Warchoł polski ...i inne historie. Barwny świat dawnej Rzeczypospolitej

"Czyta się", choć nie pojawia się ani Święty Graal, ani Maria Magdalena, więc wielbiciele „Kodu da Vinci” Dana Browna nie znajdą tu inspiracji. „Merowingowie i Karolingowie” są rzetelną pracą o Europie, która powstaje na nowo, odradza się po upadku Cesarstwa Rzymskiego. Tyle i aż tyle.

Wszystkie książki tej autorki to obowiązkowa lektura dla osób interesujących się historią. Przystępnie napisane z taką masą szczegółów, że trudno mi sobie wyobrazić, ile czasu i pracy musiała autorka poświęcić na ich zdobycie. Polecam osobom, które do tej pory nie miły kontaktu z książkami historycznymi, albo się nią nie interesowały, ponieważ: " Historia nie powtarza się nigdy, człowiek powtarza się zawsze" Voltaire. POLECAM !!!

Książka wchłania czytelnika jak herbata kostkę cukru. Wybitnie poczytny styl narracji, który intryguje, zaskakuje, momentami przeraża lecz nigdy nie nuży. Oderwać się od niej równie trudno jak od magnesu neodymowego. Niezaprzeczalnym atutem książki jest również to, że traktuje o małoznanych epizodach historycznych. W szczególności dla nas, dla których historia skupia się na husarii, drugiej wojnie i Grunwaldzie, natomiast Sycylia zwykle kojarzy się z mafią i cytrynami, Wenecja z gondolami, Malta z wakacjami i nauką angielskiego a Cypr z piaszczystymi plażami i tłumami Rosjan.

Publikacja Marka Kazimierza Barańskiego dot. dynastii Piastów w Polsce jest jedną z najlepszych (o ile nie najlepszą!) pracą przekrojową na temat średniowiecza w Polsce dostępną na rynku. Autor porusza kwestie polityczne (tych jest zdecydowanie najwięcej), społeczne i kulturowe (te są zdecydowanie najgorsze, ograniczają się - w głównej mierze - do opisywania budynków). W tej książce autor nie pozostaje stronniczy, znajdziemy liczne hipotezy - przytoczone wraz z ich twórcami, które autor dodatkowo argumentuje bądź obala. W zrozumieniu pomagają załączone tablice genealogiczne, brakuje jednak - zdecydowanie - map, jest ich o wiele za mało. Na pochwałę zasługuje sposób przedstawienia rozbicia dzielnicowego, zwykle opisane ono jest w sposób zawiły i niezrozumiały. W tym przypadku autor pominął pomniejsze potyczki, tworząc klarowny (ale w dalszym ciągu obszerny) portret XII i XIII wiecznej Polski. Szczerze polecam!

Jest sporo mikro-błędów (choćby o relacjach rodzinnych Puławskich w opisie Konfederacji barskiej) i czuć, że odbiorcą ma być głównie ktoś kto nie przeżywa(ł) historii Polski osobiście, ale kilka bardzo cennych uwag zwłaszcza w końcowych rozdziałach. I bardzo zniuansowane podejście to pewnych trudnych i bolesnych tematów, gdzie autor nie pojechał obowiązującym mainstreamowym trendem (często wbijającym Polakom szpile nie zawsze do końca słusznie), ale jednak starał się w miarę uczciwie przedstawić wydarzenia. Nie ukrywam, że za tą "uczciwą" końcówkę mocno podniosłem ocenę...

Bardzo dobra książka.Bardzo mało materiałów zródłowych powoduje że nieraz autor snuje swoje przypuszczenia,i teorie jednak to co przedstawia jak dla mnie jest spójne i logiczne.Nie narzuca swojego zdania,pozwala swojemu czytelnikowi mysleć samodzielnie.Mieszko I twórca naszego państwa pozostawił państwo które kształtem przypomina nasz kraj dziś.Wybitny władca.Polecam.

Do połowy czyta się to naprawdę świetnie. Opis podbojów arabskich i rozkwitu kultury islamu w czasach europejskich "wieków ciemnych" jest błyskotliwy. Niestety od okresu wypraw krzyżowych pojawia się coraz więcej uogólnień i zwykłych błędów rzeczowych (np. pomyłka w dacie zdobycia Askalonu przez krzyżowców, jest: 1144, powinno być: 1153). Autor nie ma za bardzo pojęcia o dziejach i roli Bizancjum. Z kolei porównywanie Al-Andalus z Imperium Osmańskim wydaje się z gruntu chybione, to jak porównanie Kartaginy z późnym Cesarstwem Rzymskim. Najbardziej razi anachronizm autora. Bardzo chciałby widzieć w niewolniczych państwach islamskich (i despotycznym królestwie Rogera II) poprzedników obecnej globalizacji i pluralizmu. Nie dostrzega jednak, że ta osławiona convivencia była zawsze przyjmowaniem stosunku podległości przez pokonanych, czy to na normańskiej Sycylii, czy w umajjadzkiej Andaluzji, czy w osmańskiej Rumelii i Anatolii. Ta książka byłaby lepsza gdyby zajęła się kulturową konwergencją. Końcowy rozdział książki tchnie ogromnym optymizmem. Na stronie 304 przy okazji oblężenia Malty w 1565 czytamy, że "żadna ze stron nie zwracała uwagi na fakt, że świat przestał już przywiązywać wielką wagę do podziałów religijnych". Akurat w Europie wojny na tle religijnym wchodziły wówczas w najkrwawszą fazę. Podsumowując: warto przeczytać, ale nie trzeba mieć.

Jak dla mnie bardzo dobra pozycja Rebisu, autor zgrabnie prowadzi historię przez zawiłości i zależności skomplikowanej sytuacji w krajach bałtyckich i w Prusach. Język nie jest nadmiernie trudny, nie przywiązuje się nadmiernie do nazwisk i dat, za to umiejętnie opowiada co nieco o każdym aktorze, który miał swoje interesy w przeprowadzeniu krucjat. Nie miało to wiele wspólnego z chrześcijaństwem ale co tam. Gdzieniegdzie można się nieźle uśmiać, a gdzie indziej dostrzec analogie do czasów teraźniejszych (Wielkie Księstwo Moskiewskie). Warto!

Świetna książka. Czyta się jednym tchem od pierwszej do ostatniej strony. Czytało się jak powieść przygodową. Zadziwia szczegółowość z jaka autor pamiętał opisywane przez siebie wydarzenia. Poznajmy prawdziwe dzieje podbijania Meksyku. Na mnie szczególne wrażenie zrobiło oblężenie Tenochtitlan/Meksyku w 1521 roku. Poza walorami historycznymi, dzienniki Bernala Diaza obrazują też niezwykły kunszt wojskowy i polityczny Korteza. Na szczęście jego obraz wcale nie jest cczarno-biały - Diaz wielokrotnie krytykuje Korteza za jego decyzje.

Temat opisany może i trochę na skróty, ale przy rozbiciu dzielnicowym stopień skomplikowania jest i tak bardzo wysoki- dla przeciętnego czytelnika wystarczy z naddatkiem. Autorowi chwała za to, że przedstawia dane kwestie z różnych perspektyw, posiłkując się wieloma źródłami. Co się na pewno rzuca w oczy i co bardzo irytuje (chociaż bardziej pasuje tu grubsze słowo), to wracające niczym bumerang wtręty o klątwie Gaudentego. Cała książka ma 280 stron, podzielona na 20 rozdziałów, a zdań takich jak: "czyżby zadziałała znów klątwa Gaudentego?" jest tutaj bez mała z pięćdziesiąt. Czy to nie przesada przypadkiem? Jedno takie zdanie na początku rozdziału, jedno musowo na koniec, plus w międzyczasie kilkanaście. A wszystkie potrzebne jak zawiasy w tyłku i wystawiające reputację autora na ciężką próbę. Rany, jakie to było wkurzające. Mimo wszystko daję 6/10 za omówienie tematu w sposób przystępny dla kogoś, kto nie jest historykiem z wykształcenia.

Książka jest uważana za wybitną pozycję gatunku literatury podróżniczej i historycznej. To oparta na zapiskach uczestnika wyprawy A. Pigafetty oraz G. de Mafry kronika pierwszej wyprawy dookoła świata ( 1519/22 ) dowodzonej przez F. Magellana. Opisuje trudy rejsu, bunty, głód, zderzenia kultur, walkę o przetrwanie, odkrycie Cieśniny Magellana oraz złożoną osobowość jej przywódcy. To wtedy człowiek po raz pierwszy opłynął Ziemię. Świetna lektura !!! POLECAM !!!

Trochę trudniejsza, ale jakże naturalna następna lektura po "Upadku Cesarstwa Rzymskiego". Wszystkie pochwały pod adresem tej książki są słuszne. Dorzucę jeszcze jedną - autorowi chciało się pochylić, i to ze zrozumieniem tematu, nad Europą środkowo-wschodnią. Oby stało się to nową normą wśród zachodnich badaczy.

Pierwsza część trylogii osadzonej w realiach krucjat krzyżowych. Na przełomie XII i XIII wieku Jerozolimą rządzą chrześcijanie, a świat islamski, na czele z Saladynem, stara się odebrać im miasto. Poznajemy szereg postaci historycznych, na czele z królem Baldwinem IV, a znanych już wcześniej choćby z "Królestwa niebieskiego". Przeplata się tu sporo wątków, a na głównego bohatera wyrasta młody rycerz Wilem d'Encausse, który postanowił spełnić życzenie umierającego ojca, opuścić Francję i udać się do Ziemi Świętej.

Chciałem se poczytać o pijanych szlachcicach, czuję się jak po przejrzeniu podręcznika do historii takiego dużego. Potężna cegła o historii Polski uwzgledniająca ignorowany przez inne publikacje wpływ alkoholu na losy naszego kraju. Liczyłem najbardziej na opisy obyczajów i anegdoty, dostałem ich sporo ale przeważająca większość faktów to kulisy biesiad postaci rządzących ojczyzną. Ktoś spadł po pijaku ze schodów? Tutaj to będzie. Ktoś po pijaku wyzwał kogoś na pojedynek? Kurde żeby to raz. Dodatkowo jeśli z lekcji historii pamiętacie dziwne zachowania i decyzje wszystko się wyjaśni bo zwykle były podejmowane w stanie nietrzeźwym, czego zwykle nikt nie wspomina - a tutaj to jest. Nie jest to wada ale nagromadzenie dat, postaci i ogólnie wiedzy jest tak duże ze ciężko zapamiętać mniej istotne rzeczy, warto mieć na półce i zajrzeć jeśli interesuje nas konkretny okres, czytanie od dechy do dechy jest męczące. Dużo cytowania dawnej polszczyzny co też utrudnia odbiór ale na szczęście nie uniemożliwia zrozumienia.

Po przeczytaniu tej pozycji naszła mnie pewna refleksja, zdałem sobie sprawę, jak skostniałe i wymagające progresu są nauki humanistyczne. A szczególnie historia. Taka analogia z naszego podwórka - od kilku lat widzimy progres na polu badań nad religią i mitologią Słowian. Pomijając antynaukowych szurów pokroju Kosińskiego czy Bieszka (dla których narzędzie krytyki źródeł nie istnieje, jeśli tylko pasuje im do tezy wyssanej z d***), udało się wyjść poza sztywny gorset sceptycyzmu narzuconego przed laty przez Łowmiańskiego, przede wszystkim dzięki językoznawcom i etnologom (Łuczyński) oraz archeologom (Szczepanik). Jest tych nazwisk oczywiście więcej, ale konkluzja też jest oczywista - historia MUSI opierać się na interdyscyplinarności! Wszystko co miało zostać poddane analizie, zostało już dawno zweryfikowane po tysiąckroć! Kupując kolejną biografię czy syntezę dziejową nie znajdziemy w niej nic, co nie zostało już wcześniej napisane. Ba! To wszystko bez problemu znajdziemy na Wikipedii lub dowolnej innej stronie internetowej! Postęp jest możliwy tylko dzięki bardziej holistycznemu podejściu do historii jako nauki. Dlatego już na studiach powinny być zajęcia z nauk pomocniczych, a studenci historii bardzo szybko powinni podejmować się konkretnych specjalizacji – historyk ekologii, etnolog-religioznawca itd. I w tej interdyscyplinarności leży siła tej książki. Z jednej strony uczciwie argumentuje źródłami (relacje odkrywców i misjonarzy, bardzo bogata bibliografia i polemika w przypisach), daje dojść do głosu różnym rozbieżnym opcjom naukowym no i posiłkuje się wynikami badań geologów, botaników, chemików, astronomów i jeszcze wielu innych specjalistów. Co z tego wychodzi? Bardzo odważny, bynajmniej nie foliarski, obraz prekolumbijskiej Ameryki. Mann doskonale punktuje, jak bardzo badania nad historią Ameryk „ewoluowały” na przestrzeni wieków. Zadufani konserwatyści swoich szkół musieli ustąpić przed nowoczesną nauką (jak datowanie radiowęglowe) i dziś już prawie nikt nie neguje starszej metryki pierwszych „Amerykanów”, czy osiągnięć agrotechnicznych cywilizacji Nowego Świata. A jednak nadal pozostaje tyle do zbadania! Wzgórza Beni, osady typu Cahokia i kultury Missisipi czy Hopewel, kultury andyjskie i amazońskie… Co jeszcze w tej książce jest fascynujące? Że rozwija horyzonty, że wskazuje nowe ścieżki warte podążenia, daje pole nowym zainteresowaniom i uzmysławia, że nawet przy czterdziestce można się sporo nowego dowiedzieć o świecie. Dowiedziałem się z niej np. że kukurydza to pierwsze GMO w historii i nie chodzi tutaj o jakiś dobór naturalny jak było w przypadku „naszych zbóż”, nie, kukurydza to twór sztuczny! Albo że „wynalazek” Indian jakim jest terra preta (amazoński czarnoziem) może być użyteczny do walki z jałowieniem gleb i zwiększeniem areałów rolniczych na terenach z ich deficytem! I to jest dopiero niezaprzeczalny argument na potrzebę większej interdyscyplinarności nauk historycznych! Na koniec kilka wad (w większości subiektywnych). Czuć amerykański rodowód autora. Przejawia się to w jego sposobie postrzegania świata (rewolucja amerykańska dała ŚWIATU demokrację. CO? XD), ale też w samej formie książki, która jest wzorowana na reportażu. Naprawdę nie interesują mnie anegdotki z podróży autora. Tym bardziej, że większość z nich nic nie wnosi do lektury. Druga wada, to zbytnia apoteoza rdzennych Amerykanów. Ja wiem, że należy rozwiewać mit „dzikusa”, ale żeby od razu popadać w drugą skrajność? Dwa przykłady – autor usprawiedliwia rytualne mordy Azteków tym, że w Europie równie wielu ludzi wieszano lub ścinano toporem za przestępstwa. Znowu – CO XD? Albo, w przypadku wspomnianej już „demokracji” – Mann oczywiście jako „indianofil” - szuka genezy tej demokracji użyczonej światu właśnie w ludach Pn. Ameryki, a dokładnie konfederacji Irokezów. Sek w tym, że podobne, „demokratyczne”, czy protoparlamentarne formy powstawały niezależnie w różnych miejscach świata. Sorry Charles, ale taka na przykład polska demokracja ma swoje korzenie w słowiańskich wiecach i szlacheckim sejmie, a dopiero później w republikańskiej Francji czy amerykańskiej rewolucji.

Najlepsze, najwszechstronniejsze zanalizowanie konfliktu króla Bolesława z biskupem Stanisławem. Wolne od klerykalizmu i ckliwości, za to przedstawiające częściowo panowanie wybitnego władcy i biskupa, któremu bliższa były możnowładcze interesy i własna pozycja, niż losy państwa polskiego.

Książka to opis pierwszej morskiej wyprawy Vasco do Gamy ( 1497 - 1499 ) do Indii, której celem miało być odnalezienie drogi, omijającej muzułmańskie pośrednictwo. Przedstawia ją nie tylko jako sukces handlowy, ale religijno - polityczne starcie chrześcijaństwa z islamem, mające na celu szerzenie europejskiej kultury i religii. Intrygi, sztormy, choroby dziesiątkujące załogę i zderzenie kultur to problemy opisywane przez autora w czasie tej historycznej wyprawy łączącej Europę z Azją. Wyprawa zmieniła świat, a autor łączy epokę wypraw krzyżowych z erą wielkich odkryć geograficznych. POLECAM !!!

Rewelacyjna, choć już nieco leciwa, historia wypraw krzyżowych. Wydarzenia społecznego, militarnego, kulturowego które ma wpływ nie tylko na naszą historie, ale i na wet na dzień dzisiejszy. Może są lepsze, bardziej krytyczne opracowania, ale to jest pewnym fundamentem wiedzy o genezie i przebiegu wypraw.

Książka napisana w przystępny sposób. Główny temat, czyli historia Saladyna opracowany w ciekawy sposób. Dobrze, że są pozycję, które pokazują, że wyidealizowany obraz sułtana jest wykreowany i nie za wiele ma wspólnego z rzeczywistością. Na duży minus zasługują te fragmenty, które dotyczą samych krucjat. Samo stwierdzenie, że krzyżowcy byli nie raz straszni i okrutni i wystarczy wspomnieć złupienie Konstantynopola. Niestety to jedyne zdanie na ten temat i autor już nie wyjaśnia zawiłości sytuacji. Nie napisał, że krzyżowcy zostali wykorzystani i oszukani przez władcę Konstantynopola i mimo gróźb i ostrzeżeń ten nie spełniał obietnicy. W książce brakuje kilkudziesięciu stron i rzetelnego podejścia do samych krucjat.

Bardzo ciekawa ksiązka warta poznania. Teza że Polska była stworzonym przez Wikingów trzeźwym projektem ekonomicznym opartym o najlepiej im znaną dzialalnosc czyli odławianie niewolników sprzedawanych na Wschód przez największy hub w Pradze wydaje się najbardziej prawdopodobną, analogicznie do historii Rusi która przez Nestora została duzo konkretniej opisana. Oczywiscie szczegóły są dyskusyjne ale taki obraz jest calkowicie racjonalny w przeciwieństwie do pomysłu stworzenia państwa dysponujacego dużą i elitarną armią gromiącą chocby Germanów pod Cedynią z niczego. Ciekawe byloby badanie DNA siostry Chrobrego Świętosławy/Storady pochowanej w Winchester jako pewnego źródła genów. To by rozwialo wszelkie wątpliwosci.