Pożegnanie z Warszawą

„Chłopak z Warszawy: Powstanie Warszawskie oczami szesnastoletniego żołnierza” autorstwa Andrzeja Borowca. „Chłopak z Warszawy” to więcej niż autobiografia – to poruszające, osobiste świadectwo dojrzewania w piekle okupacji i heroicznego zrywu. Andrzej Borowca, ps. „Zych”, w serii krótkich, lecz niezwykle treściwych rozdziałów, z drobiazgową precyzją odtwarza swoje życie. Śledzimy jego przemianę z chłopca zafascynowanego wojskowymi opowieściami ojca (żołnierza armii Austro-Węgier i II Rzeczypospolitej) w niemal dorosłego, szesnastoletniego żołnierza Armii Krajowej, rzuconego w wir jednego z najbardziej tragicznych i heroicznych wydarzeń II wojny światowej – Powstania Warszawskiego 1944 roku. Początek tej liczącej ponad czterysta stron opowieści koncentruje się na codzienności okupuwanej Polsce, zniewolonej przez dwa zbrodnicze systemy: III Rzeszę i ZSRR. Na szczególne uznanie zasługuje niezwykła pamięć autora, który z płynnością i szczerością opisuje relacje z ojcem, czułą „Mateczką”, biologiczną matką oraz rówieśnikami. Ta wojenna codzienność, z jej małymi radościami i wszechobecnym strachem, stanowi przejmujące tło dla nadchodzącej burzy. Pewien dyskomfort może budzić wątek budzącej się sfery seksualnej młodego Borowca. Mimo że opisany z dużą skromnością i traktowany raczej jako marginalna ciekawostka, wydaje się nieco zbędny w tym kontekście. Na obronę autora należy jednak przyznać, że nie kryje się za tym żaden głębszy podtekst. To po prostu uczciwy element portretu nastolatka, który nawet w obliczu otaczającego go okrucieństwa, wciąż doświadczał zwyczajnych ludzkich potrzeb i marzeń. Im głębiej wciągamy się w lekturę, tym bardziej zapominamy, że opisane potworności przeżywał ledwie nastolatek. Okrucieństwo, bestialstwo i wynaturzenie, z jakimi przyszło mu się zmierzyć, wydają się niemal niepojęte z perspektywy bezpiecznego, współczesnego czytelnika. Narracja jest tym cenniejsza, że łączy bezpośredniość młodzieńczych wrażeń z dojrzałą refleksją mężczyzny spisującego wspomnienia po latach. Znajomość historycznego tła bije z każdej strony. Borowiec, choć fizycznie nie mógł być wszędzie, z reporterską wręcz skrupulatnością odnotowuje kluczowe momenty Powstania, od przedwczesnego wybuchu około godziny 14:00 na Żoliborzu, przez Rzeź Woli, po nieuniknioną kapitulację. Po poważnym zranieniu „Zych” trafia do niemieckich obozów jenieckich. Jego opis tego doświadczenia stanowi interesujący kontrast do walk w stolicy, mniej bezpośredniej grozy za to więcej wszechogarniającej monotonii, głodu i niepewności. Ku uldze czytelnika, relacja z pobytu w niewoli jest wstrzemięźliwa, pozbawiona nadmiernego epatowania okrucieństwem. Książka zyskuje dodatkowy, głęboki wymiar w ostatnich rozdziałach. To opowieść o trudnej powojennej rzeczywistości i traumie, która nie skończyła się wraz z ostatnim strzałem. Mimo zwycięstwa aliantów, młody Borowiec nie mógł czuć się bezpiecznie we własnym kraju. Polska, która znalazła się w strefie wpływów ZSRR, stała się miejscem prześladowań dla żołnierzy Armii Krajowej, uznawanych przez nowe, komunistyczne władze za wrogów systemu. Ta gorzka świadomość nadaje całej opowieści jeszcze bardziej tragiczny wydźwięk. Autor zamyka swoją historię krótkim skrótem dalszych losów: edukacji i kariery, którą budował już na emigracji. Szczerze polecam „Chłopaka z Warszawy” każdemu, kto chce zrozumieć nie tylko historyczne fakty, ale i ludzkie emocje stojące za tymi, którzy przetrwali najczarniejszy rozdział polskiej historii. To lektura, która nie daje o sobie łatwo zapomnieć

Książkę czytałam jeszcze przygotowując się do matury z ustnego polskiego, czyli 10 lat temu. Wracałam do niej jeszcze kilkukrotnie później. Jest to poruszająca pozycja książkowa, dla każdego kto chce poznać relację kobiet, które przeżyły Powstanie Warszawskie. Znaleźć można tu też poruszające wątki wspomnień tak żywych, jak by były niedawnymi wydarzeniami. Mamy do czynienia z różnymi pespektywami, zarówno pod względem wieku, pozycji społecznej, czy zawodu. W tego typu książkach zawsze szukam zdrowej perspektywy oraz neutralnego spojrzenia autorów. I w tym przypadku się nie zawiodłam. Polecam każdemu kto chce sięgnąć po książkę, która wprowadzi go w ten jakże trudny temat Powstania Warszawskiego, ale z perspektywy kobiet.

Żołnierze wyklęci są ważnymi postaciami dla naszej historii ponieważ gdy wojna się skończyła oni nie złożyli broni ponieważ władze w Polsce przejęli komuniści. Książka zawiera życiorysy ludzi którzy walczyli z władzą komunistyczną. Co ciekawe znajdziemy też autentyczne wypowiedzi osób opisujących ich poszczególne akcje. Warto wspomnieć, że akcje rozbicia więźnia czy też posterunków MO zrobiły na mnie spore wrażenie. Czytało się to jak powieść szpiegowską a przecież zdarzyło się to naprawdę.

Drugi tom cyklu o cichociemnych niewiele ustępuje pierwszemu. Kontynuacja losów czwórki przyjaciół w okupowanej Warszawie. Nie wszystkie wątki zostały przedstawione tak, jak to miało miejsce w serialu, co dla mnie akurat na duży plus. Akcja nie skupia się wyłącznie na Warszawie, ale wraz z Bronkiem przenosimy się na Wołyń w czasie niesławnej rzezi. Na brak akcji nie ma co narzekać, cały czas coś się dzieje. Może losami naszych bohaterów zbyt często rządzi przypadek, a kilka wątków zbyt naciąganych czy wręcz naiwnych, ale nie przeszkadza to w odbiorze całości. Już się nie mogę doczekać finałowego tomu. Polecam.

Lubicie czytać historie z Powstania Warszawskiego? Pomimo iż często te historie podszyte są strachem i ogromnym bólem to uwielbiam się w nie zagłębiać. Dla mnie to są historie bohaterów, które powinniśmy poznać. Dla nich. Dla pamięci o nich. Książka, którą miałam przyjemność czytać dzięki współpracy z wydawnictwem @Znak była chyba najlepszym wyborem jeśli chodzi o tę tematykę. A to dlatego, że wydarzenia, postacie, które są tam przytoczone są prawdziwie. Dziewczyny dzielą się z nami swoimi losami. Swoimi szczęśliwymi chwilami, momentami chwały ale i tymi przykrymi zdarzeniami. Śmiercią bliskich, niebezpiecznymi sytuacjami, ciężkimi warunkami. Poznajemy ich losy sprzed powstania ale i po nim. Dzięki temu możemy je naprawdę dobrze poznać. Je i ich bliskich. Wyznam Wam, że jestem zachwycona tą książką, tym pięknym wydaniem, tymi historiami, które zostaną we mnie już na zawsze. Czuje ogromną dumę i przepełnia mnie podziw, że dziewczyny takie jak ja, dały sobie radę w tak okropnych czasach. Kochały, śmiały się i płakały. I niestety też walczyły. Gdyby nie odebrali im wolności to niczym nie różniłyby się ode mnie. Spacerowałyby boso po łące o mglistym poranku, ciesząc się z pierwszych promyków słońca by wrócić do domu i napić ciepłego mleka. Bez strachu o swoje życie.

Ujęcie Powstania Warszawskiego ze sfery uczuć, pozwala na dostrzeżenie w bohaterach ludzi z krwi i kości. Młodych ludzi, którzy przeżywają pierwsze miłości, rozczarowania, a czasem szybkie śluby przed śmiercią. Serdecznie polecam sięgnięcie po tę pozycję!

Książka długo u mnie przeleżała na półce. Sam nie wiem czemu, ot zawsze było coś lepszego do czytania. II wojna nie jest moim jakimś tam konikiem jako okres historii. Staram się jednak zawsze czytać jakaś książkę historyczną, żeby nie wypaść z wprawy. I tak przyszedł czas na cichociemnych. Na początku akcja rozkręcała się powoli, jednak po 50 stronach nie mogłem się opamiętać i czytałem, i czytałem, i czytałem... Ogólnie polecam gorąco. Wszystkim. Nie tylko pasjonatom historii, ale przede wszystkim tym którzy nie specjalnie się nią pasjonują. 10/10

Z pewnością powieść Miasto 44 (jak również film) przyczyni się do szerokiego spopularyzowania historii Powstania Warszawskiego. Szczerze polecam tę lekturą, a teraz niecierpliwie czekam na film. Nie jestem w stanie poznać ogromu pracy autora, kiedy z suchego (może się mylę?) scenariusza stworzył ciekawą opowieść, mogącą ukazać się w formie książki. Gdy kilka sekund sceny filmowej, zamienił w kilka, kilkanaście stron atrakcyjnego tekstu. To z pewnością wielki plus Marcina Mastalerza. Ale miało być o uwagach. Po pierwsze drażnią kilkakrotnie powielane zwroty „powtarzał / powtarzała jak mantrę”. Jeśli już, to Polacy w dobie II wojny światowej, a myślę że i teraz, częściej powtarzają paciorki, cząsteczki lub Zdrowaśki różańca, a nie żadną mantrę. Może denerwować trochę sztuczny, pisany jakby na siłę, korowód Świętych, do których bezskutecznie modlili się Warszawiacy. Albo idąca w dziesiątkach i setkach liczba martwych ciał, które mijał Stefek na Czerniakowie i liczył je sobie w myślach. Przez tekst książki przebija niechęć do ludzi z dowództwa AK, odpowiedzialnych za decyzję o rozpoczęciu walk. Czuć drwiący ton, że dzień przed godziną „W„, gen. „Monter„ pojechał rowerem na Pragę na zwiady. W innym miejscu w obliczu tragedii z 13 sierpnia (wybuch niemieckiego nosiciela min) zacytowano wypowiedź z pamiętnika gen. ”Bora” o jego przypadłości - zapaleniu jamy Highmore’a. Również daje się zauważyć niechęć do żandarmów Barryego. Dla odmiany Niemcy stanowią bezosobową zbrodniczą masę z tymi pozytywnymi wystraszonymi wyjątkami, złapanymi przez Powstańców, i tak zamordowanymi lub zmuszonymi do samobójstwa. Polityczna poprawność? (https://historia.org.pl/2014/09/19/miasto-44-m-mastalerz-na-podstawie-scenariusza-filmu-miasto-44-jana-komasy-recenzja/)

Jeśli mowa o Żołnierzach Wyklętych, to z reguły myśli się o mężczyznach, a ich pseudonimami można sypać jak z rękawa. A przecież wśród nich były także kobiety – nierzadko młodziutkie dziewczyny, jak chociażby „Inka”. Ta książka poświęcona jest właśnie im. Autor opowiada tu historie kilkunastu z nich, a każda wgniata w ziemię. W szczególności zrobiła na mnie wrażenie historia Jagi, Marcysi i Siostry Izabeli. Za miłość do Ojczyzny zapłaciły najwyższą cenę, choć wojna już się skończyła. Z pełnym przekonaniem polecam tę książkę każdemu, kto chce lepiej poznać tę dramatyczną i często zapomnianą część historii Polski. „Dziewczyny Wyklęte” przypominają, że odwaga nosi też sukienkę, bywa cicha i wrażliwa. Ta książka przywraca pamięć o kobietach, które nie tylko walczyły, ale i potrafiły zachować człowieczeństwo w niesprawiedliwych czasach. To poruszające świadectwo siły, lojalności i poświęcenia.

hmm... książka o ... powstaniu oczami młodego chłopaka, który nie był osobą decyzyjną w powstaniu. Wykonywał rozkazy, posiadał znikomą wiedzę na temat sytuacji politycznej... Warto przeczytać, żeby przypomnieć sobie, że powstanie naprawdę było... Historia, pamiętnik- nie ma tutaj politycznych rozważań, dyskusji na wysokim poziomie, są suche fakty. Poszliśmy, zrobiliśmy, uciekliśmy, ginęliśmy... tego się spodziewajcie czytając.

Trochę wymęczona lektura, przede wszystkim ze względu na pewnego przebierającego się za nietoperza dziwoląga z Gotham, który ostatnimi czasy zawładnął moim życiem literackim i rozrywkowym ;) Muszę jednak na początku zaznaczyć, że włoskiemu autorowi książki należą się ukłony za podjęcie problematyki znanej raczej Polakom. Jak podaje Wikipedia, ta praca jest pierwszą pełną monografią o Witoldzie Pileckim, wliczając w to polską historiografię. Czapki z głów, panie Patricelli. Do dobrych stron tego opracowania zaliczyłbym: rzetelnie przedstawione tło historycznie (szczególnie czasy II RP i pierwszych lat stalinizmu w powojennej Polsce), chronologicznie uporządkowany wywód, zamieszczanie w głównym tekście fragmentów źródeł, liczne zdjęcia, słowniczek niemieckich wyrażeń obozowych oraz zestawienie skrótów organizacji występujących w książce. Do gustu nie przypadły mi przypisy zamieszczone w aneksie książki - zdecydowanie wolę model odwołań znajdujących się na końcu strony, na której występuje dany przypis. Książkę "męczyłem" pewnie też dlatego, że narracja jest prowadzona w sposób niekonsekwentny. Czas przeszły często przeplatany jest z czasem teraźniejszym. Autor powinien zdecydować się na jeden wariant i trzymać się go konsekwentnie od początku do końca książki - to elementarz warsztatu pracy historyka. Książkę mimo wszystko z czystym sumieniem mogę polecić czytelnikom, którzy chcą nabyć szczegółową wiedzę o Witoldzie Pileckim, szczególnie z czasów jego pobytu w obozie Auschwitz-Birkenau oraz z lat powojennych.

Z książkami opartymi na prawdziwych wydarzeniach i takich, które są książkami stricte historycznymi jest tak, że lwia część będzie trudna do przebrnięcia ze względu na nudę. Wiele osób czyta takie twory ze względu na chęć poznania TYLKO tematu, o którym owy twór traktuje, aniżeli przez chęć poznania genezy i innych smaczków. Toteż takie dzieła po prostu nie są dla wszystkich. Osobiście temat znałem od dawna, jak pewnie każdy nie-ignorant polskiej historii. Przeczytałem oczywiście z dwóch powodów; pierwszym - troszkę ignoranckim - był fakt, że od dawna leżała książka na półce, drugim była rzeczywista chęć jeszcze głębszego zaznajomienia się. Było kilka faktów i ciekawostek, o których nie miałem pojęcia; jak na przykład fakt iż Pan Mirosław Hermaszewski przeżył tę straszną niedzielę schowany w sianie. To straszne z perspektywy małego, totalnie nieświadomego umysłu naocznie dosłownie przeżyć takie wydarzenia. Akcja książki, że się tak wyrażę pędzi, ponieważ tematyka jest bardzo intrygująca i szokująca, przede wszystkim dla osób, które nie wiedzą do czego dopuszczali się wówczas na kresach ukraińscy nacjonaliści. Naprawdę warto przeczytać. Myślę, że każdy Polak winien wiedzieć i poznać te wydarzenia i nie zapominać. Nigdy.

Syberiadę polską obejrzałam, a Czas kukułczych gniazd przeczytałam i stwierdzam, że Zbigniew Domino pisząc te powieści potrzebował pewnej rehabilitacji za swoje życie po wojnie. Książka świetnie oddaje atmosferę, język charaktery bohaterów. Autor przeznacza części swojej powieści wszystkim osiedlonym na terytorium powojennej Polski: polskim Sybirakom, Ukraińcom, Niemcom, Żydom. Ich życie splata się poprzez codzienne radości i smutki, miłości i rozstania, urodziny i śmierć. Jeżeli interesuje Cię barwny opis tamtych czasów i terenów, to polecam.

Wielokrotnie oglądałem czarno białe kroniki Powstania Warszawskiego i wielokrotnie zastanawiałem się, kim są ci wszyscy bezimienni bohaterowie tych tragicznych wydarzeń. I właśnie to książka , pozwala poznać nam nazwiska i losy niektórych uczestników PW. Duży plus zdjęcia. Gorąco polecam.

Czytałem wcześniej pojedyncze rozdziały, gdy były mi potrzebne. Niektóre kilkakrotnie. Ale dopiero teraz zebrałem się w sobie, aby przeczytać tę książkę. Nie wiem czy miałem kiedyś w rękach dzieło bardziej nasycone patriotyzmem niż to. Jeśli istnieje styl pisania męża stanu, to ta książka powinna być jednym z wyznaczników tegoż. Bije z niej taka klasa, ogląda i jednocześnie pewność i oddanie sprawie, że możemy mówić o dziele epokowym. Karski jest dosadny, ale jednocześnie wybiera słowa z wielką precyzją, poetycką wręcz. Nie ma w tej książce ani jednego zbędnego wątku, nie brakuje jej też niczego. Jest to szczera relacja z życia w piekle, którym była okupowana Polska. Przy czym autor wielokrotnie wchodził do głębszych kręgów tego piekła. I całe to doświadczenie wywiózł ze sobą i poinformował świat. Czytając książkę wielokrotnie dziękowałem za to, że Karski wyszedł z tego cało. Jak ubogi byłby świat bez jego relacji? A może było więcej takich Karskich, o których już nigdy się nie dowiemy? Lektura obowiązkowa dla Polaka, ale i każdego kto chce zrozumieć zbrodnie niemieckie z czasów drugiej wojny światowej, a także jak niesamowitym i unikatowym zjawiskiem było polskie podziemie.

O niezwykłym żołnierzu niedźwiedziu Wojtku słyszałem przed przeczytaniem książki. Książkę mogę polecić ale odnoszę wrażenie, że autorka za bardzo przeciągnęła swoją opowieść. Książka powinna się skończyć z chwilą odejścia niedźwiadka w edynburskim zoo. Ostatnie rozdziały były za długie i ciężko się to czytało. Książka straciła swoją dynamikę na rzecz nudnego wykładu z historii.

Bardzo dobrze napisana biografia bez większej indoktrynacji i przekłamań. Życzyłbym sobie zdecydowanie więcej tego typu książek o polskich bohaterach pisanych tylko i wyłącznie przez duże "B". Rotmistrz Pilecki powinien być na piedestale polskich bohaterów narodowych. Niestety dalej siedzimy w mentalnej komunie i nawet rządy polskich "patriotów" z Nowogrodzkiej nie były w stanie oddzielić ziarana od plew w szeroko pojętym terminie "Żołnierzy Wyklętych".

Stosunkowo kompetentnie napisana biografia marszałka Piłsudskiego. Z jednej strony wciągająca (Koper słynie z lekkiego stylu, nie bombarduje czytelników historyczną terminologią), z drugiej zaś niezbyt zaskakująca. Nic bowiem podczas lektury tejże książki mnie nie zszokowało, czy nawet zaskoczyło. Większość opisanych faktów i "tajemnic" z życia marszałka jest znane, szczególnie miłośnikom samego Piłsudskiego. Dużym plusem jest bezstronność autora. Nie oskarża, a tym bardziej nie wybiela. Moim zdaniem najwyższy czas, by pisać o wielkich Polakach z początku XX wieku bez patosu i uwielbienia. Nie ma bowiem nic ważniejszego w pracy historyka od obiektywności. Koprowi się to udało.

„Jeśli opis tej historii dostanie się w ręce chętnego Czytelnika, pragnę zapewnić go, że wszystkie opisane w niej fakty są absolutnie prawdziwe i całkowicie zgodne z posiadanymi przez Państwowe Muzeum w Oświęcimiu dokumentami”. To niezwykle ważne zdanie wprowadzające do całej lektury. Historiami obozowymi interesuję się od dawna, jednak na tą konkretną pozycję trafiłam dopiero w lekturze innej książki. Relacja więźnia z pierwszego transportu do Auschwitz. Dla mnie było to niezwykle emocjonalne, ale zarazem rzeczowe i uporządkowane spotkanie ze świadkiem okrutnych wydarzeń obozu koncentracyjnego funkcjonującego w czasach II wojny światowej. Autor, a zarazem uczestnik - spędził ponad 4 lata w warunkach obozowych i dał świadectwo tych przeżyć w tej książce. Być może mógł trochę więcej miejsca poświęcić swoim powojennym losom oraz odnowionej relacji z "Cylusią", jednak nie ujmuje to nic lekturze w tej postaci. Przypuszczam, że Jerzemu Bieleckiemu zależało bardziej na udokumentowaniu swoich przeżyć obozowych, niż powojennych (które mogłyby stać się materiałem na inną książkę...). Polecam lekturę "Kto ratuje jedno życie...".