Skrzynka demona

Norman Mailer to pisarz , którego książki warto czytać. Mimo, że odnoszą się do lat 60. ubiegłego wieku, które w historii Stanów Zjednoczonych zapisały się jako lata powstania kontrkultury, to przesłanie jego książki ma wymiar uniwersalny. Wpisuję się w tradycję literatury amerykańskiej. Jego bohater ma w sobie cechy postaci powieści Hemingwaya (Rojack jest twardzielem, który nie poddaje się). Kompozycja tej książki przypomina kompozycję dramatu z punktem kulminacyjnym i rozwiązaniem akcji. Mailer wykorzystał narrację pierwszoosobową, by pokazać egzystencjalny wymiar życia Rojacka. "Piekło to inni" Satrowskie stwierdzenie ma tu rację bytu. Wszystkie persony tej opowieści są w coś uwikłane, każda ma coś na sumieniu. Jest to pesymistyczny obraz społeczeństwa amerykańskiego. Wszyscy są winni. To świetna powieść. Zrobiła na mnie mocne wrażenie. Ta moja opinia jest jedynie szkicem. Zachęcam do przeczytania książki. Niech każdy czytelnik tej powieści sam znajdzie klucz do odczytania przesłania tej pouczającej opowieści .

Druga z moich ukochanych książek Hellera (po Paragrafie). Biblijna historia króla Dawida prześmiewcza i zaskakująca. Świetnie napisana, a główny bohater to człowiek z krwi i kości, pełen ludzkich przywar i marzeń. Chciałbym zapomnieć tą książkę, by móc przeczytać ją znów po raz pierwszy. Polecam.

Książka bardzo dobra. Wprawdzie gorzej odbierana niż "Paragraf 22", ale nie ma takiej przepaści między nimi jak sugerują oceny w tym portalu. Przede wszystkim powieść inna. Pisana pół żartem, pół serio. W przeciwieństwie do pierwszej części, gdzie wszystko było groteską, tutaj mamy rozdziały całkowicie poważne. Jest to książka powstała na innym etapie życia Hellera, gdzie zmagał się z chorobą, był człowiekiem dojrzalszym, i stąd między innymi przeniesione są wątki autobiograficzne na karty powieści. Czasami przez to trudno rozróżnić prawdę od fikcji. Więc oprócz przesłania antywojennego jest to też książka o polityce, przemianach społecznych, miłości - zarówno małżeńskiej jak i do dzieci, odpowiedzialności, przemijaniu. Podejrzewam, że gdyby imiona i nazwiska bohaterów z pierwszej części zamienić na inne, odbiór byłby całkiem inny. Przed przeczytaniem "bisa", proponuję przeczytać "Rzeźnię numer pięć" Vonneguta. W "bisie" jest sporo nawiązań do tej powieści, więc ułatwi to lekturę, a i samo dzieło Vonneguta jest zacne. Polecam.

Jest to druga książka tego autora po ,,Locie nad kukułczym gniazdem", którą przeczytałem. Jest ona napisana wspólnie z Kenem Babbsem. Opowiada historię legendarnego rodeo z 1911 roku z perspektywy jednego z uczestników. Zacznę od tego, że nie rozumiem tak niskiej oceny dla tej książki. Jest to bardzo ciekawa lektura, pisana barwnym językiem. Nawet przez moment nie byłem znudzony jej czytamiem. Język jakim posługuje się Ken Kessey nie jest łatwy, ale też nie męczy czytelnika. Bohaterowie, dzięki świetnej kreacji, nie są nam obojętni. Wręcz przeciwnie, śledzimy ich losy z zapatrym tchem. Sama historia opisywana w tej książce jest ciekawa i prowadzi do intrygującego zakończenia. Bardzo polecam ,,Rodeo" wszystkim, którzy jeszcze się z nim nie zapoznali. Nie zwracajcie uwagi na ocenę bo powinna być ona znacznie wyższa. 9/10

Jeśli ktoś myśli, że ta książka ma klasyczną fabułę, ten się zawiedzie. Kosiński w "Krokach" wykorzystuje technikę filmową , by stworzyć utwór złożony z cięć, dialogów czy scen filmowych. Mamy jednego narratora i wiele "opowieści". Autor "Malowanego ptaka" jest twórcą perfidnym, lubi drażnić odbiorcę seksem czy sadyzmem sprawdzając jego poziom emocji przy czytaniu tekstów. Niektórzy czytelnicy nie dają rady, są zniesmaczeni. A przecież Kosiński pisze o naturze człowieka, naturze skomplikowanej, niejednorodnej. Stosunek narratora do kobiet i ich natury jest ciekawy. Mężczyzna według niego jest zdobywcą, ma lepszy status społeczny i lepszy ogląd psychologiczny od kobiety. Trochę w tych obrazkach jest tonu antyfeministycznego. Czy to było zamierzone przez Kosińskiego? Nie wiem. W każdym razie czytanie tekstów autora "Wystarczy być" jest samo w sobie sztuką. Bo te teksty wymagają interpretacji. Kosiński interesował się literaturą , filmem i sztuką, i to widać w jego tekstach.

Po pierwsze primo:) Świetne tłumaczenie! Dobrze się czyta, choć taką narrację określiłabym jak "gęstą". Nie dla każdego. Po drugie primo:) Ma się wrażenie, że pisał to teraz - tak bardzo jest współczesna - cóż, niewiele się zmieniło, przez 30 lat. Niesłusznie zapomniana. Kompletnie inna niż jego najbardziej znana książka.

Bohater tajemniczy - jak sam autor z resztą. Biografia człowieka o tysiącach życiorysów. Ciężko tu znaleźć spójność albo jakiś ciąg przyczynowo skutkowy. Wydaje się jakby autor losowo dobierał dalszy ciąg wydarzeń. Najbardziej zapadł mi w pamięci wątek z tajemniczą kobietą poznaną na granicy Szwajcarii - bardzo ciekawa analiza męskości.

Wybitna. Dopracowana psychologicznie, świetnie poprowadzeni bohaterowie, kapitalna narracja, zmieniająca styl w stosunku do okoliczności. Piękne zdania, brak dziur logicznych, autentyczna i przekonująca, na faktach. Wciągająca i różnorodna. Dawno nie obcowałem z takim poziomem literatury. Kolekcja Gazety Wyborczej wymiata. Powinni wznowić druk, żeby w dwadzieścia lat później następne pokolenia mogły też odkrywać takie perełki.

„Sprzysiężenie osłów” to powieść, która nie przypomina niczego innego. I całe szczęście :) Nie wiem, czy bardziej się śmiałam, czy kręciłam głową z niedowierzaniem. Bo ta książka jest… dziwna. Dzika. Złośliwa. Momentami przytłaczająca, a chwilę później genialna. I właśnie to sprawia, że trudno ją zapomnieć. Ignacy J. Reilly – główny bohater – to postać, której nie da się lubić. Ale też nie da się przestać go obserwować. Tłusty, rozwrzeszczany, niezdolny do życia, rozdęty od własnego ego i misji zbawiania świata. A jednocześnie: śmieszny, błyskotliwy i bardzo tragiczny. Bo pod tą groteską kryje się samotność i zupełne oderwanie od rzeczywistości. To opowieść o Nowym Orleanie, o Ameryce lat 60., o upadku ideałów, o chaosie, o matkach i synach, o pracy, której nikt nie chce, i o geniuszu, który nie potrafi się odnaleźć w realnym świecie. Ale tak naprawdę to książka o tym, jak trudno być człowiekiem, gdy nie pasujesz do żadnego systemu. Styl? Momentami jazda bez trzymanki. Dialogi są tak dobre, że czasem trzeba je przeczytać dwa razy – raz żeby się śmiać, drugi żeby docenić konstrukcję. Nie zawsze mi było z tą książką wygodnie, ale nie żałuję ani jednej strony. Bo takich powieści się nie czyta dla komfortu. Czyta się je po to, żeby sobie przypomnieć, że świat nie musi być uporządkowany, żeby był genialny. Polecam

Anthony Burgess, zanim zmarł na raka płuc oczywiście, był całkiem spoko gościem. Współcześni krytycy używają w odniesieniu do niego takich zwrotów jak: „autor wybitny”, „pisarz nietuzinkowy”. Zresztą wszyscy dobrze wiemy, jakim był geniuszem. Któż z nas nie zaczytywał się w ponad dwudziestu powieściach i o wiele większej liczbie innych tekstów uznanego Brytyjczyka? Któż z nas nie przesypiał nocy, by dokończyć kolejne dzieło faceta, który sam o sobie mówił: „kompozytor pisujący książki”? No właśnie, problem polega na tym, że prawie nikt. A już na pewno niewielu, zwłaszcza w naszym kraju. Choć krytyka nie szczędzi pochwał, a czytelnicy na całym świecie zachwycają się prozą Anthony’ego Burgessa, nad Wisłą próżno szukać miłośników jego talentu. Tak naprawdę kojarzony jest (jeśli w ogóle) wyłącznie z ekranizacją najpopularniejszej powieści, a i tak śmietankę z całego tego przedsięwzięcia spija (a raczej spijał) Stanley Kubrick, bo owa ekranizacja to niejaka Mechaniczna pomarańcza powstała na podstawie – i tu nie będzie niespodzianki – książki o tym samym tytule, którą szczęśliwie udało mi się przeczytać i niezdarnie zrecenzować w zeszłym roku. Streszczając tekst wyróżniony powyżej, powiem tak: byłem zachwycony! Minęło kilka miesięcy, a los ponownie się do mnie uśmiechnął, podtykając pod nos – tak dla równowagi – jedno z najmniej popularnych dzieł pisarza z Manchesteru, powieść Doktorze, lecz się sam. W tym momencie, by pobudzić apetyt ewentualnych czytelników, powinienem napisać coś w stylu: „Czy ponowne spotkanie z twórczością Burgessa okazało się równie udane co pierwsze? O tym w poniższej recenzji”. Pojadę jednak po bandzie, postawię kawę na ławę i już na samym starcie zaspoileruję do granic możliwości, pisząc we wstępie: zachwycił jeszcze bardziej niż w przypadku Mechanicznej pomarańczy. Fabuła… fabuła, fabuła, fabuła. Hmm, w przypadku tej książki nie jest łatwo jakkolwiek ją streścić, no ale spróbuję. Głównym bohaterem Doktorze, lecz się sam jest niejaki Edwin Spindrift i, co bardzo ważne, jest on doktorem ze specjalizacją z lingwistyki; warto również dodać, że tym, co odróżnia Edwina od większości londyńczyków, jest czarny kolor skóry. Sama akcja z kolei zaczyna się nagle i bez żadnych zbędnych wstępów w szpitalu, którego jednym z pacjentów jest właśnie nasz doktor. Na co jest leczony? Generalnie „na głowę”, choć nie jest to wcale tak oczywiste, ponieważ ogólnym powodem przyjęcia naszego bohatera na oddział są kłopoty z libido. Innymi słowy – nie potrafi, nie chce, nie może zaspokoić seksualnie żony ani w ogóle jakiejkolwiek kobiety. Po serii dziwnych i nierzadko przykrych badań lekarze orzekają, że problem tkwi w mózgu Edwina i niezbędne jest przeprowadzenie operacji. Już sam początek nazwać można co najmniej obiecującym, jednak najlepsze dopiero przed nami. Otóż okazuje się – a zapomniałem wcześniej dodać, że na co dzień Edwin mieszka na jakiejś zabitej dechami angielskiej prowincji (do szpitala z kolei trafił po wyprawie do Birmy) – że pani Spindrift (na imię jej Sheila) niespecjalnie lubi odwiedzać małżonka w szpitalu, za to niesamowicie spodobały jej się nocne uciechy powojennego Londynu (na dobrą sprawę trudno jest jednak ustalić dokładny czas, w jakim toczy się akcja powieści). Wypełniony różnej maści szumowinami bar „Kotwica” to nowa ulubiona miejscówka Sheili, która w ramach światowych dni dobroci dla zwierząt zaczyna podsyłać – w odwiedziny do szpitala – nowo poznanych w spelunie znajomych. Pewnego jednak dnia pan doktor lingwistyki, zaniepokojony o żonę oraz pewny tego, że nie potrzebuje żadnej operacji, ucieka z ośrodka, rozpoczynając tym samym niezwykle fascynującą podróż po najciemniejszych zakamarkach wielkiego miasta. Zanim przejdę dalej, pozwolę sobie przytoczyć przypadkowo zaznaczony w trakcie lektury cytat, dodając, że na tle całości nie jest on w wielce nadzwyczajny, jednak mimo wszystko… – Uważa pani, że lepiej być specem od radiologii niż poetą? – Oczywiście – w jej głosie pojawiła się nuta zawodowego ożywienia. – W końcu ratujemy ludziom życie, no nie? – Po co? – Jak to po co? – A jaki to ma sens ratować życie? Po co ludzie mają żyć, według pani? – To już nie moja sprawa – odparła powściągliwie. – Tego na kursie nie było. Brzmi dziwnie? Może i brzmi, a może nie; przede wszystkim jest to cytat ze „szpitalnej” części książki, „szpitalnej”, czyli tej grzeczniejszej, mniej surrealistycznej. Nie będę nawet wrzucał cytatów z dalszych stron, ponieważ nie da się tego – mówiąc kolokwialnie – załapać, ot tak, wyrwanego z kontekstu. Po ucieczce z placówki Edwin poznaje m.in. właścicieli „Kotwicy” – dwóch braci (Żydów, co ważne) lubujących się w nielegalnym handlu bimbrem, otyłą Niemkę, której pasje to sprzedawanie ciał własnych córek oraz upijanie się podwójnym ginem (obojętnie w jakiej kolejności), pasera zegarków (sikorów!) zarabiającego jako żywa reklama, gangstera z fetyszem biczowania, któremu nasz bohater wpadł w oko… itd. Czy zdradziłem zbyt wiele z treści tej, bądź co bądź, niedługiej powieści? Uwierzcie, że nie liznąłem nawet jeszcze tematu. Ciężko w kilku, a nawet kilkunastu zdaniach oddać treść książki, która zaskakuje na każdej kolejnej stronie, zwłaszcza gdy od samego początku w głowie czytelnika kłębią się pytania takie jak: Czy to się dzieje naprawdę? A może każde słowo, każda scena to wytwór chorej wyobraźni głównego bohatera? Co jest prawdą, a co fikcją? Jeśli komuś wydaje się w tym momencie, że rozpisuję się właśnie na temat jakiejś dziwacznie urojonej historyjki, szokującej wyłącznie zwrotami akcji, to w większym błędzie być nie może. Burgess naprawdę był geniuszem, o czym świadczyć mogą chociażby zabawy słowem. Edwin (poniekąd alter ego pisarza) co rusz wygłasza pełne pasji monologi na temat znaczenia kolejnych słów czy zwrotów, jest niezwykle spostrzegawczy, wyłapując najmniejsze potknięcia rozmówców – a jest co wyłapywać, bowiem dla kontrastu wszyscy pozostali bohaterowie posługują się nie dość że ulicznym slangiem, to w dodatku łamiąc wszelkie zasady składni. Zabieg to nieco podobny do tego, jaki pisarz zaserwował nam w Mechanicznej pomarańczy, a jednak inny, moim zdaniem ciekawszy i mimo wszystko bardziej przejrzysty. Rzecz jasna nocne eskapady, dzięki którym doktor Spindrift pozna całą gamę intrygujących indywiduów, skłonią bohatera do przemyśleń na temat sensu życia, wartości pieniądza, społecznej hierarchii i wielu, wielu innych. I być może właśnie to przekona kogoś, komu z braku innych zajęć zechciało się przeczytać tę recenzję, do sięgnięcia po dzieła Anthony’ego Burgessa. Możliwe, że kogoś innego zainteresują słowne gierki prowadzone przez autora lub surrealistyczny klimat powieści. Nie mam pojęcia – jednak ja kupuję to w całości i gdy tylko skończę pisać ten tekst, zacznę się rozglądać za kolejną powieścią niedocenianego nad Wisłą Brytyjczyka, ponieważ wart jest uwagi, jak mało który autor. PS Wady powieści nie zostały wymienione z jednego, prostego powodu – ta książka takowych nie posiada. *Recenzja ukazała się pierwotnie na stronie www.gloskultury.pl oraz na http://pisanepopijaku.pl

Opowieść o grupie desantowej lądującej na wyspie Anopopei, podczas kampanii filipińskiej. Gdzie armia amerykańska walczy z japońską w ramach Drugiej Wojny Światowej. Są tu opisujące i zapierające dech w piersi opisy desantu, przeżyć i osobistych rozterek poszczególnych żołnierzy. W dodatku to wszystko wśród egzotycznej roślinności i zmagań wojennych. Jest to inna historia pokazująca, jak decyzje mają wpływ na życie ludzi. Tych, którzy je wydają oraz tych, którzy je otrzymują w postaci rozkazów. Uwidacznia się tu obraz walki człowieka ze sobą, rozterek które go omiatają oraz myśli jakie nimi kierują. Książka ta może być ciekawym dodatkiem do klimatu wojny japońsko amerykańskiej...

Wow! Co za styl! Tak, to mądra i czasami przerażająca książka ale najbardziej ujęło mnie mnie w niej to jak została napisana. Styl autora jest dziwny i śmieszny (absurdalny). Teraz już rozumiem zachwyty Stephena Kinga nad Hemingway'em o których wspomina w swoim „Jak pisać. Pamiętnik rzemieślnika”. Czuć tutaj tę odwagę na którą zawsze tak bardzo liczę sięgając po kolejną książkę. Szczególnie podobała mi się niekonsekwencja w używaniu wymyślonych słów i wstawek w stylu "spanglish" (język zmienia się w zależności od emocjonalnego ciężaru sceny czy dialogu). Dla mnie książka może być o czymkolwiek i napisana przez kogokolwiek - pod warunkiem że ma styl. A tutaj styl wylewa się wiadrami z każdej strony. Do tego dochodzi ta łatwość w zanurzeniu się w świecie przedstawionym - miałem wrażenie jakbym siedział obok bohaterów pijąc z nimi wino z bukłaka gdzieś w jaskini w hiszpańskich górach. Jedna z najlepszych książek jakie przeczytałem do tej pory.

Do tej pory żadna książka mnie tak nie zachwyciła, tak nie poruszyła. Czytałam ją powracając po kilka razy do tych samych fragmentów. Życie nas uczy pokory a bohater uczy jak sobie z tym życiem dać radę, jak żyć a nie wegetować. Mądra, wzruszająca książka - którą poleciłabym każdemu narzekającemu na swoje życie.

Gdyby nie Wyzwanie i konieczność przeczytania książki dziejącej się w Gdańsku, książka dalej stałaby na mojej półce. Nie jest to łatwa i przyjemna lektura, dla mnie stanowiła wyzwanie. Styl autora zawiły, z jednej strony szczegółowy, z drugiej oniryczny i bajkowy, który miesza się nawzajem. Do pewnych scen autor wraca, powtarza, można to potraktować, jako pewnego rodzaju refreny, który powracają. Może o wiele ciekawsza jest to lektura dla osób znających te tereny. Kiedy autor wymienia wszystkie stacje kolejowe, które mijają bohaterowie, jadąc do gimnazjum, a później wymienia wszystkie ulice, którymi idą, to dla mnie jest to wiedza zbędna i nużąca. Takich opisów jest sporo. Książka podzielona jest na trzy części, każda pisana w innej formie. Pierwsza część jest najbardziej oniryczna i bajkowa, opowiada o dzieciństwie naszych bohaterów: Waltera Materny i Eduarda Amsela na Żuławach. Druga część dzieje się już w Wolnym Miście Gdańsk i obejmuje okres miej więcej od końca I wojny światowej, przez cały okres hitleryzmu, aż do końca wojny. Ta część jest napisana w formie listów Harrego, syna stolarza do swojej kuzynki mieszkającej razem z nim. Opisuje ich wspólną młodość i wkraczanie w wiek dorosły w okresie budzenia się hitleryzmu, a później rządy Hitlera i wybuch wojny. Występują też bohaterowie pierwszej części. Ważną częścią jest opowieść o psie stolarza, którego szczeniak zostaje podarowany Hitlerowi. Ostatnia część jest opowieścią Materny i dzieje się już po zakończeniu wojny. Materna po wyjściu z niewoli alianckiej przemierza całe Niemcy, poszukując osób, które według niego go skrzywdziły. Odnajduje te osoby i w dość ciekawy sposób dokonuje zemsty. W czasie tej wędrówki spotyka bohaterów z poprzednich części. Spotyka między innymi swojego ojce, młynarza Maternę, który co prawda mieszka w młynie, ale zajmuje się czymś innym. Spotyka też swojego przyjaciela z lat dziecinnych, Eduarda Amsela, który teraz jest Złotą Buźką. Pojawia się też pies,, który jest prawdopodobnie psem podarowanym Hitlerowi. Autor przy okazji tej wędrówki Materny opisuje powojenne Niemcy. Książka była jednak warta przeczytania, gdyż możemy poznać prawdziwe oblicze Wolnego Miasta Gdańska, które z wolnością miało mało wspólnego. Gdańsk był miastem niemiecki, gdzie Polacy byli mieszkańcami drugiej kategorii, a po wybuchu wojny większość z nich trafiła do obozu koncentracyjnego Stutthof i zostali wymordowani. Autor opisuje nagonki na Polaków, a później stertę białych kości na terenie obozu. Przedstawia też, jaką miłością mieszkańcy darzyli Hitlera, popierali go i cieszyli się, że wreszcie zaatakował Polskę. Dlatego dziwi mnie bardzo nawiązywanie przez władze Gdańska do Wolnego Miasta Gdańska. Ostatnio dowiedziałam się, że w Niemczech nadal funkcjonuje Rada Wolnego Miasta Gdańsk, do której wybierani są potomkowie niemieckich mieszkańców Gdańska. Uważają, że Gdańsk jest pod czasowym zarządem Polski. Przy tej Radzie powstało też Towarzystwo Kulturalne, które ostatnio było przyjaźnie witane w Gdańsku. Warto więc przeczytać, żeby zobaczyć prawdziwe oblicze Wolnego Miasta Gdańsk

Ciekawy punkt wyjścia - w trzydziestu trzech rozdziałach opowiedzieć o Chrystusie, jak o człowieku, a nie Mesjaszu. Koniec końców i tak w książce więcej jest Mesjasza niż człowieka, który wątpi. Całość przypomina check-listę wydarzeń biblijnych, opisanych wciąż tym samym, jednostajnym stylem, co w pewnym momencie zwyczajnie się nudzi. Na plus końcowa sekwencja snu, w której rzeczywiście czytelnik może zrozumieć pragnienia Chrystusa-człowieka, a nie Chrystusa-Syna Bożego. Szkoda, że ta perspektywa zostaje nam pokazana dopiero w finale całej opowieści.

„Blaszany bębenek” Güntera Grassa to powieść, która z pozoru epatuje groteską i skandalem, a w istocie opowiada o dojrzewaniu, winie i mechanizmach ucieczki przed odpowiedzialnością. Historia Oskara, który postanawia nie dorastać, jest jednocześnie metaforą społeczeństwa, które nie chce dorosnąć do własnej historii. Dwie pierwsze części powieści pulsują energią, absurdem i prowokacją – są jak fajerwerki młodości, pełne intensywnych obrazów i emocjonalnych skrajności. Trzecia część świadomie zwalnia i szarzeje, co może rozczarować, ale jest zabiegiem celowym: pokazuje, że po katastrofie nie przychodzi katharsis, lecz rutyna. Grass zastępuje wielkie maski wojny małymi gestami codziennego konformizmu. Oskar traci aurę wyjątkowości i coraz bardziej przypomina zwykłego oportunistę, który ukrywa się za rolą obserwatora. Jego fetysze, szczególnie motyw pielęgniarek, nie są tanią prowokacją, lecz znakiem potrzeby kontroli i regresu. Scena w szafie, gdzie bohater zostaje sam ze swoim napięciem, pokazuje rozpad relacji i zamknięcie seksualności w mechanizmie bez drugiego człowieka. W ten sposób Grass mówi, że to nie wojna jest najgroźniejsza, lecz powojenna normalność, która pozwala zapomnieć. „Blaszany bębenek” rośnie razem z czytelnikiem i po latach staje się jeszcze bardziej gorzki i prawdziwy.

Skończyłam tę książkę z poczuciem szczęścia, miałam szczerze dość okropieństw w niej zawartych. Na dodatek to bardzo długa powieść, 500 stron tekstu. Muszę jednak przyznać – jest świetna. Dlaczego się tak umęczyłam? To przez mnóstwo drastycznych scen z okresu walk Amerykanów w kampanii na wyspie Guadalcanal w czasie II wojny światowej w 1942 roku. Czyta się jak reportaż, Autor sam tam walczył, ale zapewnia, że to fikcja literacka. Zaczyna się od desantu wojsk na plaży, potem jest morderczy marsz i trudy życia koszarowego, w ekstremalnych warunkach klimatycznych. Następnie to już walki z Japończykami. Trudno jest znieść opisy śmierci w boju kolejnych żołnierzy, także przeciwników. Szczególnie drastyczne jest umieranie na polu walki oraz zabijanie bezbronnych, poddających się Japończyków, znęcanie się nad rannymi, okradanie ich („zbieranie pamiątek”) i bezczeszczenie zwłok, w tym wyrywanie zabitym złotych zębów. Amerykańscy żołnierze w szale walki traktują życie tak jakby nie było nic warte, a Japończycy byli półludźmi. Autor pokazuje wojnę z bliska, w najdrobniejszych szczegółach. Śledzimy losy kompanii C-jak-Charlie od desantu ze statku poprzez 3 dni bitwy aż do w miarę spokojnego życia jednostki po zakończeniu działań wojennych. Tutaj szczególnie widać różne głupie zachowania żołnierzy, głównie ciągłe picie na umór oraz ambicjonalne awantury i sprzeczki. Większość żołnierzy jest negatywnie nastawiona do wojny, panuje strach, później zobojętnienie i często bezmyślne okrucieństwo wobec Japończyków. Walczący mężczyźni cieszą się z odniesienia małych ran, licząc na odesłanie z frontu gdzieś na tyły lub powrót do kraju. Widzimy rozgoryczenie żołnierzy wobec błędnych decyzji dowódców lub ich jawnej niesprawiedliwości, chore ambicje pułkownika, w tym odesłanie kapitana Steina, trafnie widzącego sytuację, a docenionego dopiero po czasie przez podkomendnych. Szczegóły bitwy, ruchy wojsk i opisy walki były dla mnie zupełnie nieciekawe. Co innego to wnikliwie odmalowane sylwetki żołnierzy i oficerów, ich charaktery i trudne stosunki między nimi. Autor pokazuje mężczyzn na wojnie, ich rywalizację, udawanie, poniżanie a przede wszystkim strach. Niestety, miałam trudności z rozróżnianiem i zapamiętywaniem żołnierzy, ze względu na ich mnogość oraz podobnie brzmiące nazwiska: Bell, Doll, Dale, Bead, Beck, Blane itp. To porywająca, wciągająca a jednocześnie prosta proza, napisana klarownym językiem, bogata w szczegóły, przemyślenia i znaczenia. Pokazuje wojnę bez patosu, z punktu widzenia zwykłych żołnierzy, którzy nie mieli pojęcia w co zostaną wplątani. Porażający i dobitny manifest przeciw wojnie. Chociaż motto książki już nie jest takie jednoznaczne. Korzystałam z audiobooka w świetnej interpretacji Adriana Perdjona. Słuchało się wspaniale. Obejrzałam też film w reżyserii Terrence’a Malicka, z 1998 roku i nie zrobił na mnie takiego wrażenia jak książka. Jest inaczej skonstruowany, mniej realistyczny, bardziej mistyczny. Nie podobało mi się zastąpienie postaci kapitana Steina innym oficerem, a już zupełnie nie pasowały mi przepiękne zdjęcia krajobrazów, chociaż rozumiem, że wojna nie powoduje ich zniknięcia. Po prostu gwiazdorski film wydał mi się mało przekonywujący, wobec wspaniałości powieści. Książka trudna emocjonalnie, ale nie żałuję tej lektury. Tym, którzy jeszcze jej nie znają i nie boją się okropieństw wojny – gorąco polecam. Cytat: „„Własność. Własność. Wszystko dla własności”. Albowiem to było to; o to tylko chodziło. Własność jednego człowieka czy innego człowieka. Jednego narodu czy innego narodu. Wszystko to zrobiono i robiono dalej w imię własności. Jakiś naród pragnął więcej własności, uważał, że jej potrzebuje i pewnie potrzebował, a jedynym sposobem jej uzyskania było odebrać ją innym narodom, które już rościły sobie do niej prawo. Po prostu na planecie nie było już własności niczyjej, to wszystko.” – s. 59

Po przeczytaniu tej książki mam mieszane uczucia, gdyż ani mnie nie zachwyciła ani nie zniechęciła do twórczości autora. Oceniam ją jako dosyć przeciętną, może trochę zabawną, zważając na pewne niecodzienne zachowania głównego bohatera w różnych sytuacjach, gdy ucieka i ukrywa się przed swoim "stręczycielem"... Widzimy w jego osobie znanego i sławnego autora, który boryka się z problemem alkoholizmu, ( co daje do myślenia) i ukazuje środowisko literackie od nie najlepszej strony.

Brazylia pokazana w kontekście skrajności, pozornym wątkiem głównym jest, zdawałoby się, nierealna miłość, pomiędzy bogatą dziewczyną i biednym chłopakiem. Opowieść napisana jest w sposób, który pozwala zżyć się z bohaterami, a to gwarantuje całą skalę mocnych doznań. Świetna książka, jedna z lepszych jakie czytałam.

Antywestern napisany w czasach gdy jeszcze chyba taka odmiana nie była znana, a na ekranach jak i w literaturze królowały schematycznie powtarzalne westernowe fabuły. Nie ma tu walki dobrego ze złym, heroizmu, sprawiedliwości. Książka zaczyna się niczym u Hitchcocka, od trzęsienia ziemi, od chwili, w której ten zły zabija, gwałci i przegania mieszkańców tytułowych, jakże adekwatnie zwanych Ciężkich Czasów, a później puszcza z dymem to niewielkie miasteczko. A potem dostajemy upartość tych osadników, wyrzutków, przegranych ludzi, upadłych, biednych, ale na swój sposób nie do zdarcia, którzy wbrew logice po prostu trwają. I chodź wiedzą, że jak ponownie zło nadciągnie to przegrają, to jednak część z nich, na czele z głównym bohaterem, narratorem, tchórzem, nie potrafią jednak odejść. To taki obraz jak powstawały Stany Zjednoczone Ameryki, na pustkowiu, zbudowane na oporze, upartości, nihilizmie. Fascynująca rzecz. Wbrew wszelkim westernowym stereotypom, a oryginalnie wydana w 1960 roku. Tak na scenę wkraczają wielcy pisarze.