Wróżby i wyrocznie pogańskich Skandynawów

Zwyczaje Pogrzebowe Ludu Lisiołowego . Lisioł postanowił zgłębić tajniki śmierci, a dokładniej sposoby jej przybycia oraz zwyczajów pogrzebowych. W końcu ponoć nawet śmierć się zapowiada. Gdy podjedzie do Waszej kwatery lekarz, a jego koń zacznie grzebać w ziemi kopytem, to już wiecie, że przepłaciliście – zwierzę już wydało werdykt i grób zaczęło kopać! Zwiastunem śmierci był też ryjący w ziemi kret i nawet kurom się nie upiekło. Ich nadmierne gdakanie także zwiastowało nieszczęście. Lisioł profilaktycznie radzi kurę umieścić w garnku. Z kretami jest większy problem, cały czas ryją. . Oznakami złej wróżby są też spadające bez wyraźnej przyczyny przedmioty np. obrazy. Lisioł poleca, jeśli się chce kogoś "wystraszyć na śmierć". Skuteczną metodą jest też namalowanie żółtej plamy na czyjeś ręce. Zwiastunów nadchodzącej śmierci jest oczywiście znacznie więcej – pełen wykaz znajdziecie w książce "Zwyczaje pogrzebowe ludu polskiego" pióra Adama Fischera. Jest to dość obszerna pozycja, w której znajdziemy informacje dotyczące samego umierania, zwyczajów związanych z zwłokami i ich ostatnią drogą oraz oczywiście szczegóły pogrzebowe. . W poszukiwaniu sposobów na ułatwienie sobie spokojnego odejścia, poleca się gromnice. Najlepiej często używaną i starą, czyli sprawdzoną przy wielokrotnym skutecznym umieraniu. Do tego wyciąga się spod głowy konającego poduszkę, inaczej nie zazna spokoju. Jest to poważna sprawa, gdyż ponoć na ptasich piórach kiepsko się umiera. Jeśli jeszcze kogoś pochowacie z poduszką z kurzym pierzem, to już w ogóle katastrofa, bo przez rok nie będzie padać. Polecana jest też cisza, nie należy przeszkadzać w procesie umierania. Lisioł musi przyznać, że strasznie dużo zachodu z tym opuszczaniem świata doczesngo. . Książka jest pełna ciekawostek, przypisów i posiada pokaźną bibliografię, trzeba jednak pamiętać, że jest to tekst źródłowy, opowiadający o stanie badań przed 105 lat. W kwestiach badawczych wiele się zmieniło przez ten czas, dlatego tekstu nie można traktować jako kompendium aktualnej wiedzy. Gdyby ktoś się nie zorientował od razu, to specyficzny język lektury mu w tym pomoże. Staroświecki, czasem wywyższający się ton. No, wypisz wymaluj XX wiek.

Niezwykle szczegółowo opisana, właściwie historia kuchni u wczesnośredniowiecznych Słowian. Autorzy zaczynają od tego skąd wzięli źródła, czym się kierowali gdyż wiadomo, że wiele zapożyczeń trzeba było zrobić, oczywiście wszystko uzasadnili. Następnie surowce do gotowania, surowce do wytwarzania narzędzi, wytwarzanie narzędzi ze szczególnym uwzględnieniem pieców i wypalania , co na pewno jest konikiem Twórców, o czym niejednokrotnie wspominają. W końcu wytwarzanie, cel, zastosowanie i warunki ...... no generalnie na prawdę wszystko, Kończy się chyba na zastosowaniu potraw w życiu duchowym. A nie, kończy się jednak na zestawieniu przepisów, które chyba w większości zostały wykonane przez Autorów. Całość okraszona sporą ilością fotografii, niestety czarno-białych. Nie zmienia to faktu, że niezwykle przyjemnie się całość odbiera.

Książkę bardzo dobrze się czyta, nie wiem czy to zasługa autora czy tłumacza, ale narracja jest płynna i zwarta. Po za pewnymi wyjątkami kiedy autor zasypuje naraz czytelnika duża ilością szczegółowych nazw plemion (opisy mogą mieć stronę), książka w czytaniu jest bardzo przyjemna. Po za częścią stylistyczną olbrzymi walor tej pozycji to spójność przekazu i wartka nieprzekombinowana narracja historyczna. Kolejny olbrzymi plus to wartość historyczna, ponieważ autor świetnie uchwycił kluczowe momenty, najpierw w ekspansji Celtów, a później w podboju ich przez Rzymian. Pokazany jest rozwój ekspansji Celtów na tereny Europy i Azji Mniejszej, na tle historii Starożytnej Grecji, Rzymu, czy Kartaginy. W oparciu o teksty źródłowe tych starych cywilizacji autor nakreśla wzajemne relacje jakie kształtowały się pomiędzy ówczesnymi potęgami Moza Śródziemnego a Celtami. Swoja drogą to bardzo zastawiające jaki wpływ (pośredni i bezpośredni) mieli np. na Grecję/Macedonię tuż przed wyprawą na Persję. Zastanawiające jest to jak wielu najemników w armii Aleksandra mogło być pochodzenia Celtyckiego. Z książki można się dowiedzieć również jak wpływali Celtowie na wojny Punickie czy ogólnie ekspansje Rzymu. Książka świetnie opisuje relacje świata Celtów z Europy zachodnio-środkowej z Państwami basenu Moza Śródziemnego (można powiedzieć że odczarowuje z mroków historii tą część Europy), jest to bardzo ważny element układanki historycznej bo bez tego nie da się rozumieć np. m. in. potęgi Rzymu, czy starożytnej Grecji. Osobiście zainteresowały mnie bardzo dwa aspekty tej książki. Pierwszy to taki że Celtowie już 300-400 lat p.n.e. byli żołnierzami zaciężnymi w armiach greckich, np. w Ptolemejskim Egipcie, co Świadczy że ten starożytny Świat bym "mniejszy" i miał więcej relacji niż nam się obecnie wydaje, czyli był bardziej globalny niż mamy o nim wyobrażenie. A drugi aspekt to brutalność z jaką Rzym podbiał kolejne obszary zamieszkane przez Celtów (najpierw w płn. Italii, później w Hiszpanii, Francji , Alp i Bałkanów). Ta brutalność mogła by być w dzisiejszych czasach uznana jako eksterminacja. Patrząc z tej perspektywy nie jest zaskoczeniem, że bunty niewolników rożnych narodowości były na porządku dziennym w całym Cesarstwie Rzymskim, a Chrześcijaństwo miało bardzo podatny grunt dla swojego rozwoju. Podsumowując książka ciekawa i po za małymi wyjątkami czyta się szybko i płynnie, dodatkowo świetnie uzupełnia wiedzę o starożytności, gł. w relacjach Rzymskich i Greckich ze Światem Europejskich Celtów. Bez historii ludów podbitych w tym i Celtów nie da się zrozumieć w pełni historii Imperium Rzymskiego. Jedyny minus, to to że Autor nie skupia się szerzej na aspektach społecznych i ekonomicznych, ale po za tym jest to bardzo dobra książka, dająca w miarę szeroki ogląd sytuacji Celtów i ich relacji z innymi państwami/plemionami.

Lektura naukowa podana w lekko strawny sposób.Niezbędnik każdego fascynata lykantropii.Nie powiem aby temat był tu wyczerpany,ale podstawy dotyczące legend,podań,wierzeń są jak najbardziej ujęte w tej publikacji.Jak uważano że wygląda ten mityczny stwór,kiedyś,jak go przedstawiają dziś w masowej kulturze.

Zawartość tej książki w porównaniu do mojej dotychczasowej wiedzy na temat panteon bóstw słowiańskich to jest kosmos.. ale przez też sporo jest w niej rzeczy gdzie już kiedyś bywały takie tematy i były obalane... nie wiem jak mam do tego podejść bo jednak oryginał, rękopis już "trochę" lat ma, sama książka też jest chyba już, że tak powiem dorosła.. Jednak nie żałuję przesłuchania, zawsze coś można wyciągnąć by zweryfikować w kolejnych lekturach.

Dobry wstępniak do świata celtów. Liczne (2/5 objętości) fotografie sztuki, pozostałości archeologicznych po Celtach pozwala lepiej zwizualizować sobie ich kulturę. Rola druidów, kobiet, organizacja plemienna, legendy, sztuka, zaświaty Avalon- Tir-na nog. Trochę gorzej z przedstawieniem dziejów, są mocno skrótowe - mamy tu tylko drobne wzmianki o tych plemionach rozproszonych na połowie terytoriów europejskich. Są wymienione ciekawe momenty w ich dziejach - jak wsparcie Hannibala podczas marszu przez Alpy czy podjazdy i najazdy na republikański Rzym (czasy etruskie), kontakty z Grekami na Bałkanach czy nawet w Anatolii, trochę Wyspy brytyjskie, Galowie, monastycyzm i chrześcijaństwo. Ale te wszystkie obecności celtyckie w różnych miejscach i okresach nie łączą się jakąś logiczną, bardzo spójną całość. Brakuje tutaj głębszego, dokładniejszego ujęcia.

Druga część III tomowego opracowania i nie wiem co mam napisać. Pierwsza powaliła mnie na kolana, teraz brakuje mi skali oceny. Jak to się czyta! Od wyobrażeń znaczenia kosmosu, poprzez odczytywanie pogody, medycynę, magię, wróżbiarstwo, wierzenia... Wiedza autora była niezwykła, a mimo, że książka to opracowanie naukowe, to lekkość pióra i łatwość dzielenia się wiedzą, sprawiają, że czytelnik nie czuje się zmęczony lekturą. Została mi 2 część II tomu i już się cieszę na tę ucztę. Polecam wielbicielom słowiańszczyzny w wydaniu historycznym, to nie jest poradnik dla pseudoszeptuch.

Książka świetna, mnóstwo przykładów ze źródeł pisanych, do których dołączono przypisy wyjaśniające trudniejsze terminy, dzięki czemu osoba niezaznajomiona z tematem, nie będzie miała problemu ze zrozumieniem. Mam jednak wrażenie, że jest za mało obszerna; przede wszystkim skupiono się głównie na XVIII wieku, a także na kwestiach ogólnych, społecznych. Pomimo tego książka warta polecenia.

We wstępie do niniejszej pozycji jej autor: ceniony mediewista, archeolog i historyk religii Leszek Paweł Słupecki zwraca uwagę na niezaprzeczalną atrakcyjność motywu likantropii, która wydaje się nie słabnąć na przestrzeni wieków. Przyznaję, że również ja od wczesnego dzieciństwa przejawiałem mocną fascynację wszelkimi mitologicznymi stworzeniami, ze szczególnym uwzględnieniem, a wręcz zamiłowaniem do wilkołaków. Sprowadzało się to nawet do pragnienia stania się jednym z nich, ale bez bolesnej i przymusowej przemiany podczas pełni księżyca i wiążącej się z nią utratą człowieczeństwa i samokontroli. Lata minęły, ale moje zainteresowanie tematem nie przeminęło. Czekałem tylko na odpowiedni moment, żeby zapoznać się z omawianą książką. Okazja nadarzyła się w lutym, kiedy w ramach zgłębiania tematu dowiedziałem się, że dla naszych słowiańskich przodków był to wilczy miesiąc, co wiąże się z faktem, że właśnie w jego połowie przypada jedyna w ciągu roku ruja u wilczych samic. Ponadto piętnastego dnia tego miesiąca Rzymianie i Rzymianki świętowali i świętowały Luperkalia. Była to uroczystość obchodzona na cześć wilczycy, która wykarmiła Romulusa i Remusa, a swoją nazwę wzięła od Luperkusa: wilczo-koźlego Boga, utożsamianego z Faunem, który chronił stada przed tymi drapieżnymi przodkami psów. Powracając do Słowian należy jeszcze zaznaczyć, że w strachu przed wilkami zamiast ich zwyczajowej nazwy stosowano zamienniki takie jak „luty” lub „luty zwierz”, aby zgodnie ze staropolskim przysłowiem nie wywołać ich przypadkiem z lasu. Książkę tak jak sobie postanowiłem udało mi się całą ukończyć w Luperkalia, mogę więc przystąpić do recenzji. „Wojownicy i Wilkołaki” to kompletne omówienie zjawiska "likantropii", z jakim mamy do czynienia w języku polskim, przy czym autor stosuje aparat badawczy przynależny do antropologii kulturowej. Dla mnie jest to największa zaleta tej książki, ponieważ nie mamy w niej do czynienia z popkulturowym streszczeniem najsłynniejszych horrorów o wilkołakach. Zamiast tego autor opisuje wszystkie zachowane przekazy na temat tych istot, jakimi dysponujemy, zaczynając od tych najstarszych, czyli tradycji antycznej. W następnej kolejności analizuje motyw likantropów w legendach średniowiecznych i sagach skandynawskich, po traktaty demonologiczne i zachowane podania z kultury ludowej. Bardzo ciekawy jest rozdział dotyczący pochodzenia terminu „wilkołak” oraz tego jak ten fascynujący potwór jest nazywany w różnych językach. Równie intrygujące jest omówienie innych kultur, które posiadają bardzo podobne przekazy na temat zmieniania się ludzi w drapieżne zwierzę, ale z racji zamieszkania na innej szerokości geograficznej, w której naturalnie nie żyją wilki zamiast likantropa mamy transformację w tygrysa, lamparta, lwa, hienę, kojota, a nawet aligatora. Najlepsza część książki to jej zakończenie, w której autor rekapituluje najważniejsze zachowane informacje na temat wilkołaków i na ich podstawie dostarcza najbardziej przekonującego wytłumaczenia powstania zjawiska likantropii, które wiąże z okresem rozpadu wspólnoty rodowo-plemiennej i powstaniem protopaństw, co prowadziło jednocześnie do tworzenia się tajemnych bractw młodych wojowników identyfikujących się z najbardziej rozpowszechnionymi drapieżnikami działającymi w watahach, czyli wilkami. To antropologiczne wyjaśnienie modelu likantropicznego, jego treści, sensu i znaczenia dla społeczeństw pierwotnych to dla mnie największa zaleta tej publikacji. Cały wywód układa się w logiczną i spójną całość, dzięki czemu lepiej rozumiem wszystkie elementy składowe wilkołaczego motywu i podobnie jak autor preferuję ten klucz interpretacyjny zamiast próby wytłumaczenia źródła wilkołactwa w chorobie psychicznej. Natomiast największa wada omawianej pozycji jest też paradoksalnie jedną z jej największych zalet, ponieważ w czasie lektury autor chcąc jak najbardziej wyczerpać temat przytacza tyle opisów dotyczących zjawiska likantropii, które są na tyle do siebie podobne, że w pewnym momencie czytanie staje się momentami nużące. Nie umniejsza jednak to wiele tej pracy, ponieważ większość książki jest napisana bardzo przystępnym stylem i w moim przypadku udało mi się ją przeczytać w ciągu jednego dnia. Podsumowując "Wojownicy i wilkołaki" to kompleksowa i naukowa analiza zjawiska likantropii. Ponadto jest to najlepsza pozycja na ten temat, z jaką do tej pory miałem styczność. Lektura obowiązkowa dla wszystkich miłośników tych fascynujących i przerażających stworów, w moim przypadku byłem bardzo usatysfakcjonowany tym, czego się dowiedziałem, ponieważ znacząco wzbogaciłem swoją wiedzę na ten temat. (Przeczytałem i posiadam Wydanie IV, Wydawnictwo Replika, Warszawa, 2023)

INFO Autor książki na podstawie analizy grobów kobiecych, tekstów (m.in. edda poetycka, sagi wojowników) i znalezisk archeologicznych autor książki przygląda się kim były kobiety w czasach wikingów. W pozycji przeczytamy też o rytuałach, przedmiotach powiązanych z magią, bądź walką. Dokładnie przeanalizowano tu również groby skandynawskich niewiast, ⚔️MOJA OPINIA Mimo, że książka ma charakter historyczny, dla mnie skrywała ona wiele magii. Przede wszystkim, autor, Leszek Gardeła, bardzo dużo uwagi poświęca nawiązywaniu do mitów, tekstów poematów i sag. W pozycji rozbudowany został też wątek magii seidr i symboliki włóczni, amuletów, czy sposobu pochówku. Sporo tu też Odyna, który był mocno związany z magia i bardzo się cieszę, że jego postać została tu podkreślona. W kontekście zaświatów wspomniane zostały oczywiście Walkirie i Valhalla, ale nie pominięto też Helheim (krainy zmarłych Hel), oraz Folkvangr (miejsca podróży kobiet po śmierci, o które dbała sama Freja). Mitologia została też zestawioba ze znaleziskami archeologicznymi: grobami i artefaktami, które towarzyszyły zmarłym w ich podróże w zaświaty. W moim odczuciu historyczna atmosfera bardzo płynnie przechodzi tu w magię i wierzenia wikingów. Myśle, że książka przypadnie do gustu zarówno osobom interesujących się odkryciami archeologicznymi, ale też nordycką duchowością, seidr czy mitologią. #współpracarecenzencka

W książce jest wszystko, czego potrzebowałam: rok obrzędowy, cytaty ze starych akt sądowych, kwestie ubioru, żywienia, przesądów. Wszystkie informacje zostały podane przystępnie, ale i szczegółowo, co sprawia, że czytelnik ma pełen obraz omawianego tematu.

Rewelacja. Książka bije na głowę wszystkie historyczno-naukowe opracowania słowiańszczyzny. Tom pierwszy zawiera opisy codziennego życia, począwszy od zbieractwa, przez łowiectwo, rybołówstwo, rolnictwo, budowę domów, ich wyposażenie, sprzęty... jednym słowem, całe osadnicze, a potem gospodarskie życie naszych przodków. Co ważne jest napisana bardzo przystępnym językiem, a opisy nie nudzą tylko wciągają w dawne czasy. Udało mi się skompletować wszystkie III tomy i wiem, że było warto.

Autor w bardzo skrupulatny i oparty na źródłach sposób opisuje rozwój alchemii i magii. Mimo naukowego zacięcia i podejścia książka jest napisana w przystępny sposób i wcale nie jest przeznaczona tylko dla badaczy tematu. Myślę, że może ją przeczytać każdy nie tylko zainteresowany magią, ale także historią i naukami społecznymi.

Świetna analiza mitologii Tolkiena zarówno pod kątem jej źródeł - czyli wszelakich rzeczywistych europejskich mitów i eposów - oraz celu, którym było przywrócenie sacrum człowiekowi nowoczesnemu i ponowoczesnemu. Szyjewski śledzi również to, jak Tolkien rozwijał swój świat, stopniowo coraz bardziej podporządkowując go swoim koncepcjom filozoficznym i religijnym. Bardzo trafne są uwagi o antytolkienowskiej w gruncie rzeczy podbudowie dużej części popularnego fantasy, w którym magia jest de facto nauką czy techniką i nie ma już w sobie pierwiastka oczarowania ani inności - sama to zauważyłam, próbując bez powodzenia przeczytać "Smoczy tron" Williamsa. Interesujące jest także spostrzeżenie, że ożywienie mitu we "Władcy pierścieni" jest skuteczne dlatego, że wychodzimy z punktu widzenia bohatera "ironicznego", szarego człowieka, bliższego czytelnikowi i dopiero wchodzącego w kontekst heroiczny. Na ogół jest bardzo naukowo i dostojnie, ale w paru miejscach Szyjewskiemu jakby się ulewa jadu na temat popularnego fantasy i efekt jest zabawny: "Warto tu wskazać, że w oryginale Morgoth mówi: 'I am (...) who made it', a nie: 'created it' i jest to dla Tolkiena zasadnicza różnica. Różnica, jaka zachodzi między stwórcą-artysta a wytwórcą-rzemieślnikiem, między Trylogią a sto trzydziestym szóśtym tomem z serii Forgotten Realms czy Dragonlance albo rąbankami wiedźmina Geralta w stylizowanej na fantasy (post)nowoczesności" (s. 136).

Wiele haseł-symboli przybliżających sposób w jaki nasi przodkowie widzieli świat. Zaskakujące wyjaśnienia genezy używanych dzisiaj powiedzeń i przesądów. Dlaczego spadającej gwieździe powierzamy życzenie? Dlaczego mówimy, że ktoś jest "spod ciemnej gwiazdy"? Dlaczego na szczęście nad progiem wiesza się podkowę? Książka objaśnia zasady myślenia magicznego. Przedstawia świat, w którym ludzie żyli bliżej Natury bojąc się jej nieprzewidzianych zjawisk i próbując zaklinać różne siły by bronić się przed nieszczęściami. Dziś stan wiedzy jest znacznie większy, a Natura coraz bardziej ujarzmiona, ale nadal zdarza nam się coś odpukać w niemalowane drewno.. tak na wszelki wypadek ;)

Opis życia codziennego jak żyli, czym się zajmowali, co jedli i jak gospodarowali, rola kobiet, prawo i obyczaje całkiem ciekawie opisane. Ale historia wypraw bardzo uboga. Autor krótko opisie obecność w Irlandii i Anglii i tyle - niedosyt. Acz mapki całkiem niezłe.

Ta książka to najlepszy wybór dla każdego kto chce poczytać o początkach Rusi i roli wikingów. Profesor Duczko celnie opisuje problemy rosyjskiej nauki spowodowane ograniczeniami politycznymi. Jego pasja i zaangażowanie przełożyły się na książkę, która przez dekady będzie podstawą do studiów nad sytuacją kulturową we wczesnośredniowiecznej Europie Wschodniej.

Encyklopedyczne, krótkie notatki o poszczególnych stworach z greckich mitów. Stworach w tym sensie, że nie mają dwóch rąk i nóg. A jeśli już mają, to nietypowej wielkości. I na ogół nie pogardzają ludzkim mięsem. Dużo grafik - występują w ilości porównywalnej z tekstem.

Niech nie przerazi was tytuł tej książki, ponieważ nie jest to kolejne tomiszcze szczegółowo opisujące męczeństwo każdego istniejącego świętego. Choć rzeczywiście znajdziemy tu niezwykłe historie oparte na życiu ludzi, którzy zasłużyli na wejście do Królestwa Niebieskiego, dzieło Vargasa i Zycha to przede wszystkim kopalnia wiedzy o regionalnych legendach. Opowieści te, inspirowane ludowymi wierzeniami, luźno nawiązują do konkretnego świętego lub biesa. Najczęściej jednak czytamy o interesujących przypadkach, których bohaterami są zarówno przerażające diabły, jak i prawi ludzie pokładający wiarę w duchowych przewodnikach. Każda z legend niesie cenny morał, a przy tym odwołuje się do polskiej kultury, ukazując również nasze narodowe przywary. W trakcie lektury można się pośmiać, przerazić, a nawet zmotywować do lepszego postępowania, wyruszając w podróż przez świat słowiańskiego folkloru. Styl książki jest gawędziarski i dynamiczny, co sprawia, że nawet nie zauważyłem, kiedy minął mi cały rok świętych – każdy rozdział opisuje bowiem wybrany dzień w roku, w którym wspomina się daną postać. Przy okazji poznajemy związane z tymi dniami tradycje. Czasem świętych ukazuje się jako opiekunów i pomocników, czasem jako sędziów, którzy karzą za złe uczynki. Biesy z kolei nie zawsze występują w negatywnej roli – nieraz okazują się uczciwsze od ludzi. Każdy, kto interesuje się krajoznawstwem i kulturą regionalną, znajdzie tu złoża barwnych podań, wzbogaconych przepięknymi ilustracjami. Bo jak można by nie wspomnieć o charakterystycznym stylu, w jakim tworzone są rysunki z serii „Legendarz”? Rozwijają one wyobraźnię i pomagają jeszcze głębiej wniknąć w niezwykły świat walk między czartami a bożymi wysłannikami. „Święci i biesy” to dzieło szczególnie mi bliskie, gdyż zawiera ogromną ilość niesamowitych opowieści, które będę mógł wykorzystać przy tworzeniu kolejnych filmów na moim profilu Poszukiwacz Legend. Z pewnością nie raz jeszcze sięgnę po tę książkę, by z przyjemnością zgłębiać świat naszych rodzimych legend.

Książka w sposób kompletny opisuje historię Celtów, choć jako archeolog muszę przyznać, że przecierałem oczy ze zdumienia kiedy zobaczyłem, że kultura ceramiki sznurowej została zaklasyfikowana jako wczesny neolit. Jeśli ktoś interesuje się Celtami to uważam, że pozycja warta przeczytania i w sumie chyba najbardziej aktualna, szczególnie to wydanie po 2020 roku.