Wędrówki z moim Guru

"Nie taki straszny wilk" - 8/10. Wspaniała lektura, zrywająca z licznymi bzdurami oraz mitami narosłymi wokół tych cudownych zwierząt. Jest zapisem wspomnień biologa przebywającego w odludnej części kanadyjskiej tundry w latach 50-tych, gdy żyli tam jeszcze ostatni Inuici. Lekturę uprzyjemnia doskonały warsztat pisarski. Brak tu rozwlekłych naukowych wywodów, autor w krótkich rozdziałach omawia różne aspekty życia wilków oraz wspomina przygody, jakich doznał podczas ich obserwowania. Wszystko z humorem, ciepłem, inteligencją, autoironią i sympatią dla futrzastych Braci mniejszych. Polecam nie tylko tym, którzy interesują się zagadnieniami biologicznymi. Gawędziarski styl Mowata nie pozwoli się nikomu nudzić.

Piękna, wzruszająca opowieść, w której kapitan Borchardt zabiera nas w podróż do lat swojego dzieciństwa, swej młodości. Zabawne sytuacje, trudne decyzje, pierwsze miłości. Mężczyzna z zasadami, oczytany, inteligentny, z humorem. Historia uzupełniona om wspomnienia jego asystentki, która towarzyszyła mu do ostatnich chwil.

„Ekspedycja Tygrys” to książka, która od pierwszych stron przenosi czytelnika w świat starożytnych szlaków morskich i pokazuje, jak bardzo niedocenialiśmy możliwości dawnych cywilizacji. Heyerdahl rozpoczyna swoją wyprawę w miejscu o nazwie Eden. To prawdziwy region, a nie symboliczna metafora. Krajobraz Edenu jest tak niezwykły, że wygląda jak żywa scena z najstarszych opowieści o początkach ludzkości. Właśnie tam powstała łódź Tygrys, zbudowana z trzciny według technik znanych w tej części świata od tysięcy lat. Największe wrażenie zrobiło na mnie to, jak Heyerdahl potrafił odtworzyć starożytne rzemiosło. Trzcinowe łodzie, które wielu ludzi uważa za prymitywne, okazują się konstrukcjami niezwykle przemyślanymi i odpornymi. Budowa Tygrysa była ogromnym przedsięwzięciem, a fakt, że odbywała się w tak historycznym i symbolicznym miejscu, dodaje jej wyjątkowej siły. Wyprawa szybko pokazała, że nie będzie łatwa. Brak wiatru, płytka i błotnista woda oraz coraz bardziej zanieczyszczone akweny sprawiały, że każdy dzień był wyzwaniem. Te fragmenty książki robią ogromne wrażenie, bo pokazują, jak bardzo zmienił się świat. Szlaki, które kiedyś były pełne życia i handlu, dziś są często zniszczone przez konflikty i działalność człowieka. Heyerdahl opisuje to z wyraźnym smutkiem i rozczarowaniem, a czytelnik czuje to razem z nim. Ogromną wartością książki są odwiedzane przez ekspedycję miejsca. Mohenjo Daro, Bahrajn, wybrzeża Omanu i Pakistanu. Każde z nich było częścią starożytnej sieci wymiany, w której krążyły towary, idee i technologie. Heyerdahl pokazuje, że Sumerowie, mieszkańcy Dilmun, kultury doliny Indusu i ludy Afryki Wschodniej nie żyły w izolacji. Już wtedy istniała regularna wymiana handlowa, w której ważną rolę odgrywała miedź, drewno, kamienie półszlachetne i wiele innych surowców. To wszystko sprawia, że historia przestaje być suchą teorią i staje się żywą opowieścią o ludziach, którzy mieli odwagę wyruszać w nieznane. Najbardziej poruszający moment książki to spalenie łodzi Tygrys. Ten gest był protestem przeciwko wojnom, przemocy i niszczeniu świata, który kiedyś był miejscem współpracy i wymiany. Heyerdahl pokazał, że starożytni ludzie potrafili budować mosty między kulturami, a współczesność często te mosty niszczy. „Ekspedycja Tygrys” to książka pełna pasji, odwagi i głębokiej wiary w to, że historia ludzkości jest znacznie bogatsza, niż uczą podręczniki. Czyta się ją z rosnącym zachwytem i poczuciem, że Heyerdahl nie tylko badał przeszłość, ale także przypominał nam, jak wiele możemy się z niej nauczyć. To jedna z tych książek, które zostają w człowieku na długo i sprawiają, że zaczyna patrzeć na świat z zupełnie nową ciekawością.

Rejs prawdziwie turystyczny, żeglarz miał długie samotne przejścia, ale jak już dopłynął do wymarzonego portu to korzystał z jego uroków i to szanuję. Teliga rysuje się jako człowiek pogodny, uważny, wrażliwy i posiadający niesamowite poczucie humoru. Ciągle awarie na jachcie, niekorzystna pogoda i prądy nie złamały jego ducha. Samotność na morzu doskwierała mu, ale potrafił sobie z tym radzić i nie odbiło mu tak jak Moitissierowi (może dlatego że zawijał do portów). W ciężkich czasach zorganizował niezwykle skomplikowaną ekspedycję, bez internetu, GPS a nawet nadajnika radiowego. Ksiazka dobrze napisana, barwnym językiem, opatrzona bardzo dobrym wstępem nalisanym przez brata. Przyjaźń polsko radziecka trochę nachalna, ale cytat "Załoga amerykańskiego jachtu wzywa komunistów do realizacji koegzystencji" pięknie to zrównoważył.

Historia krąży wokół relacji rodzinnych, skrywanych tajemnic i emocjonalnych zależności. Centralną postacią jest tytułowa ciotka Dee – charyzmatyczna, ekscentryczna kobieta, która pozornie scala rodzinę, a w rzeczywistości ma ogromny wpływ na losy innych. Jej „delicje” są czymś więcej niż kulinarną metaforą: symbolizują uwodzenie, kontrolę i grę pozorów.

Książka pokazuje, ile warte są opinie teoretyków i autorytetów. Heyerdahl staje sam przeciwko powszechnym przekonaniom naukowym, kwestionując teorie dotyczące osadnictwa na wyspach Pacyfiku, i udowadnia praktycznie, że podróż morska z Ameryki Południowej była możliwa. To fascynująca opowieść o tym, jak trudno jest obronić własne poglądy w obliczu sceptycyzmu, i jak odwaga i determinacja jednostki mogą doprowadzić do sukcesu. Jednocześnie jest to fantastyczna książka podróżnicza, naprawdę wciągająca, oparta na faktach, prawdziwa i niesamowita historia przygody na otwartym oceanie.

Arcydzieło. Książka o dojmującym bolesnym nieistnieniu. Plemię Ichalmiutów, o którym jeszcze w latach 50. nie wie nikt (nawet rząd Kanady, na terytorium której żyje), którego istnienia nie sankcjonuje żadna statystyka, żadna mapa, ginie powoli w efekcie butnej bezmyślnej działalności białego człowieka, o której nie ma pojęcia. Ale białe ręce, choć niewidzialne, sięgają daleko. Wpływają na losy garstki zagubionych w głębi Kanadyjskiego interioru ludzi, niszcząc ekosystem, a którym przez wieki żyli w symbiozie. Autor dotarł do niedobitków tego ludu, żył wśród nich i stał się jednym z nich, dzięki czemu mógł ich zrozumieć. A wspaniałe lekkie pióro pozwoliło mu to, co zrozumiał przekazać. Z wrażliwością, mądrze i z czułością dla szczegółów. Efekt jest porażający.

Naprawdę bardzo zajmująca pozycja. Oczywiście serce boli i nóż się w kieszeni otwiera, gdy myśli się o tych tysiącach zwierząt zabijanych tylko dla trofeum myśliwskiego. Mimo tego znajdziemy w książce sporo ciekawostek historycznych i przyrodniczych. Atmosferę kolonialnej Afryki, trochę przygody i białego myśliwego - pana i władcę - w starciu z przyrodą. Proponuję też poszukanie w internecie zdjęć z safari z tamtej epoki, będzie to dopełnienie lektury - aczkolwiek trochę smutne.

To moja pierwsza książka Centkiewiczów, kultowego małżeństwa podróżników, które od 1934 roku przybliżało polskim czytelnikom cuda i dziwy światów polarnych. Chyba to, co najbardziej ujęło mnie w tej pozycji to bardzo zgrabne połączenie indywidualnej perspektywy z niemałą ilością faktów historycznych, geologicznych i technologicznych. Książka zawiera wiele anegdot i bezpośrednich relacji obojga małżonków, którzy przez dużą część wyprawy poznawali "szósty kontynent" oddzielnie. Oczywiście, zważywszy na to, że książka była pisana na przełomie lat 50. i 60., nie brakuje w niej stereotypów, np. dotyczących słabości kobiet i ich zależności od silniejszych i bardziej doświadczonych mężczyzn (norma kulturowa wyraźnie zinternalizowana przez p. Alinę) czy licznych pochwał radzieckich ludzi nauki. Niemniej jednak, w przypadku tej drugiej kwestii jest to też - moim zdaniem - zaleta. Jak wiadomo, historię piszą zwycięzcy, a po upadku ZSRR wraz z nierzadko bezkrytycznym przejęciem narracji Zachodu wiele dokonań i odkryć Rosjan wrzucono w otchłań zapomnienia. Dobrze, że istnieją pozycje, które są świadectwem poświęcenia i oddania nauce wielu znamienitych specjalistów. Kilka z opisanych scen pokazuje także, że - być może wbrew powszechnemu przekonaniu - w warunkach polarnych współpraca między zespołami zza przeciwnych stron Żelaznej Kurtyny była nie tylko konieczna ale i też ochoczo podejmowana. Z wielu stron tego swoistego pamiętnika emanuje duża doza serdeczności, solidarności, badawczej wnikliwości, poczucie odpowiedzialności, a także świadomość niezwykłości tego, co udało się dokonać ludzkości w zderzeniu z surowym żywiołem polarnym, nie bez szacunku dla jego majestatu i potęgi. Niezwykłe jak w czasach pozbawionych stories, reelsów, live'ów książka była w stanie przenieść czytelnika w świat tak odległy od jego codziennej rzeczywistości. Alina i Czesław Centkiewiczowie uczynili to znakomicie. Wszystkich ciekawych świata zachęcam do zatopienia się w tej prawie trzysta-stronicowej lekturze. Zapewniam, że nie będzie to czas stracony.

Książka „Chwalipięta czyli rozmowy z tatą” to pozycja absolutnie unikatowa na mapie polskiej literatury biograficznej i wspomnieniowej. Jest to zapis rozmów, jakie z wybitnym polskim fraszkopisarzem, Janem Izydorem Sztaudyngerem, przeprowadziła jego córka, Anna Sztaudynger-Kaliszewicz. To dzieło niezwykle intymne, mądre i – jak na patrona polskiej fraszki przystało – skrzące się humorem, nawet wtedy, gdy dotyka spraw ostatecznych. Struktura książki opiera się na dialogu, co nadaje jej niezwykłej dynamiki. Nie mamy tu do czynienia z pomnikową biografią pisaną z perspektywy czasu, lecz z żywym procesem wspominania. Anna Sztaudynger-Kaliszewicz występuje tu w podwójnej roli: kochającej córki oraz dociekliwego biografa, który stara się uchwycić ulotność geniuszu swojego ojca. Dzięki takiemu podejściu „Chwalipięta” staje się portretem wielowymiarowym – poznajemy Sztaudyngera nie tylko jako literata, ale przede wszystkim jako człowieka: męża, ojca, przyjaciela i, co on sam z dumą podkreślał, niepoprawnego wielbiciela życia i kobiecego piękna. Portret mistrza małej formy Jan Izydor Sztaudynger jawi się w tych rozmowach jako postać fascynująca i pełna sprzeczności. Z jednej strony to tytan pracy, który z matematyczną precyzją szlifował swoje fraszki, z drugiej – człowiek o duszy wiecznego chłopca, dla którego zabawa słowem była sposobem na przetrwanie dziejowych burz. Tytułowa „chwalipięta” to autookreślenie poety, który nie wstydzi się swoich sukcesów, ale też z ogromnym dystansem i autoironią potrafi opowiadać o swoich porażkach i słabościach. Rozmowy prowadzone są w cieniu zbliżającej się śmierci poety, co nadaje im szczególnego, egzystencjalnego ciężaru. Sztaudynger, będąc świadomym upływającego czasu, dokonuje tu swoistego rachunku sumienia. Wspomina lata młodości, fascynację teatrem lalkowym, trudny okres wojenny oraz powojenną walkę o niezależność artystyczną. Wszystko to podane jest w charakterystycznym dla niego stylu – zwięźle, trafnie i z nieodłączną puentą. Relacja ojciec-córka Niezwykle poruszającym wątkiem książki jest sama relacja między rozmówcami. Anna Sztaudynger-Kaliszewicz wykazuje się ogromnym taktem. Potrafi sprowokować ojca do szczerości, nie naruszając przy tym jego godności. W ich dialogach czuć głębokie porozumienie dusz i wspólną pasję do języka polskiego. Córka nie boi się zadawać trudnych pytań o romanse ojca, o jego egocentryzm czy trudne wybory życiowe. Dzięki temu czytelnik otrzymuje obraz człowieka z krwi i kości, a nie wyidealizowany wizerunek z podręcznika literatury. Dla fanów twórczości Sztaudyngera książka jest kopalnią wiedzy o genezie najsłynniejszych fraszek. Dowiadujemy się, jakie sytuacje z życia codziennego stały się inspiracją dla tych genialnych dwuwierszy. „Chwalipięta” udowadnia, że dla Sztaudyngera poezja nie była czymś odświętnym, lecz integralną częścią oddychania. Fraszki sypią się z jego rękawa w trakcie rozmowy, komentując bieżące wydarzenia lub dawne animozje środowiskowe. Tło historyczne i środowiskowe Książka stanowi także doskonały dokument epoki. Sztaudynger wspomina spotkania z Julianem Tuwimem, Kornelem Makuszyńskim czy Konstantym Ildefonsem Gałczyńskim. Jego anegdoty o życiu literackim przedwojennego Poznania czy powojennego Krakowa i Łodzi są bezcenne. Pozwalają poczuć atmosferę tamtych lat, zrozumieć dylematy twórców uwikłanych w historię i zobaczyć kulisy powstawania najważniejszych dzieł polskiej literatury XX wieku. Szczególnie interesujące są fragmenty poświęcone pasji Sztaudyngera do teatru lalek i jego pracy teoretycznej w tej dziedzinie. Autor „Piórek” pokazuje się tu jako reformator i znawca przedmiotu, który o lalkach potrafił mówić z taką samą pasją jak o poezji. Podsumowanie „Chwalipięta czyli rozmowy z tatą” to lektura obowiązkowa dla każdego, kto ceni inteligencję, dowcip i życiową mądrość. To książka, która uczy, jak starzeć się z klasą i jak do samego końca zachować ciekawość świata. Jan Izydor Sztaudynger w interpretacji swojej córki staje się nam bliski jak nigdy wcześniej. To literacki testament człowieka, który wierzył, że „fraszki to nie igraszki”, ale sposób na oswojenie świata. Po przeczytaniu tej książki inaczej patrzy się na słynne dwuwiersze mistrza. Nabierają one głębi i ludzkiego kontekstu. To hołd złożony ojcu, ale także piękna lekcja tego, jak słuchać drugiego człowieka, póki jeszcze ma nam coś do powiedzenia. „Chwalipięta” to pochwała życia w każdym jego przejawie – od miłości, przez ból, aż po ostateczne pożegnanie, które w ustach Sztaudyngera brzmi nie jak koniec, lecz jak ostatnia, doskonale spuentowana fraszka.

Stało się. Lekturę tego tytułu rozpoczęłam w marcu. Dziś, ponad dwa miesiące później staję na upragnionym finiszu. Pomyślicie teraz: "biedna O, tak się męczyła, niezły gniot musiał ten Durrell wypuścić". Nic z tych rzeczy! Parę dni temu w mojej głowie zagnieździło się przeświadczenie o zmarnowanym potencjale tej książki - na własne życzenie. Ostatnie rozdziały pochłaniałam z prawdziwą ekscytacją, czego nie można powiedzieć o początku, z którym mierzyłam się te wieki temu. Nie jest to bynajmniej kwestia poziomu. Nieodpowiedni czas - ot co. Ponadto, część problemu niezaprzeczalnie leży po stronie technicznej książki. Nabyty przeze mnie egzemplarz ani trochę nie zachęcał do lektury. Nie pogardziłabym też choć kilkustronicową wklejką z fotografiami, tudzież grafikami (bo nie czuję się ekspertką w zakresie amerykańskiej fauny, a googlowanie poszczególnych gatunków było dość męczące). Mimo tych wszystkich żali, strasznie przyjemnie było poznawać poszczególne okazy, a także historie związane z ich pozyskiwaniem. "Opowieści" zdecydowanie zasługują na dopieszczenie w nowym wydaniu - wtedy zaskarbią sobie jeszcze więcej mojego uwielbienia.

NIgdy bym nie trafiła na tę powieść, gdyby nie panie z biblioteki, z którymi się przyjaźniłam za młodu. Do dzisiaj jest to moja ukochana książka, po którą sięgam, gdy mi źle. Niestety, od lat 60. nie było wznowień wydawniczych, więc do kupienia dostępne tylko stare wydania. Pruszkowska to autorka nietypowa jak na polskie warunki, bo opowiada o wojnie bez patosu i powagi. Ze szkoły znałam jedynie literaturę lagrową i łagrową kalibru "Inny świat", więc przeżyłam lekki szok. Ujmuje mnie niesamowicie ta niepozorna książeczka sposobem, w jaki opisane jest życie Warszawianki wysłanej na roboty. Sytuacje, w jakich sie znajduje, są niezwykle trudne, ale zarazem jest to codzienność bohaterki, którą chcąc nie chcąc normalizuje. Efektem tego jest niesamowicie ciepła, humorystyczna i wzruszająca książka o wojennej codzienności.

Dwie perspektywy w jednej książce. Autobiograficzna powieść jednej z najsłynniejszych pianistek. Od jej dzieciństwa, poprzez karierę, która zaczęła się w wieku dziewięciu lat. To wtedy chodziła na lekcje gry na fortepianie. Czy miała lekkie dzieciństwo? Dla mnie nie ... Tylko pytanie czyja to była wina? Rodziców czy jej samej! Łatwym dzieckiem nie była. Czy potrzebni byli psychologowie i terapeuci zapewne. Jedno jest pewne kochała przyrodę i wilki. Założyła z mężem fundację w Stanach na rzecz ich ochrony. I tutaj mamy drugą perspektywę w książce właśnie różnych opowiadań z nimi w najróżniejszej postaci i opowiadane przez Helen ...

Dawno nie miałam tak, że czytając książkę przyspieszało mi bicie serca. Podziwiam wytrzymanie w takich warunkach. Książkę czyta się bardzo lekko i szybko, bo ma krótkie rozdziały i jest naprawdę przyjemnie napisana. Ciekawe było czytanie o rozporządzaniu śmieciami i polowaniach z dzisiejszej, zupełnie innej perspektywy.

Z podręczników historii wiemy, że lata 20-te i 30-te w Związku Radzieckim były czasami terroru, głodu i wszechobecnej kontroli. Ale przecież toczyło się tam też zwykłe życie. Ludzie chodzili do teatrów, na spacer, a dzieci do szkoły. Dzieciństwo Bułata Okudżawy przypadło właśnie na te lata. Rodzice, aktywiści partyjni najpierw w Tbilisi, a potem w Moskwie i na Uralu. I ich syn, dla którego rzeczywistość za oknem najpierw jest fragmentem książki przygodowej - bolszewicy biją białych, potem tylko zasłyszanymi półsłówkami o kolejnych aresztowaniach, aż wreszcie staje się żywa i namacalna, kiedy aresztowany zostaje ojciec, a wkrótce potem matka. Fascynujące są historie ludzi żyjących w tak dramatycznych czasach. Jak nie stracić w tym wszystkim wiary w sens swojego istnienia? Skoro wszystko może runąć w każdej chwili, to po co w ogóle coś robić?

Biografia fabularyzowana, więc Broszkiewicz zmyśla, ile wlezie. Robi z Chopina (i z Mickiewicza) walczącego z arystokracją bojownika upominającego się o prawa chłopów. To chyba jednak przegięcie. Ale, mimo tej wady głównej, taki typ biografii ma swoje dobre strony. Postacie nabierają ludzkich cech. Doskonale niby znany konflikt klasyków z romantykami przedstawiony w nowym świetle (na przykład jak wredny potrafił być Koźmian). Chciałem dowiedzieć się czegoś o życiu Chopina - dowiedziałem się. Zależało mi na przyzwoitym tle historycznym - było. Chciałem poznać bliżej np. Mochnackiego, Lelewela, George Sand - byli. Więc mimo wszystko pozytywnie oceniam.

Co tu dużo pisać ? Rekomendacja LC wprowadzi cię w tematykę książki. Mój ulubiony autor z okresu adolescencji. Przeczytałem wszystkie jego książki. Gdyby nie ta sterta nieprzeczytanych jeszcze książek, chętnie bym do nich wrócił Zrób to za mnie !!! POLECAM !!!

Minus jeden punkt za twarde marynarskie podejście do tematu. Nic z fabularności, którą z taką swadą posługuje się np. pan Wołoszański. Za to pozostałe punkty - za ogrom wiedzy na temat buntu na Bounty - i zresztą nie tylko, bo książka zawiera w sobie informacje i o pierwszej hiszpańskiej karaweli która rozbiła się grubo przed opisywanymi wydarzeniami wskutek czego zaskoczeni Europejczycy spotykali osoby o jasnej karnacji wśród tubylców, świetne opisy życia na pokładzie żaglowca końca XVIII wieku, sposoby mustrowania i zaciągania załogi, utrzymywania dyscypliny i wreszcie główna historia, rozebrana przez autora na "czynniki pierwsze". Niemal doskonała.

Wysłuchałam tylko "Ziela na kraterze" Po raz kolejny zachwyca mnie arcydzieło Wańkowicza. Jego język - jako jedynego polskiego autora - można porównać do warsztatu Nabokova - niesamowite! Tylko wielka szkoda, że ta niezwykle inspirująca powieść to w głównej mierze owoc fantazji autora: losy tej rodziny były o wiele bardziej skomplikowane, gorzkie, smutne niż te opisane w książce. Nie chciałabym mieć takiego ojca jak Wańkowicz. Czasami współczuję tym dziewczynom.