Judasz z Kariothu

Właściwą kontynuacją "Wesela" jest "Wyzwolenie". Chyba najbardziej niepokojący, najgłębszy i najtrudniejszy do interpretacji dramat Wyspiańskiego. Jego bohaterem jest Konrad z III części "Dziadów". Akcja toczy się w teatrze krakowskim, i na Wawelu, i w rzeczywistości i świecie wymyślonym. Wyspiański jest mistrzem łączenia różnych przestrzeni. Historia i rzeczywistość przenika się, przenika się nawet z istotami z innego świata. Postacie przychodzą z eposów Homera, antycznych tragedii, czy polskiej historii XIX wieku i swobodnie mieszają się z ludźmi żyjącymi w Krakowie "tu i teraz" (to znaczy czasów Wyspiańskiego). Stąd też pojawia się Konrad i chce się uwolnić. Przede wszystkim od samego... Mickiewicza. Ponieważ Wyspiański, mimo że karmi się romantyzmem, jest jednocześnie buntownikiem przeciwko niemu i burzycielem tradycji. Jak wskazuje sam tytuł, akcja koncentruje się właśnie na wyzwalaniu, próbach osiągnięcia samostanowienia. Najważniejszym aktem sztuki, a równocześnie najtrudniejszym jest akt II, czyli dialog Konrada z maskami. To są postacie, które pojawiają się w ukryciu, których twarzy nie widzimy, a które reprezentują różne grupy społeczne i pokusy. Na przykład pokusę zaangażowania politycznego. Ma to jeden cel: odciągnąć głównego bohatera od wyzwolenia. Konrad Wyspiańskiego jest inny od mickiewiczowskiego, któremu wystarczyła miłość, "cierpienie za miliony" i walka wewnętrzna. Ponieważ Konrad "Wyzwolenia" chce narzucać swoją wolę, chce być tyranem. Polska może być odbudowana tylko jako niepodległe państwo. To zupełnie nowy ton. Nie ma już przetrwania wewnętrznego (choćby w języku, jak chcieli tego romantycy). Trzeba się bić.

"Śnieg" Stanisława Przybyszewskiego to realistyczno-symboliczny dramat wystawiony po raz pierwszy w 1903 roki. Wątki i postaci są typowe dla epoki modernizmu. Realistyczna jest jak najbardziej miłość. Te więzi są bardzo widoczne między postaciami przez cały dramat. Z kolei symbolem jest właśnie tytułowy śnieg. Już sama akcja dzieje się zimą. "Bo Ewa jest tą tęsknotą. On za nią nie tęskni, on może jej wcale nie widzi, nic o niej nie wie, ale widzisz, to tak, jakby była w nim, jakby go szarpała, jakby go smagała w jakiś straszliwy pościg". Ewa jest tą kobietą, z którą Tadeuszowi kiedyś nie wyszło, jego nieszczęśliwą miłością. Wciąż pozostaje jego tęsknotą i kiedy ona powraca, uczucia odżywają. Tytułowy śnieg przyprószył dawne uczucia i wspomnienia, gdzieś głęboko skrywane. Właśnie Bronka jest tym śniegiem - pocieszeniem, zastępstwem. Gdyby on stopnieje, będzie już inny świat, wszystko stanie się inne. To właśnie ten symbol bardzo mnie zaciekawił. Z pewnością to bardzo smutne, można Bronce współczuć, bo była tylko opcją zastępczą, tego, co prawdziwe. Z drugiej strony widać, jak wielka jest siła uczuć do drugiej osoby. "Śnieg" czyta się szybko i płynnie. Ponadto jest naprawdę krótki. W żaden sposób nie sprawia wrażenia nudy, a wręcz przeciwnie - ciekawości. Zakończenie niestety nie jest szczęśliwe. Sytuacja doprowadza do drastycznych kroków i ostateczności. Czytelnik dodatkowo nie wie też, w jaki sposób potoczyły się dalsze losy bohaterów. Można się ich tylko domyślać. To naprawdę ciekawa i warta uwagi pozycja. Skłania do myślenia. Instagram: ksiazka.cytaty

Wyborny dramat w Ibsenowskim duchu. Zachwycił mnie szczególnie dobór postaci. Każda zupelnie inna, przez co niejako się ze sobą rozmijają i to rozmijanie jest subtelne oddane, nie tylko w dialogach, ale i w gestach, śmiechu, wyrazie twarzy. Jakie tu możliwości dla aktorów! Nawet te liczne w tekście "he! he!" "ha!ha!" brzmią i znaczą zupełnie co innego u różnych ludzi i w róznych sytuacjach. Nic nie jest przegadane, panuje dyskretne umiarkowanie. Kulminację stanowi genialna, tragikomiczna scena z gośćmi przy stole. Polski teatr stoi romantyzmem (3 wieszczów, Fredro, Wyspianski) i groteską (Gombrowicz, Mrożek), tym bardziej więc doceniam tę perełkę realizmu na najwyższym poziomie.

6,5 | Po usłyszeniu wielu negatywnych opinii o tej książce, podchodziłam do niej sceptycznie. "Próchno" okazało się dla mnie dużym zaskoczeniem. Bywały fragmenty, kiedy nie mogłam się oderwać, bywały też takie, kiedy zaklinałam wszystkie bóstwa, żeby ta opowieść się już skończyła. Mimo wszystko "Próchno" oceniam raczej na plus. Nie wydaję mi się, że kiedyś wrócę do tej pozycji, ale na pewno jest czymś, co warto mieć na półce przeczytane.

Przygniębiająca książka, ale piękna i szkoda, że już trochę zapomniana. Porusza ciężką tematykę egzystencjalną, więc trzeba się przygotować na katharsis. Z lektury wybrzmiewają przemyślenia, które tkwią podświadomie w każdym człowieku, co czyni ,,Śmierć" powieścią ponadczasową.

6,5 | Początkowo ten dramat mnie do siebie nie przekonywał. Nagromadzenie postaci w pierwszych scenach działało rozpraszająco, ale w kolejnych liczba osób/ludzi się unormowała i tekst stał się przejrzysty. Warto wspomnieć o bardzo rozbudowanych didaskaliach, w których od razu została przedstawiona większość bohaterów. Jako zabieg było to ciekawe rozwiązanie, jednak na poziomie funkcjonalnym trudne w odbiorze – rodzeństwo było do siebie na tyle podobne charakterologicznie, że kilka postaci zlewało się w jedną. Na pochwałę zasługują nawiązania do obrazu Podkowińskiego; również tytułowa sieć okazała się ciekawym konceptem. W ogólnym rozrachunku "W sieci" wypada naprawdę dobrze

Bardzo przyjemna lektura. Wypowiedzi bohaterów np. żal i poczucie straty w wypowiedziach Marii czy przepełnione patriotyzmem i heroizmem dialogi między Chłapowskiem, a żołnierzami dynamizują akcję oraz podkreślają symbolikę, związaną z okresem zabirów i walk narodowowyzwoleńczych. Polecam

Ukryta prawda się chowa przy Przybyszewskim. Jest to jeden z jego wcześniejszych dramatów, więc wszystkie superidee, które mu przyświecają są b a r d z o podkreślone, przez co momentami "Złote runo" wydaje się nawet zabawne. Wbrew poglądowi szatana modernizmu, że dramat nie ma być czytelny dla wszystkich, to wykreowana przez niego postać Ruszczyca jest do przesady symboliczna. Mimo wszystko podziwiam, że autor sam się nie zgubił w tych plot twistach. Bawiłam się przy tym dramacie dobrze, ale w dorobku Przybyszewskiego są znacznie lepsze utwory

𝐙 𝐂𝐘𝐊𝐋𝐔 "𝐎𝐂𝐀𝐋𝐈Ć 𝐎𝐃 𝐙𝐀𝐏𝐎𝐌𝐍𝐈𝐄𝐍𝐈𝐀". 𝗞𝗟𝗔𝗦𝗬𝗞𝗔 𝗪𝗖𝗜ĄŻ Ż𝗬𝗪𝗔 ! Dwa słuchowiska "𝗚𝗥𝗨𝗕𝗘 𝗥𝗬𝗕𝗬" oraz "𝗗𝗢𝗠 𝗢𝗧𝗪𝗔𝗥𝗧𝗬". Pierwsze zatytułowane GRUBE RYBY, to komedia w trzech aktach, której premiera odbyła się w warszawskim teatrzyku ogródkowym „Belle Vue” 27 sierpnia 1881r. Dwie młode panny, Wandzia i Helenka, kokietują dwóch podstarzałych kawalerów. Pana Wistowskiego i Pagatowicza, chcąc wykorzystać ich do realizacji własnych celów. Afera na 100 fajerek, kiedy okazuje się, że Wanda chce poślubić bratanka Wistowskiego, Henryka. Za to Helena chce, aby Pagatowicz kupił jej w Wiedniu materiał na suknię. Wistowski i Pagatowicz opacznie to rozumieją: myśląc, że panienki dążą do małżeństwa z „grubymi rybami”, za które siebie samych uważają. Reżyseria: Jerzy Leszczyński Emisja: 1951 𝐖𝐘𝐒𝐓Ą𝐏𝐈𝐋𝐈 : Konstanty Pągowski - Onufry "Lufcio" Ciaputkiewicz; Janina Manclingrowa - Dorota "Dorcia", żona Ciaputkiewicza; Elżbieta Barszczewska - Wanda "Wandzia", wnuczka; Franciszek Dominiak - Burczyński, obywatel ziemski; Alicja Ursyn Szantyrówna - Helenka, córka Burczyńskiego; Jerzy Leszczyński - Wistowski; Wieńczysław Gliński - Henryk, syn Wistowskiego; Aleksander Dzwonkowski - Pagatowicz; Ludwik Tatarski - Filip, służący Ciapatkiewiczów. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Drugie Słuchowisko zatytułowane "𝗗𝗢𝗠 𝗢𝗧𝗪𝗔𝗥𝗧𝗬", miała swoją premierę w Krakowie 31 marca 1883. To kolejna komedia w 3 aktach, której fabuła rozgrywa się w czasie karnawału w mieszkaniu urzędnika bankowego, Władysława Żelskiego. Podczas nudnej gry w szachu, żona gospodarza, Janina Żelska wpada na cudowny pomysł urządzenia "Tańczącego wieczoru". Pomysł zostaje przyjęty i następuje szereg zabawnych i zaskakujących wypadków. W finale całe towarzystwo dochodzi do wniosku, że jednak ich dotychczasowy, nudny tryb życia był prawdziwą przyjemnością w porównaniu do "domu otwartego", a Janina wypowiada z radością słowa: No, teraz dom nasz znowu zamknięty. Taki oto epizod z życia poczciwej, choć nie pozbawionej śmieszności rodziny mieszczańskiej. Reżyseria: Zbigniew Kopalko Emisja: 2002-12-31 𝐖𝐘𝐒𝐓Ą𝐏𝐈𝐋𝐈 : Aleksander Dzwonkowski - Władysław Żelski - urzędnik banku; Karolina Lubieńska - Janina Żelska - żona Władysława; Janina Anusiakówna - Kamila, siostra Janiny; Aleksander Zelwerowicz - Telesfor, wuj Janiny i Kamili; Jerzy Tkaczyk - Adolf, narzeczony Kamili; Andrzej Bogucki - Alfons Fikalski; Jan Kurnakowicz - Wicherkowski; Maria Żabczyńska - Pulcheria Wicherkowska; Ludwik Tatarski - Ciuciumkiewicz - archiwista; Helena Buczyńska - Katarzyna Ciuciumkiewiczowa - żona; Urszula Hałacińska - Tecia Ciuciumkiewiczowa - córka; Maria Pawluśkiewicz - Miecia Ciuciumkiewiczowa - córka; Aniela Rolandowa - Munia Ciuciumkiewiczowa - córka; Hanna Zielińska - Lola Ciuciumkiewiczowa; Wieńczysław Gliński - Wróbelkowski; Edmund Fidler - Fujarkiewicz; Mikołaj Wołyńczyk - Malinowski; Władysław Grabowski - Franciszek, służący; Mieczysław Wojnicki - Bagatelka; Ludwik Jabłoński - Lokaj; oraz Goście. Autor Michał Bałucki wspaniale potrafił zaprezentować różne osobowości ludzi, wyśmiać prowincjonalne ambicje, zakłamania obyczajowe, przywary właściwych nie tylko małomieszczańskiemu środowisku XIX-wiecznego Krakowa. Wyborna odsada, wspaniale się tego słuchało. Można się poczuć jak w Starym Kinie. Choć bez wizji to moja wyobraźnia dawała radę 😊 Oba utwory miały swoje Spektakle Teatralne oraz Telewizyjna. Teraz już takich aktorów nie ma. 𝐁𝐀𝐑𝐃𝐙𝐎 𝐏𝐎𝐋𝐄𝐂𝐀𝐌 - 𝗖𝗭𝗬𝗧𝗔𝗝𝗖𝗜𝗘 - 𝗦Ł𝗨𝗖𝗛𝗔𝗝𝗖𝗜𝗘 - 𝗪𝗔𝗥𝗧𝗢 !

7,5/10 Początki były bardzo trudne i po pierwszym rozdziale zastanawiałem się czy nie zrezygnować z lektury. Język jest już trochę przestarzały a i styl Jana Lama- choć jak się później okazało świetny - jest dość skomplikowany. Dodatkowo, książka jest satyrą polityczną, dlatego też, aby w pełni zrozumieć przekaz autora, trzeba orientować się w ówczesnej sytuacji politycznej zaboru austriackiego. Pomagają w tym odesłania wyjaśniające kontekst zawartych w "Wielkim świecie Capowic" aluzji do kontekstu politycznego. Jeśli przezwycięży się wyżej opisane niedogodności- a naprawdę warto, okazuje się, że "Wielki świat Capowic" to świetna, zabawna, wciągająca i wciąż aktualna lektura. Niesamowicie zręcznie autor manewruje opowiadaną historią pana starosty capowickiego Precliczka i jego rodziny, wplatając w nią drugą płaszczyznę pełną odniesień, ironicznych uwag i przytyków w stronę swoich oponentów, zachowując przy tym dobry smak, prezentując poziom dyskusji politycznej, o którym dziś można by tylko pomarzyć. Przy okazji możemy także lepiej uzmysłowić sobie realia kulturowe i społeczne ówczesnej Galicji, dowiedzieć się skąd wzięła pochodzenie nazwa Królestwa Galicji i Lodomerii, czy wreszcie poznać pogląd autora na to, dlaczego u Niemców nie występuje odpowiednik naszego powiedzenia "Gdy Polak głodny, to zły". Może sama fabuła "Wielkiego świata Capowic" nie jest oryginalna, ale bystrość umysłu i ciętość języka Jana Lama sprawiają, że jest to wyjątkowa pozycja w polskiej literaturze, którą warto znać. A o aktualności powieści Lama niech świadczy ten fragment: "Chrześcijańska miłość bliźniego daje się zresztą napotykać w większych nierównie miastach niż Capowice i jest zawsze bardzo chwalebną, bo świadczy o gorliwym troszczeniu się o cudze dobro. Ma to jednak tą niedogodność, że zacni i kochani sąsiedzi z obawy, ażebyśmy nie zbłądzili, tak dokładnie śledzą każdą nastręczającą nam się sposobność do robienia złego, że najczęściej zła sława wyprzedza każdy nasz błąd, zamiast następować po nim".

Lektura niebanalna w formie, gdyż Irzykowski gra ordynarnie w literackie Simsy, wcale się z tym nie kryjąc. Wręcz przeciwnie, uwydatnia tę kwestię, odsłaniając przed czytelnikiem kulisy tworzenia w ogóle, ale także roli autora i narratora, tworząc przy tym rozległe teorie psychologizmu własnych bohaterów. I chyba ta ostatnia kwestia jest najciekawszą, bo wychodzi Irzykowskiemu do bólu autentycznie.

Świetna komedia, doskonały obrazek z karnawałowego życia mieszczaństwa, kiedy różne reduty, bale i wieczorki były na porządku dziennym (i nocnym). Soczyste postaci, ale z umiarem pokazane, bez efekciarstwa. Przebieg scen też dobrze pomyslany - myślę, że doskonale to "się grało" w teatrze. Coś na miarę Fredry. Są tez i myśli ciekawe: "Tak tak, wuju, my teraz wszystko robimy dla jakiejś idei, traktujemy każdą rzecz poważnie, ze stanowiska naukowego. Objadamy się z mikroskopem w ręku i podręcznikiem chemii organicznej w kieszeni [...] Poruszamy się, spiemy, oddychamy ściśle według zasad higieny, słowem, żyjemy na serio, umiejętnie. [Wuj] A niech was kule biją z waszymi umiejętnościami! Mysmy tego wszystkiego nie znali, a byliśmy zdrowsi niż wy z waszymi analizami, chemiami, diabłami."

Ta niedługa książka może pełnić funkcję lekarstwa na szowinizm gatunkowy, które rekomendować mógłby filozof Peter Singer, czyli jeden z kluczowych działaczy i myślicieli ruchu praw zwierząt. Opisem dyskryminacyjnej postawy człowieka wobec innych istot mnie niewątpliwie ujęła. Gdyby nie była oszczędna w tak ważnych wątkach, a bardziej rozwijała poruszane kwestie moralne, czyniąc fabułę bogatszą i wyrazistszą na tle innych, dałabym wyższą notę. Pisarz operował wyszukanymi zwrotami świadczącymi o kreatywności i doświadczeniu, więc mógłby rozwinąć potencjał swej powieści, nie kończąc jej tak prędko w sposób zasmucający.

Naturalistyczny dramat Perzyńskiego opowiada o ciekawym życiu środowiska warszawskiego "półświatka" przełomu XIX i XX w. Młody ziemianin Edmund Łoński poznaje początkowo prostą, ubogą, piękną dziewczynę, która ujawnia jednak znamiona dzikości, jakąś tajemniczą nutę egzotyki, stąd zresztą jej pseudonim "Aszantka". Jest to historia pełna zwrotów akcji i niespodziewanych wydarzeń. Czytelnik spotka w niej bohaterów wyrachowanych oraz naiwnych, wzory moralności i ich zupełne zaprzeczenia. Żadna z postaci nie jest jednak szablonowa. Pojawia się również problem prostytucji wielkomiejskiej i innych zagadnień społecznych tamtego czasu. Całość podana w niecodziennej dramatycznie formie i z dość dużą dozą ironii. Warto przeczytać.

Powieść z gatunku powieść naturalistyczna. Opowiada o codziennym życiu rybaków i ich rodzin z małego miasteczka w Normanii, na północy Francji. Początkowo, akcja powoli się rozkręca, ale już od 50 strony mają miejsce nieoczekiwane zwroty akcji. Główni bohaterowie mają zwyczajne marzenia, które trudno spełnić przez prozę codziennego życia. Jest to opowieść o pragnieniach, życiu rodzinnym, popełnionych błędach i ich konsekwencjach. Na pewno zapamiętam na długo tę historię.

'Cham' nie jest złą książką. Z pewnością się trochę zestarzała, ale i tak warto ją poznać. Bez wątpienia silnie osadzona w kluczowych pozytywistycznych hasłach tj.: - pracy u podstaw, tu głównie związana z edukacją niższych warstw społecznych, walką z analfabetyzmem; - emancypacją kobiet, w powieści skupiającej się na aspekcie niezależności społecznej. W przedstawionej historii na pierwszy plan wysuwają się różnice społeczne, brak zrozumienia drugiego człowieka, jego inności. Franka sama z sobą nie może dojść do ładu, nie przystaje do społeczności w której przyszło jej żyć. Społeczność to prości ludzie, analfabeci, którym rytm dnia wypełnia ciężka praca, proste prawdy. Żyją zgodnie z prawdami boskimi, przekazywanymi z pokolenia na pokolenie. Eliza Orzeszkowa w mistrzowski sposób nakreśliła profile psychologiczne głównych bohaterów. Wydaj mi, że warto przeczytać.

Zaściankowość. Głupota. Cynizm. Dbanie o pozory - to wszystko znajdziemy w jednej tylko osobie - Żony. Postanawia ona zrobić sobie skok w bok z innym mężczyzną. Temu wszystkiemu przygląda się Mąż - profesor pantoflarz i ich córeczka, która jest zbyt mała, aby jakkolwiek zmienić obecną sytuację. Co z tego wyniknie?... Trzymająca w napięciu książka z absurdalnymi wątkami, acz niezwykle zajmującymi. Zapolska w ogóle lubuje się w ukazywaniu kobiet jako demonicznych heter. Polecam.

to smutny dramat, Maeterlinck tworzy sytuację, w której bohaterowie są kompletnie nieświadomi śmierci, która jest pośród nich, ponieważ jej nie widzą. Autor tworzy dzieło poświęcone ludziom, którzy są przepełnieni nadzieją na ocalenie, bo nie mają innego wyjścia, by przeżyć. To było smutne, ale fenomenalne, chciałabym zobaczyć to w teatrze.