oszukuje nas do końca. Lubię Jaime, jest chyba najciekawszą bohaterką w tej antologii, za to nienawidzę Jasona. Myślałam, że po Cholliem i Antoinette z "Fatum i furii" nie spotka już u Groff tak paskudnych postaci, a jednak się pomyliłam. Chciałabym tylko, żeby postać Lily została lepiej rozwinięta, zwłaszcza w kontekście jej stanu psychicznego. "Delikatne ptaki jadalne" - wobec tego opowiadania mam mieszane uczucia. Było zdecydowanie odpychające, i choć doceniam przekaz odnośnie slut-shamingu i hipokryzji, to jednak sądzę, że postać Bern jest po prostu kiepsko napisana. Jej życie seksualne ma ukazać jej niezależność, ale jest tak przesadzone, że wydaje się być wręcz karykaturalne. Nie wspominając już o tym, że seks traktuje tylko jako narzędzie do zaspokojenia własnej potrzeby uwagi, a nie jako oznakę zaufania; żaden z jej partnerów jej nie obchodzi, i w wielu przypadkach traktuje ich nie w porządku, jako że z żadnym z nim nie ustala, że ma to być relacja czysto seksualna, i w dodatku nie kryje się w ogóle z faktem, że sypia z Parnellem, mimo że Wiktor o tym nie wie, a ona wie, że on jest w niej zakochany. Opowiadanie nie jest złe, ale postać Bern powinna zostać napisana lepiej i w sposób bardziej realistyczny. Opowiadania od najlepszego do najgorszego: "Blythe", "Mażoretka", "Przełom", "Fuga", "L. DeBard i Aliette", "Lucky Chow Fun", "Pan Przelotny", "Delikatne ptaki jadalne" i "Żona dyktatora"

Gdybym miała zrecenzować tę książkę porządnie, nie wiedziałabym jak. Jest przełom XX i XXI wieku, artystyczne zapędy, chęć życia, demonstracji wolności, przemian. Jest bohaterka i są bohaterowie wokół niej; bliscy i obecni zawsze, jak tatuaże. Relacje, przemyślenia, historie, w których czasami nawet przedmioty zdają się być istotne. Szczegóły opowiedziane piękną wrażliwością, swobodnie. A do tego audiobook przeczytany wspaniale.

Autor trochę oszukuje. Najpierw sugeruje kryminał, by ostatecznie opowiedzieć historię o niemożności ucieczki przed własną przeszłością, ale również - w szerszym kontekście - przed prawdą (odniesienia do skandali pedofilskich w Kościele). Wrażenie robi sposób pisania powieści. To jak Barry zagęszcza fabułę, wzbogaca o dygresje, sugestie i niedopowiedzenia, jak rozciąga i uszczegóławia całość i do końca gra z czytelnikiem, sugeruje świadomość pisarką godną Nabokova. Tak naprawdę godną thrillera akcję śledzimy dopiero w końcówce, ale satysfakcję czytelniczą z lektury „Czasu starego Boga” gwarantuję już od pierwszych stron

Och, dobra to była książka. Wciągająca, oddziałująca na wyobraźnię, upajająca. Palące słońce, skóra słona od oceanu, stłuczone kolano – jakbym była tego częścią. Strach bohaterki, niepewność jutra, tłumione poczucie winy (a może jego zupełny brak) – były moje. Tydzień życia na walizkach przeczołgał mnie fizycznie i mentalnie. Duży minus za otwarte zakończenie. Czuję, że należało nam się – Alex i mnie – zamknięcie tego rozdziału.

Nie jest to łatwa lektura. Narrację prowadzi Eva, która opowiada głównie o swoim mężu i jak jego historia wpłynęła na całą rodzinę - był on jednym z ocalałych Żydów, który z najbliższą rodzinną ukrywał się podczas wojny. Poznajemy Simona jako starszego pana, emerytowanego lekarza, który zamknął się w sobie i nie jest w stanie mówić. Nigdy nie opowiedział swoim córkom o tym, co przeżył. Jak wciąż na nowo przeżywał ten straszny czas, jakie piętno to na nim zostawiło. Budowany przez lata mur wydaje się nie do przebicia i przytłacza przez całą lekturę. Dowiadujemy się o okropnym incydencie z jedyną późniejszą przyjaciółką rodziny, o zaginionym kuzynie i oddanym dziecku. Przebija się przez to wszystko zmęczenie, smutek i niemoc. Autorka stawia nam kilka ważnych pytań poprzez książkę, w której prawda walczy z poczuciem, że takiej traumy nie powinno przekazywać się następnym pokoleniom, żeby uwolnić ich od rodzinnych tragedii. Tylko czy jednocześnie nie zamazuje się wtedy własnej historii?

Bardzo dobrze napisana! I o ciekawych ludziach. Ciekawe historie. Mogłaby być o 1/3 krótsza, bo mniej więcej właśnei w 2/3 zaczyna się powtarzanie tego samego i trochę sztuczne budowanie fabuły, która ma zmierzać do jakiegoś sensownego końca (bo książka nie opowiada jakiejś "historii z puentą", ale jest raczej zbiorem różnych impresji i wydarzeń z życia kurewn). I w tym momencie już widać pewną sztuczność opowieści oraz niedoróbki psychologiczne. Ale zdecydowanie warta przeczytania.

Ciekawie napisana opowieść dorosłej córki o jej ciągle znikającym ojcu. Nagłe pojawienie się ojca w mieszkaniu Oli (tytułowe „swobodne wpadnięcie”), które się przedłuża na kilka dobrych miesięcy, prowokuje ją do refleksji o doświadczaniu jego obecności i nieobecności w różnych momentach życia. Autorka świadomie nawiązuje tu do „Sklepów cynamonowych” Schulza i dobrze jej to wychodzi. Może jest tu trochę stereotypów, ale powieść czyta się z zainteresowaniem.

Opowieść o tym jak ingerencja "obcych" ludzi z zewnątrz działa na zamkniętą wyspiarską społeczność. Dwie skrajne postawy - ochrony tradycji i bezpardonowego wprowadzania zmian - pod postaciami naukowca i artysty. Dodatkowo piękny język i humor zmieszany przeplatany relacjami z Irlandzko- Brytyjskiego konfliktu.

W zasadzie niewiele się tu dzieje - ot doba z życia członków maleńkiej fińskiej społeczności skrytej wśród lasów i jezior. A jednak jest to napisane pięknym językiem (do tego pięknie przetłumaczonym), ukazuje urok (i naturalizm) przyrody, prezentuje splecione losy kilku osób, ich przeżycia, uniesienia i dramaty. Miniaturka, ale lubię takie migawki, które nie muszą być mocniej rozwinięte.