Ostatni sprawiedliwy

Pierwsza część książki jest rewelacyjna. Cela skazańca, krzesło elektryczne i wielki dramat dziennikarza, któremu świat nagle wywrócił się do góry nogami. Bardzo przejmująca, dramatyczna końcówka. Ale to był dopiero środek, a nie koniec. Potem jest znacznie gorzej. Miałem wrażenie, że pisali to jacyś posługacze, a pisarz wrócił do biurka, by postawić ostatnią kropkę. Dłużyzny, męczące wspomnienia, straszne dialogi, duszna atmosfera, błyskotliwe porównania typu: „Noc owinęła się dookoła niego jak niedopasowany garnitur.” Na szczęście są pewne elementy humorystyczne: penetracja wygódki, szaleńcze jazdy wynajmowanymi samochodami, wystraszona policjantka nosząca broń w torebce, dziennikarz z notesem, dzika pogoń detektywa za młodym Murzynem, uparcie nazywanym zabójcą (zabójca to, zabójca tamto). No i jest jeszcze babcia z dubeltówką. I jest trzech tłumaczy, którzy chyba na zmianę pracowali nad powieścią, i są redaktorzy, i są liczne pomyłki w druku. O ile pierwszą część oceniłbym nawet na „10”, to dalszy ciąg najwyżej na trzy gwiazdki, więc wychodzi 6,5.

Ostatnio po latach przypomniałem sobie film i wciąż bardzo mi się podobał. Zwłaszcza sceny sądowe i zakończenie. I po filmie zdecydowałem się na książkę i powiem szczerze , że mimo tego , że jest nawet dobra to jakoś film podobał mi się bardziej i bardziej wciągał. Książka miejscami również trochę się dłużyła

No to naprawdę świetny kryminał, może trochę dokumentalizowany. Oparty o prawdziwą historię. To co uwielbiam u Crichtona - są opisy stosunków społecznych z epoki, dane, ciekawostki. Całe tło - po modnemu mówiąc - świetny research wszystkiego. No i lubię styl. Historia z XIX wieku, fajnie patynowana. Bardzo polecam.

Byłem wkurzony, kiedy nagle wyrzucono mnie z tej historii na ostatnich stronach, jak z samochodu, który dopiero co wjechał na autostradę i zamiast przycisnąć gaz, skręca w pierwszą lepszą boczną drogę i hamuje w kurzu, bo do tego momentu szło to naprawdę równo, gładko i z tym charakterystycznym dla Grishama wciągnięciem w świat, o którym teoretycznie coś tam wiemy z mediów, ale dopiero tu czujemy na skórze, jak działa od środka. Pierwsze wrażenie po paru rozdziałach było takie, że autor wrócił na swój ulubiony teren: ludzie w garniturach handlują cudzym nieszczęściem jak towarem, a rosnące kwoty zaczynają wypalać dziury w sumieniach szybciej niż w kontach bankowych. Nie ma tu fajerwerków na sali, tylko kulisy: biura, gabinety, telefony, spotkania w korytarzu, żargon ugód i procentów tłumaczony bez zadęcia, tak że można spokojnie śledzić, gdzie kończy się zwykła praca, a zaczyna cyrk nakręcony na chciwość. Podobało mi się to, jak dokładnie rozpisano mechanikę działania: jak zdobywa się klienta, jak tworzy się narrację pod odszkodowanie, jak z czyjejś tragedii robi się biznesplan, i jak prawnicy, którzy z zewnątrz wyglądają na obrońców uciśnionych, w środku funkcjonują bardziej jak agresywna sieć sprzedaży. Widać, że autor zna ten świat od podszewki i potrafi go objaśnić bez wykładu, przez sceny, drobne gesty, dialogi, które niby są o liczbach, a w tle cały czas dotykają kwestii moralnych. Najciekawsze jest to stopniowe osuwanie się bohatera: na początku wydaje się jeszcze w miarę poukładany, z jakimś własnym kompasem, potem kolejne okazje, kolejne czeki i kolejne pochwały zaczynają mu rozmiękczać kręgosłup, a czytelnik ani przez chwilę nie może się łudzić, że obserwuje wyjątkowy przypadek, bo wszystko jest podane tak, że łatwo pomyśleć „w sumie ja też mógłbym się na to złapać”. Przy tym wszystkim obraz środowiska wychodzi bardzo nieprzyjemnie: mało tu kogoś, kogo da się lubić bez zastrzeżeń, ludzie pojawiają się w kadrze głównie po to, żeby coś ugrać, zabezpieczyć, przepchnąć, a jeśli już zaczynasz komuś kibicować, szybko dostajesz przypomnienie, że to miejsce nie premiuje przyzwoitości, tylko skuteczność. Czytało mi się to bardzo płynnie, bez zgrzytów w środku: dialogi są zwarte, opisy funkcjonują jak potrzebne tło, nie jako ozdobnik, tempo trzyma wysoki poziom, fabuła składa się jak dobrze policzony wzór, aż do momentu, w którym wszystko nagle przyspiesza i kończy się, zanim emocjonalna krzywa zdąży dojść tam, gdzie ją przez kilkaset stron prowadziłem w głowie. Miałem realne poczucie, że brakuje jeszcze jednego etapu, jednego mocniejszego rozliczenia, kilku scen, w których to, co narosło, zostaje doprowadzone do konsekwencji; zamiast tego dostałem finał sprawny, ale zbyt szybki, przez co cała konstrukcja trochę się rozłazi w pamięci, jakby ktoś uciął ostatni akapit w niewłaściwym miejscu. Zostało ze mną przede wszystkim niechętne wrażenie po lekturze: po takim tekście trudniej patrzeć na ludzi w togach jak na stronę dobra, łatwiej zobaczyć w nich ludzi, którzy po prostu nauczyli się lepiej zarządzać cudzym dramatem. Jeśli coś tu naprawdę boli, to właśnie to, że historia mogła wejść jeszcze głębiej, a zamiast tego zamyka drzwi w momencie, kiedy najbardziej chciałoby się je jeszcze na chwilę zatrzymać.

Nie mogę powiedzieć, że spotkało mnie rozczarowanie, bo niczego błyskotliwego się nie spodziewałem. Książkę ściągnąłem z półki, opisanej jako "Sensacyjne", chcąc sobie zapewnić lekką lekturę na majówkę. Ku mojemu zaskoczeniu, powieść była całkiem niezła, znacznie lepsza niż się spodziewałem. Atutem jest dobrze przygotowane tło, dokładne opisy miejsc i sytuacji, co sprawia, że czytelnik "widzi" te miejsca w wyobraźni i sprawia to wrażenie solidnie wykonanej roboty. Akcja przeprowadzona jest dobrze - nie błyskotliwie, ale dobrze. Zwalnia, gdy bohater jest zmęczony i targają nim niepewności, przyspiesza, gdy trzeba działać szybko. Postaci są wyraziste, przynajmniej te najważniejsze - poboczne mogą się czytelnikowi mylić, ale nic to nie szkodzi, bo wkrótce i tak będą martwe. To właśnie jest słaby punkt książki - trupów więcej niż w Hiroszimie. Autor tak szafuje tu ludzkim życiem, że po pewnym czasie gdy tylko pojawia się nowa postać, możemy być pewni, że końcowej strony nie dożyje. Niepotrzebnie też wpleciono tu wątek miłosny, który spłyca powieść i czyni ją przewidywalną. Prawa fizyki traktowane są tu dość dowolnie. Wspomnę tylko o cięciu skalpelem w temperaturach bliskich zeru bezwzględnemu. Tak, jakby w takich temperaturach cokolwiek można było uciąć. Urąbać, ukruszyć, rozbić - jak najbardziej - ale uciąć? I to jeszcze tak precyzyjnie? Już w minus 70 st. Celsjusza większość przedmiotów robi się krucha jak szkło. Akcja rozwija się dość długo. Niepotrzebnie długo. Gdy dochodzi do kulminacji, czytelnik zaczyna się trochę gubić, ale to uwaga na plus - bowiem podobnie gubią się śledczy. Zakończenie trudne do przewidzenia, co też jest zaletą, ale co znajduje się w tajemniczym pakunku, średnio inteligentny czytelnik domyśli się od razu - nie trzeba było zwlekać z tym do ostatniego słowa. Ostatniego - dosłownie! W sumie, nie była to lektura na dwa wieczory, jak się spodziewałem. Trochę wysiłku jednak kosztowało przebrnięcie przez zagmatwaną akcję. Jeśli ktoś to lubi - polecam. Ale moim zdaniem, to po prostu niedoskonałość formy. Treść na czwórkę, forma na trójkę. Wychodzi ocena przeciętna. Dodatkowa gwiazdka za oryginalny pomysł.

Miałem chwilę przerwy od Grishama i ta książka to był przyjemny powrót. Autor po raz kolejny zostawia nas z otwartym finałem. Ale do początku. Ciekawa fabuła i powrót w przeszłość gdzie to mogło się wydarzyć. Dobrze rozwinięty wątek osadzonych w zakładzie karnym w Trumble i wplecione to trwające prawybory prezydenckie. Akcja toczy się szybko przez co dostajemy cały czas kolejne informację aby poskładać to w całość. Oczywiście spolot kilku fartownych sytuacji w takiej opowieści musiał mieć miejsce, ale czy winić za to autora?

Jak to u Crichtona po prostu dobra powieść sensacyjna. Bohaterowie walczą ze złem w cywilizacji, odmrażają palce na lodowym pustkowiu, uciekają kanibalom w dżungli, momentami naprawdę przeżywałam ich przygody :-) Byłoby 7*, ale za rozprawienie się i to w świetnym stylu (łącznie z przypisami do źródeł cytowanych danych) z TEORIĄ globalnego ocipienia, hipokryzją zarządzających państwami, bezwzględnością ekoterrorystów i głupotą ludzi wspierających tą szopkę jest 9*! Dość łagodna, bo pisana z punktu widzenia Amerykanów, którzy jeszcze mają resztki rozsądku. O Unii Europejskiej i jej pomysłach, dojeniu ogłupionego społeczeństwa i pierdoleniu o śladzie węglowym nie ma słowa. No ale to już nie mogłaby być sensacja tylko horror, bo doprowadzenie do nędzy całego kontynentu z powodu swoich urojeń to już tak by się kwalifikowało. Polecam wyłącznie ludziom o otwartych umysłach. Reszta się tylko zirytuje.

Dość ciekawa powieść, idealna na urlopowy czas. Nie mam po lekturze jakiegoś megaciśnienia na nią, ale nie nazwę też tego gniotem bo tak nie jest. Fabuła książki nieodparcie kojarzy mi się z filmem "Obsesja namiętności" z Kurtem Russellem i Madeleine Stowe; jeśli ktoś z Czytelniczek/Czytelników zna ów film, i się jej/mu podobał, to może spokojnie sięgnąć po "Instynkt zabójcy". Analogie bardzo widoczne. To moje pierwsze spotkanie z twórczością Josepha Findera, ale raczej nie ostatnie.

Czytając książkę cały czas przed oczami miałem sceny z filmu. Scenariusz jednak różnił się w kilku momentach od książki więc czytałem z ciekawością w szczególności, że sam film widziałem już trochę czasu temu. Ciekawa idea leku który zamieniałby nas w geniuszy. Jak mocno życie każdego zmieniłoby się po zażyciu takiego leku? Gdzie skończyłaby się granica potencjału? Kim byśmy się stali? Czy znając konsekwencje nadal zdecydowalibyśmy się na wzięcie tego leku? Książkę czytało mi się lekko i przyjemnie chyba dlatego, że sam lubię koncepcję przekraczania własnych granic. Polecam

To, co w „Pierwotnym strachu” kupiło mnie bez reszty, to głębia, z jaką Diehl potraktował psychologię bohaterów. Często w thrillerach prawniczych wszystkie „diagnozy” i motywacje są traktowane po macoszemu, byle tylko popchnąć akcję do przodu. Tutaj jest inaczej. Świetnym zabiegiem było wprowadzenie postaci psycholożki zajmującej się schizofrenią, która przy okazji wyjaśnia pewne mechanizmy. Martin Vail jako protagonista jest nie jest ani dobrym gliną, ani złoczyńcą. To człowiek uwikłany w system, który sam jest mocno wadliwy. Trudno nie odnieść wrażenia, że amerykański wymiar sprawiedliwości to jeden wielki, przerażający cyrk. Diehl bezlitośnie pokazuje, że amerykański sąd to miejsce, gdzie wygrywa ten, kto lepiej sprzeda swoją opowieść, a nie ten, kto ma rację. Chociaż najlepiej swoją opowieść sprzedał główny oskarżony i zakończenie totalnie mnie zaskoczyło. Okazało się, że w tym całym sądowym teatrze, gdzie wszyscy uważali się za genialnych reżyserów, to oskarżony napisał najlepszy scenariusz i odegrał go bezbłędnie.

Intrygująca opowieść o oszustwach i przestępczych machinacjach ze świata wielkich firm farmaceutycznych. "Adwokat" to typowy thriller sądowy, Akcja koncentruje się na kilku wątkach ze świata przestępczego i prawniczego. Głównym bohaterem jest młody, świetnie zapowiadający się adwokat jednej z kancelarii w Oregonie, Daniel Ames. Klientem owej kancelarii zostaje firma farmaceutyczna Geller Pharmaceuticals, oskarżona o produkcję leku zagrażającemu zdrowiu kobiet w ciąży i ich nienarodzonych dzieci. Twórczość Phillipa Margolina polecam każdemu miłośnikowi intrygujących thrillerów

"dzień szakala" wypatrzyłem kilka lat temu na półce regału bookcrosingowego podczas oczekiwania na wizytę lekarską w przychodni. przygarnąłem od razu. po książkę sięgnąłem jednak dopiero po śmierci mistrza. o czym jest ta książka? chyba każdy fan literatury wie. o Szakalu, który za niemałe pieniądze bierze mokrą robotę i zmierza sprzątnąć francuskiego prezydenta De gaulle'a. przeszkadza mu w tym komisarz Lebel. Frederick Forsyth pisząc tę powieść był w szczytowej formie. historia opisana na kartach jest przedstawiona szczegółowo i co najważniejsze spójnie z rzeczywistością. czytałem z wypiekami na twarzy. w pewnym momencie nie umiałem się oderwać. uważam, że każdy fan literatury, obojętnie jakiej, powinien znać tę pozycję.

Maleńka wyspa Aruk w Mikronezji. Z jednej strony wyspy w kształcie noża szczątkowa baza wojskowa, z drugiej wioska i wielka posiadłość fantastycznie bogatego doktora Morelanda, którego pracowitością i zaangażowaniem zachwycają się prawie wszyscy. Może poza szemranym dziennikarzem, wyproszonym z domu Morelanda, gdy został przyłapany na szperaniu w prywatnych rzeczach doktora. Tubylcy z wyspy Aruk, należącej, a przynajmniej zarządzanej przez USA, żyją głównie z zasiłków; niczego nie uprawiają. Kiedyś sprzedawali pamiątki żołnierzom bazy, ale żołnierzom zakazano wypraw do wioski, a tubylcom odwiedzania bazy. Restrykcje wprowadzono pół roku wcześniej po brutalnym zabójstwie młodej kobiety, o które tubylcy posądzają jakiegoś marynarza. Stan zwłok rodził podejrzenie o kanibalizm. Psycholog, Alex Delaware i jego aktualna partnerka, Robin Castagna, lutniczka, zostali zaproszeni na Aruk. Delaware miał pomóc Morelandowi uporządkować dokumentację dotyczącą jego praktyki lekarskiej i co ciekawszych przypadków, może przygotować te materiały do jakiejś publikacji. Robin miała odpoczywać na rajskiej wyspie i leczyć nadwyrężony nadgarstek. Wkrótce po przybyciu pary zaczęło okazywać się, że Aruk może nie być takim rajem, jak miało to wyglądać w opisach Morelanda. Zamordowano kolejną młodą kobietę, która była w trzecim miesiącu ciąży. Rozpoczyna się żmudne odkrywanie tajemnic wyspy, doktora Morelanda i nie tylko jego. Na okładce książki znalazłem ciekawy opis: „Trzy miesiące w raju. Któż by się oparł takiej pokusie! Alex Delaware wraz z przyjaciółką przyjeżdżają na bajeczną tropikalna wyspę zaproszeni przez znanego lekarza. Nie wiedzą jednak, że ich gospodarz realizuje przerażający plan. A piękny atol stanie się ich więzieniem...”*. Po pierwsze jest to solidny spojler, to jest niepożądana informacja na temat zakończenia bądź zwrotu akcji utworu literackiego, a po drugie... mam poważne wątpliwości, czy autor tego tekstu w ogóle przeczytał książkę, bo informacja o niej wydaje się mocno przesadzona. Powieść, jak na Kellermana, raczej przeciętna, akcja za długo się rozkręca, ale zakończenie wciągające. --- * Jonathan Kellerman, „Pajęczyna”, przekład Ewa Westwalewicz–Mogilska, tom dziesiąty cyklu „Alex Delaware” ze Srebrnej Serii wydawnictwa Amber, rok 1997, blurb.

Powieść składała się z czterech odrębnych powiastek (każda działa się w innym miejscu, traktowała o odmiennych problemach; zostały ułożone chronologicznie), a były one połączone interludiami. Można było przeczytać tylko jedną. Wszystkie łączył jeden główny bohater – Sam McCready, nazywany przez kolegów "Fałszerzem". To był dojrzały człowiek ciągle aktywnie pracujący w brytyjskiej służbie wywiadowczej (wybrał sobie bardzo niebezpieczne zajęcie). Pierwsza historia najbardziej mnie zainteresowała i dlatego wszedłem w całość książki. Stwierdziłem, że to bardzo dobra powieść, ale Frederick Forsyth napisał lepsze dzieła (dałem temu wyraz w ocenach do przeczytanych już przeze mnie książek tego autora).

Książka niezwykle ciekawe, ukazująca prowadzone dochodzenie w sprawie morderstw na wysokich urzędnikach w Stanach Zjednoczonych. Wkrótce okazuje się, że realnym celem jest prezydent. Podstawowym pytaniem jest kto to robi i dlaczego. W związku z tym czy możemy ufać każdemu? Musicie to przeczytać, gdyż akcja jest wartka a i ona często ma zaskakujące zwroty akcji i nie wszystko jest takie jakie jest na pierwszy rzut oka.

Choć nie mam w zwyczaju oceniać książek po okładce, tym razem zrobiłam wyjątek. Zobaczyłam Nicolasa Cage'a a pierwsza myśl, która zaświtała w mojej głowie była mniej więcej taka: "Muszę to przeczytać. Jeżeli w filmie na podstawie tej książki gra NICOLAS CAGE, na pewno jest świetna". Wypożyczyłam, przeczytałam... i co? Nie myliłam się! Bo tej książki się nie czyta, przez nią się płynie. Naprawdę trudno się oderwać. No ale skoro już ją przeczytałam, oceniłam 10/10, z czystym sumieniem mogę siąść przed laptopem i odpalić... "Naciągaczy" ;)

Joseph Finder to ekspert od thrillera „korporacyjnego”, opisującego sposób funkcjonowania wielkich firm. Fabuła dzieli się na dwie drogi: kryminalną i firmową. Pierwsza przeprowadza nas przez interesujące wątki, a druga to takie trochę lanie wody. Przez tą drugą książka jest sztucznie wydłużona i spokojnie mogłaby być dużo krótsza. W “Instynkcie zabójcy” wątki firmowe były ściśle powiązane z fabułą, a tutaj mogłyby zejść na dalszy plan i nie być tak bardzo eksponowane. Za to pierwsza droga trochę przypomina motyw ze “Zbrodni i kary” Dostojewskiego. Nick jako główny bohater zachowuje się nijako. Nie jest panikarzem, ani też zbyt pewny siebie jeżeli chodzi o sytuację stresowe. Lepiej wychodzi to Eddiemu Rinaldiemu, który trzyma rękę na pulsie. Początkująca śledcza Audrey ma wiele do zaoferowania, ale cały czas jest pomijana w męskim świecie policji. Gdy dostaje sprawę zabójstwa może w końcu pokazać swoje umiejętności. Historia ma jeden wielki zwrot akcji zawarty w zakończeniu. Według mnie trochę zbyt przekombinowany, ale nie zmienia to faktu, że samo zakończenie jest oryginalne. Reasumując książka byłaby lepsza gdyby nie pewne wątki, które wydają się tu być zbędne. Nick to dyrektor finansowy wielkiej firmy, który jest nękany przez włamywacza wandalistę. Zbiega się to z redukcją zatrudnienia w jego firmie. Policja jednak lekceważy incydenty w jego domu. Dlatego Nick postanawia wziąć sprawy we własne ręce, przez co doprowadza do tragedi. Ten problem zmieni całkowicie jego życie.

"Styl prozy Bruena jest zabójczy jak kula w łeb i zazdrości mu go wielu pisarzy gatunku noir" – przeczytałam na okładce, która postaciami znanych aktorów przyciągnęła moją uwagę. Chociaż to większa zasługa Keiry Knightley, której grę uwielbiam niż Colina Farrella. Użycie słowa „noir”, w tym słownym wabiku zamiast „czarny” oraz wykorzystanie kadru z filmu zrealizowanego na podstawie tego kryminału, zamiast tradycyjnej grafiki komputerowej, w moim przypadku, było bardzo dobrym sposobem na skuszenie mnie do jego przeczytania. Nic tak mnie nie odstrasza, jak krzyk – Czarny kryminał w stylu Chandlera! To zostawiam koneserom powieści z atmosferą trącącą myszką. Ja lubię oglądać w kryminałach współczesne mi czasy i jego problemy, a jeśli jeszcze pisarz potrafi klasyczną kanwę gatunku ubrać w bliską mi współczesność, to wiem, że przede mną kilka godzin dobrej rozrywki. Ken Bruen potrafi robić to świetnie i słowa zazdrości wyrażone na okładce, nie są bezpodstawne. Był więc w tej powieści główny bohater, Mitchell, skłócony z całym światem, który właśnie opuścił po trzech latach więzienie, tracąc w nim "czas współczucie i zdolność dziwienia się", w zamian zyskując pewność, że musi "zmobilizować wszystkie siły, by tam nie wrócić". W tym postanowieniu miał przed sobą najprzebieglejszego przeciwnika – życie, które ustawicznie i niestrudzenie, w postaci dawnych „przyjaciół”, przypominało mu gorzką, ale prawdziwą myśl – "Wszystkie problemy człowieka biorą się stąd, że nie potrafi siedzieć w pokoju i nic nie robić". Efekt walki o życiowy wniosek był taki, że w kilkanaście godzin po odzyskaniu wolności w kieszeniach miał "heroinę, pistolet i pół paczki kokainy", a w głowie jasne przekonanie – "Czegóż więcej można pragnąć nocą w Londynie?" Był w tej opowieści obraz otaczającej Mitcha brutalnej rzeczywistości londyńskiego świata przestępczego walczącego o wpływy, o władzę i pieniądze z handlu narkotykami i seksem oraz z wymuszania haraczy. Pełnego upalonej, nudzącej się młodzieży, dla której jedyne przerywniki w tym ciągu bezcelowego życia to "więzienie aborcja samobójstwo". Był też policjant, który wpadał prewencyjnie do Mitcha na irytujące zapoznawczo-rozpoznawcze pogawędki. Był również, oprócz biedy londyńskich dzielnic pełnych nielegalnych imigrantów, blichtr londyńskiego bulwaru i majętnych ludzi, u których Mitch w mocnym postanowieniu nowego życia z dala od kłopotów, zatrudnił się jako człowiek od wszelkiego rodzaju domowych napraw i konserwacji. Była też femme fatale. Bogata, podstarzała aktorka, o zapomnianej sławie, ale z bardzo dobrze utrzymanym ciałem, u której Mitch znalazł pracę i wbrew rozumowi, ale nie wbrew ciału, zawsze ciepłe łóżko. Była także nieprzewidywalna intryga wciągająca od pierwszej strony i proroczego zdania – "To, co ci się zdaje nieważnym, odosobnionym incydentem, uruchamia ciąg zdarzeń, jakiego nigdy byś się nie spodziewał. Jesteś przekonany, że dokonujesz jakichś wyborów, a tymczasem dopasowujesz tylko elementy z góry określonej całości". Mitch dokonywał wyborów, a ja skwapliwie układałam mozaikę ich efektów działania, łudząc się, że będę sprytniejsza i przebieglejsza od autora. Nic z tego! Finał wydarzeń zaskoczył mnie tak samo, jak Mitcha. I były oczywiście dialogi ociekające złośliwą ironią, a właściwie, gdyby pominąć niewiele scen opisowych i komentarze sytuacji (też zresztą ironiczne), zostałby jeden wielki dialog, w którym gęstość cynizmu przypadająca na jedno zdanie przyklejała mi podczas czytania mimowolny półuśmiech na twarzy. Miałam poważne podstawy do obaw, że mi tak zostanie i zacznę gadać jak Mitch! Wszystkie te cechy klasycznego, czarnego kryminału, ubrane w realia moich czasów stworzyły celny, bezlitosny, przerażający, bolesny, miażdżący i niestety bardzo realny obraz współczesnego Londynu. Autor posunął się dalej w tej projekcji. Przewrotnie zasugerował, że po zamknięciu książki, przedstawiony przez niego fikcyjny świat nie zniknie. Będzie trwał nadal obok mnie, tkwił w rzeczywistości jak bolesny wrzód. Mitchell był oczytanym człowiekiem. W więzieniu miał czas na pochłanianie książek (jedna-dwie dziennie!) i to one kojarzyły mu się z przeżywanymi scenami, widzianymi przedmiotami czy obserwowanymi zachowaniami ludzi. Często powoływał się na tytuły powieści i ich autorów, mieszając fikcję z realnością, a życie z grą aktorską. Pisarz natomiast układ samej powieści z przedstawieniem teatralnym, dzieląc ją na trzy części – "Przedstawienie, Kurtyna zapada i Akt końcowy". Kto by pomyślał, że kryminał może zawierać takie przesłanie – Życie to teatr, ludzie to aktorzy, a fikcja to rzeczywistość. Jednak to już było! – mogłabym powiedzieć, dodając zaraz – może i było, ale nie w takim stylu, gdzie ostry jak skalpel i precyzyjny jak laser humor czyni życie mniej demonicznym. To najmocniejsza strona tego kryminału. naostrzuksiazki.pl

Niby to ma być na poważnie, bo podparte fizyką i chemią, ale jakoś nie mogę tego traktować na serio. Może właśnie dlatego, że trochę się na naukach ścisłych znam. Czyta/słucha się to jak przygodową powieść dla młodzieży z ograniczoną wyobraźnią i niewielkimi oczekiwaniami. Pewnie gdybym to czytał na koniec podstawówki ( w moim okresie Verne’owskim) to by mi się podobało. Teraz słuchałem tego z lekkim uśmiechem i kołaczącym w głowie pytaniem “serio?!”

Dobrych kilka lat temu przeczytałem powieść Tajna sankcja mało u nas popularnego amerykańskiego autora, analityka wojskowego i byłego oficera armii USA, Briana Haiga. Książka, otwierająca cykl z byłym komandosem, obecnie wojskowym prawnikiem, Seanem Drummondem jako protagonistą, niezwykle przypadła mi do gustu i wystawiłem jej bardzo dobrą recenzję. Postanowiłem zaczekać na drugą powieść serii i tak czekałem, czekałem, czekałem... aż zapomniałem. Minęło ponad pięć lat, w końcu sobie przypomniałem; patrzę, i co widzę? Jest już trzecia powieść cyklu i czwarta, a drugiej jak nie było, tak nie ma! Cóż, Polska to nie jest kraj, który można zrozumieć, to stan umysłu, czyli Zulu-gula. Przekonawszy się o tym po raz kolejny, tym razem na przykładzie naszej polityki wydawniczej, postanowiłem nie czekać na upragniony odcinek drugi i przejść od razu do trzeciego, którym jest Spisek. Bill Morrison, amerykański generał i ostatnio attache wojskowy w Moskwie, którego karierę można było dotąd z powodzeniem określać jako błyskotliwą, nagle zostaje aresztowany pod zarzutem zdrady, zabójstw i mnóstwa innych pomniejszych przestępstw. Obrony zdrajcy, na prośbę jego żony, również pracownika amerykańskiego wywiadu, podejmuje się jej były kochanek, czyli znany nam już główny bohater całego cyklu powieściowego, Sean Drummond. Oskarżenie ma do pomocy cały aparat wywiadu i kontrwywiadu USA, ma także za sobą przewagę czasu, gdyż do momentu aresztowania gromadziło dowody, które do siedziby obrony teraz trzeba będzie dowodzić ciężarówkami, a obrońcy tak będzie brakować do pomocy ludzi, którym by mógł zaufać, że na swojego asystenta będzie musiał zatrudnić cywilną prawniczkę wziętą dosłownie z ulicy. Oczywiście będzie ona piękna, bystra i tak dalej, podobnie zresztą jak żona oskarżonego, co już na kilometr pachnie kłopotami. Czy Drummond ma jakiekolwiek szanse, by ze swym nielicznym zespołem stawić czoła machinie amerykańskich tajnych służb i prawnikowi oskarżenia, na którego wybrano laureata Nagrody Kata, takiego prawniczego Top Gun, majora Eddiego Goldena, który na dodatek podebrał Seanowi do swego zespołu najlepszą do takiej sprawy asystentkę, Karen Zbrovnię, gwiazdę korpusu JAG? Tego oczywiście nie zdradzę. Nadmienię tylko, że walka odbędzie się nie tylko na papiery, dowody i poszlaki, ale również na broń palną i białą. Będzie się działo i w Stanach, i w Moskwie, a Drummond będzie musiał zaryzykować nie tylko swoją karierę, ale i głowę. Do książki podszedłem uwzględniając wrażenia z Tajnej sankcji, a więc z oczekiwaniem na naprawdę dobry kawał beletrestyki. W pierwszej chwili doznałem jednak szoku - powieść niemal rozpoczyna się żenującą wpadką – scena rozmowy przez telefon płynnie przechodzi w rozmowę oko w oko, tak jakby autor zapomniał, o czym pisał. Na szczęście to jedyny, choć bardzo zastanawiający błąd, który zauważyłem w powieści. Gdzie korekta? Fabuła nie jest przesadnie rozbudowana, i całe szczęście, gdyż sama intryga jest dość skomplikowana i mam wrażenie, że może być trudna do ogarnięcia dla niezbyt uważnych czytelników, choć bez przesady. Akcja będzie, a jakże, i romanse też, czyli dla każdego coś miłego. Całość okraszona bardzo dobrym warsztatem literackim, znajomością realiów, specyficznym wojskowym humorem. Postać głównego bohatera może nieco sztampowa, ale przekonująca, sympatyczna, spójna psychologicznie. Czego można więcej chcieć? No właśnie. Gdyby chodziło tylko o to, o czym już wspomniałem, byłaby to piątka (w starej skali ocen) w swojej klasie, czyli na styku powieści prawniczej, szpiegowskiej, sensacyjnej i thrillera. Jest jednak coś jeszcze, co sprawia, że jest to pozycja z całkiem innej półki. Dotychczas uważałem, że głównie fantastyka jest gatunkiem, gdzie można pisać o rzeczach jak najbardziej realnych, prawdziwych, o których nie można opowiedzieć jako o rzeczywistych, z powodu cenzury, obawy przed pozwem, zemstą, czy z innych przyczyn. Tutaj powraca sprawa założeń fabuły powieści, a dokładniej sedna intrygi, wokół wszystko zbudowano. Polski tytuł Spisek jest fałszywy i szkodliwy, gdyż sugeruje, że mamy do czynienia z kolejną spiskową teorią dziejów. Tymczasem tytuł oryginału The Kingmaker odnosi się do rzeczy jak najbardziej rzeczywistej. W historii nawet najwięksi władcy, którzy od początku panowania startowali z silnej pozycji, musieli walczyć o utrzymanie swej niezależności od różnych, jak byśmy to dziś określili, grup nacisku. Często też walkę tę przegrywali i stawali się w mniejszym lub większym stopniu narzędziami w rękach możnowładców, szarych eminencji czy różnych układów politycznych. O tych słabych nawet nie ma co wspominać. Wielu z nich zostało osadzonych na tronach przez różnych kingmakerów, którzy potem aż do końca ich panowania pociągali za sznurki, niczym u marionetki w koronie, po czym tworzyli sobie nowego władcę. W ostatnich stuleciach, wraz z koncentracją kapitału, wzrostem jego wirtualności, gwałtownym rozwojem stojących ponad prawem tajnych służb i komplikacją światowej sceny politycznej, globalizacją i innymi procesami, nastąpiło drastyczne zmniejszenie realnej władzy osób i organów oficjalnie ją posiadających. W literaturze pięknej początki tego procesu niezmiernie obrazowo opisał choćby Umberto Eco w Cmentarzu w Pradze. Stan obecny jest tak odległy od tego, co funkcjonuje w powszechnej świadomości społecznej, że większość wprost nie może i nie chce uwierzyć w rzeczywistość taką, jaką jest. Brian Haig w lekkiej formie rozrywkowej, w założeniach intrygi, przemycił nam bardzo oryginalną wariację na temat obecnego stanu światowych tajnych służb, która pomimo pewnego pierwiastka fikcji, jest jak najwierniejszym odbiciem rzeczywistości. Nie każdemu chce się czytać poważne, udokumentowane opracowania w rodzaju Wielkich kłamstw Ameryki Diany West; ludzie w ogóle w większości nie lubią sobie łamać głowy i komplikować światopoglądu, a co za tym idzie życia. Wolą widzieć walkę wywiadów taką, jak w Stawce większej niż życie, niż zastanowić się, na przykład, jak to możliwe, że w Polsce listy agentów UB i SB są kilometrowej długości, a szpiegów służb zagranicznych jak na lekarstwo. I nikt nie pyta, kto pracował dla Stasi, że o Wielkim Czerwonym Bracie, czy obecnej Rosji, nie wspomnę. A trzeba zaznaczyć, że pomiędzy poziomem celów i środków polskiego wywiadu oraz kontrwywiadu, a celami i środkami służb głównych światowych graczy, jest mniej więcej taka różnica, jak między ich PKB. Do tego dochodzą jeszcze tradycje, zaszłości historyczne i wiele innych czynników. Uwzględniając tę wartość dodaną do tradycyjnej powieści, Spisek staje się powieścią must read, która może czytelnikom, którzy się dotąd w ogóle tym nie interesowali, otworzyć oczy na takie sprawy jak niezależność niepodległych państw, na „upadek” Rosji i wiele innych rzeczy. I zachęcić do sięgnięcia choćby po wspomniane już Wielkie kłamstwa Ameryki, bo w świecie tajnych służb nic nie jest takim, jakim się wydaje. Spisek Briana Haiga polecam gorąco i z pełnym przekonaniem. Zapraszam do lektury Wasz Andrew źródło i miejsce do pogadania : https://klub-aa.blogspot.com/2017/09/dugie-rece-moskwy-czyli-spisek-briana.html