Victus. Upadek Barcelony 1714

Powieść "Nowiny ze świata" to poruszająca, subtelna i niezwykle klimatyczna opowieść o drodze – nie tylko tej fizycznej przez powojenny Teksas, ale przede wszystkim o drodze ku człowieczeństwu, zrozumieniu i przynależności. Paulette Jiles stworzyła historię, która działa na czytelnika spokojnym rytmem, ale zostaje w nim na długo. Centralną postacią jest kapitan Jefferson Kyle Kidd – człowiek doświadczony przez życie, samotny, a jednocześnie głęboko moralny. To właśnie jego perspektywa prowadzi nas przez całą opowieść. Jego spojrzenie na świat, na ludzi i na trudny temat tzw. „branek” – dzieci porwanych przez Indian i wychowanych w ich kulturze – nadaje powieści refleksyjny, niemal reporterski charakter. Kidd nie jest bohaterem spektakularnym, ale jego cicha determinacja i rozwijająca się więź z Johanną czynią go postacią niezwykle autentyczną i bliską. Relacja między kapitanem a Johanną – dziewczynką, która została porwana przez plemię Kiowa i wychowana jako jedna z nich – stanowi serce tej powieści. To relacja budowana powoli, z nieufności, ciszy i wzajemnego niezrozumienia, aż po coś, co można nazwać namiastką rodziny. Właśnie ta subtelność i brak nachalnych emocji są ogromną siłą książki. Jednocześnie, jako czytelnik, odczułem pewien niedosyt – brakowało mi bezpośredniego wglądu w emocje Johanny. Narracja skupiona na kapitanie Kiddzie sprawia, że dziewczynka pozostaje w dużej mierze zagadką. Oczywiście, można to uznać za zabieg celowy – podkreślający dystans kulturowy i psychologiczny – jednak sądzę, że choćby fragmentaryczne wejście w jej wewnętrzny świat dodatkowo wzbogaciłoby tę powieść i pozwoliło jeszcze głębiej przeżyć jej dramat. Książka skłania także do refleksji nad niezwykle ciekawym i niejednoznacznym zjawiskiem: dlaczego dzieci porwane przez Indian, po wykupieniu i „odzyskaniu wolności”, często nie potrafiły odnaleźć się wśród białych i na zawsze utożsamiały się z kulturą, w której dorastały? Odpowiedź wydaje się tkwić w kilku kluczowych aspektach. Po pierwsze – tożsamość kształtuje się przez doświadczenie, a nie pochodzenie. Dzieci takie jak Johanna były wychowywane w społecznościach, które dawały im poczucie przynależności, jasno określone role i emocjonalne więzi. Ich „nowa” rodzina była dla nich prawdziwa – nie tymczasowa. Po drugie – świat Indian często oferował większą spójność i prostotę zasad niż brutalna, powojenna rzeczywistość białych osadników. Dla dziecka wychowanego wśród Kiowa powrót do społeczeństwa, które jest obce językowo, kulturowo i emocjonalnie, mógł być bardziej traumatyczny niż sama niewola. Po trzecie – proces „odzyskiwania” tych dzieci często pomijał ich potrzeby psychiczne. Traktowano je jak własność, którą należy zwrócić, a nie jak jednostki z własną historią i tożsamością. To rodziło opór, zagubienie, a nawet bunt. „Nowiny ze świata” to powieść, która nie daje prostych odpowiedzi, ale zadaje ważne pytania. O granice cywilizacji, o sens przynależności, o to, czym właściwie jest dom. To historia opowiedziana z wielką wrażliwością, oszczędna w środkach, ale bogata w znaczenia. To książka, którą się nie tyle czyta, co przeżywa – spokojnie, krok po kroku, jak podróż przez niełatwy, ale fascynujący świat.

Raczej powieść detektywistyczna o tematyce historyczno-politycznej. Śledztwo prowadzone przez głównego bohatera choć dotyczy popełnionych morderstw tak naprawdę jest jedynie zręcznym pretekstem, służy ukazaniu oblicza Hiszpanii schyłku lat 40-tych XX wieku, ówczesnej sytuacji politycznej i społecznej, okrucieństwa frankistowskiego reżimu, powojennej biedy. I niezłomności ludzi do końca wiernych własnej prawdzie, walczących uparcie mimo beznadziei podejmowanych wysiłków, czasem wręcz wbrew sobie. Zawiedzie się ten kto liczy na sensacyjną fabułę, akcję pełną napięcia i dramatycznych zwrotów. To nie ten tytuł.

Potrafię docenić kunszt literacki autora, jednak wobec samej historii pozostałem absolutnie obojętny, a chwilami wręcz odczuwałem znużenie. Cóż, z tego wynika, że nie jestem idealnym czytelnikiem takiej żydowsko-amerykańskiej prozy autobiograficznej z czasów pierwszego etapu eksploracji Kosmosu.

Kryminał w stylu starych kryminałów. Ponieważ od lat mieszkam w Atenach, ogromną przyjemność sprawiła mi podróż po znanych mi miejscach wymienionych w książce (pomimo niepotrzebnego tłumaczenia większości nazw ulic). Myślę jednak, że gdyby miejsca i sytuacje nie były mi tak bliskie, książka by mnie nie zainteresowała, może nawet znudziła.

Konsekwencje przemocy w egzotycznej scenerii. Egzotycznej - jedzenie, środowisko, tradycje, mity, zachowania - ale i znajomej - tłem jest zmagający się z kryzysem gospodarczym kraj po odzyskaniu niepodległości. Brutalne, zadziwiające morderstwo popełnione na początku to wynik ciągnącej się od dziesięcioleci historii rodzinnej przemocy. Ale czy to wystarczy, by zabić? Zanurzamy się w przeszłość, by poznać historię małżeństwa rodziców Margio, relację Margio i Maharani, kilka ważnych postaci dramatu, by wynurzyć się w teraźniejszości rozumiejąc powód morderstwa. Moim zdaniem, tytuł jest nieco mylący, bo w bohaterze "kryje się" nie tygrys a mityczna biała tygrysica od pokoleń związana z określonym męskim (wybiera, do którego chce należeć po śmierci poprzedniego) potomkiem rodziny. Płeć jest ważna :) Choć odległa w przestrzeni, bardzo bliska emocjonalnie.

Książka z gatunku szpiegowskich ze skomplikowaną intrygą, osadzona w realiach Wojny Domowej w Hiszpanii, myślę, że wiernie ukazująca tamte czasy oraz tło wydarzeń historycznych, a także charakterystykę postaci. Falcó i pozostali bohaterowie muszą podejmować trudne decyzje, akcja rozwija się szybko, czyta się bardzo sprawnie. Choć nawet polubiłam tego cynicznego szpiega i bezlitosnego kobieciarza, to jednak nie sięgnę prędko po dalsze części.

To proza kunsztowna. Chwilami hipnotyczna wręcz, ale nie zawsze trafia tam, gdzie powinna. Konstrukcja misterna, język gęsty i wyrafinowany — z uznaniem się to czyta, choć nie bez wysiłku. Problem w tym, że za formą nie zawsze idzie odpowiedni ciężar emocjonalny; opowieść raczej intryguje, niż porusza. To literatura, którą się podziwia. A czy się przeżywa? Nie, raczej. Nie sądzę.

Książka zgrabna językowo i ciekawa tematycznie, natomiast mam wrażenie, że dosyć przydługa. Możliwe, że to efekt uboczny faktu, że musiałem ją przeczytać na studia, jednak miałem ochotę, żeby się skończyła ze dwa razy, zanim to nastąpiło. Nie jestem również pewien, czy by mi się spodobała, gdybym nie był już zaznajomiony z wieloma obecnymi w niej realnymi postaciami.

"Nienawiść to połowa zemsty, druga połowa to czyn." W dniu 21 kwietnia 1870 roku w greckim miasteczku Dilesi, położonym na beockim wybrzeżu, rozbójnicy porywają czterech wysoko urodzonych Europejczyków - trzech Brytyjczyków i Włocha. Warunkiem ich uwolnienia jest okup oraz zwolnienie zbójców trzymanych w więzieniach i objęcie abolicją tych, którzy nadal przeciwstawiają się władzy. Fakt ten staje się początkiem ostrego kryzysu pomiędzy Grecją a Wielką Brytanią, który ostatecznie pogłębia się z chwilą zamordowania, po dziesięciu dniach, uprowadzonych mężczyzn. Wydarzenia te przeszły do historii jako masakra w Dilesi; stały się one powodem zwrócenia się Europy przeciwko Grecji, odsłaniając równocześnie głęboki kryzys w tym kraju i mocno zakorzenione powiązania polityków ze sprawcami. "Ilu jest w społeczeństwie takich, co krzywdzą innych, pozbawiają ich chleba? A jednak są szanowani, podziwiani. Czemu? Czy są cnotliwi? Czy w społeczeństwie nie ma zbójców? Zbójcy- handlarze, zbójcy- lichwiarze, zbójcy -bankierzy, obłudni zbójcy- politycy." "Greccy rozbójnicy z przeszłości powracają do życia." Równo 143 lata po tych wydarzeniach - 21 kwietnia 2013 roku, kiedy współczesna Grecja pogrąża się w kolejnym głębokim kryzysie, w jednym z hoteli w centrum Aten, dochodzi do makabrycznego, brutalnego morderstwa członków europejskiej Troiki, której przedstawiciele reprezentujący UE mają za zadanie opracowanie planu ratowania gospodarki tego kraju. Schemat dokonanej zbrodni jest niemal tożsamy, jak tej z końca XIX wieku i znów fakt ten wywołuje falę niechęci wobec Grecji. Na miejscu przestępstwa nie ma żadnych śladów, nikt nic nie widział, kamery hotelowe zostały uszkodzone, a policja nie ma najmniejszego punktu zaczepienia. Czy zakodowana wiadomość pozostawiona na miejscu zbrodni będzie stanowiła wskazówkę do powiązania tego zdarzenie z masakrą w Dilesi? Czy Romanos Sergidis, wykładowca uniwersytecki, który szczególnie interesuje się zbójectwem na ziemiach greckich okaże się pomocny przy rozwiązaniu tej tajemniczej zbrodni? Książka nie jest łatwa i w tematyce i w konstrukcji; przeplatają się w niej przemiennie zdarzenia z przeszłości i te współczesne, zagłębiamy się w sposób rozumowania i działania dawnych zbójców, jak i przemyślenia mordercy z 2013 roku, uczestniczymy w działaniach policji, jej bezradności, ale też poznajemy ówczesną rzeczywistość Grecji, w której kryzys doprowadził do bankructw, nędzy, bezdomności, samobójstw. Tylko czy wszystkich dotknął w takim samym stopniu? Czy zrobiono cokolwiek, aby nie dopuścić do ruiny kraju, do krzywdy obywateli? "Apostolu czyta ostatnie strony notatek, które sporządził z materiałów Sergidisa o rzezi w Dilesi. Ma nadzieję, że coś tam znajdzie. Niewidzialną nić, która połączy 'wtedy' z dziś. Wie, że obecne wydarzenia są następstwem innych wydarzeń, których podmuch dociera do naszych czasów, których ślady są wciąż widoczne i w nas i wokół nas."

Pozycja wyjątkowo niejednoznaczna. Zawiła i momentami chaotyczna. Trudna i przygnębiająca, na przemian nużąca i ciekawa. Bohaterów trudno polubić, ale nie sposób pozostać wobec nich obojętnym, co jest dużym plusem. Ale czy sama historia ma sens? Ciężko stwierdzić.

"Oszust " to książka znakomita,mistrzowsko przedstawia człowieka uwikłanego w politykę i historię. Główny bohater to czlowiek z krwi i kości,jego historia jest tragikomedią która zadziwia czytelnika do ostatniej strony.Cercas opowiada o Hiszpnii,ludzkich wyborach,naiwności, podzielonym narodzie i życiu;robi to znakomicie.

Cyt.: „Ponieważ przeszłość jest niezgłębioną studnią, w jej czarnej czeluści ledwie możemy dojrzeć przebłyski prawdy.” Javier Cercas, „Władca cieni Javier Cercas, hiszpański prozaik, tłumacz i dziennikarz w swojej powieści „Władca cieni” próbuje zmierzyć się z hiszpańską traumą wojny domowej. Choć tak naprawdę nie jest to powieść, co autor wielokrotnie podkreśla, jest to bardziej reportaż biograficzny, w którym stara się opowiedzieć historię swojego ciotecznego dziadka Manuela Meny, który w wieku 19 lat zginął w bitwie nad rzeką Ebro, najkrwawszą bitwą wojny domowej walcząc po stronie zbuntowanych przeciwko Republice oddziałom generała Franco. Jest w tej roli zarówno znakomitym prozaikiem, dbającym o niepowtarzalny styl jak i świetnym dziennikarzem szukającym prawdy o śmierci Manuela Meny. Jest również kochającym synem, który próbuje udźwignąć przekazaną przez matkę rodzinną historię. Jak sam twierdzi dość długo opierał się przed napisaniem tej książki. Gromadził materiały, rozmawiał z ostatnimi żyjącymi świadkami, których pozostało niewielu, nagrywał wywiady. Bo dla autora było to dość trudne wyzwanie. Ze swojej lewicowej pozycji stara się zmierzyć z historią swojej rodziny i opisać te bolesne dla Hiszpanii wydarzenia. Przytacza wielokrotnie w tekście słowa Hanny Arendt, że, cyt.: „poczucie winy należy zamienić na odpowiedzialność”. To rodzaj ekspiacji, której dokonuje Javier Cercas. Czy słusznie? Czy dzieci odpowiadają za winy ojców? Niezwykle trudno z dzisiejszych pozycji i ideowych przekonań dokonywać oceny wyborów czy postępowania bohaterów wydarzeń sprzed ponad osiemdziesięciu lat i autorowi nie do końca się to udało. Jest to w zasadzie próba dekonstrukcji mitu „pięknej śmierci” i próba ekspiacji Javiera Cercasa za polityczne wybory przodków. To co natomiast znakomicie udało się autorowi, to ukazanie bezsensu i okrucieństwa wojny, przypadkowości wyborów, które decydowały, że stawano po różnych stronach barykady w tej bratobójczej walce, nikomu niepotrzebnych śmierci.

Zabrałam tę książkę na urlop myśląc, że to kryminał. Początkowo byłam skołowana poetycką frazą i niezwykle osobistą narracją. Jest w niej taki rodzaj mroku, który przyciąga i przeraża. Końcówka jest dojmująco mocna. Chociaż minęły ponad trzy tygodnie wciąż siedzi mi w głowie. Mega polecam wszystkim refleksyjnym poszukiwaczom prawdy w cieniu. Świetnie napisana, skonstruowana i mimo lakoniczności, surowości stylu autorki wywraca duszę czytelnika na lewą stronę. Gdyby nie trochę rozwlekły początek dałabym 10. Bardzo polecam. Stoi na mojej półce ulubionych i czekam na kolejne książki autorki. Niesamowita, wyjątkowa lektura. Wiem, że powstał film na jej podstawie, ale obawiam się oglądać, bo książka wytworzyła tak sugestywne obrazy w mojej głowie, że nie chcę tego wytracić dosłownością. PS: podczas lektury zastanawiałam się, czy autorka wychowywała się na wsi i skąd bierze takie detale (obrzydliwe!!! ale smakowite dla opowieści, co buduje świat i klimat niesamowicie) oraz na ile jest inspirowana własnymi przeżyciami. Wielki szacun!

Historia Don Fuego będącego niezwykle znanym śpiewakiem. Pewnego dnia lokal w ktorym wystepuje zostaje sprywatyzowany,a on z dnia na dzien traci pracy. Dla niego muzyka to cale zycie i nie rozumie jak można było zrezygnowac z jego osoby,co gorsza znalezienie nowego miejsca do koncerfow okazuje sie nie takie proste. Mężczyzna nie może znalezc sobie miejsca, przez chwilę stara się odbudować relację z byłą żoną aż pewnego dnia natrafia na rudą Mayensi. I tu zaczyna się fascynacja tajemniczą, młodą dziewczyną. Jakie tajemnice skrywa, do czego one doprowadzą...

Paul Auster miał być moim dawno oczekiwanym odkryciem - książka kupiona, gdy jeszcze żył, przerażała wagą i zachwycała nadchodzącą ucztą, kusiła i zniechęcała jednocześnie objętością. Lubię olbrzymie książki, z przyjemnością czytałem niejedną, jednak "4 3 2 1" była na tyle duża, że specjalnie czekałem na elektroniczne wydanie, żeby nie musieć jej "dźwigać" podczas czytania. Cztery wersje życia Archibalda Fergusona przyznam - dały mi w kość. Z jednej strony opisuje świat już dość dawno miniony, z drugiej strony, rozwala na atomy wydarzenia, niekoniecznie pochłaniające europejskiego czytelnika (kogo na miłość boską interesuje amerykański futbol - zieeew). Z trzeciej strony pozwala się przyjrzeć jak wyglądałaby młodość naszych rodziców lub dziadków, gdybyśmy urodzili się za oceanem - co by przeżywali i czego by się bali. Amerykański i po trosze francuski świat Archiego, pełen jest wszystkiego tego, czego pełna jest młodość - energii, miłości, odnajdywania swojej seksualności, niepewności, buntu przeciw temu jak skonfigurowany jest świat i zagubienia w jego meandrach. W pewnym sensie książka kompletnie nie trafiła w mój gust, a jednak została przeczytana w całości, co nie zdarza się książkom, które są totalnie nieatrakcyjne. Gdyby była tylko o połowę krótsza dałbym jej 8, bo otwiera horyzonty, pozwala spojrzeć na Stany Zjednoczone tamtych lat, że nie było to miejsce marzeń, jak sobie wyobrażano zapewne w tym czasie w Polsce.

Wspomnienia. Z perspektywy czasu życie w zasadzie właśnie z nich się składa. Zwłaszcza gdy ‎dobiega już końca. Czy pamiętamy więcej złego, czy dobrego? Jak czas zaciera granice między ‎zdarzeniami? Jak zniekształca szczegóły? To tematy, które u nas najlepiej podejmuje ‎niedościgniony Myśliwski. ‎„Trudne światło” Tomása Gonzáleza przypomina jednak bardziej twórczość Johna Fosse z jego ‎norweskim studium starości i odchodzenia. Fosse spowalnia, dbając o warstwę duchową. González ‎ociera się o nihilizm i miarowo brnie do przodu, stając się w pewnym sensie lustrzanym odbiciem ‎skandynawskiego noblisty. Choć obaj oferują przecież poetycką frazę, nieliniową fabułę i podobny ‎ból istnienia. I jeszcze wątek malowania obrazów, również wspólny dla obu autorów. Coś jest w tej prozie. Coś bliskiego i przejmująco nieuchronnego. Tylko mam wrażenie, trochę ‎ucieka przez przeciętne tłumaczenie i brak przypisów. Ja w każdym razie wolę jednak mieć kroplę nadziei na tej pustyni smutku...‎

Jedna z najważniejszych książek ostatniej dekady w Hiszpanii. Porażający obraz kilkudziesięciu ostatnich lat historii Kraju Basków – od połowy lat 80. do 2011 roku – stworzony z opowieści o losach członków dwóch baskijskich rodzin. Książka o ludzkim strachu, zniszczonych przyjaźniach i związkach, bezsilności wobec niekontrolowanej spirali terroryzmu, a w końcu także o wybaczeniu. Bardzo polecam.

Po raz pierwszy spotkałam się z czymś takim: akcja powieści przeplata się z równorzędnie potraktowanymi przypisami i bibliografią do powieści oraz sprawozdaniem z przeprowadzonego przez Autora researchu. Czyli książka w książce. Dla mnie to wartość dodana, więc jedna gwiazdka in plus, chociaż wielu czytelnikom się to nie spodoba. Ale, skoro to moja opinia, to pozwolę sobie podkreślić walory książki niezwykle dla mnie interesujące; przedstawienie przed-rewolucyjnego wrzenia w Paryżu lat 70tych XVIII wieku, niedoceniany przeze mnie wpływ Encyklopedii Diderota i francuskiego Oświecenia na wydarzenia we Francji i na świecie czy pasjonujące dyskusje bohaterów, reprezentujących różne postawy światopoglądowe. Przyznam również z zażenowaniem, że niektóre elementy topograficzne (np. szczegółowa trasa podróży do Paryża, nazwy zajazdów czy uliczek w XVIII wieku), które zazwyczaj traktuję lekko, jako fikcję literacką i nieznaczący element, wymagały tak dokładnych, historycznych badań Autora.

Przypadkiem nabyłem te książkę i dość długo leżała i czekała na swoją kolej ale warto było. Najbardziej mnie zaciekawiło spojrzenie na system totalitarny od wewnątrz, życie codzienne, wybory. Siła tego totalitarnego systemu była i jest dla mnie bardzo zagadkowa i interesująca. Z czego się to brało. Jeszcze znaczną część Rosjan można zrozumieć, poprostu nie mieli wyjścia albo korzystali z tego systemu. Ale ludzie z zagranicy, tak jak główna bohaterka, Amerykanka co Oni sobie myśleli i wyobrażali, przecież ta propaganda była dość toporna nawet jak na tamte czasy. Polecam bardzo dobra książka.

Czytając Monachium miałam cały czas z tyłu głowy jedną rzecz, przecież wszyscy wiemy, jak ta historia się skończy. Konferencja w Monachium w 1938 roku nie zatrzymała wojny, a polityka ustępstw wobec Hitlera okazała się katastrofą. W tym sensie nie ma tu żadnego zaskoczenia. I właściwie nie o zaskoczenie chodzi w tej książce. Harris pokazuje raczej kulisy wydarzeń i atmosferę tamtych dni i złudzenia, w które wielu wtedy wierzyło. Sama powieść czyta się dość sprawnie. Dla mnie była to ciekawa książka przede wszystkim dlatego, że pokazuje moment w historii, w którym Europa łudziła się, że najgorszego da się jeszcze uniknąć. Wiemy, że się nie dało.