Zwyczaje pogrzebowe ludu polskiego

Ostatnia książka trylogii w moim odczuciu wypadła najciekawiej, ponieważ wielość postaci wymagała zwartej, encyklopedycznej narracji. Niestety ta sama wielość opisanych motywów sprawia, że mam wrażenie pewnego wrzucenia do jednego worka różnych bohaterów nie do końca pasujących do "upiornego laboratorium". Konkludując dla mnie była to świetna lektura podkreślająca motywy literackie związane z tematem mrocznych eksperymentów i zachęcająca do sięgnięcia po oryginały omówione na stronach tej książki

Całkiem przyjemnie się jej słuchało, chociaż czuję, że autor o wiele bardziej skupiał się na zarysowaniu tła historycznego albo opisywaniu zabytków z miejsca, gdzie wilkołak się pojawił, niż na faktycznych opisach przypadków wilkołactwa. A wstawki o ocenianiu gry aktorskiej albo zdjęć w horrorach o wilkołakach to już w ogóle nie były potrzebne. Brakowało mi przedstawienia teorii o Zwierzęciu Giewodańskim będącym hieną, tym bardziej, że autor wymienił jakiś nowy gatunek wilka, dziwne i trochę niezrozumiałe dla mnie było też połączenie chorób psychicznych lwów i wilków z obecnością u nich grzywy. Także podejście do mylenia słów określających sexworkerkę i wilczycę było inne niż zazwyczaj spotykałam (raczej dziećmi prędzej zajmie się ta pierwsza, zaś ród królewski będzie wolał mieć w rodzinie tę drugą niż na odwrót). Sam pomysł zrobienia z książki historycznej audiobooka jest nieco kuriozalny i choć z jednej strony bardzo się cieszę, bo mogłam sobie przesłuchać w ramach abonamentu, to wyszukanie większej ilości informacji o danym przypadku było bardzo trudne, bo myliłam się przy przepisywaniu ze słuchu nazw własnych, a też żeby zrobić jakiekolwiek przypisy albo sięgnąć do wymienionych źródeł to i tak muszę sięgnąć po papierową wersję albo e-booka. przy okazji zapraszam na bookstagrama: instagram.com/zlyznajek

Wróżby i wyrocznie pogańskich Lisiołów . U Skandynawów dar jasnolisienia, czyli widzenia przyszłości był bardzo ceniony. Takich ludzi uznawano za niesamowicie mądrych, nic więc dziwnego, że i Lisioł takim darem się legitymował, przewidując uwielbienie dla swojego puchatego ogonka. A teraz całkiem na poważnie. Przewidywanie przyszłości często obejmowało też powiedzenie komuś jak umrze. Mało przyjemna sprawa, zwłaszcza, że w tym kręgu kulturowym, podobnie jak w greckim, przeznaczenia uniknąć się nie da – nawet gdy jest nam znane. . Swoją przyszłość (oraz śmierć), a także wiedzę o rzeczach, które będą, można było też wyśnić. Nie wszyscy jednak miewali prorocze sny, tutaj też trzeba było mieć trochę szczęścia. Jak już się taki sen miało, to ktoś musiał go zinterpretować, czyli człowiek legitymizujący się odpowiednim darem tłumaczenia snów. Jeśli nie dopisało Wam szczęście, zawsze można było sięgnąć łapą po plan B – nekromancję. Na poziomie łatwym wystarczy tylko znaleźć człowieka umierającego (lub takiego stworzyć za pomocą ostrego narzędzia) i zadać mu pytania odnośnie swojej przyszłości. Będąc jedną nogą na tamtym świecie, taka osoba ma ponoć wgląd do spraw ziemskich, w tym także tych, które dopiero się wydarzą. Jednak zamiast udzielić Wam odpowiedzi, może też Was przekląć, a słowa umierającego mają wielką moc, będąc niczym prawdziwa klątwa. Level hard zakłada ożywienie wcześniej przygotowanych zmarłych i rozmawianie z nimi, niekoniecznie po dobroci. . Jeśli przedstawione powyżej metody Wam nie odpowiadają, to zawsze możecie skorzystać z kleromancji (wróżb losowych np. rzucanie losami), hippomancji (wróżenie z zwierząt np. świętego konia), usług wieszczki lub ornitomancji (wróżby z głosów, zachowania i kierunków pojawiania się ptaków). Jeśli nie macie pojęcia o czym Lisioł do Was teraz piszczy, to lektura książki Leszka P. Słupeckiego "Wróżby i wyrocznie pogańskich Skandynawów" wszystko Wam dogłębnie wyjaśni i to całkiem przystępnym językiem. Możecie też skorzystać z lisich usług wieszczenia, ceny podane są w truskawkach i sake.

Aleksander Brückner był znamienitym polskim slawistą i historykiem kultury i literatury. Jednym z Jego najważniejszych osiągnięć jest odnalezienie i opracowanie tzw. kazań świętokrzyskich, bardzo ważnego dokumentu dla polskich badań etnograficzno - kulturowych, opracowanie zasad etymologii słowiańskiej i wkład w stworzenie encyklopedii staropolskiej. Jego cegiełka dla polskiej nauki jest nieprzeceniona. Jest jednym z najwybitniejszych historyków przełomu XIX i XX wieku i położył podwaliny nie tylko pod naukę o mitologii Słowian ogółem, ale także szablon badań porównawczych. "Mitologia słowiańska" ukazała się oryginalnie drukiem w roku 1918, a więc 100 lat temu! Sama ta myśl wydaje się być dość abstrakcyjna. Czy jest więc aktualna i godna uwagi? Książka nie jest zwykłą rozprawą naukową. Podkreślić trzeba n samym początku, że propozycja Brücknera jest polemiką ze współczesnymi mu autorami, a więc nie ma typowego wyglądu pracy naukowej. Rozprawia się więc głównie z błędami w dotychczasowych interpretacjach źródłowych i etymologicznych. Wytyka problemy tłumaczeń, oraz samych tekstów źródłowych, więc jest to praca u podstaw w sensie dosłownym. Profesor wytyka kolegom niekompetencje, zmyślenia, krytykuje kroniki i kronikarzy. Książka jest więc rozprawą naukową, mniej systematyką, bardziej dyskusją z innymi naukowcami - głównie Niderlem i Jankiem. Więc jeśli szukacie fabuły, tudzież rozprawy stricte mitologicznej, to nie jest pozycja dla Was. Jeśli chcecie zasięgnąć wiedzy z zakresu wymienionych rzeczy, powinniście zajrzeć raczej do książki "Mitologia słowiańska i polska" (ostatnio drukiem w 1985 roku) tegoż Autora. Wiele turbosów określa profesora mianem hiperkrytyka. Nic bardziej mylnego. Dzięki swojemu statusowi i wypracowanej pozycji w świecie nauki może sobie pozwolić na nazywanie kolegów po fachu bałamutami, ale któż w słusznej sprawie by tego nie zrobił? Krytykowanie naprowadzania (często bardzo świadomego) badań na fałszywe tory nie jest niczym nowym i zdarza się w świecie nauki od zawsze. Niektórzy przez nieuczciwe praktyki cenią sobie wyniki, choćby fałszywe nad rzetelność. Znamy przecież wiele przypadków fałszowania dowodów czy badań pod własną narrację. Jest to częste szczególnie w przypadkach, kiedy ktoś chce za wszelką cenę zdobyć rozgłos kosztem jakości publikacji. Oburzenie i mocne słowa są tu jak najbardziej na miejscu, choć mogą uchodzić za objaw przerośniętego ego Autora. Słów krytyki nie szczędzi również własnej osobie względem poprzednich publikacji. Zbytnia pewność siebie i zadufanie w sobie, choć z dozą słuszności może nie zaskarbić sympatii czytelnika względem Autora. Dziś wiemy, że nie wszystkie wiadomości zawarte w treści są aktualne (chociażby Brückner szydzi wręcz z pomysłu, że istnieje część wspólna pomiędzy mitologią słowiańską, a indoeuropejską, a nawet część genów mamy wspólną, więc nie jest to wykluczone. Za to samo Bóstwo uważa również Swarożyca, Swaroga i Jarowita, neguje istnienie jednego z najlepiej zachowanych do czasów nowożytnych obrzędami Bóstwa takiego jak Marzanna), niemniej ogromna wiedza profesora, szczególnie z dziedziny językoznawstwa sprawia, że wiele spostrzeżeń jest innowatorska. Podkreśla to fakt, że część z naukowców popełnia do tej pory wytykane przez niego błędy, szczególnie jeśli chodzi o interpretacje większości kronik. Książka pisana jest przepiękną polszczyzną. Wbrew temu, co chcą niektórzy wcale nie ma mocno krytycznego podejścia do zagadnienia mitologii słowiańskiej. Powiedziałabym, że jest ono raczej ścisło racjonalne, ale to w końcu pozycja naukowa. Profesor nie próbuje zaprzeczać, że istniała rozbudowana mitologia słowiańska, a tylko wytyka i wskazuje błędy w interpretacjach części swoich poprzedników. Rzekłabym, że jest wręcz dość pobłażliwy i łaskawy co do panteonu. Stosuje w swoich badaniach nie tylko metody porównawcze, ale również lingwistyczne. Za główną ich zaletę uważam wywody etymologiczne z języków słowiańskich. Autor wie co pisze, a Jego błyskotliwe uwagi zwieńcza fakt, iż poprzedzają je takie Jego publikacje jak "Dzieje języka polskiego", "Zasady etymologii słowiańskiej" i późniejszy "Słownik etymologiczny języka polskiego". Dobry, choć przez zachowawczość Brücknera mocno okrojony bestiariusz również jest jasną stroną książki. Zaletę tę zdaje się niwelować jednak bardzo słaby rozdział o obrzędowości sprowadzony do wypisania i wytknięcia niedorzecznych, oczywistych głupot, głównie dotyczących czci... czosnku przez Słowian i spożywania go razem z wydzielinami ludzkiego ciała. Z marazmu wyprowadza nas jednak za chwilę genialny wstęp do rozdziału IX. Profesor podsumowuje tam swoje główne tezy, które do dziś dnia świecą przykładem i są jasnymi punktami na firmamencie metod naukowych. Większość, niestety nie wszystkie źródła zawarte w książce są przetłumaczone. Cytaty jednak nie są jakieś długie i nie powinny nikomu przysporzyć większego problemu przy tłumaczeniu. Główną i najpoważniejszą wadą publikacji jest kompletny brak bibliografii. Książka owszem, pracuje na źródłach i badaniach, ale niestety wymienia z tytułu tylko kilka z nich. Operuje głównie nazwiskami badaczy, jakby znajomość ich publikacji była oczywista. Jest to posunięcie wręcz karygodne, nie tyle z powodu faktu, że książka traci na autentyzmie, ile przez wzgląd na pracę innych naukowców i zwyczajny brak szacunku dla czytelnika.

Książka świetna, mnóstwo przykładów ze źródeł pisanych, do których dołączono przypisy wyjaśniające trudniejsze terminy, dzięki czemu osoba niezaznajomiona z tematem, nie będzie miała problemu ze zrozumieniem. Mam jednak wrażenie, że jest za mało obszerna; przede wszystkim skupiono się głównie na XVIII wieku, a także na kwestiach ogólnych, społecznych. Pomimo tego książka warta polecenia.

Od czego by tu zacząć xD Czytało mi się dość okej mimo tego, że autor ciągle pisał, że wierzenia to wymysł ludzi, nieprawda, imaginacja etc. Co mnie osobiście lekko zraża, bo w końcu czytam tą książkę by dowiedzieć się czegoś o pierwotnych wierzeniach, a nie po to by co jakiś czas czytać, że to wymysł, bo nie ma żadnych naukowych dowodów na to. Informacje zawarte w tej książce są dość ogólne (co jednak nie znaczy, że nie ważne), autor sam to przyznaje - jednak dla osoby, która nie ma żadnego pojęcia o pierwotnych wierzeniach, animizmie, czy totemach to dobra pozycja.

Książkę polecam, by uświadomić sobie jak głupie podążanie za większością może doprowadzić do tragedii wielu ludzi. Dowiemy się z niej, jak to się wszystko zaczęło, skąd ten strach przed czarownicami, kto i dlaczego został posądzony o czary, jak przebiegał proces i dlaczego oskarżone czarownice obciążały paraniem się czarami inne kobiety, gotując im ten sam los. A co najważniejsze, książka przedstawia nam jak bardzo było zacofane społeczeństwo w XVII i XVIII wieku. Nawet umysłowe elity były ociemniałe i nie potrafiły same pomyśleć, tylko ślepo kroczyły za głupią wizją społeczeństwa. Autor pokazuje nam jak bardzo bezpodstawne były oskarżenia o czary i jak bardzo ludzie w te oskarżenia wierzyli. Co kolwiek byś nie zrobił - jeb na stos. Nawet procesy sądowe nie miały najmniejszego sensu, bo nieważne jak one przebiegały, wyrok był tylko jeden. Czytając tę książkę nasunęła mi się refleksja, że pomimo upłytu setek lat, społeczeństwo nadal jest głupie i ociemniałe. Wtedy za zrobienie zwykłej herbaty posądzano o czary, teraz za kupienie gry ze świata Harego Pottera czyni z nas homofobów czy transfobów. Tępota ludzka się nie zmieniła, zmieniły się tylko czasy. Warto przeczytać by choć trochę ruszyć mózgiem, by nie wieszać psów na profeszorze języka polskiego, za to, że powiedział "pies zdechł", by nie zarzucać zwykłym ludziom antysemityzmu, homofobii, transfobii, rasizmu i innych wyssanych z dupy oszczerstw, które tak naprawdę zostały wymyślone przez ludzi, którzy o nie oskarżają. Tak samo jak czarownice zostały wymyślone przez społeczeństwo tamtych czasów, by móc bez konsekwencji spalić kogoś na stosie. Zaczynało się od tego samego, a skończyło się na straszliwej śmierci tysięcy niewinnych kobiet.

Zdecydowanie wartościowa pozycja, jeśli chodzi o temat mitologii słowiańskiej, choć zanim się za nią weźmie trzeba mieć na uwadze parę trudności, jakie może ona sprawić w lekturze. Sam język jest mocno akademicki i niestety mało płynny, więc trzeba się mocno skupiać, by zrozumieć sens czytanych zdań. Zdarzyło mi się nawet, że niektóre rozdziały musiałam czytać dwa razy, by faktycznie przyswoić sobie ich treść. Co do samej zawartości - jest ona równie wymagająca co styl. Autor przytacza wielokrotnie wyniki badań terenowych i związane z nimi statystyki, dotyczące wyobrażeń omawianych istot demonicznych w wybranych regionach Polski. Poza tym pojawiają się fragmenty podań, legend i baśni, w których bohaterami są właśnie słowiańskie demony. Są to bardzo interesujące informacje, jednak wyobrażam sobie, że nie każdy może szukać faktów tego typu. Poza nimi można oczywiście znaleźć w książce bardziej ogólne opisy danych demonów, jednak i one nie są zbyt łatwe w odbiorze (o czym już wspomniałam wcześniej, to właśnie one wymagały ode mnie powtórnego przeczytania). Podsumowując, "Polska demonologia ludowa" nie nadaje się raczej na sam początek zgłębiania tematu mitologii słowiańskiej, nie jest to też lekka lektura do czytania w ramach relaksu. Nie mniej jednak nadal ją polecam, choć radzę się za nią wziąć dopiero po przeczytaniu innych, bardziej przystępnych pozycji (jak na przykład "W kręgu upiorów i wilkołaków" Baranowskiego).

„Ze wszystkich gałęzi slawistycznych po dziś mitologia najmarniejszą, najbardziej zaniedbaną pozostała”.​ Brückner wywraca wiele „oczywistych faktów” do góry nogami, pokazując, jak atmosferę wokół dawnych słowiańskich wierzeń kształtowały domysły i echa grecko-rzymskich interpretacji. Może zaskoczyć, jak wiele z tego, co “słowiańskie”, to tylko fantazje średniowiecznych pisarzy przepuszczonych przez chrześcijański filtr. Czy faktycznie tak dużo naszej wiedzy o przeszłości to niesprawdzone domysły? Jak wiele mitów powstało przez błędną etymologię albo potrzebę dorównania „Olimpom” innych narodów?

Druga część III tomowego opracowania i nie wiem co mam napisać. Pierwsza powaliła mnie na kolana, teraz brakuje mi skali oceny. Jak to się czyta! Od wyobrażeń znaczenia kosmosu, poprzez odczytywanie pogody, medycynę, magię, wróżbiarstwo, wierzenia... Wiedza autora była niezwykła, a mimo, że książka to opracowanie naukowe, to lekkość pióra i łatwość dzielenia się wiedzą, sprawiają, że czytelnik nie czuje się zmęczony lekturą. Została mi 2 część II tomu i już się cieszę na tę ucztę. Polecam wielbicielom słowiańszczyzny w wydaniu historycznym, to nie jest poradnik dla pseudoszeptuch.

Z jednej strony podziwiam mrówczą pracę autora przy zbieraniu legend powiązanych z konkretnymi zamkami i ciekawy pomysł wytłumaczenia ich od strony faktograficznej i historycznej, a z drugiej nie mogę nie zauważyć, że miejscami mocno kuleje warstwa językowa, zwłaszcza w przypadku błędnie używanych imiesłowów współczesnych. A lektor jest dobry, niemniej nie mogę zrozumieć, jak można było nie wyciąć w edycji jego ciamkania pomiędzy zdaniami. Tak, ciamkanie jest rzeczą ludzką, ale litości, przecież to podstawa przygotowywania plików dźwiękowych.

Dziś przychodzę z poleceniem jednej z ciekawszych, pod kontem dokumentalnym i historycznym, książki o tematyce religijno-spirytualno-religijnej. „Mistycy, prorocy,szarlatani” to, według mnie, pozycja obowiązkowa dla osoby, która lubuje się w odkrywaniu tajemnic Polski i ludzi, których znamy zupełnie z innych obszarów i zagadnień. Na jej kartach poznamy odłamy religijne, założycieli polskich sekt a także w końcu dostaniemy odpowiedź skąd niechęć do siebie wieszczów - Mickiewicza i Słowackiego. To mie jest lektura na raz, szczególnie dla kogoś, kto będzie chciał odwoływać się do przypisów, bo tych jest bardzo duża ilość, ale są znakomitym dopełnieniem całości.

Rewelacja. Książka bije na głowę wszystkie historyczno-naukowe opracowania słowiańszczyzny. Tom pierwszy zawiera opisy codziennego życia, począwszy od zbieractwa, przez łowiectwo, rybołówstwo, rolnictwo, budowę domów, ich wyposażenie, sprzęty... jednym słowem, całe osadnicze, a potem gospodarskie życie naszych przodków. Co ważne jest napisana bardzo przystępnym językiem, a opisy nie nudzą tylko wciągają w dawne czasy. Udało mi się skompletować wszystkie III tomy i wiem, że było warto.

To ostatnia część Młota na czarownice. Tak jak poprzednio, nie uświadczymy konkretnych spraw, a jedynie wytyczne. Kolejne prawidła jakimi sądy mają się kierować podczas rozpatrywanych spraw, bo w tej części to właśnie one są głównym tematem. Jak powoływać świadków, czy mają być jawni czy też nieznani dla oskarżonego. Jak prowadzić przesłuchania oraz jak orzekać wyrok względem odmiennych postaw oskarżonego. Mnóstwo wiedzy, zależności, które ponownie podkreślają wartość tej publikacji, która na przestrzeni lat była głównym drogowskazem w walce z domniemanymi zjawiskami stosowania czarów. Cóż, cenię te książkę przez wzgląd na podejście do tematu, bo w kwestii treści nie mogę się do niczego przyczepić. Wszystko skrupulatnie opisane, więc trudno o jakiekolwiek wątpliwości. Kodeks, to powinien być główny kierunkowskaz dla wszystkich, którzy podejdą do tematu. Młot na czarownice to właśnie taki drogowskaz, bez imion, bez miejsc, czysta teoria. Ciężka lektura.

Dość ciekawy zbiór opowieści/podań/legend o smokach... a raczej, jako że w Polsce smoków mamy mało, różnego rodzaju mniej lub bardziej podobnych istot - spodziewajcie się wszelkiego rodzaju stworów wężopodobnych, gryfów, Króla Ryb a nawet jednego... niedźwiedzia. Ponieważ nawet po rozszerzeniu materiału było mało, został on uzupełniony o różnego rodzaju informacje historyczno-geograficzne na temat różnych miejsc, których dotyczą legendy. Dla zainteresowanych tematem.

Lisoł tajemny w dawnej Polsce . Lisioł od dawna zastanawiał się, czym są niesławne nauki tajemne. Jakież to plugawe czyny dzieją się za zamkniętymi drzwiami? Dzielenie przez zero? ¿qósods ʎuʍızp ʍ ǝıuɐsıd. Któż może wiedzieć? Dlatego Lisioł postanowił wgryźć się w temat dzięki pomocy Wydawnictwa Replika oraz książki Romana Bugaja „Nauki tajemne w dawnej Polsce – mistrz Twardowski”. Czas napełnić kielich, otworzyć magiczną księgę i wyruszyć śladem najsławniejszego czarownika Rzeczypospolitej. . Pierwszym krokiem do opanowania tajemnych sił jest… poznanie teorii. Lisiołowi nieco wąsy opadły, gdy to usłyszał, bo już sobie imaginował wszystkie cuda (to znaczy trunki i truskawki), jakie przywoła machnięciem różdżki. Nic to! Autor w klarowny sposób opisuje zjawisko magii od najdawniejszych czasów, co pozwala poznać, w jaki sposób kształtowało się podejście do czarów w antycznej Mezopotamii, Grecji, czy Rzymie. Wprowadzenie łapki lizać! Możemy się dowiedzieć kilku rzeczy o przepowiadaniu przyszłości, wskrzeszaniu oraz… jedzeniu ludzi. Lisioł musi cofnąć swoje słowa o lizaniu łapek. . Po tym obszernym wstępie futrzak mógł wreszcie przystąpić do studiów nad renesansową magią. Drapiąc się po głowie, Lisioł zauważył, iż była to epoka najbardziej zażartych polowań na czarownice, ale jednocześnie władcy chętnie korzystali z usług magów. Taki cesarz Maksymilian I wraz ze swoimi dworzanami był świadkiem, jak benedyktyński opat Johann Trithemius – z niewielką pomocą Lisioła – przywołał duchy Achillesa, Hektora oraz króla Dawida. Wszystko po to, aby przekonać się, czy antyczni wojownicy posiadali bardziej imponujące muskuły od współczesnych ludzi. Naoliwione duchy potwierdziły teorię. Szaleństwo! . Zdobywszy wykształcenie w dziedzinie hermetycznych nauk, okultyzmu oraz nekromancji Lisioł został uczniem najsławniejszego z magów renesansu Johanna Fausta. Tym sposobem futrzak dotarł do Krakowa, gdzie Faust studiował… czarnoksięstwo i sztuki magiczne, a jakże. Autor wyjątkowo klarownie wprowadza czytelnika w świat alchemii, astrologii, chiromancji, krystalomancji, katoptromancji oraz innych dyscyplin, dzięki czemu Lisioł mógł się odpowiednio przygotować na spotkanie z mistrzem sztuk tajemnych, samym Janem Twardowskim. . Tej nietuzinkowej postaci została poświęcona niemalże połowa książki, dzięki czemu Lisioł mógł poznać mistrza ze wszystkich stron. Wpierw obserwował wywołanie ducha Barbary Radziwiłłówny, ukochanej żony Zygmunta Augusta. Trzeba przyznać, że futrzakowi wszystkie włosy dęba stanęły, bo Twardowski w istocie przywołał osobę do złudzenia przypominającą zmarłą królową. Czy tak jednak było naprawdę, czy mamy do czynienia jedynie z przebiegłą intrygą dworską? Roman Bugaj oprócz legendarnej postaci Twardowskiego opisuje historyczną postać niezwykłego uczonego, konfrontując istniejące źródła z opisami czarodziejskich przygód polskiego maga. Co Lisioł może powiedzieć? Cudna książka! . „Nauki tajemne w dawnej Polsce – mistrz Twardowski” to doskonała pozycja dla osób zafascynowanych historią okultyzmu, a także kulturą doby renesansu. To czasy religijnego zamętu, spierających się idei, polowań na czarownice oraz nekromantów, działających całkiem legalnie na dworach królewskich! O takich historiach aż chce się czytać. Książka jest absolutnie godna polecenia i stanowi pozycję obowiązkową dla miłośników czarów, okultyzmu oraz przywoływania trunków za pomocą lustra.

Zawartość tej książki w porównaniu do mojej dotychczasowej wiedzy na temat panteon bóstw słowiańskich to jest kosmos.. ale przez też sporo jest w niej rzeczy gdzie już kiedyś bywały takie tematy i były obalane... nie wiem jak mam do tego podejść bo jednak oryginał, rękopis już "trochę" lat ma, sama książka też jest chyba już, że tak powiem dorosła.. Jednak nie żałuję przesłuchania, zawsze coś można wyciągnąć by zweryfikować w kolejnych lekturach.

Książka ciekawa, ale czasami żmudna ponieważ troszkę odbiega od tematu. Autor faktycznie skupia się na sprawach związanych ze śmiercią w kręgach ziem Polskich, ale później trąca o inne kraje europejskie, a nawet plemiona afrykańskie, co już nie jest tak ciekawe. Aczkolwiek wiele możemy się dowiedzieć o wyobrażeniach i wierzeniach ludu polskiego na temat śmierci. Brakuje mi jednak informacji skąd się wziął zwyczaj przetrzymywania zwłok członka rodziny przez 3 dni w domu, lub skąd wiara w to, że jeśli nieboszczyk nie zostanie pochowany przed niedzielą, to pociągnie za sobą kogoś innego, że ktoś inny również umrze. Książka posiada też dużo powtórzeń, nawet za dużo. Moja ocena 6/10

We wstępie do niniejszej pozycji jej autor: ceniony mediewista, archeolog i historyk religii Leszek Paweł Słupecki zwraca uwagę na niezaprzeczalną atrakcyjność motywu likantropii, która wydaje się nie słabnąć na przestrzeni wieków. Przyznaję, że również ja od wczesnego dzieciństwa przejawiałem mocną fascynację wszelkimi mitologicznymi stworzeniami, ze szczególnym uwzględnieniem, a wręcz zamiłowaniem do wilkołaków. Sprowadzało się to nawet do pragnienia stania się jednym z nich, ale bez bolesnej i przymusowej przemiany podczas pełni księżyca i wiążącej się z nią utratą człowieczeństwa i samokontroli. Lata minęły, ale moje zainteresowanie tematem nie przeminęło. Czekałem tylko na odpowiedni moment, żeby zapoznać się z omawianą książką. Okazja nadarzyła się w lutym, kiedy w ramach zgłębiania tematu dowiedziałem się, że dla naszych słowiańskich przodków był to wilczy miesiąc, co wiąże się z faktem, że właśnie w jego połowie przypada jedyna w ciągu roku ruja u wilczych samic. Ponadto piętnastego dnia tego miesiąca Rzymianie i Rzymianki świętowali i świętowały Luperkalia. Była to uroczystość obchodzona na cześć wilczycy, która wykarmiła Romulusa i Remusa, a swoją nazwę wzięła od Luperkusa: wilczo-koźlego Boga, utożsamianego z Faunem, który chronił stada przed tymi drapieżnymi przodkami psów. Powracając do Słowian należy jeszcze zaznaczyć, że w strachu przed wilkami zamiast ich zwyczajowej nazwy stosowano zamienniki takie jak „luty” lub „luty zwierz”, aby zgodnie ze staropolskim przysłowiem nie wywołać ich przypadkiem z lasu. Książkę tak jak sobie postanowiłem udało mi się całą ukończyć w Luperkalia, mogę więc przystąpić do recenzji. „Wojownicy i Wilkołaki” to kompletne omówienie zjawiska "likantropii", z jakim mamy do czynienia w języku polskim, przy czym autor stosuje aparat badawczy przynależny do antropologii kulturowej. Dla mnie jest to największa zaleta tej książki, ponieważ nie mamy w niej do czynienia z popkulturowym streszczeniem najsłynniejszych horrorów o wilkołakach. Zamiast tego autor opisuje wszystkie zachowane przekazy na temat tych istot, jakimi dysponujemy, zaczynając od tych najstarszych, czyli tradycji antycznej. W następnej kolejności analizuje motyw likantropów w legendach średniowiecznych i sagach skandynawskich, po traktaty demonologiczne i zachowane podania z kultury ludowej. Bardzo ciekawy jest rozdział dotyczący pochodzenia terminu „wilkołak” oraz tego jak ten fascynujący potwór jest nazywany w różnych językach. Równie intrygujące jest omówienie innych kultur, które posiadają bardzo podobne przekazy na temat zmieniania się ludzi w drapieżne zwierzę, ale z racji zamieszkania na innej szerokości geograficznej, w której naturalnie nie żyją wilki zamiast likantropa mamy transformację w tygrysa, lamparta, lwa, hienę, kojota, a nawet aligatora. Najlepsza część książki to jej zakończenie, w której autor rekapituluje najważniejsze zachowane informacje na temat wilkołaków i na ich podstawie dostarcza najbardziej przekonującego wytłumaczenia powstania zjawiska likantropii, które wiąże z okresem rozpadu wspólnoty rodowo-plemiennej i powstaniem protopaństw, co prowadziło jednocześnie do tworzenia się tajemnych bractw młodych wojowników identyfikujących się z najbardziej rozpowszechnionymi drapieżnikami działającymi w watahach, czyli wilkami. To antropologiczne wyjaśnienie modelu likantropicznego, jego treści, sensu i znaczenia dla społeczeństw pierwotnych to dla mnie największa zaleta tej publikacji. Cały wywód układa się w logiczną i spójną całość, dzięki czemu lepiej rozumiem wszystkie elementy składowe wilkołaczego motywu i podobnie jak autor preferuję ten klucz interpretacyjny zamiast próby wytłumaczenia źródła wilkołactwa w chorobie psychicznej. Natomiast największa wada omawianej pozycji jest też paradoksalnie jedną z jej największych zalet, ponieważ w czasie lektury autor chcąc jak najbardziej wyczerpać temat przytacza tyle opisów dotyczących zjawiska likantropii, które są na tyle do siebie podobne, że w pewnym momencie czytanie staje się momentami nużące. Nie umniejsza jednak to wiele tej pracy, ponieważ większość książki jest napisana bardzo przystępnym stylem i w moim przypadku udało mi się ją przeczytać w ciągu jednego dnia. Podsumowując "Wojownicy i wilkołaki" to kompleksowa i naukowa analiza zjawiska likantropii. Ponadto jest to najlepsza pozycja na ten temat, z jaką do tej pory miałem styczność. Lektura obowiązkowa dla wszystkich miłośników tych fascynujących i przerażających stworów, w moim przypadku byłem bardzo usatysfakcjonowany tym, czego się dowiedziałem, ponieważ znacząco wzbogaciłem swoją wiedzę na ten temat. (Przeczytałem i posiadam Wydanie IV, Wydawnictwo Replika, Warszawa, 2023)

Przeczytać i podać dalej. Pretensjonalny, tabloidowy tytuł.a potem festiwal wszystkiego co moralnie naganne a warstwom wyższym nieobce. Mnogość sensacyjek, plotek, zapewne również faktów historycznych. Zieliński obrązawia w sposób bezpardonowy polskich bohaterów, od pierwszych Piastów zaczynając, a na Piłsudskim kończąc (na Tuska i Kaczyńskiego jeszcze nie pora). Powołuje się przy tym na (wreszcie) szeroko dostępny materiał źródłowy oraz liczne współczesne, krytyczne opracowania. I tu jest deska drzewniana a wniej sęk: weryfikacja wiarygodności źródeł, im bardziej w głąb czasów sięgać, tym bardziej trudna - sam autor pastwi się nad Długoszem. Historia oparta na źródłach pisanych na zawsze pozostanie ocieniona podejrzeniem nierzetelności. Zieliński swoje wersje 'faktów' przedstawia w większości z niezachwianą pewnością, ale czy w historii mozna być czegoś absolutnie pewnym? Choć Molenda 'Mity polskie' uczynił z większym smakiem, powściągliowścią i merytoryczną analizą, to jednak 'Nieudacznicy...' wciągają zarówno za sprawą lekkości pióra jak i chwytliwości przedstawionego materiału. Można przyjąć książkę bezkrytycznie i szokować w towarzystwie zapamiętanymi wyjątkami, można potraktować jako punkt wyjścia do głębszych studiów nad historią, można wreszcie potraktować lekturę jako zabawną przygodę i pozostawić za sobą. Wszystko można.