Jednostka Specjalna Brandenburg

Autor w ciekawy sposób zestawił najważniejsze informacje o całym SS - od genezy powstania aż do końca II Wojny Światowej. Rzetelnie ukazał strukturę SS, każdą postać poprzedzał wprowadzeniem z notką biograficzną. Polski przekład bardzo dobry z dużą ilością przypisów i podsumowań. Dla osób lubiących historię na pewno dzieło warte zainteresowania, polecam!

Znakomite dzieło wybitnego historyka - tak mogę najkrócej ocenić tę książkę. Dla osób zainteresowanych historią II wojny światowej, a w szczególności III Rzeszy jest to pozycja po którą jak najbardziej warto sięgnąć. Tytuł może być nieco mylący - książka nie skupia się bowiem na postaci Adolfa Hitlera, lecz poddaje dogłębnej analizie proces upadku niemieckiego mocarstwa. Szeroka panorama wydarzeń oparta wieloma przykładami i starannie opracowana pod względem źródeł pozwala lepiej zrozumieć na czym polegał fenomen ostatnich miesięcy nazistowskich Niemiec.

Christopher Hale, brytyjski pisarz i filmowiec, w wydanej w roku 2011 książce „Kaci Hitlera. Brudny sekret Europy” podejmuje polemikę z wydaną wcześniej pracą Daniela Jonaha Goldhagena „Gorliwi kaci Hitlera. Zwyczajni Niemcy i Holocaust.” Goldhagen w swojej pracy postawił tezę, iż Holocaust miał typowo niemiecki i mieszczański charakter, który spowodował, iż odpowiedzialność za niego spada, prócz ideologów nienawiści rasowej, na zwykłych Niemców. Christopher Hale nie obala tej tezy a jedynie ją uzupełnia o często zapominany lub marginalizowany kontekst dotyczący prowadzonego przez Niemców zaciągów zagranicznych ochotników do Waffen SS. Stawia jednocześnie inną, dość kontrowersyjną tezę, zwłaszcza dla mieszkańców Europy Wschodniej, iż nie można stawiać znaku równości pomiędzy Holocaustem a zbrodniami komunistycznymi, gdyż grozić to może usprawiedliwianiem współpracy z hitlerowskimi Niemcami i popełnianiem zbrodni ludobójstwa chęcią obrony swojego narodu przed sowieckim terrorem. Oczywiście z tezą autora można polemizować, bo czy zbrodnie popełniane w imię teorii rasowych są inne niż popełniane w imię teorii klasowych? Autor dosyć rzetelnie przedstawił historię powstawania Waffen SS, prywatnej armii Heinricha Himmlera, opętanego ideą stworzenia państwa niemieckiego opartego na czystości krwi aryjskiej. Nie ograniczył się przy tym do ukazania samych jednostek Waffen SS a opisał w jaki sposób i z jak niemal dziecinną łatwością dyplomacja niemiecka w podbitych krajach wykorzystywała uprzedzenia rasowe czy ambicje lokalnych polityków do tego by tworzyć te oddziały. Wskazuje jeszcze inny, dość ciekawy wątek dotyczący samych oddziałów Waffen SS – jak twierdzi, ich główny trzon składał się z ochotniczych batalionów policyjnych, wykorzystywanych przez Einsatzgruppen SS a tworzonych w podbitych państwach, m.in. na Łotwie, w Estonii czy na Ukrainie, które wcześniej wykorzystywano do eksterminacji ludności żydowskiej na podbitych terenach i do zwalczania partyzantki na okupowanych terenach, dokonując potwornych zbrodni. Niezły styl i ogromna kwerenda archiwalna sprawia, iż jest to książka wstrząsająca, opisująca ogrom zbrodni a jednocześnie wskazująca na zimną kalkulację interesów i grup, które za nimi stały. A jak wygląda tu obraz Polski? Autor w jednym z wywiadów prasowych, po publikacji książki powiedział: cyt. „ W mojej książce są dwa rozdziały o Polsce i nie ma tam mowy o polskiej kolaboracji. Mówiąc o Drugiej Wojnie Światowej zawsze musisz zacząć od faktu, iż zaczęła się od zniszczenia państwa polskiego i zniszczenia polskiej inteligencji. (…) Wyniszczenie konkretnych grup społeczeństwa polskiego poprzedza zniszczenie europejskich Żydów. (…) I tutaj pojawia się paradoks, dlaczego na Zachodzie uważa się, iż Polacy niemalże dorównywali Niemcom w ich stosunku do Żydów. Wiem, że w czasie wojny i po jej zakończeniu miały miejsce pogromy, że szukano możliwości wzbogacenia się „na Żydach” – są to zachowania godne absolutnego potępienia, ale to nie znaczy, że Polacy byli podwykonawcami Ostatecznego Rozwiązania. Nie mają one związku z machiną Zagłady. (…) Idea, że możesz zniszczyć cały naród różni się od idei przemocy skierowanej w kierunku najbliższych sąsiadów. Idea niemiecka mogła być co prawda wygodnym kontekstem, ale taka lokalna agresja nigdy nie była jej częścią.” Choć nie do końca zgadzam się z niektórymi tezami autora – zdecydowanie warto.

Fenomen! Największa wada tej książki polega na tym, iż autor nie popełnił większej ilości stron! Czyta się wybitnie przyjemnie, nawet jak na publikację popularnonaukową. Lekkie pióro autora, oraz wyczuwalny momentami angielski dowcip, wraz z rzetelnymi faktami wprowadzają nas w świat Panzervaffe zupełnie bezboleśnie, wręcz z polotem. Duże brawa należą się również polskiemu tłumaczowi, za nieocenione przypisy no i całokształt. Ciężko skrócić książkę, która sama po przeczytaniu działa jak magnes w kwestii tematu, który porusza: po prostu chcesz więcej! Dlatego nie streszczam a odsyłam do lektury!

Z wielu względów Bitwa o Moskwę była jedną z największych bitew w dziejach ludzkości, dziś trochę zapomniana w cieniu innych wydarzeń i działań II wojny światowej. To bitwa której walki toczyły się na obszarze wielkości Francji a ogrom poległych przewyższał dotychczasowe "rekordy" wojen. Łącznie po obu stronach walczyło około 7 milionów ludzi z czego 2,5 miliona zginęło, trafiło do niewoli lub odniosło rany -co w tamtych warunkach biorąc pod uwagę los, jaki czekał ich z rąk wroga, jeńcy wojenni skazani byli na śmierć. Utajnione albo przemilczane dotychczas fakty czy okoliczności ujrzały w tej książce światło dzienne. Autor umiejętnie wykorzystuje nowe źródła wiedzy jakimi były odtajnione archiwa radzieckie(dziś, znowu zamknięte na głucho) Co ważne jest w tej książce ,to umiejętność połączenia wielkiej historii z losami zwykłych ludzi, bogactwo osobistych przeżyć które odkrywamy w listach, pamiętnikach czy też relacjach żołnierzy obu walczących stron. To też obraz tego co działo się w Moskwie, paniki graniczącej z buntem, to także błędy Hitlera i Stalina i ich wpływu jakie ta bitwa miała na dalszy przebieg wojny.

To jest album a jak wiemy siłą każdego albumu są zawarte w nim zdjęcia. W tym przypadku są one rewelacyjne, uporządkowane tematycznie i co najważniejsze w dużym formacie. Warto tą pozycję oglądać, czytać przy okazji lektury dotyczącej tego samego lub zbliżonego teatru działań. Skorzystałem z tego faktu zagłębiając się w książkę o walkach na Krymie. Okres trochę wcześniejszy, ale mocno związany z późniejszą ofensywą w stronę roponośnych pól - było warto!

Wspomnienia o tyle intrygujące, że dotyczą chyba najbardziej zróżnicowanej pod względem narodowościowym 11. Dywizji Waffen SS „Nordland.” Równie bogaty był szlak bojowy tej jednostki, poczynając od Narwy i kotła kurlandzkiego, poprzez walki nad Odrą oraz w obronie Berlina. Chyba mało kto zdaje sobie sprawę, że ta ochotnicza formacja brała bezpośredni udział w walkach na terenie dzielnicy rządowej. Pomijając zbrodniczą kartę jednostek spod znaku Waffen SS, to te wspomnienia (szwedzki punkt widzenia) wydają się najciekawsze spośród dotychczas opublikowanych w Polsce. Zwraca uwagę ilość szczegółów opisywanych starć oraz ogromna determinacja w prowadzeniu oporu, mimo świadomości, że nie przyniesie on sukcesu. Kontrowersyjna, ale ciekawa.

Bardzo dobrze opisana cała kampania wojenna na Okinawie pomiędzy USA a Japonią.Do tego kilka różnych perspektyw dodatkowo dodaje smaczku.Momentami od opisów poszczególnych potyczek aż głowa boli bo porażają detalami.Czyta się jak swoisty dziennik z pola bitwy.Polecam!

Pozytywne zaskoczenie. Zasadniczo to niezbyt długa książeczka - tak do 3 godzin czytania (160 stron), podzielona na dwie części tzn to z czasów powojennych i tą z działań wojennych. Ta druga to sztywne tłumaczenie książeczki strzeleckiej - dnia takiego a takiego, z takiej a takiej pozycji (odległość) zastrzeliłem takiego a takiego Rosjanina, potwierdza to i tu wstaw imię i stopień. Suche to bo to i nie wspomnienia czy pamiętniki ale tłumaczenie oryginalnego dokumentu wojskowego. Autor dodał kilka uwag osobistych, głównie technicznych. Te uwagi to np stwierdzenie, że snajper nie powinien wchodzić na drzewa (ale autor ów zakaz złamał trzy razy) etc. Pewną ciekawostką jest z kolei opis jak to autor wkładał pod kamizelkę jakąś wkładkę która umożliwiała mu przyjmowanie na klatkę piersiową strzałów nieprzyjaciela. O czymś podobnym wspomina J. Piljuszyn w swoich pamiętnikach (przy czym większość poddaje w wątpliwość prawdziwość jego słów) - tu z opisu wynika, że chodzi o pancerz okopowy jaki cesarstwo niemieckie wydawało celowniczym ckmów podczas PWŚ. Chroniło to przed odłamkami i kulami z rewolweru ale nie z karabinu. U Sutkusa ta "wkładka" pozwoliła mu przyjąć postrzał z Mosina i nawet tego nie poczuł - od razu wystrzelił sam i położył nieprzyjaciela. Kula Mosina ma tyle energii początkowej, ze aby ja zatrzymać trzeba pancerza klasy 4 którego wtedy zwyczajnie nie było. Musiał więc albo dostać rykoszetem ale coś skłamać (obstawiałbym to pierwsze). Druga cześć - ta z niewoli jest już moim zdaniem gorsza ale nie aż tak by nie dało się tego czytać. Generalnie warte polecenia.

Edycja przynosi chlubę Wydawnictwu Dolnośląskiemu. Twarda okładka (nie tekturowy szajs), solidne przeszycie (nie jakieś sklejanie), dobry papier (nie toporny gruby ani lekki co się zaraz porwie), odpowiednia czcionka (nie za duża, jak to się często zdarza), czytelny skład (nie naćpane, nie z wielkimi marginesami), przypisy na dole strony (nie na końcu), zdjęcia w tekście (nie na końcu albo pogrupowane), dwa indeksy (a mogło nie być), super korekta (nie znalazłem bodaj żadnej literówki), bardzo dobre tłumacznie (choć może pani tłumaczka mogłaby dzielić na dwa niektóre dłuuugie niemieckie zdania), przyzwoity wstęp Głowińskiego (a nie jakieś wzmożenia). Podobało mi się też, że wydawca nie zdecydował się poprawiać, prostować czy naświetlać wszystkich pomyłek, uproszczeń, przeinaczeń i manipulacji obu szanownych panów generałów. Chyba wtedy przypisy byłyby większe niż tekst główny. Stąd najlepiej mieć pod ręką cegłę Głowińskiego (2025), żeby sprawdzać. No ale to może być też problem dla tych z Państwa, którzy nie mają cegły pod ręką ani czasu na taką zabawę. Dlatego ostrzeżenie: to nie jest książka, na podstawie której można dowiedzieć się, jak było. Na podstawie tej książki można najwyżej dowiedzieć się, jakie były wyobrażenia pana Generalmajora i Generalleutnanta.

Bardzo dobra książka. Historia marynarzy - tzw. podwodniaków, którzy w wyniku błędu sprzętu (niesprawnej torpedy) stają się z łowców, zwierzyną. Całość jest połączeniem oficjalnych dokumentów z wywiadami przeprowadzonymi z ocalałymi. Dobrze się to czyta. Autor minimalizuje ilość dat, za to maksymalizuje dialogi i emocje. Dodatkowo w tym wydaniu są umieszczone dwie wkładki ze zdjęciami opisywanych wydarzeń. Warto sięgnąć po tę pozycję.

Historia Gestapo jest książką ciekawą. Napisana wartkim językiem. Czyta się sprawnie i szybko. Ilość podanych informacji jest wyważona. Niektóre postacie dokładnie opisane łącznie z wyglądem. Autor jest Francuzem dlatego najwięcej jest informacji o działalności Gestapo we Francji. Co dla mnie osobiście nie jest wadą. Skomplikowana sytuacja tego kraju po podbiciu go przez Niemcy powodowała że działalność Gestapo była mało znana lub pomijana. Ponadto autor opisuje działania Gestapo w innych krajach. Nie pomijając nic ze zbrodniczej działalności. Warto sięgnąć po tą pozycję.

Leningrad umierał z głodu. Stalingrad zdemolowany zdołał się obronić. Moskwa pozostała niezdobyta. Z jednej strony pospolite ruszenie pod czerwonym sztandarem, sierpem i młotem, Ukochanym Ojczulkiem, Słoneczkiem, jedynym wodzem, który mógł wszystko i robił wszystko rzucając na szalę miliony istnień ludzkich. Druga strona medalu to pewien mały kapral, który w dziwnej glorii chwały chciał być równy generałom i może, gdyby czasem ich słuchał przebieg tej wojny miałby zupełnie inny finał. Paradoksalnie, gdyby nie Żydzi, którzy byli zarzewiem tej wojny, można było ją wygrać, nie tylko kilka znaczących bitew. Doskonała w swej treści i formie publikacja ukazująca przebieg działań wojennych do starcia dwóch wielkich armii pod Moskwą, do której Napoleon dotarł znacznie wcześniej. Najnowsza filmowa produkcja T-34 dotyka jednego, malutkiego epizodu właśnie z tej bitwy o Moskwę. Polecam!

Zaciekawiła mnie okładka, więc postanowiłem sięgnąć po tę książkę. Chciałem poznać historię września z perspektywy zagranicznego pisarza. Czyta się bardzo szybko. Nie wnosi nic nowego, wszystko to już wiedzieliśmy od dawna. Raczej pozycja dla obcokrajowców, którzy chcą poznać historię Polski. Ciekawa końcówka książki, gdzie przedstawionych jest kilka fragmentów wspomnień ludzi, którzy brali udział w tamtych wydarzeniach. Na duży plus, zdjęcia.

Dzień D - szósty czerwca 1944 roku, zwany "najdłuższym dniem". Jeden z najważniejszych w całej II wojnie światowej. Desant na Normandię, otwarcie frontu zachodniego i przynajmniej w świadomości wielu mniej obeznanych początek aktywności aliantów w Europie (aliantów = Amerykanów). Oczywiście, wcześniej była operacja "Torch" (choć to Afryka), a potem "Husky", oczywiście były też akcje komandosów i desant pod Dieppe, aczkolwiek to właśnie od desantu w Normandii zaczęło się ostateczne wyzwalanie Europy Zachodniej. Znamy to z różnych książek i filmów, aczkolwiek znamy z pozycji wygranych, bo to oni piszą historię. Nie zawsze. Przegrani też mogą ją pisać. I taki punkt widzenia prezentuje książka "Front w Normandii". Opisuje działania niemieckiej Dywizji Piechoty w dniu szóstego czerwca aż do lipca i zdobycia przez Amerykanów St. Lo. Już choćby z tego punktu widzenia jest to książka bardzo ciekawa. 352 Dywizja Piechoty była jedynym oddziałem, który szóstego czerwca znajdował się w pełnej gotowości bojowej. To właśnie oni narobili kłopotu Amerykanom na plaży Omaha i później utrudniali utworzenie przyczółków i dalszy pochód w "krainę żywopłotów". Aż do St. Lo, gdzie podjęli desperacką obronę w terenie miejskim. Ogłoszona gotowość bojowa była wynikiem dość odważnego jak na niemieckie standardy postępowania dowódców, którzy częściowo ignorowali rozkazy OKW, a częściowo kreatywnie je interpretowali. To zresztą powtarzało się w trakcie dalszych działań. Książka przedstawia też przygotowania do odparcia desantu, szkolenie i stan wyposażenia niemieckich żołnierzy (zwłaszcza jeśli chodzi o artylerię i amunicję, było ono mizerne), ale główną zaletą jest oparcie relacji o wspomnienia weteranów - tych szczęśliwców, którzy przetrwali Normandię i mieli więcej szczęścia, bo dostali się do amerykańskiej niewoli (ci na Wschodzie mieli gorzej). Drugi plus to ogromna ilość zdjęć - głównie prywatnych i osobistych, ale także zdjęć oficjalnych dokumentów (rozkazów, biuletynów, dokumentów wojskowych, itd.). Oprócz tego ciekawy aneks przedstawia wyposażenie żołnierzy niemieckich i amerykańskich (mundury, oprzyrządowanie, broń, plecaki, itd). Oczywiście nie jest to pozycja dla każdego. Ogromna liczba nazw, nazwisk, a także dość suchy język w opisie działań, sprawia, że nie jest to wyjątkowo lekka lektura. W zasadzie tutaj mogę wskazać jedyny minus, czyli brak map, które pokazywałyby działania oddziałów w kolejnych dniach po desancie. Niemniej jednak polecam wszystkim pasjonatom II wojny, i historykom w ogólności również. Warto spojrzeć z drugiej strony i dostrzec, że tam również byli młodzi ludzie, a nie potwory i "znani z filmów hitlerowcy".

Podobno z zasady o zmarłych nie mówi się źle. Jeżeli jednak zmarły był kanalią najwyżego gatunku, a i opinia wśród ogółu nienajlepsza, to czy przypisanie mu kilku grzeszków więcej może bardziej zaszkodzić? Niejeden zbrodniarz wojenny III Rzeszy z tego skorzystał. Wybielając siebie i zrzucając odpowiedzialność za zbrodnie uniknął sprawiedliwości Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze. Historyk niemiecki Rolf-Dieter podważył przyjętą w latach 50. i 60. doktrynę historyczną co do udziału i odpowiedzialności za II wojnę światową niektórych prominentnych wojskowych, którzy potem dzięki temu mogli piastować urzędy w administracji publicznej RFN. Książka w iście ascetycznym stylu przedstawia mało znany aspekt minonej wojny. Polityka zagraniczna Hitlera i próba pozyskania Polski jako sojusznika w walce z bolszewizmem to ciekawy temat, który zajmuje około połowy objętości książki. Reszta to analiza strategicznego i politycznego "geniuszu" wielkiego wodza tysiącletniej Rzeszy. Dla potwierdzenia stawianych tez autor umieszcza sporo materiału źródłowego. Chociaż książka wydaje się obiektywnie omawiać temat bez zbędnych emocji, gdzieniegdzie wkradają się drobne dygresje lub przypuszczenia, które są nieuniknione z racji celowo usuwanych dowodów zbrodni w dokumentach.

Po lekturze "Twardego pancerza z niecierpliwością zabrałem się za czytanie Czerwonego Blitzkriegu. Moje prośby zostały wysłuchane. Twarda okładka, większa ilość zdjęć. Graficznie jest już nieźle. Czytałem już o wrześniu 39 oczami żołnierzy Wehrmachtu, pora na wersję sowietów. To dopiero gratka! Największa część ( około połowy objętości) lektury przypadła inwazji ZSRS na Polskę w 1939. Nie czyta się tego miejscami przyjemnie. Autor zadbał o oddanie realistycznego przekazu i nie "bierze jeńców". Książka tchnie gotującą się pogardą sowietów do Polaków i w ogóle do wszystkich wrogów socjalizmu. Zacytowany przez autora opis wydarzeń oczami sowietów jest raz skrajnie chłodny i trzeźwy w ocenie, innym razem wyolbrzymiony do absurdu. Tak jak i sami Rosjanie, można rzec. Brawa dla autora, który mimo że jest jawnie antysowiecki ( a może po prostu obiektywny?), nie popada w skrajności i prezentuje przekonujący opis , nader skomplikowanej ówczesnej europejskiej rzeczywistości. Obrywa się ówczesnym polskim władzom, zwłaszcza wojskowym, na której Bieszanow w bezceremonialny sposób nie zostawia suchej nici, podobnie jak na marionetkowych rządach państw bałtyckich, czy bezwładnych rumuńskich, którym poświęcono jeden rozdział książki. Bardzo ciekawie czyta się autora nie związanego mentalnie z żadną ze stron konfliktu (choć to radziecki oficer). Rasowy historyk! Niektóre wątki z Twardego Pancerza, m.in. obrony twierdzy brzeskiej zostają tu rozwinięte. Lektura rzuca światło na mało eksponowany historycznie temat ścisłej współpracy faszystowskich Niemiec i ZSRS w bezpośrednim okresie przedwojennym. Tłumaczenie jest na przyzwoitym z reguły poziomie, choć zdarzają się literówki, czy drobne pomyłki typu baszta (ros. "basznia"), zamiast wieży czołgu. Z innych "kwiatków" mamy pomylenie Zalewu Wiślanego z Zatoką Gdańską podczas opisu akcji ORP Orzeł. Jest to niewątpliwie gratka dla miłośników historii, real politik i alternatywnego spojrzenia na naszą tragiczną historię, również ku przestrodze. Po tej lekturze nasunęły mi się zadziwiające podobieństwa tamtych dni, sposobu działania sowietów i ich maszyny propagandy do początkowego etapu konfliktu w Donbasie, czy aneksji Krymu. Historia jednak lubi się powtarzać, a mocarstwa pomimo upływu lat lubią czasem sięgać po sprawdzone praktyką wzorce. Na koniec w suplemencie dostajemy opis spotkania sowieckiego generała z gen. Guderianem w Brześciu nad Bugiem - taka bajeczka dla grzecznych dzieci na dobranoc.

Męczyłam tę książkę 3 miesiące, ale wcale nie dlatego, że jest nudna! Autor dostarcza nam mnóstwa faktów dotyczących samej Enigmy jak i operacji wojskowych, podczas których odegrała ważną rolę. W książce jest mnóstwo szczegółów, a nawet specjalne ramki dla chętnych chcących wcielić się w kryptologów - autor opisuje na przykładach jak działały różne wersje Enigmy. Jestem pod ogromnym wrażeniem tej lektury, oznaczyłam dziesiątki fragmentów, do których na pewno będę wracać - jest to po prostu biblia Enigmy. Mała uwaga - jeżeli ktoś spodziewa się dokładnych życiorysów polskich kryptologów to może się zawieść - tu koncentracja jest na samej maszynie i szyfrach. Chapeaux bas!