Prawa naturalne dziecka. Rewolucja w edukacji dla rodziców i pedagogów

Cudowna książka! Pomogła mi w krytycznym momencie mojego macierzyństwa. Dzięki niej stałam się szczęśliwą mamą szczęśliwego dziś (11 lat później) nastolatka, jego towarzyszką. Zapoczątkowała moją przygodę z NVC i Juulem na całe życie. Wzbogaciła życie moje i moich bliskich. Bardzo polecam - szczególnie wspierająca rodziców dzieci, które w wieku ok. 2 lat zaczynają fazę rozwoju "Ja sam/sama!", wystawiając na próbę otoczenie. Treść tej książki jest wsparciem dla niecierpliwych, spieszących się, zaganianych lub uważających, że dzieci mają chodzić jak w zegarku, dla osób o konserwatywnych poglądach na wychowanie (czyli także dla babć i dziadków) jak i dla wychowawców, edukatorów, lekarzy, logopedów - słowem: dla wszystkich osób, mających do czynienia z dziećmi. Pozwala spojrzeć na świat z perspektywy dziecka, usłyszeć je i dogłębnie zrozumieć. Książce tej nasza rodzina zawdzięcza swoje szczęście. Minęło tyle lat, a jej treści są wciąż aktualne, ponieważ dotykają uniwersalnych wartości. Dzięki tym zapiskom mamy szansę nie zgubić dziecka, a nawet je odnaleźć - także w sobie. Autorka prowadzi także w mediach społecznościowych (na facebooku) wspierającą stronę "Szkoła Empatii i Dialogu", na której raz w tygodniu - obecnie w każdy piątek - opowiada o różnych aspektach towarzyszenia dzieciom i młodzieży.

Jest to zaledwie zadrapanie powierzchni problemu. Gdy wracam pamięcią do czasów szkolnych - jeśli przyłożyć zasady antymobbingowe obecne w kodeksie pracy do oświaty, to resort edukacji chyba musiałby utworzyć osobny departament tylko do reprezentowania szkół w postępowaniach przed sądami. Czasem aż mi się głupio robi, że pozwalałem sobie tak wchodzić na głowę, na tyle chamstwa, bezczelności i złośliwości pozwalał - no ale, nastolatkiem był, o żadnej pozycji w starciu z jaśniepaństwem. Bo wiadomo, słabszego to zawsze łatwiej tyrać. A że chodziłem do integracyjnej, to przemocy psychicznej wobec niepełnosprawnych uczniów też się naoglądałem. Z resztą nie tylko psychicznej, ale akurat za fizyczną to jeden wyleciał, więc choć raz coś zadziałało. Sama książka nie jest jakoś wybitna, ale porusza bardzo ważny i palący temat, a to zawsze zasługuje na uwagę.

Po książki o tematyce parentingowej sięgam w celach zawodowych, nie zaś prywatnych, więc może szukam w nich czegoś innego, niż rodzice. W każdym razie część typowych poradników jest dla mnie nużąca. Ta pozycja jest inna. To raczej reportaż emigrantki, którego osią, ale nie jedynym tematem jest wychowywanie dzieci. Ta książka zahacza więc o tematykę imigrancką, porównawczą (Ameryka-Europa/Niemcy), czy też o społeczeństwo niemieckie per se. Wszak, co słusznie podkreśla cały czas autorka, to, jak wychowujemy najmłodszych obywateli, kształtuje całe społeczeństwo. Jeżeli chodzi zaś o sam styl wychowawczy właśnie, to jest on bardzo mi bliski i uważam tę pozycję za niezwykle wartościową pod względem przekazu.

Nie z każdym słowem w tej książce się zgadzam. Ale bez wątpienia pokazuje jak rodzice i dzieci w zinstytucjonalizowany sposób zostali zmuszeni do szkołocentrycznego modelu rozwoju dziecka i rodzicielstwa i są w tym całkowicie bezradni. O nieudolności, nieefektywności i irracjonalności systemu edukacji w kształcie, który znamy wiemy wszyscy. Jest więzieniem i to całkiem dosłownie dla ciała, duszy i myśli, gdzie kreatywność zakuwa się w kajdany, myślenie poza schematem karze złymi ocenami, bo nie jest zgodne z kluczem, nie ma w nim miejsca na najcenniejszą naukę przez zabawę i samodzielność. Nawet jeśli działając w pojedynkę nie zmienimy systemu, to miejmy przynajmniej świadomość, że jest on do granic absurdu wbrew ludzkiej naturze, wbrew wolności i wspierajmy swoje dzieci zamiast wciskać je w ten system kolanem.

Jak Eskimosi ogrzewają swoje dzieci" autorstwa Mei-Ling Hopgood to zręcznie i przyjemnie napisany zbiór reportaży na temat doświadczeń i tradycji w wychowaniu zebranych z różnych stron świata. Artykuły bogate są w liczne odniesienia do badań naukowych i prac specjalistów. Na poziomie emocji lektura tej pozycji obfituje przede wszystkim w liczne momenty zaskoczenia. Okazuje się bowiem, że w jednym czasie rodzice na różnych szerokościach geograficznych hołdują zupełnie innym regułom wychowania. Dla przykładu, argentyńskie dzieci niezależnie od wieku towarzyszą rodzicom w nocnych spotkaniach towarzyskich w domach, restauracjach i na ulicach. Rodzice żyjący na meksykańskim Jukatanie powierzają obowiązki związane z pracą już swoim dwu- i trzyletnim dzieciom. Libańskie rodziny tak dalece cenią sobie społeczność rodzinną, że samotne wyjście na zakupy do centrum handlowego lub obiad zdarza się sporadycznie, co oznacza wędrujące wspólnie gromadki 20 osób. A mężczyźni z afrykanskiego plemienia Pigmejów pozwalają ssać niemowlętom własne sutki, gdy matka jest zajęta lub nie ma jej w pobliżu. Czy to nie ciekawe, na ile różnych sposobów możemy wychować zdrowe, szczęśliwe dziecko?

Pierwsza część książki jest mocno teoretyczna, ale w drugiej części autorka przedstawia najczęstsze szkolne problemy, sposoby na diagnozę ich źródła oraz wskazówki do sposobu ich rozwiązywania. Podoba mi się świeże spojrzenie autorki i wychodzenie poza przyjęte ramy. Lektura pełna inspiracji do szukania rozwiązań „szytych na miarę”.

Dosyć przypadkowo zaczęłam od tego wywiadu, zamiast od "Dziecka z bliska", jednak nie żałuję, bo mogłam zapoznać się z podejściem Agnieszki Stein do rodzicielstwa i tego czego naucza. Wywiad czyta się lekko, czuć od autorki mnóstwo szacunku do innych ludzi. Nie miałam poczucia, żeby zarozumiale uważała, że rodzicielstwo bliskości to jedyny prawidłowy model wychowania. Z dużym dystansem patrzę na takie zero-jedynkowe poglądy, które nie dopuszczają innych możliwości, ale tutaj na szczęście tego nie było. Z chęcią sięgnę po lekturze tego wywiadu po "Dziecko z bliska", bo koncepcja rodzicielstwa bliskości bardzo mnie zainteresowała.

„Więź” to książka niezwykle ważna i poruszająca, zwłaszcza dla osób, które świadomie podchodzą do wychowania i chcą lepiej zrozumieć dynamikę relacji między rodzicami a dziećmi. Autorzy otwierają oczy na mechanizmy, które często umykają w codziennym pędzie — pokazują, jak ogromne znaczenie ma emocjonalna obecność rodzica i jak konsekwencje jej braku mogą wpływać na rozwój młodego człowieka. To jednak nie jest książka dla osób, które nie potrafią przyznać, że jako rodzic mogą popełniać błędy. Jeśli ktoś nie jest gotowy na refleksję i konfrontację z własnymi zachowaniami, przekaz tej książki raczej do niego nie trafi. Opowieści, analizy i przykłady mogą być trudne do przyjęcia, jeśli brakuje otwartości na zmianę. Momentami język bywa wymagający — autorzy posługują się terminologią psychologiczną, a niektóre fragmenty są gęste od teorii. Nie odbiera to wartości książce, ale sprawia, że lektura wymaga uwagi i skupienia. „Więź” to ważna, potrzebna pozycja dla każdego, kto chce lepiej zrozumieć swoje dziecko — i siebie jako rodzica.

Króciutka książka (100 str.), do tego forma którą się szybko czyta, głównie pytania i odpowiedzi + trochę grafik. Jednak nie polecam zaczynać od tej książki przygody z serią, jeśli ktoś nie zna głównych założeń "Jak mówić żeby dzieci nas słuchały, jak słuchać żeby dzieci do nas mówiły" - lepiej w pierwszej kolejności zacząć od podstawy, a później sięgnąć po to krótkie uzupełnienie. Dobra książka właśnie raczej w ramach przypomnienia - "Jak mówić, żeby maluchy nas słuchały" przeczytałam już jakieś 5 lat temu (książka czyni cuda w kontaktach z małymi dziećmi) - a teraz znów wróciłam do tej serii książek i planuję przeczytać kolejne.

Jesper Juul ze swoją filozofią wpisuje się wg mnie w nurt rodzicielstwa bliskości, który jest mi niezwykle bliski. Przestrzeń dla rodziny pokazuje jak ważne jest budowanie relacji w rodzinie. Aby wspierać dziecko na każdym etapie jego rozwoju zapomnijmy o "metodach wychowawczych". W relacjach najważniejsze są wspólny czas, zaangażowanie, otwartość, odwaga, ciekawość, szacunek i szczery dialog - język osobisty, który tak pięknie został opisany przez autora. Refleksje Juula dot. rodziny przedstawione są w formie wywiadu i zaprezentowane w kilku blokach tematycznych: Sypialnia. Pokój niemowlęcia. Pokój dziecka. Pokój nastolatka. Łazienka. Kuchnia. Pokój dzienny. Mamy więc możliwość podróżowania z autorem po wszystkich etapach rozwoju dziecka zaprezentowaną w formie przestrzeni domowej. Dzięki temu zrozumiemy indywidualną dla każdego członka rodziny przestrzeń, którą tworzymy wspólnie z innymi domownikami. W żadnej wypowiedzi Juula nie doszukamy się moralizatorskich wywodów, nie będziemy mieć poczucia, że my jako rodzice lub nasze dzieci nie spełniają jakichś określonych wymagań. Przeciwnie. Fenomen Juula polega na tym, że nie podaje żadnych rozwiązań, raczej normalizuje i uspokaja. To, że popełniamy błędy w relacjach z dziećmi jest czymś naturalnym. Normalna rodzina to ta z konfliktami, gdzie nie ma rozwiązań dobrych dla wszystkich. "Marzenie by być idealnym rodzicem jest absurdalne, bo każdy z nas jest od czasu do czasu trudny w pożyciu, a najgorsi są ci, którzy próbują nie być trudni". Wszystko, o czym mówi Juul jest niby proste, ale jednocześnie piękne, bo prawdziwe. Taka zwyczajność w domu, codzienność w relacjach jest chyba najtrudniejsza do uchwycenia i wypracowania. Koniecznie przeczytajcie!

Lektura tej książki pomaga rozumieć innych poprzez empatię oraz podpowiada, jak możemy pomóc innym w rozumieniu nas samych. Czyż to nie brzmi wspaniale? A to nie wszystko! Weźmy na przykład fakt, że dość często w rozmowie z drugą osobą (np. z partnerem, rodzicem, szefem) opowiadamy czego nie chcemy, co moim zdaniem dość nam komplikuje sprawę. Bo czy nie prościej byłoby zbudować pozytywny przekaz i zwyczajnie powiedzieć, czego chcemy, jakie są nasze oczekiwania i potrzeby? I Rosenberg podaje nam to niemalże na tacy. Bardzo się cieszę, że są takie książki – zwracające uwagę na problem, jakim jest brak umiejętności wyrażania własnych potrzeb, ponieważ według mnie jest to istotny temat, którego zgłębienie i rozpracowanie pozwoliłoby na zażegnanie wielu, tak niepotrzebnych i często niszczących, konfliktów. Czy nie zależy nam na tym?

Odwrócona relacja – kiedy problemy rodziców zabierają dzieciństwo. Czyli jak pierwsze relacje w życiu, kształtują osobowość. Dzięki wiedzy zawartej w tej książce dowiesz się: • Jakie uczucia mogą kryć się za trudnym zachowaniem dziecka i jak na nie reagować, żeby pomóc dziecku radzić sobie z emocjami, • Jak pomóc dziecku zająć się niewypowiedzianymi emocjami, • Jak nauczyć dziecko, że ma prawo odczuwać i wyrażać swoje zdanie, • W jaki sposób możesz komunikować się z dzieckiem i wspierać je, kiedy problemy dorosłych zabierają jego dzieciństwo • Jak wesprzeć siebie lub drugiego rodzica zmagającego się z trudnościami w życiu, który chce przepracować swój ból emocjonalny i zająć się potrzebami emocjonalnymi dziecka, • Jak znaleźć własną drogę do siebie i jak pomóc w tym dziecku Książkę polecam dla KAŻDEGO. Każdy z czymś się zmaga, oby w naszym życiu było jak najwięcej pięknych chwil, ale trudności są nieuniknione. Jeżeli jesteś rodzicem, nie jesteś rodzicem ale znasz jakichś rodziców, to ta książka jest konieczną koniecznością.

Myśląc o książce dwóch współczesnych niemieckich autorów - Geralda Hüthera (ur. 1951 neurobiologa publikującego prace o uczeniu się i edukacji) oraz Uli Hausera (ur. 1962 dziennikarza i pisarza non-fiction oraz działacza społecznego) miałem trochę obaw, czy to aby nie kolejny poradnik z jeszcze jednym cudownym przepisem na wychowanie genialnego dziecka, w dodatku bez trudu, stresu i pieniędzy. Na szczęście tytuł „Wszystkie dzieci są zdolne. Jak marnujemy wrodzone talenty”, a jeszcze bardziej wersja w oryginale „Jedes Kind ist hoch begabt: Die angeborenen Talente unserer Kinder und was wir aus ihnen machen” („Każde dziecko jest niezwykle utalentowane: Wrodzone talenty naszych dzieci i to, co z nimi zrobimy”) dawał nadzieję na pracę popularnonaukową. Wybrałem wydanie audio z głosem Łukasza Borkowskiego, na podstawie tłumaczenia Andrzeja Lipińskiego, nakładem oficyny Dobra Literatura. Nazwa wydawnictwa nomen omen stanowi podsumowanie tego dzieła. Dobra literatura non-fiction. Trudna tematyka i najnowsze w niej koncepcje przedstawione w wyważony, prosty sposób. Bardzo interesujące opracowanie, które moim zdaniem powinien poznać każdy, kto lubi wiedzieć, gdyż wiedza z niego płynąca może się przydać nie tylko rodzicom, dziadkom, opiekunom i pedagogom. Nie będę streszczał ani przybliżał poruszonych w książce problemów; jej poznanie, jak każdego dobrego opracowania dotyczącego ważkich nowych prądów w nauce, jest jak kamień rzucony na wodę, który zapoczątkowuje rozchodzące się kręgi. I podobnie wiedza zawarta w dziele powoduje u odbiorcy przemyślenia, nowe spojrzenie nie tylko na przyszłość, ale i własną oraz innych przeszłość, przewartościowania i zmiany nie ograniczające się tylko do podobnej tematyki, ale również i dość odległych zagadnień. Tak bowiem jest w nauce, a w naukach społecznych i innych związanych z funkcjonowaniem człowieka chyba szczególnie, że nowe prądy w jednej dziedzinie wywierają ferment i w innych, w teorii i praktyce. Lektor daje radę, styl konkretny, bez pseudonaukowego zadęcia, wywód klarowny, jasny, krótki i węzłowaty. Jedyne, z czym się nie zgadzam, to takie wrażenie, że pierwszą tezą, z jaką się w dziele spotykamy (aczkolwiek autorzy nie formułują jej wprost), jest to, że odkrycie pasji (talentu) i spełnienie się (realizowanie się) w niej jest gwarancją szczęścia. Myślę, że szczęście to całkiem osobna sprawa i wśród znanych osób bez trudu każdy z nas znajdzie wiele (choćby wśród piosenkarzy), którym sukces nie tylko szczęścia nie dał, ale wręcz przeciwnie - przyniósł życie nieszczęśliwe, nierzadko zakończone tragicznie. Jeśli to pominiemy, cała reszta jest przyjemna w odbiorze, wciągająca i, dla głodnych wiedzy, fascynująca. Zresztą, co prawda książka nie pokazuje moim zdaniem drogi do szczęścia, bo to nie ta tematyka, ale za to pokazuje jak uniknąć jednego z mechanizmów niszczących dzieciństwo, a potem nierzadko prowadzących w nieszczęśliwą dorosłość, a to też coś, czemu warto się dokładnie przyjrzeć. Jak wspomniałem, gorąco polecam każdemu, ale szczególnie osobom zajmującym się dziećmi. Dodam, że jest w tym dziele wskazówka dla rodziców i opiekunów dzieci z ADHD, która może dać do myślenia. Zachęcam do lektury lub wysłuchania wersji audio. źródło: https://www.goodreads.com/user/show/98941868?ref=nav_profile_l

Bardziej o LP i o różnych propozycjach, które świadczy LP niż o procesach psychoterapeutycznych jako takich. Treści będą bardzo okej dla osób, które są fanami LP lub chcą się kształcić na psychoterapeutę lub myślą o skorzystaniu u nich z coachingu/psychoterapii/terapii grupowej/Grupy otwarcia /terapii par etc. Napisana w sposób lekki, bez żargonu psychodynamicznego.

Wszyscy byliśmy kiedyś dziećmi. Niektórzy znają pewnie władczych nauczycieli, durny system nauczania, tłamszący jedenastkę. Autorka skupia się na wytłumaczeniu czytelnikowi, że dziecko jest kruche, wrażliwe, mądre i posiada swoją wole, rozum, zdanie. Opisuje jak powinno wyglądać nauczanie maluchów, jakie przechodzą naturalne przemiany . Pozycja ta podoba mi się głównie ze względu na ogromy szacunek z jakim opisuje dzieci. Niesamowity spokój, opanowanie, SZACUEK dla jednostki, dla życia, dla człowieka. Polecam z czystym sumieniem, mimo tego iż niektóre rozdziały nie odnoszą się już do naszej epoki, można z tej książki wyciągnąć uniwersalne, ponadczasowe prawdy.

„Jestem w porządku taka, jaka jestem. Nie muszę się zmieniać, żeby zasługiwać na miłość innych ludzi. Takie przeświadczenie jest oczywiste, wartościowe i ważne. Domyślam się, że większość rodziców chciałaby, żeby ich dzieci zachowały tę pewność, idąc przez życie.” ⠀ Niestety, nie każdy z nas tu obecnych dorosłych otrzymał tak zdrowy fundament w swoim rodzinnym domu. Na przeszłość wpływu nie mamy, czasu nie zmienimy i postawy rodziców wobec małych nas także nie. To, co jest w naszej mocy, to nasza postawa w teraźniejszości, praca nad swoim własnym poczuciem wartości, a także budowanie zdrowego poczucia wartości nowego pokolenia. I serio, Rodzice, komu nie zależy na tym, żeby jego dziecko wyrosło na zdrowego dorosłego? Myślę, że każdy z tu obecnych ma właśnie takie pragnienia i intencje. Wiem jednak, że nie każdy ma narzędzia, aby dziecko w tej kwestii skutecznie wesprzeć. ⠀ I tu zachęcam do lektury książki, w której autorka: 🔸️Wyjaśnia, czym jest poczucie własnej wartości i dlaczego jest ono ważne w życiu człowieka (dużego i małego) 🔸️Pokazuje, jak rodzic, opiekun, może wpłynąć na kształtowanie zdrowego poczucia wartości u swojej pociechy, poprzez okazanie szczerego zainteresowania, oferowanie adekwatnej pomocy i wsparcia, poprzez efektywne słuchanie bez kwestionowania czy krytykowania (można się nie zgadzać i nie krytykować), poprzez mówienie bez obrażania, grożenia i przekupstwa, poprzez szanowanie zdania swojego dziecka, poprzez budujące i rozwijające rozwiązywanie konfliktów. ⠀ Książka jest pełna opisów z życia wziętych, a także praktycznych ćwiczeń. Zachęcam każdego rodzica i każdą osobę, która ma do czynienia z dziećmi! Bo naprawdę można zrobić tak, aby dzieci wiedziały, że są wartościowe dla swoich bliskich. Szczerze i bezwarunkowo. A jak można, to czemu by tego nie zrobić…? :) Zachęcam do sięgania po narzędzia, skoro są.

Książka na szczęście jest już odrobinę nie aktualna, ale jako społeczeństwo ciągle mamy mnóstwo pracy do wykonania. Kiedy Montessori wpadła na pomysł nie karania dzieci (gdzie teraz ta koncepcja jest dość powszechna np. jako naturalne konsekwencje itp. to nauczyciele organizowali protesty. To pokazuje jak bardzo ta kobieta wyprzedzała swoje czasy.

Jak na mój gust, mało atrakcyjna okładka, niewspółmierna do bogatej merytorycznie treści. Pomimo, że autorka pisze o amerykańskich realiach, wiadome jest, iż amerykańska kultura sukcesu łatwo przenika do innych krajów, w tym do naszego. Ma realny wpływ na ambicje rodziców, którzy pragną sukcesów dla swoich dzieci. Rodzice, którzy sami osiągneli sukces, podnoszą poprzeczkę i dzieciom i sobie. Presja oczekiwań pociąga za sobą koszty, nie tylko finansowe. Wśród nich są koszty psychiczne oraz brak spełnienia młodych dorosłych. Myślę, że warto uczyć się nie tylko na swoich, ale i cudzych błędach. Główne przesłanie książki można streścić w tych słowach: sukces bez porażki nie istnieje. Po konkretne informacje warto sięgnąć do lektury. P.S. Jakość tłumaczenia nie jest bez zastrzeżeń, ale nie wpływa na ogólny odbiór książki. Podtytuł książki nie jest szczególnie trafiony. Przede wszystkim autorka pisze o wychowywaniu młodych dorosłych.

Nie wiem, czemu nie umiałam przebrnąć przez tę książkę za jednym podejściem. Jest prosto i ciekawie napisana, autor dość jasno tłumaczy mechanizm zmian możliwych do wykorzystania w procesie terapeutycznym. Chętnie wypróbuję te techniki, zarówno na sobie jak i na innych. Mam nadzieję, że są tak skuteczne, jak autor zapewnia. Brakuje mi tu bibliografii. Odniesienia do artykułów, badań i (tak, ja to mówię) statystyk. Trzeba będzie szukać dodatkowych informacji na własną rękę. I nauczyć się niemieckiego, bo podcasty tego pana nie są tłumaczone na żaden inny język. Brrr...