Dni w historii ciszy

Fajnie mi się nałożyło w czasie słuchanie tego audiobooka na okres Konkursu Chopinowskiego, więc byłam w klimacie. Nie jest to łatwa lektura. Rozumiem, że Chiang-Sheng Kuo (tajwański pisarz) podporządkował narracyjny chaos nieuporządkowanym losom głównych bohaterów. Sprawiło to jednak, że odbiór tego, krótkiego nawiasem mówiąc utworu, jest utrudniony. Muzyka gra tu główną rolę i to odbierana z wielu perspektyw: muzyków, nauczycieli, uczniów, stroiciela fortepianów i ludzi, dla których muzyka klasyczna nie jest sensem i orbitą życia. Ciekawe fragmenty o aspektach pracy stroiciela fortepianów, delikatności tych instrumentów i wymagań muzyków co do ich brzmienia. W ogólnej wymowie smutna. To etiuda o nieodwzajemnionej miłości i zaprzepaszczonych szansach na karierę.

Pomimo tego, że w książce jest więcej seksu niż stron to nie jest ona wulgarna ani żenująca. Bohaterka jest wręcz obsesyjnie uzależniona od mężczyzn i jednocześnie nie potrafiąca być w związku na stałe. Zaglądamy do jej najskrytszych zakamarków duszy i jesteśmy świadkami jej rozczarowań i ciągłych poszukiwań choć namiastki szczęścia. Dobrze się czytało.

Dałam 8 gwiazdek, bo to jednak kawałek dobrej literatury - przez całą lekturę czułam się nieswojo, niewygodnie. To jest przede wszystkim opowieść o nieskończonej żałobie jaką Jarek nosi po nieoczekiwanej śmierci matki. Dwadzieścia lat temu Krystyna wyszła do sklepu i już nie wróciła do domu. Wychowywała samodzielnie syna, w ogromnej biedzie. Zamiast empatii czułam więcej smutku i rozdrażnienia. Bieda, liche związki z rodziną, to otoczenie, które było okropne, na prawo i lewo szafujące porady w stylu „musisz go prać na kwaśne jabłko, inaczej wyrośnie na łobuza” zamiast zaproponować Krystynie opiekę nad Jarkiem, żeby mogła sobie czasem odpocząć. Do tego wzbierała we mnie złość : Krystyna zarabiała grosze, co miesiąc nie starczało jej do pierwszego. Miała siostrę, brata, rodziców. I przez 20 lat musiała co miesiąc prosić ich o pomoc finansową. Jakby ci dorośli ludzie nie mogli się jakoś wziąć w garść, zorganizować, aby do trudów samotnego macierzyństwa nie dokładać jej jeszcze wstydu przez comiesięczną żebraniną o „pożyczkę”, której przecież i tak nie będzie mogła spłacić. Wystarczyłby czasem przelew, jakaś paczka. „Zły syn” to również opowieść o dorastaniu : w biedzie, w rodzinie monoparentalnej, o wychodzeniu z dzieciństwa, odkrywaniu swojej orientacji seksualnej. Myślę sobie, że ci, którzy „Złego syna” czytają, są już uwrażliwieni na ubóstwo, samotne wychowanie dzieci, homoseksualizm. Natomiast ci, którzy powinni po tę książkę sięgnąć - ci, którzy nie dostrzegają wśród sąsiadów lub w rodzinie osób potrzebujących dyskretnej i godnej pomocy - nigdy na nią nie trafią. 🤷‍♀️

Dla takiego nieokrzesańca jak ja pierwsza połowa tej książki jest zbyt wolna. Tak, autor nie bez powodu obszernie (i poetycko) opisuje myśli oraz obserwacje głównego bohatera, dokładny portret psychologiczny jest tutaj uzasadniony i ważny, niemniej w okolicach siedemdziesiątej strony miałem ochotę zrezygnować z dalszego czytania, przysypiając nad ósmym z rzędu opisem irlandzkiego morza. Sytuacja zmienia się właśnie w połowie powieści, gdy fabuła nagle nabiera rozpędu, a retrospekcje protagonisty zaczynają odkrywać przed czytelnikiem szczegóły starego śledztwa w pewnej wyjątkowo ponurej sprawie. Wewnętrzne doznania bohatera już nie nużą, przeplata je bowiem intryga, która rozjaśnia ich naturę i podkreśla ich charakter. Bardzo się cieszę, że zdołałem ją ukończyć - książka Barry'ego jest tego naprawdę warta - ale nadal mnie trochę mierzi, że pierwsze sto stron czytałem trzy razy dłużej, niż pozostałe sto dwadzieścia.

Gdybym miała zrecenzować tę książkę porządnie, nie wiedziałabym jak. Jest przełom XX i XXI wieku, artystyczne zapędy, chęć życia, demonstracji wolności, przemian. Jest bohaterka i są bohaterowie wokół niej; bliscy i obecni zawsze, jak tatuaże. Relacje, przemyślenia, historie, w których czasami nawet przedmioty zdają się być istotne. Szczegóły opowiedziane piękną wrażliwością, swobodnie. A do tego audiobook przeczytany wspaniale.

Książka bardzo intensywna, wywołała we mnie wiele emocji. Surowo przedstawiony obraz utraty największej (?) miłości w życiu głównej bohaterki. Obsesja, w jaką wpadła bohaterka, była interesująca do obserwowania, ale i też w jakimś stopniu brzydka i niezrozumiała. Mi się książka podobała w szczególności dlatego, że uwielbiam zakończenia bez happy endów :)

Książka, która nie nakłada filtra i prezentuje świat pełen brutalności, uprzedzeń i intensywnych przeżyć. Wchodzimy tutaj do głowy młodych chłopców, a że pisał to mężczyzna to można śmiało założyć, że wiedział co pisze. Drugi aspekt - inne czasy, inny krąg kulturowy, co nie jest bez znaczenia dla tej historii. Nie jest przyjemna, nie jest miła, lecz nie sądzę by taka miała być. I dobrze, bo takich powieści także potrzebujemy.

Oj, jak mi się podobała ta książka. Początek mi szedł dość opornie, ale jak się już rozkręciło, to była dla mnie nieodkładalna. Wzruszająca, ciepła, ale też bardzo bogata w aspekty kulturowe i to w odniesieniu do różnych stron świata. Wywołała we mnie dużo różnych emocji.

Wyjątkowa książka z ciekawymi opowiadaniami. Niektóre z nich błyskotliwe, zabawne i bardzo w stylu autorki. Wszystkie opowieści są o przemijaniu, czuć perspektywę starszej, mądrej kobiety. Jestem fanką niesamowitych rozmów z Orwellem oraz opowiadaniu o przemianie w ślimaka.

Moim zdaniem jest to interpretacja śmierci. Samotny Człowiek, który stracił poczucie sensu i w skutek poddania się tej bezsensowności trafił w las podczas zimy. Można sie domyślić, że umiera widząc Białość. Wyobrażam sobie, że taki może być bieg myśli i brak świadomosci gdy człowiek umiera.

Ciekawie napisana opowieść dorosłej córki o jej ciągle znikającym ojcu. Nagłe pojawienie się ojca w mieszkaniu Oli (tytułowe „swobodne wpadnięcie”), które się przedłuża na kilka dobrych miesięcy, prowokuje ją do refleksji o doświadczaniu jego obecności i nieobecności w różnych momentach życia. Autorka świadomie nawiązuje tu do „Sklepów cynamonowych” Schulza i dobrze jej to wychodzi. Może jest tu trochę stereotypów, ale powieść czyta się z zainteresowaniem.

Ta książka to idealny przykład, że potrzebuję bibliotek, ponieważ nie śledzę różnych literackich nagród, toteż kompletnie ominęła mój radar, dopóki nie spojrzałam na półkę z nowościami w mojej filii. Zbiory opowiadań zawsze są bardzo "hit or miss", zwłaszcza w momencie kulturowym, kiedy zdaje się, że ta forma zaczyna umierać. Teraz wszystko musi być długie i mieć głębokie lore. Nie ma wiele miejsca na niedopowiedzenia, dosadność bez dosłowności, na historie rzucone nam poniekąd luzem. Dahlia de la Cerda to zdecydowanie hit, nie miss. Chociaż nie wszystkie opowiadania są moim zdaniem równie dobre, żadne nie jest złe i wszystkie mają tu swoje miejsce, ponieważ w ten czy inny sposób mierzą się z tematami mizoginii, problemów społecznych oglądanych przez soczewkę na wskroś meksykańską, oraz po prostu kultury, której autorka się nie wstydzi i nie próbuje jej wygładzać z myślą o barierze kulturowej pomiędzy sobą a szerszą publicznością, do której mogłaby dotrzeć. Podobał mi się ogromnie język, który oczywiście jest również zasługą dobrej pracy i wyczucia tłumaczki, ale jednak musiała ona na czymś pracować. Podobało mi się, że chociaż wszystkie teksty są pisane jak monologi do czytelnika, każdy głos narracyjny jest trochę inny, nawet u postaci o podobnym tle, gdyż każda ma inną osobowość. Podobało mi się, że autorka unika prostej dychtomii "kobieta zawsze dobra, mężczyzna zawsze zły", co nie jest łatwym zadaniem w pracy orbitującej wokół kobietobójstwa (khem, "They Never Learn", khem). Podobał mi się nawet skręt ku wątkom paranormalnym, który też miał w sobie coś bardzo folkowego, bardzo ściśle splątanego z kulturą w której się na tak krótko, ale intensywnie mogłam zanurzyć. Myślę, że ogromną zaletą jest również motyw przeplatających się opowieści, który jest dla mnie niczym spłata kredytu zaufania, jaki dałam autorce – bo udowadnia mi, że to nie są losowo wybrane teksty, że to zostało jakoś przemyślane i ułożone według pewnej logiki, że ktoś wie, co robi, zanim mi tę książkę zaserwuje. Podoba mi się również, być może najbardziej, brak oczywistej odpowiedzi, na ile ostatnie opowiadanie w zbiorze jest autentyczną spowiedzią, a na ile fikcją równą reszcie opowieści. Ogólnie to jest książka na max. dwie godziny lektury, jeśli ktoś czyta bardzo wolno – ale cóż to za dwie godziny.

Książka bardzo ciekawie napisana. Uwiera i nie daje o sobie zapomnieć. Praktycznie od roku nie mogę przestać o niej myśleć. Przy niej poczułam to coś, czego oczekuję od sztuki. Bardzo mnie poruszyła. Może też dlatego, że mój tata, jako dwuletni chłopiec razem z dwójką swoich braci i mamą był wywieziony na Sybir. I choć wiedziałam, że tam było strasznie z opowieści rodzinnych i różnych dzieł literatury, to dopiero ta książka tak naprawdę mi to uświadomiła. Nie, wcale nie dlatego, że epatowała jakimś okrucieństwem, ale że czytając to poczułam i zrozumiałam. Bardzo żałuję, że mojego taty już nie ma. Chciałabym go przytulić. Chciałabym powiedzieć mojej babci, że jest wielką bohaterką, bo ocaliła 3 małych chłopców i wróciła z nimi po 5 latach do domu.

W Święta przeczytałam dwie ksiązki - ,,Żywą i martwą" Zadie Smith oraz ,,Słabszych" Sigrid Nunez z polecenia przyjaciółki i rzeczywiście jest to książka, która wciągnęła mnie w swój niespieszny, refleksyjny świat z mądrą papugą i dwójką izolujących się współlokatorów. Uwielbiam takie kobiece pisanie - intelektualne, ale przyziemne, ludzkie.

Bardzo przyjemna, tak króciutka, że można poczytać do kawki. Nie znam jeszcze wcześniejszych powieści autora, ale z przeczytanych opini wnioskuję, że są dużo lepsze. Mi się ta książeczka bardzo podobała. Ciekawa fabuła o kobiecie i jej corocznej odskoczni, bez wnikania w psychologiczne podłoże czynów. Za to fajnie przedstawiona hipokryzja w relacji z mężem, którego posądzała o zdradę.

Poetycka, a jednocześnie dzika i surowa historia przyjaźni dwóch nastolatek, które wspólnie przechodzą przez trudny czas dorastania, pierwszych decyzji i odnajdywania siebie. Pięknie napisana, przywołująca wspomnienia z dzieciństwa (przyklejane paznokcie! :)

Myślałam, że to będzie zwieńczenie cyklu Pory Roku, jednak jest to autonomiczna powieść (LC wprowadza numeracją w błąd). Tym razem mamy czasy pandemii. Główna bohaterka znajduje się w marazmie. Ojciec przebywa w szpitalu, jest lockdown, chaotyczność i nieudolność brytyjskiego rządu sprawia, że wszystkiego się odechciewa, ludzie tracą i zdrowie i pracę. Aż któregoś razu dzwoni telefon i po drugiej stronie odzywa się kobieta, której Sandy przez trzy dekady (od czasów studenckich) nie poświęciła ani ułamka myśli. Koleżanka opowiada jej historię, która jej się przytrafiła na lotnisku - taka sparafrazowana i uwspółcześniona historia Józefa K. Potem Sandy wraca do tej opowieści i snuje swoją. Jakimś niezrozumiałym trafem członkowie rodziny tej znajomej trafiają najpierw do życia a potem do domu Sandy. Jest pandemia, kobieta ucieka do domu swojego ojca, żeby uniknąć ewentualnego zarażenia. Potem przewija się historia ze średniowiecznej Anglii, o dziewczynie, która chciała być kowalką ale zawistni mężczyźni nie chcieli na to pozwolić mimo jej niewiarygodnego talentu. Nie wiem, czy wszystko odczytałam jak należy ale chyba chodziło o to, że jakiekolwiek okropne czasy by nie nastały, to siła w nas tkwiąca jest w stanie pokonać wszystkie przeciwności i przeć do przodu. Piękna opowieść.

Po stronie Kannanu to zapiski ulotności ludzkiego życia - chwil radości oraz częstszych dramatów, życia kobiety, która w końcu miała dosyć i sama zadecydowała o swoim losie, a ten ją nie oszczędzał. Książka wybitna - piękny styl, dotyka wszystko co w człowieku najdelikatniejsze. Warta przeczytania i zapamiętania.

Liminalne życie Od czasu do czasu można przeczytać coś, co podobno jest mądre. Szczęśliwie odkryłem, że katalog wydawnictwa ArtRage można znaleźć na jednej z książkowych subskrypcji. Nic zatem nie szkodzi, by nie sprawdzić czegoś z ich pozycji. Po rozpoczęciu lektury pierwszym, co przyszło, to refleksja nad literaturą piękną. Czym ona jest? To dosłownie beletrystyka (fr. belles lettres), czyli zwyczajnie fikcja literacka. Czytając „Ja, która nie poznałam mężczyzn” obok Jacka Dukaja, jestem w stanie zrozumieć, czemu wydaje go Wydawnictwo Literackie. Z kolei w przypadku prozy Jacqueline Harpman nie rozumiem wyłączania jej z literatury gatunkowej. Omawiana książka podczas lektury początkowo nie chce dać się sklasyfikować. Zaczynamy od dystopii, która płynnie zmienia się w postapokalipsę, a na koniec dodaje do niej jeszcze powieść drogi. Język ani jakość nie wydaje się jakkolwiek ją wyróżniać, choć być może nie mam do tego kompetencji. Jednak po porównaniu ze słowami Dukaja, pozostaje ze mną pytanie: „czy określanie dziś czegoś literaturą piękną, nie jest praktycznie wybiegiem marketingowym?” W drugą stronę możemy mieć do czynienia z unikaniem określenia „fantastyką”. W tym kontekście zacząłem czytać książkę, która nie zachwycała ani literacko, ani kreowaniem świata, ani jakąkolwiek głębią. Nasz główna bohaterka, w momencie rozpoczęcia akcji jest ona już nastolatką, ale apokaliptyczny scenariusz zaczął się dla niej dużo wcześniej. Jak wiadomo, cierpienie dzieci jest bardziej dotkliwe, a by utrzymać tę nieokreśloność jej wieku, jej imieniem wręcz staje się Dziewczynka. Jednak jak to określił Marcin Mortka ustami swojego bohatera w „20:32”, dodawanie dzieci do postapokalipsy to tani zabieg. Zaczynamy bowiem w klatce z uwięzionymi czterdziestoma kobietami. Więcej lepiej nie wiedzieć, bo szczerze nie ma to nawet znaczenia. Przez to, że nasza bohaterka była właśnie dzieckiem, gdy trafiła do klatki, nie zna innego świata i nie ma rówieśników. Jest całkowicie wyobcowana i musi powoli odkrywać świat samemu lub z pomocą innych kobiet. Jest to wygodny zabieg do różnych rozważań nad relacjami międzyludzkimi i światem. Niestety moim zdaniem ten potencjał został zupełnie niewykorzystany. Nasza Dziewczynka bardzo rzadko dochodzi do czegoś samemu, choć dochodzenie do ustalenia czasu było satysfakcjonujące. Jednak poza tą sytuacją bardzo rzadko jest ona detektywem lub naukowcem w stylu głównego bohatera „Projektu Hail Mary” Andy'ego Weira. Praktycznie zawsze rozpoznaje lub dochodzi do czegoś, bo jakiś trafem ktoś jej o tym opowiedział. W większości są to tylko pozakadrowe skojarzenia, które odbierają jej to sprawczość. W równie niesatysfakcjonujący sposób świat nie jest spójny. Wśród czterdziestu kobiet jedna wykształcona miała wykształcenie pielęgniarskie, a wśród używanych i przekazywanych Dziewczynce słów jest choćby inercja (nie bezwładność!) lub kwinkuns (czy ktoś wie, co to, bez sprawdzenia?). Zatem świat, przemyślenia ani fabuła nie mają tu tak naprawdę znaczenia. Co zatem ma? Choć refleksje społeczne nie są zbyt głębokie, to mogą być punktem wyjścia do własnej refleksji. Jednak dla mnie nie były zbyt pociągające ze względu na swoją płytkość. Jednak ta książka jest przede wszystkim egzystencjalna, można ją przeżywać lub interpretować całościowo. Ja podczas jej czytaniem odczytywałem ją jako paradoks Fermiego, z racji na pewne skojarzenia, która sama autorka podrzuca. Jednak nic nie szkodzi interpretowania tej historii w kategoriach czyśćca niczym w „Zagubionych” (2004-2010), czy po prostu ludzkiego życia. Widziałem też interpretacje w kontekście biografii autorki, że opowiada ona o traumie bezsensu świata po Holocauście. Jak widać, można odnaleźć tu wiele, a być może każdy znajdzie coś dla siebie. Jednak przede wszystkim tę książkę się czuje. Dlatego te wszystkie średnie elementy ostatecznie nie przeszkadzają. Nie o nie w tej pozycji chodzi. Dzięki temu nie jest to zła książka, ale nieco tanio dochodzi do swojego celu. Realnie nic nie daje, by potem zabrać. Beznadzieja jest zatem ciągła i słaba, a nawet pozorne chwile triumfu nie wybrzmiewają. Przez tę emocjonalność nie można powiedzieć, że jest wybitna. Prawdopodobnie „Droga” Cormaca McCarthy’ego, do której nawiązywał wyżej M. Mortka, robi to lepiej, ale ona jeszcze przede mną. Jeśli ktoś chce ponownie poczuć egzystencjalny bezsens życia w stylu „Mitu Syzyfa” Alberta Camusa albo „Zatracenia” Dazaia Osamu, to „Ja, która…” być może się nada, ale może się okazać niezbyt satysfakcjonująca i niestety nie ma do zaoferowania wiele więcej.

„Komu głośne dźwięki i sztuczne światło nie sprawiają bólu, ten nie pozna subtelnej ulgi ciszy, szarości. Znam dobrze oba te stany. Nauczyłam się, jak przetrwać chaos i doczekać nagrody bezruchu, bo wiem, że w końcu do mnie przyjdzie.”. „Śpiew ptasich serc” to książka, dzięki której możemy przyjrzeć się doświadczeniom osób neuroróżnorodnych, napisana z perspektywy samotnej matki w spektrum autyzmu. W swoim debiucie powieściowym Viktoria Lloyd-Barlow opisuje niełatwe relacje Sunday z nastoletnią córką Dolly, które komplikują się jeszcze bardziej, kiedy pojawiają się bogaci i ekscentryczni nowi sąsiedzi. Po intrygującym początku dość szybko pojawiło się u mnie znużenie i gdyby nie fakt, że to jedna z 25 książek, które wpisałam na mój tegoroczny tbr i chciałabym go zrealizować, to pewnie porzuciłabym czytanie gdzieś przed połową lektury. Jakże się cieszę, że tego nie zrobiłam, bo później coś kliknęło i odnalazłam w tej książce emocje, których już się nie spodziewałam. Przepięknie nakreślona relacja matka – córka, pełna zmian, które dla jednej z nich są jak powiew świeżego powietrza, a dla drugiej jak stąpanie po kruchym lodzie. To piękna powieść o miłości matki do dziecka, próbie dopasowania się do otoczenia i społecznych konwenansów, ale i potrzebie wolności, zgodzie na zmienność rzeczy i wdzięczności za to, co jest. Bardzo cieszę się, że powstała ta książka, a ja nie zniechęciłam się i poznałam historię Sunday. „Bo myśmy się nawzajem uformowały, ot tak, znikąd. I ja zachowałam stałość, a ona się regularnie przeobrażała i z każdą przemianą, po każdym tanecznym obrocie stawała się coraz bardziej odległa”.