Przyszło nam tu żyć. Reportaże z Rosji

Ojczyzna dobrej jakości brzmi jak slogan z propagandowego plakatu. Jednak tytuł ten dobrze oddaje atmosferę uchwyconą przez jedenaście reportaży o współczesnej Białorusi. Autorzy pokazują kraj, w którym rządzi prosta zasada: “nie wychylaj się, a będziesz mieć spokój.” Na kartach książki widzimy młodzież skazaną na absurdalnie wysokie wyroki za działalność w bliżej nieokreślonej grupie przestępczej. Inni młodzi ludzie automatycznie wpisywani są do organizacji prorządowych przez swoich nauczycieli. Władza nie potrzebuje brutalnych pokazowych metod. Wystarczy cień Wielkiego Brata i powszechne przekonanie, że są niewidoczne granice, których się nie przekracza. Kolejną grupę bohaterów stanowią emigranci z Afryki, Ameryki Południowej czy z Europy zachodniej, którzy chwalą sobie spokój, bezpieczeństwo, czystość na ulicach. Są wreszcie potomkowie przesiedleńców z Białostocczyzny, którzy do dziś ukrywają swoje pochodzenie. W tle przewija się obraz stalinowskich czystek, rusyfikacji dawnej i obecnej, Kuropaty… Wszystkie wydarzenia i postacie spaja jedno doświadczenie: normalność można wytresować. Pełne półki i minimum dostatku, przewidywalność i bezpieczeństwo dają poczucie zadowolenia obywatelom. Reszta - język ojczysty, prawda historyczna, poszanowanie prawa jest bez znaczenia. Trudno nie mieć skojarzeń z Orwellowskim światem. Jednak zamiast brutalnej opresji jest coś subtelniejszego: kariera i rozwój możliwe są tylko pod warunkiem idealnego dostosowania się do reguł. One nie są podane wprost, ich trzeba się domyśleć, rozpoznać między wierszami, trochę jak bohaterowie jednego z reportaży - dziennikarze niezależnego pisma, którzy swoją sytuację porównują do sytuacji dziecka siedzącego przed zamkniętymi drzwiami i zastanawiającego się czy rodzice: wpuszczą je, będą na nie źli, pochwalą. Sami do tego muszą dojść. To również książka, w której podobnie jak w “Mojej podróży po Rosji” Słonimskiego wiele można odkryć pod tym, co mówią bohaterowie. To książka, która uczy patrzeć na świat i odkrywać co jest opresją a co iluzją wolności.

Mimo, że Ciałko zostało wydane później, to lepiej czytało mi się tę książkę, Strup. Choć lepiej, to może złe słowo. Temat uderza bardziej. Musiałem robić przerwy od czytania, bo emocjonalnie nie wytrzymywałem. Technicznie, narracyjnie, merytorycznie bez zarzutów, wzór dobrego reportażu, znakomita umiejętność opowiadania historii. PS Podoba mi się wypowiedź Francisca Etxeberrii, którego słowa można sparafrazować "Hiszpania ściga się z Polską na liczbę męczenników i niestety ten wyścig wygrywa". Jestem także ciekaw tej historii o zwłokach kosmity.

Stwierdzając najprościej: książka jest niesamowicie zajmująca. Prosty język, omówienie kwestii nie tylko samej tragedii, ale i tego jak wzięto się za śledztwo. Wiele ciekawostek i zagadek, które nie zostaną do końca wyjaśnione. Zostały krótko opisane mechanizmy działania rządu i wyższych urzędów, gdy chce się ukryć prawdę najgłębiej jak się da. Sama opowieść wzbudza smutek ale też gniew. Samym ofiarom nigdy nie zostanie oddana sprawiedliwość, ze względu na to jak mnóstwo błędów popełniono w czasie poszukiwań, samego śledztwa, a także powrotu do sprawy po przeszło 60 latach.

Mam zupełnie mieszane uczucia odnośnie tego co właśnie przeczytałem. Bo z jednej strony mógłbym powiedzieć, że to co za wyczyn gdy się czyta o śmierci człowieka (która zawsze będzie pewną tragedią), gdy co dzień giną albo umierają między 150 000 a 200 000 osób. Ale gdy się bliżej przyjrzy tej książce okazuje się, że mówi wiele o nas samych, naszym podejściu do życia i to jak postrzegamy relacje ze światem. Zdarzenie miało miejsce  17 czerwca 2012 roku w zoo w Kolmården (miasto w Szwecji). Tego dnia została zagryziona Karolina – opiekunka wilków. Sytuacja staje się punktem wyjścia do zbadanie nie tyle jak do tego doszło (to nie musi być wcale istotne), ale dlaczego do tego doszło. Jak to się stało, że ludzie zaczęli wchodzić do klatek i na wybiegi wilków, które mimo, że żyją w ogrodzie zoologicznym to jednak nie przestają być najgroźniejszymi drapieżnikami żyjącymi w europejskich (i nie tylko) lasach. Rozmawia więc autor z pracownikami zoo, prawnikami, ekologami znawcami przyrody oraz psychologami i socjologami. A wszystko by zrozumieć czemu człowieka tak bardzo ciągnie do dzikości i czemu uważa, że potrafi oswoić to co oswajalnie jest wręcz niemożliwe.

Czytasz i zdajesz sobie sprawę, że świat nie kończy się za rogiem twojej ulicy, za tablicą z nazwą twojej miejscowości, a nawet za granicą kraju, w którym mieszkasz. Gdzieś tam, kilometry stąd dzieją się rzeczy niewyobrażalne. Wojna, głód, bieda, konflikt wydają się nas nie dotyczyć ale istnieją, a te reportaże sprawiają, że stają się namacalne. Mimo, że często wydają się wyrwane z większej historii, nieodpowiedziane, to tworzą obraz wielkich tragedii. Autor zwrócił moją uwagę i chyba o to chodzi

Ta książka towarzyszyła mi i nie mogę tym razem powiedzieć, że uprzyjemniała mi powroty komunikacją miejską. To opowieść, zbiór rozmów, obraz cierpienia, życia w strachu, bycia niewolnikiem własnego państwa. Opis tego, jak niewykształcone społeczeństwo jest w stanie pozbawić nawet własnych członków rodziny życia, bądź części ciała, tylko dlatego, że te nie posiadają pigmentu „melaniny” — co w wielu mieszkańcach znad Jeziora Wiktorii wzbudza strach, jak i chęć zysku, bo ci zdali się zaufać uzdrowicielom, szamanom, którzy zapewniają o magicznych właściwościach ciał albinosów. Ten strach często wynika z przekonania, że albinosi to ludzie z zaświatów — jakby nie do końca przynależący do świata żywych, ale też nie całkiem martwi. I choć brzmi to jak coś odstraszającego, to w wielu przypadkach działa wręcz odwrotnie — bardziej przyciąga, budzi ciekawość, potrzebę „wykorzystania” tej inności. Szczególnie tam, gdzie wiara w siły nadprzyrodzone potrafi przesłonić człowieczeństwo. Zanim sięgnąłem po książkę, zetknąłem się z historią Kabuli w programie prowadzonym przez Martynę Wojciechowską— jako 12-latka została pozbawiona ręki. Obecnie studiuje prawo, aby móc pomagać ofiarom, ponieważ w Tanzanii, mimo wielu prób demonstracji — nawet z jednym z ostatnich prezydentów, Kikwete — jak widać, w dalszym ciągu sprawiedliwość pozostawia wiele do życzenia. Warto dodać, że wspomniana demonstracja była częścią działalności Josephata Tornera — człowieka, którego nazywam lwem w ciele albinosa. Gość, który całe swoje życie poświęcił walce o prawa osób z albinizmem. Wszedł na Kilimandżaro, nie po to, żeby zrobić sobie selfie na tle chmur, tylko żeby krzyczeć o ich prawie do życia. I ja go za to ogromnie cenię. Walczył do końca. Filip Skrońc wyrusza do Dar es Salaam, Geity, aby być częścią rozmów, przeżywać emocje ludzi, którzy albo pod pretekstem bezpieczeństwa dzieci, albo w ramach pozbycia się problemu, porzucają własne dzieci, zostawiając je w ośrodku, gdzie na 400 dzieci przypada deficytowe 4 opiekunów. To nie jest tylko reportaż — dla mnie to obraz tego, za co mogę być wdzięczny, bo wyobraźcie sobie urodzić się i albo zostać zaakceptowanym, albo nie, a w późniejszych latach bać się, że w nocy lub w biały dzień w każdej chwili mogą pojawić się chętni oprawcy, którzy dla zysku byliby w stanie dopuścić się najgorszego. Takich scenariuszy jest pełno — od odrąbywania rąk, nóg czy penisów, po gwałty w przekonaniu, że seks z albinoską jest w stanie wyleczyć z AIDS. Czytając książkę, przypomniałem sobie, jak bliska mi koleżanka rokrocznie, marudząc, wręcz zachęca mnie do wyjazdu nad Zegrze. Ona jest wielką entuzjastką opalania. Słońce i jego promienie mogłyby otulać jej twarz całymi dniami, a ona byłaby najszczęśliwszą osobą na planecie Ziemia. I fakt — ona byłaby, ale przeciętny albinos już nie do końca, a często jest do tego mimowolnie zobligowany bądź sam nie do końca świadomy tego, że spędzanie czasu na słońcu to na pewno nie coś, do czego powinien być zachęcany. Słońce to na ogół śmiercionośna gwiazda Układu Słonecznego, gwiazda, która rokrocznie uśmierca ogromne liczby ludzi cierpiących na albinizm, ponieważ to w przypadku tej grupy zachorowalność na raka skóry sięga nawet 90% przed 40. rokiem życia, a bez odpowiedniej ochrony przeciwsłonecznej średnia długość życia wynosi około 30 lat. Nie lubię określenia „cierpiących”, ale tak faktycznie jest — cierpiących nie tylko ze względu na częste owrzodzenia, niedobory czy choroby nowotworowe, cierpiących z powodu rozłąki z najbliższymi, z oceny, z odrzucenia przez własnych bliskich. Ograniczenia — myślę, że to również odpowiednie słowo. My, przeważnie jako Europejczycy, odczuwamy wolność. To szerokie pojęcie, ale na ogół daje nam ono wiele swobód. Mogę wyjść z domu bez strachu, mogę zamknąć oczy, mogę zjeść to, na co mam ochotę. Po prostu mogę być wolnym. Jednak ludzie z albinizmem często nie mogą podejmować się tych aktywności, a jeśli już to robią, to wiąże się to z ogromnym ryzykiem. O tej książce mógłbym napisać bardzo wiele, myślę, że druga — nieco mniejsza — mogłaby powstać na spokojnie. Mam dużo refleksji…

Zanim napiszę kilka słów o „Czarnym złocie”, niewielki komunikat: tak, pani Karolina Baca-Pogorzelska (obecnie Kuzema) podobno trochę nawywijała na Ukrainie. Pisały o tym Wirtualne Media czy Interia. Jak było naprawdę – nie wiem, nie będę wyrokował. Dowiedziałem się o zarzutach kierowanych w stronę autorki dopiero po przeczytaniu książki, gdy sprawdzałem, kto zacz. Gdybym wiedział wcześniej o rzeczonych kontrowersjach, raczej nie sięgnąłbym po ten reportaż, bo sprawa ewidentnie nie jest jednoznaczna. I w sumie miałbym czego żałować, bo „Czarne złoto” to rasowa dziennikarska robota. W zasadzie od samego początku można zauważyć, że autorzy niezbyt dbają o dobre samopoczucie czytelników, zasypując nas lawiną dat, nazwisk oraz faktów. Ktoś, kto lubuje się w tego rodzaju literaturze i jednocześnie lubi poczytać sobie o szeroko rozumianym górnictwie węgla kamiennego, powinien być bardzo zadowolony z „Czarnego złota”. Dodajmy do tego wątki polityczne, którym autorzy poświęcili sporo czasu, konfrontując się chociażby zarówno z polskimi, jak i unijnymi politykami. A także wyraźnie wskazaną niejednoznaczną rolę niektórych ukraińskich polityków w procederze handlu de facto kradzionym węglem – i mamy przepis na naprawdę interesującą książkę. Doskonale udokumentowaną, bo bibliografia jest doprawdy imponująca. Mój jedyny realny problem z tą książką jest taki, że chyba się trochę zdezaktualizowała. Pisano ją oraz redagowano gdzieś w okolicach 2019 roku – i to niestety widać. Niby gdzieś tam w tle majaczy rosyjski niedźwiedź, który ma chrapkę na wschodnią Ukrainę, ale o większym zagrożeniu – na przykład regularną wojną – raczej w tej książce nie przeczytamy. Przecież Rosjanie eksploatują donbaskie kopalnie w zasadzie od 2014 roku. Na Krymie też są już od ładnych paru lat – i generalnie niewiele z tego wynika. Nawet ukraińscy politycy wydają się być pogodzeni z istniejącym stanem rzeczy, a niektórzy z nich wręcz współpracują z władzami „zbuntowanych” Doniecczyzny i Ługańszczyzny. Czas pokazał, jak bardzo wszyscy się mylili. Dlatego gdy obecnie potraktujemy „Czarne złoto” jak dokument, książka spokojnie się obroni. Jednak jako reportaż chyba odrobinę straciła na aktualności. Nie żałuję, że ją przeczytałem, ale na tę chwilę nie planuję powrotu.

Autor tego reportażu jest chyba moim geograficznym bliźniakiem! Tak samo lubiłam i dalej lubię oglądać mapy, kiedyś tylko w atlasach, teraz często tam gdzie wszyscy, w necie. Bo można powiększyć, uszczegółowić i dostrzec coś więcej. Autor pisze o atlasie: „To była książka, którą trzeba było wyobrazić sobie samemu”. Tak, zgadzam się. Bez słów, które ktoś nam podsuwa, tylko kolory, linie czasem proste ale najczęściej krzywe, dziwne nazwy. Mnie zachwycały zawsze koronkowe brzegi kontynentów, szczególnie właśnie na północy Azji. Wyobrażam sobie do dziś, że są tam jeszcze miejsca, gdzie być może nie stanęła ludzka noga. Ktoś zarzuca autorowi, że „pozuje, że nie jest sobą, że tym reportażem coś nadbudowuje, wypacza i przejaskrawia, że tak naprawdę jest zupełnie inny”...ale czy Rosja da się opisać szczerze i prosto; do mnie lepiej trafia opis moskiewskiego metra jaki proponuje autor: „Ludzie taszczyli kraciaste torbiszcza, postsowieckie skórzane sakwojaże i czarne czemodany na kółkach. Walili do metra, które wchłaniało wszystkich. Mechaniczny wieloryb, który bez końca żarł i wydalał”. „Nie ma w życiu nic lepszego niż być we wnętrzu mapy”. I to nie tam, gdzie jadą tłumy, ale tam gdzie nie jedzie nikt. Brawo, brawo Panie Michale. Z całą dosadnością i kolorytem opisana nicość i nigdzie.

Bardzo zręczny reportaż o niewygodnych i uwierajacych tematach pogromów żydowskich w Polsce. Według mnie merytoryczny, rzetelny i poruszający. Tak wielu rzeczy nie byłam świadoma, tyle pytań, które, choć jedynie częściowo, uzyskały dzięki tej książce odpowiedzi.

"Łódź. Miasto po przejściach" Autorzy: Wojciech Górecki, Bartosz Józefiak Moja ocena: 7/10. Książka "Łódź. Miasto po przejściach" to fascynujący zbiór opowieści, który przedstawia Łódź przede wszystkim z perspektywy jej mieszkańców. Autorzy skupiają się na ludziach, ich osobistych historiach i doświadczeniach, co nadaje książce wyjątkową intymność i bliskość. Pod tym względem publikacja przypomina mi zeszłoroczną "Jerozolima. Nowa biografia starego miasta", gdzie również głównym bohaterem byli mieszkańcy miasta, a nie tylko jego architektura czy historia. Wojciech Górecki, którego prace darzę dużym szacunkiem, wprowadza w książkę swój charakterystyczny styl i dbałość o szczegóły, co z pewnością wpływa na moją ocenę. Jego podejście do reportażu jest zawsze wnikliwe i pełne szacunku dla opisywanych postaci. Bartosz Józefiak, choć mniej mi znany, również dobrze wpisuje się w ten schemat, tworząc z Góreckim zgrany duet. Styl książki jest przejrzysty, ale niepozbawiony głębi, choć momentami może wydawać się zbyt podobny do innych tego typu publikacji. Brak nowatorskiego podejścia lub mocniejszych akcentów sprawia, że Łódź. Miasto po przejściach może nie wywoływać aż tak silnych emocji, jak niektóre inne reportaże. Pomimo to, książkę polecam każdemu, kto jest zainteresowany Łodzią jako miastem pełnym kontrastów i niezwykłych historii jej mieszkańców. Choć moja ocena może być nieco zawyżona z powodu osobistego szacunku dla Góreckiego, jest to z pewnością wartościowa pozycja, szczególnie dla tych, którzy chcą lepiej poznać tę część Polski. ** 23:35 * 26.03.2025 * 28/2025 *

Polecam przeczytać to nie są czasy wojny ani terroru okupacyjnego, to nie są Niemcy ani sowieci, to nie są jednostkowe „czarne owce” w sensie literackim, to dzieje się po wszystkim, „w normalnym życiu”. Nie da się tego zrzucić na strach o życie. Zostaje bieda, chciwość, zobojętnienie, milczenie

OCENA - 8/10 REWELACJA Rewelacyjny i ważny reportaż, który zostaje w sercu na dłużej. Warto poznać historię Kanady z innej strony tej mrocznej, wstydliwej, bolesnej. W dużej mierze treść dotyczy Kościoła Katolickiego, który ma na swoim koncie liczne grzechy, które przez lata skrzętnie tuszował i ukrywał aby nie ujrzały światła dziennego. Ten reportaż ujawnia prawdę o skrzywdzonych dzieciach ich bólu i cierpieniu w szkołach z internatem prowadzonych przez księży i siostry zakonne. Z dużą wrażliwością autorka opisuje historie dzieci, których dotknął chory system. Relacja bardzo rzetelna oparta na faktach, autentycznych przesłuchaniach, artykułach prasowych, zebranym innym materiale dowodowym w sprawie. Reportaż o dużym ładunku emocjonalnym nie można wręcz uwierzyć, że przedstawiciele kościoła mogli bezbronnym dzieciom zgotować taki los. Książka skłania nas do refleksji oraz zastanowienia się czy można było temu zapobiec. Dlaczego wielu oprawcom uszły na sucho ich czyny?. Co ze sprawiedliwością?. Dlaczego Papież nie przeprosił?, choć domagali się tego pokrzywdzeni. Tyle pytań na które wciąż nie znalazłem odpowiedzi. Długo tej lektury nie zapomnę. Polecam. Pozdrawiam. Jack_

Właśnie dlatego uwielbiam reportaże wydawane przez wydawnictwo Czarne, bo wymykają się schematom pisania o innych krajach, gdzie wyobrażenia są kreowane poprzez pewnego rodzaju intuicje, które przychodzą na myśl, kiedy myśli się o danym miejscu. W tej książce Małgorzata Sidz wchodzi daleko głębiej w to, czym Finlandia naprawdę jest. Uczestniczy bowiem w życiu codziennym zwyczajnej społeczności, wchodzi w relacje, nawiązuje znajomości, zaprzyjaźnia się, po to tylko, żeby lepiej poznać mieszkańców tego kraju, a przez to sam kraj. Większości osób Finlandia kojarzy się jako cicha, spokojna, nieco zimna oaza położona gdzieś na uboczu historii, gdzie piękno przyrody przeplata się z literackim wyobrażeniem jej tematu poprzez pryzmat przede wszystkim Muminków. Autorka widzi daleko więcej, dostrzega samotność, przemoc domową, traumy wynikające z trudnych historycznych doświadczeń i bieżących problemów, alkoholizm – wszystko to, co wydawałoby się nie pasuje do wizerunku tego kraju, a jednak tam jest. Autorka pisze bardzo oszczędnym językiem, opowiada historie, ale stara się ich nie komentować, nie staje po  żadnej ze stron, pozwalając aby to historie opowiadane przez życie zwykłych Finów wybrzmiały najmocniejszą opowieścią. Książka pokazuje wielowymiarowość Finlandii, która już po lekturze nie będzie mi się kojarzyła tylko z dobrobytem i pięknem Skandynawii, ale także z trudami dnia codziennego, który nie jest wolny od cierpienia spotykanego pod każdą szerokością geograficzną.

Zbiór reportaży o ludziach, którzy uciekają przed codzienną przemocą, jakiej doświadczają w ubogich krajach Ameryki Południowej, do wymarzonego raju jakim są dla nich Stany Zjednoczone Ameryki. To, czego doświadczają po drodze, jest często jeszcze gorsze niż to, przed czym uciekają. Te historie udowadniają, że to ludzie są najokrutniejszymi z drapieżników i bez skrupułów wykorzystują ludzką słabość. Dla zysku są w stanie posunąć się nie tylko do rabunków, ale potrafią też zabić bez mrugnięcia okiem. Bardzo smutne i przytłaczające są te opowieści, a najgorsze w tym jest to, że taki rzeczy dzieją się naprawdę.

Lektura reportaży Kapuścińskiego nastroiła mnie sceptycznie do reportaży w ogóle. Podchodzę do niech z ostrożnością, zwłaszcza w kwestiach niesprawdzalnych, drobnych relacjach i opowieściach i oczywiście emocjach, subiektywnych odczuciach. Te zdarzają się w tym reportażu, chociaż nie są przesadnie eksponowane. Stern ma dobre pióro, opisuje barwnie i powstrzymuje się od ocen. Relacjonuje. I jest to bardzo dobra relacja, mocna. Wstrząsająca. Historia najnowsza Birmy jest kuriozalna, poplątana. Ta mozaika etniczna, pośród gór i dżungli, bogata ale przerażająco biedna. Momentami przypominała mi Koreę Północną, z tym, że tam nie ma mowy o jakimkolwiek większym buncie. W reportażu uderzyły mnie dwie rzeczy szczególnie. Pierwsza powiązana z religią. W Polsce mamy pozytywny stereotyp buddyzmu... jednak jak widać na tym przykładzie jest to religia jak każda inna. Jej wyznawcy nie widzą problemu, by składać ofiary mnichom i pod pagodami... a potem bezlitośnie oszukiwać się na każdym kroku czy torturować więźniów politycznych. Prowadzić czystki etniczne. Tutaj dodam, że nie podobało mi się szukanie przez autora chrześcijańskich analogii. Przełożony świątyni to "opat" nie "przeor". W buddyzmie nie funkcjonuje "ekskomunika", mnisi mogą odmówić przyjmowania ofiar lub sprawowania obrzędu. Nie mogą wykluczyć ze wspólnoty. Te analogie bardziej zaciemniają obraz niż go wyjaśniają. Druga rzeczą, która mnie poruszyła to jak łatwo można przejść drogę od bohatera do zera... na przykładzie Aung San Suu Kyi. Może nie do zera absolutnego... jednak bardzo blisko. W opiniach ktoś szukał analogii do Polski. Może i jest, moim zdaniem delikatna i mglista, odnosząca się raczej do postaw ludzkich niż polityki. W 2007 roku manifestowałem na placu Solidarności w Szczecinie swoje poparcie dla "Szafranowej rewolucji". Przyszło tylko 10 osób...

Wstrząsająca relacja o tym jak w imię religii, spaczonego wyobrażenia o honorze rodziny i pod pozorem dbania o jej interesy tworzone jest piekło kobiet. Pozostawione bez żadnej pomocy, ani od najbliższych, ani od organizacji państwowych. Kryją się jak tylko mogą. Inaczej albo czeka ich śmierć, okaleczanie a w najlepszym razie więzienie. Zatrważające jak głęboko zakorzenione jest to w kulturze muzułmańskiej i jak w tych ludziach nie ma żalu, smutku po utracie córki..

Byli mordowani za swoją inność, co zresztą jest powodem mnogiej większości ludobójstw we współczesnym i dawnym świecie. Marek Rabij odwiedził przedstawicieli ludu Rohinga zamieszkujący północną część Birmy (tuż przy Zatoce Bengalskiej) oraz wschodni Bangladesz. Po to by wysłuchać historii ich cierpienia. Okrucieństwo jakie im zadawano porównać można do rzezi Tutsi w Rwandzie czy innych krwawych konfliktów w różnych częściach Afryki. Ginęli bo byli inni (akurat muzułmanami choć to przecież nie ma znaczenia) a przez swoją odmienność zagrożeniem dla władzy. Słabej bo autorytarnej. Silna władza nie żywi obaw względem inności i potrafi z różnorodności stworzyć piękne miejsce do wspólnego życia. Opowiadają swoją historię, masakr, wypędzeni, morderstw i gwałtów. Autor co chwilę buduje szerszy obraz konfliktu wracając do wzajemnych relacji etnicznych nawet do początków ery nowożytnej. Jest to chyba najlepsza na polskim rynku książka, która w bardzo klarowny sposób opisuje dramat ludu Rohinga.

Autorka potrafi w sposob skrotowy i przejrzysty nakreslic tlo historyczne ,by potem przejsc do zasadniczego tematu . Opisuje relacje polskich Zydow w Izraelu,antagonizmy miedzy nimi, zapoznaje z popularnymi osobami, duzo tez wskazowek co do ksiazek,ktore poszerza horyzonty. Ja z trudem robilam przerwy,by wziac szklanke herbaty.

„Oświęcim. Czarna zima” to bardzo dobrze napisany i niezwykle interesujący reportaż. Marcin Kącki ukazuje w nim znane polskie miasto, które kojarzy się przede wszystkim z obozem koncentracyjnym. Ale nie tylko przez ten pryzmat patrzymy na to miejsce oczyma różnych bohaterów. A bohaterowie są różni. To m.in. ludzie interesujący się historią, mający konkretną misję przybliżania prawdy o lagrze, ale też szerzenia idei pokoju, tolerancji i pamięci. Jak się okazuje, nie każdy tak samo rozumie i interpretuje te pojęcia, a ich zestawienie w ujęciu prezentowanych postaci może nieraz zadziwiać i szokować. Podobnie jak swego rodzaju „konkurowanie” między sobą przez dwie znane instytucje. Marcin Kącki rozmawia nie tylko z mieszkańcami Oświęcimia, ale również tymi, którzy tu zagościli. Jedni wpadli tylko na przysłowiową chwilę, inni zostali na dłużej. Są tacy, którzy kochają to miasto, i tacy, którzy mają przykre wspomnienia, bo stali się na przykład ofiarami rasistowskich i antysemickich ataków. Autor ciekawie przestawia także odległą historię miasta, która okazuje się fascynująca. Przy okazji przywołuje pewną legendę związaną z rzekomą klątwą rzuconą na miasto. Bez względu na czary i klątwy, miasto tworzyli i tworzą ludzie, a ci różnią się bardzo. I tak jest od wieków. Wojenna historia Oświęcimia przeraża z przyczyn oczywistych. Jednak i dzisiejszy obraz może jeżyć włosy na głowie, czego dowodem są wypowiedzi pełne obojętności, niefrasobliwości, głupoty, a nawet wrogości. Kącki udowadnia, że zakończenie II wojny światowej nie zakończyła Zła (przez duże „Z”) panoszącego się na świecie. Nie jest ono związane tylko z jednym, konkretnym miejscem, jednak Oświęcim odgrywa w świadomości Polaków szczególną rolę. Tym bardziej przerażają odradzające i panoszące się dziś i u nas, i za granicami nacjonalistyczne ruchy, a nawet partie, których przedstawiciele zasiadają w parlamentach. Książka Marcina Kąckiego uwiera i skłania do wielu refleksji; dla niektórych może być niewygodna, bo nie pokazuje Polaków jako nieskazitelnych bohaterów, wspaniałych patriotów i miłosiernych katolików. Ale właśnie dlatego jest prawdziwa – po lekturze chce się powiedzieć „A to Polska właśnie”, cytując klasyka. Takie książki o Oświęcimiu i Auschwitz warto czytać, a nie grafomańskie banialuki, jakie zasypują ostatnio nasz księgarski rynek. POLECAM SZCZERZE – do przemyślenia, dyskusji, ku przestrodze…

Wybieram się za jakiś czas do Mołdawii. W styczniu. A co. Na ten czas w Mołdawii mówi się o czasie błota. Niech będzie i błoto. Mam kalosze. O Mołdawii do tej pory wiedziałam niewiele, a po zakończeniu tej książki uznaję, że właściwie nie wiedziałam nic. Teraz już wiem. Lektura obowiązkowa dla miłośnika demoludów, zafascynowanego tym bliższym wschodem, pograniczem i... ludźmi. Pięknie opowiedziane. Włos zjeżony na głowie.