Von Braun. Inżynier nazistów i Amerykanów

Biografia Mansteina napisana przez Mungo Melvina jest olbrzymią kopalnią wiedzy na temat niemieckiego dowódcy. Jednak nie mogę stwierdzić, że czyta się ją łatwo. Autor bardzo często stara się poszerzyć kontekst jakiegoś wydarzenia i wprowadza do tekstu osobiste uwagi. Powoduje to, że książka jest nierówna. Są fragmenty, które czyta się przyjemnie. Niestety trafiałem na takie, które ewidentnie mnie usypiały. Za to odejmuję jedną gwiazdkę. Kolejną wadą opracowania są przypisy umieszczone na końcu książki. Z początku usiłowałem zaglądać do nich. Później zrezygnowałem. Przyjemność czytania nie polega na ciągłym, przerywaniu wątku i zaglądaniu na koniec książki. Co innego na gdyby były umieszczone pod tekstem. Kolejną gwiazdkę zabrałem za niektóre tezy autora, z którymi się nie zgadzam. Trudno mi bowiem pojąć, że Niemcy wygrały kampanię we Francji z racji przewagi jakościowej. Jest dla mnie ewidentną bzdurą, gdyż armia francuska posiadała dobre czołgi w odpowiedniej ilości. Lepszą flotę (przynajmniej nawodną) i tylko złe wykorzystanie tych środków oraz geniusz dowódców niemieckich spowodował kapitulację Paryża. Kolejną gwiazdę odejmuję za mapy - umieszczone na początku książki, wszystkie zbite w jedną całość, zmuszające wnikliwego czytelnika do ciągłego przewracania kartek. Gdyby były umieszczone przy właściwych im rozdziałach, sięganie do nich byłoby łatwiejsze. Dokładność niewtórych (walki o Krym i Sewastopol ) budzi moje zastrzeżenia. To byłoby na tyle jeśli chodzi o wady. Reszty trzeba samemu skosztować czytając książkę. Czeka 558 stron o najwybitniejszym Feldmarszałku Niemiec. W tym dość dokładnie opisane powojenne losy ( w szczególności sam proces). Podsumować książka na pewno nie biografią - moim zdaniem jest po prostu dokładnym studium o Mansteinie. Warto się z nim zaznajomić.

Historia zna takie przypadki. Rywalizacji prowadzonej na szczytach. Władzy, sztuki, polityki. A po latach zostają z niej wyłącznie "arcyciekawe"analizy. Ta książka jest tego typu analizą, ale bez ujmowania jej, analizy " w cudzysłów. Ta rywalizacja różni się od innych cena. Była prowadzona za cenę ludzkiego życia. Rzecz jasna to nie bohaterowie winni są tej ceny. Ale czytając opis ich rywalizacji prawie jak sprawozdanie sportowe, warto mieć przy boku kajecik. I zliczać ilu ludzi oddało życie w tej "rywalizacji".

Bardzo przyjemna pozycja. Rudel jak to Rudel pisze w sposób przyjazny czytelnikowi, i znów podczas lektury odnosiłem wrażenie, że to jakby przepiękna przygodowa opowieść a nie wspomnienia frontowe. Czytając Rudla ciągle powracam wspomnieniami do "Znaczy Kapitan" Borchardta, ale przyznam, że nie mam pojęcia dlaczego. Polecam lekturę wszystkim zainteresowanym Luftwaffe, jak również po prostu życiem człowieka, który do końca pozostał nazistą, a w sposób wyraźny przedstawia dlaczego. Dla zainteresowanych samą wojną bardziej odpowiednią pozycją jest "Pilot Sztukasa", ale dla ciekawych różnych ciekawostek jak najbardziej "Moje życie ..". Z treści książki wyłania się obraz człowieka po prostu nieśmiertelnego. Aż dziw bierze, że umarł w rzeczywistości ;)

Książka napisana przez politruka, więc trzeba to mieć na uwadze. W dodatku pisana po latach przez starszego już człowieka. Jednak warta przeczytania ze względu na inny obraz wojny, inną perspektywę patrzenia, choć moim zdaniem mocno wybielaną. Do książki Guya Sauyera może być podobna w tym, że obydwaj autorzy byli wiernymi sługami swoich systemów i nie do końca potrafili przyznać, że służyli złej stronie. Gorbaczewski krytykuje często stalina i innych dowódców, ale nie wspomina o masowych gwałtach i innych przestępstwach zwykłych sołdatów, a tych jak wiemy z innych źródeł było mnóstwo.

Dzieło to ma swoje wady i trzeba na przynajmniej podstawowym poziomie mieć doświadczenie z tego rodzaju relacjami, aby dojść do wniosku, że Guderian niejednokrotnie przemilcza niewygodne dla siebie fakty oraz że lubi kreować się post factum na "jedynego sprawiedliwego" w kontekście całej niemieckiej machiny wojennej. Nie zmienia to jednak faktu, że jego wspomnienia to bardzo kompetentnie napisane( Guderian posiadał dobre pióro) źródło wiedzy przybliżające czytelnikom, jak w okresie IIWŚ funkcjonował Wehrmacht od kuchni oraz jak destrukcyjny wpływ posiadała nań nazistowska polityka, która oprócz zbrodniczej ideologii przesiąknięta była karierowiczostwem, krótkowzrocznością i absolutną niekompetencją. W moim przypadku lektura ta dodatkowo wywołała ponowny wzrost zainteresowania tą częścią historii powszechnej.

Książka jest ogólnie rzecz biorąc fajna, miejscami wciągająca, jednak razi mnie postać samego głównego bohatera. Z pewnością nie polubiłbym tego Pana, z pewnością byłby mi wrogiem... Nie lubię osób które są zapatrzone tylko w siebie, które idą do celu po trupach, które są zmienne, fałszywe. Czang Kaj-szek jest człowiekiem zmiennym, podobnie jak Mao, z tym, że ten drugi ma swój magnetyzm, a Czang to człowiek przez małe cz. Książkę polecam, bo jest tam kilka naprawdę ciekawych fragmentów dotyczących okresu sprzed zdobycia władzy przez komunistów. Przyznam, że nie przypuszczałem, że w ówczesnych Chinach było aż tak źle - tym większy szacunek dla tego, w jaki sposób komuniśći zdobyli władzę ponad głowami wszystkich.

Jedna z najlepszych książek opisująca najwyższe sfery Tysiącletniej Rzeszy. Masa ciekawych anegdot i refleksji nad systemem nazistowskim. Moja ulubiona to gdy Speer tłumaczy Führerowi, że należy zmienić budulec wielkich projektów, by ich ruiny po strawieniu czasem świadczyły o potędze państwa niczym rzymskie Forum Romanum. Ale książka też jest ważna, ponieważ jest to krytyka państwa nazistowskiego od strony Aryjczyka odpowiedzialnego za produkcję uzbrojenia. Speer pokazuje słabości socjotechniczne państwa totalitarnego na dłuższą metę, np. twierdzi, że AH, pamiętając zamęt po 1WŚ, do końca boi się wystąpień społecznych. Natomiast finał, idea Speera wzięcia na własne ramiona odpowiedzialności za zbrodnie państwa niemieckiego i uwolnienie od niego społeczeństwa, jest... bardzo naiwna. Polecam również porównać opis ostatnich dni w bunkrach berlińskich z filmem "Upadek".

Po przeczytaniu poczułem lekkie rozczarowanie - bo początek zapowiada się dobrze, ale im dalej, tym bardziej autorowi peron odjeżdżał. Takie przynajmniej odniosłem wrażenie. Ale nieco później w różnych innych, niepowiązanych z Ostatnią walką i IIWŚ książkach trafiałem na wzmianki o Zumbachu lub Misterze Brownie... więc zacząłem weryfikować wydarzenia opisane przez samego Zumbacha. I doznałem.. szoku to może za dużo powiedziane, ale sporego zaskoczenia. Otóż facet nie fantazjował. Faktycznie brał udział we wszystkich opisanych wydarzeniach. Może niekoniecznie wszystko było dokładnie tak, jak to przedstawił (tego nie sposób stwierdzić), ale rzeczywiście BYŁ i UCZESTNICZYŁ. Jego wspomnienia nie są wytworem wybujałej wyobraźni. To chyba największe zaskoczenie. Drugi plus, niezwiązany z powyższym, to brak jakichkolwiek odniesień politycznych, światopoglądowych, bogoojczyźnianego patosu i tego typu ckliwych chwytów.

Postać feldmarszałka Erwina Rommla, „Lisa Pustyni”, najsłynniejszego dowódcy niemieckiego okresu II wojny światowej, od lat budzi kontrowersje i zapewne długo jeszcze pozostanie obiektem dyskusji. Przede wszystkim w Niemczech, gdzie spory o Rommla mają często aktualne zabarwienie polityczne, nawiązując do rozliczeń z przeszłością państwa i narodu, stosunku do nazizmu, wiedzą o zbrodniach, charakterem, zasięgiem i znaczeniem konspiracji antyhitlerowskiej. W zagadnienia te wpisuje się biografia M.P. Remego (który wcale tego nie ukrywa, podkreśla wręcz aktualne konotacje), przeznaczona przede wszystkim dla czytelnika niemieckiego. Tym niemniej, warto po nią sięgnąć również w Polsce. Dla jednych militarny geniusz, bohater wojenny, krytyk polityki Hitlera i aktywny uczestnik ruchu oporu (za co ostatecznie zapłacił życiem), dla innych przeciętny, apodyktyczny dowódca, wykreowany przez propagandę, zarówno goebbelsowską, jak i brytyjską (Brytyjczycy podkreślali "geniusz" Rommla, by tuszować własne braki i nieudolność), wielbiciel Hitlera, sługus reżimu, przypadkowo i pośrednio powiązany z zamachowcami 20 lipca 1944 r. Kim był naprawdę? Autor nie potrafi udzielić odpowiedzi jednoznacznej – jednym i drugim. Rommel do końca zafascynowany był osobą Hitlera, który wywierał na niego wpływ wręcz magnetyczny (na wielu innych zresztą również), potrafił jednak w krytycznych chwilach na froncie działać wbrew jego absurdalnym rozkazom, zamach na życie wodza wykluczał, gotowy był jednak oddać się do dyspozycji nowego rządu po „odsunięciu” Hitlera w taki czy inny sposób, potępiał (w zaufanym gronie) zbrodniczą politykę, nie uczynił jednak zbyt wiele, by się jej przeciwstawić (na chwałę marszałka trzeba zaznaczyć, iż zignorował rozkaz zamordowania wziętych w Afryce do niewoli żołnierzy Wolnej Francji). Najbardziej kontrowersyjna teza Autora dotyczy planów Rommla, by latem 1944 r. samodzielnie „otworzyć front” zachodni przed aliantami, umożliwiając im swobodny marsz na wschód, co automatycznie doprowadziłoby do upadku Hitlera i uratowało Niemcy przez całkowitą katastrofą oraz okupacją radziecką. Podjął już jakoby konkretne przygotowania i uzyskał poparcie sporej grupy dowódców, 17 lipca 1944 został jednak ciężko ranny w wyniku ataku lotniczego, co przekreśliło wszelkie zamysły (podobnie jak nadzieje spiskowców z 20 lipca na wykorzystanie osoby i autorytetu Rommla). Powracający powoli do zdrowia feldmarszałek stał się obiektem podejrzeń i władze zmusiły go do popełnienia samobójstwa w październiku 1944 r. Czy Rommel rzeczywiście snuł plany jednostronnej kapitulacji i czy podjął konkretne przygotowania w tej kwestii? Pomimo obszernego wywodu M.P. Remego uważam, iż tezy tej udowodnić jednoznacznie Autor nie zdołał. Zupełnie inna sprawa, czy plan ten byłby w ogóle możliwy do przeprowadzenia, zarówno wśród dowództwa wojsk niemieckich, jak i ze strony aliantów zachodnich. Wymierzony przeciwko ZSRR, oznaczałby zerwanie sojuszu „Wielkiej Trójki”, a na to (jak pokazały następne wydarzenia) Wielka Brytania i zwłaszcza USA nie były wówczas gotowe. Rommel był jednak zawsze najlepszy w operacyjnym dowodzeniu armią, kwestie strategiczne czy geopolityczne nie leżały zazwyczaj w kręgu jego kompetencji. Monografię warto przeczytać nie tylko ze względu na ciekawe, choć niekiedy kontrowersyjne tezy Autora. Wykonał on gigantyczą pracę przygotowawczą, gromadząc i wykorzystując olbrzymi materiał źródłowy: obszerne, sporządzane codziennie notatki feldmarszałka, rozległą korespondencję, relacje osób z najbliższej rodziny, wspomnienia współpracowników i podkomendnych, materiały archiwalne (przede wszystkim dotyczące śledztwa i procesów po zamachu 20 lipca – co prawda, pod koniec wojny w dużej części celowo zniszczone – oraz zeznania złożone podczas procesu norymberskiego). Źródła te przynoszą wiele intrygujących i nie znanych dotąd szerzej wiadomości na temat E. Rommla. Książka zawiera też bogaty i trafnie dobrany materiał ilustracyjny. Omawiając szeroko kwestie „polityczne” (najbardziej aktualne i kontrowersyjne), mniej uwagi poświęca Autor sprawom czysto militarnym, co może sprawić pewien zawód pasjonatom historii działań zbrojnych podczas II wojny światowej.

Nimitz autorstwa E. B. Pottera to nietypowa biografia. Autor już na wstępie zaznacza, że dostępnych materiałów na temat admirała jest niewiele – listy Nimitza i jego żony zostały zniszczone, a sam admirał nie zgadzał się na powstanie biografii za jego życia. Pojawia się więc pytanie: czym wypełniono ponad 500 stron książki? Początek zapowiada się obiecująco. Spotykamy Nimitza w dniu wybuchu II wojny światowej, po czym cofamy się do jego młodości – poznajemy rodzinę, dzieciństwo i początki zainteresowania marynarką. Następnie akcja wraca na Pacyfik, by znów cofnąć się do lat młodzieńczych admirała. Można odnieść wrażenie, że książka będzie naprzemiennie przedstawiać drogę Nimitza do dowództwa i jego rolę w wojnie. Niestety, od około jednej trzeciej objętości książka zmienia charakter. Z biografii stopniowo przekształca się w opracowanie historyczne o wojnie na Pacyfiku. O ile opowieść o życiu Nimitza była interesująca i przejrzysta, o tyle opis zmagań wojennych jest chaotyczny, zbyt szczegółowy i momentami nużący. Sama postać admirała schodzi na dalszy plan – pojawia się jedynie w krótkich akapitach, a czytelnik nie poznaje jego przeżyć, uczuć ani reakcji na wydarzenia. Brakuje też wątków osobistych, takich jak relacja z żoną czy rozłąka z dziećmi. W rezultacie przez większą część książki Nimitz niemal nie istnieje jako bohater, a więcej dowiadujemy się o Spruance’u i Halseyu. Książka okazuje się więc sporym zaskoczeniem – zamiast pełnej biografii dostajemy mieszankę biograficzno-historyczną, w której elementów dotyczących samego Nimitza jest niewiele. Tym bardziej zastanawia decyzja Pottera, by podjąć się napisania tej biografii, skoro źródeł było tak mało. Poleciłbym ją raczej pasjonatom historii działań wojennych na Pacyfiku niż osobom szukającym pogłębionego portretu admirała.

Całkiem ciekawe wspominki Niemca, który "odwiedził" liczne fronty II wojny światowej (Polska, Francja,Rosja, Afryka Północna, Normandia), a po wojnie załapał się na 5-letnie leczenie klimatyczne na kaukazie. Czyta się przyjemnie, polecam miłośnikom gatunku :).

Dość smutna książka, pisana przez człowieka, który wyraźnie nie rozumiał czym jest polityka, a w sercu miał Polskę i swoich podkomendnych. Polecam każdemu kto chciałby poznać definicję bezgranicznego patriotyzmu. Nie zrozumcie mnie źle, ale po lekturze mam wrażenie, że Gen. Sosabowski był człowiekiem trochę, hmm, naiwnym (nie wiem czy to odpowiednie określenie) oraz niepotrzebnie nad wyraz honorowym. Szanuję Jego postawę, ale niestety wynikły z niej smutne konsekwencje.

Książkę czyta się bardzo przyjemnie. Nie przytłacza ilością faktów historycznych i dat. Polecam wszystkim, którzy nie znają postaci Mannerheima. Dla mnie szczególnie intersująca była pierwsza część opisująca, mało znane wydarzenia do wybuchu I wojny światowej. Skomplikowane relacje rodzinne, momentami niełatwą karierę wojskową w armii rosyjskiej, a przed wszystkim niezwykle barwną wyprawę szpiegowską do Chin. Natomiast drugi lepiej znany okres życia marszałka: uzyskanie niepodległości przez Finlandię, wojna zimowa, wojna kontynuacyjna i wojna lapońska opisane były dla mnie rozczarowująco lapidarnie. Po prostu w tym przypadku moja orientacja w temacie była większa. Tak więc, jeśli ma to być Twój pierwszy kontakt z historią życia Mannerheima, to gorąco polecam lekturę. Natomiast jeśli masz ochotę poszerzyć swoją wiedzę o wybitnym Finie oraz znasz podstawowe informacje o wojnach fińskich z 1 poł. XX w. to rozejrzyj się za inną książką.

Hitler byl przedewszytskim filozofem ale dosc wyjatkowym bo otrzymal jeszcze plus 100 do charyzmy dzieki ktorej porwal za soba caly narod niemiecki. Zachecam kazdego kto chce myslec samodzielnie do przeczytania tej ksiazki. Nie dziwie sie, ze niektorzy tak mocna pluja na nia jadem bo Hitler gdyby zyl dzis bylby przeciwny unii europejskiej. Czytalem wersje z 2005 roku bo nowych wydan po 2020 nie uznaje za wartosciowe. Na koncu ksiazki jest program NSDAP ktory jest mega patriotyczny. Jako zachete dodam ze Adolf przeprowadzil eksperyment i zagonil czlonkow komisji swoich komitetow partii do roboty, bo zirytowalo go ich nierobstwo i branie kasy za produkowanie bezsensownych nikomu niepotrzebnych rozporzadzen. Nagle jak mieli cos zrobic to zaczeli znikac i nie mozna bylo ich znalezc.... To daje do myslenia.

Genialna książka Irvinga - autora przez świat zakazanego. Mało jest takich pisarzy-historyków, jak Irving. Większość zwyczajnie przepisuje z innych książek teksty, zaznaczy, a nawet czasami nie, cytaty, natomiast Irving - przez lata krąży po okolicy, odnajduje nikomu nieznane dokumenty, dzienniki i relacje żyjących świadków. Mówi się, że do Irvinga trzeba podchodzić ostrożnie. Nikt z piszących nie napisze prawdy o Churchillu (a jest o czym pisać!), czy ciekawostek związanych z wyrokami w Norymberdze. To prawda, że kilka razy nie zgodziłem się z autorem, ale jak sobie pomyślę, ileż to razy z autorem się nie zgadzają i nigdy nie zgodzą poprawni pisarze historii... Gwiazdkę mniej daję jedynie za opisy techniczne maszyn, których dużo nie ma, więc i problem znikomy. Polecam to monumentalne dzieło!

Niesamowita, do bólu prosta pozycja która nie gra z czytelnikiem w kotka i myszkę. Szkoda że pan „Sajer” nie napisał większej ilości książek… Opowiadane są z perspektywy pierwszej osoby losy Niemco-Francuza który ląduje najpierw w Wehrmachcie a potem nawet SS. Nic nie streszczając ciężko powiedzieć coś więcej, aczkolwiek kupcie a nie pożałujecie! Styl - prawdziwość i totalnie mi podchodzi, bohaterowie - złożeni jak cała wojenna zawierucha, a sama historia - trzyma w napięciu że ciężko się oderwać… Została moją ULUBIONĄ 🫡 P.S Nigdy więcej wojen…

Zawartość książki to dziennik wojenny 21-letniego żołnierza który opisuje dni na froncie. Ogólnie większość dni wygląda bardzo identycznie ale czuć w tych zapiskach wyższość żołnierzy niemieckich nad cywilami których mocno wykorzystywali od tak bez żadnego tłumaczenia, po prostu ''że im się należy'' aby im gotowali/prali/ oddawali swe zapasy i ogólnie służyli. Jest to smutne patrząc, że jedynie przejmowali się swoim losem i towarzyszy reszta nie miała znaczenia.