Dziwne zjawiska

Opowiadania dość pomysłowe, ale raczej nie wzbudzą lęku u współczesnego czytelnika. Stylem przypominają utwory wszystkich pisarzy tworzących w tamtych czasach, także czytając dowolny dziewiętnastowieczny tekst tego typu, nie wiedząc, kto go napisał, nie rozpoznamy, czy jego autorem był M.R. James, Robert W. Chambers, E.A. Poe, czy Bram Stoker właśnie. Teksty zawarte w zbiorze "Gość Draculi" można potraktować jako kolejny zbiór opowieści z dreszczykiem napisanych archaicznym językiem lub jako ciekawostkę związaną z twórcą najsłynniejszej powieści o wampirze. Na tle "Draculi" ani się one nie wyróżniają, ani też w niczym jej nie ustępują.

Zbiór jak to zbiór, są tu opowiadania lepsze i gorsze. Nie warto go czytać na jedno podejście, bo motywy i sposób narracji bywają powtarzalne. Słowem, dobre, staroszkolne historie grozy - bez epatowania przemocą, bez gore, ot, historyjki opowiadane przy kominku przez starszą kulturalną panią ;) Tego w tym momencie potrzebowałem.

Świetna książka, w minimalnym stopniu przypominająca "Studium w różu". "Gotycki" Conan-Doyle, jednak przeszkadzało mi, że wiek głównego rodzeństwa i ich wybranków, nie został podany. Tudzież, nie wiem czemu, ale jakoś nie potrafię potępić czynu generała.

Hollywood wykuło określony obraz horroru. Mocno zakropionego krwią, porażającego nagłością migających obrazów stylu jaki odpowiada na wszelkie odpowiedzi nie pozostawiając wiele naszej wyobraźni. Amatorzy takiego typu opowieści grozy będą wiec mocno zawiedzeni tym tomikiem opowieści. "Opowieści o duchach" bowiem to nie tylko groza, ale i poezja, elokwencja i ..... humor! Styl autora jest niebywały. Łączy w sobie powyższe elementy by stworzyć obrazy jakie jednocześnie ujmują i napawają niepokojem. Zderzają się one błyszcząc jak klejnot. Nie są tak gęste jak smoła w przypadku Poego czy zatęchłe jak u Lovecrafta. Jest tu jakaś lekkość, piękno przetkane niepokojem, niepewnością i świadomością iż groza wcale nie musi czaić się tylko w charakterystycznym dla siebie otoczeniu. Autor wielokrotnie puszcza oczko do czytającego pokazując mu, że nie zawsze wszystko trzeba brać poważnie, nawet opowieści o duchach. Swoją niebywałą wrażliwość i wyobraźnię ukazuję w melodyjnych opisach świata by kilka wersów dalej zderzyć to z maszkarą. Daje także ogromne pole do popisu dla wyobraźni czytelnika w lekkim tylko naszkicowaniu samej tajemnicy. Pozwala nam, czytelnikom, na samodzielność w interpretacji. Czyż właśnie nie taki jest modus operandi duchów, mar i demonów kryjących się w cieniach, ukrywających się w przedmiotach, sunących smętnie w określonych miejscach? Coś tam ukarzą, ale może być to zniekształcone, odwrócone, pocięte. Interpretacja zaś zależy od naszych zmysłów, jakie, jak wiemy, są subiektywne. Czyż to właśnie nie w ludowych, staroświeckich i wiekowych bajaniach leży ziarno prawdy? Czy nie warto słuchać na wpół zapomnianych opowieści snutych przed starsze osoby? Oczywiście, ze warto gdyż dzięki temu powstają właśnie takie wyjątkowe tomiki opowieści. Zbór ten sprawia niezwykłą przyjemność nie tylko poprzez sam temat, ale nade wszystko poprzez to w jaki sposób jest pisany. Perełka po jaką wato sięgnąć

Wstęp do opowiadań to spoiler - nie czytajcie przed lekturą jeśli nie chcecie sobie popsuć zabawy... A opowiadania bardzo zróżnicowane, właściwie każde w innej konwencji. Ze dwa czy trzy dość dziwaczne - ale w niczym nie ujmujące kunsztowi literackiemu autora - które nie przypadły mi do gustu. Poza tym: przyjemnie mroczna "Jaśniejąca Piramida", bardzo ciekawy "Wielki powrót", klasyczna ghost story "Radosne dzieci", naprawdę niesamowity "Bystry malec" i niezmiernie pozytywne, zaskakujące "Drzewo życia". Czytałam pomału, po jednym opowiadaniu dziennie i jestem całkiem usatysfakcjonowana. Polecam.

Nie jestem fanem spirytualizmu, który okresami dominował literaturę grozy. Jest coś nieszczerego w usilnym więzieniem opowieści o duchach i demonach w ciasnych pseudonaukowych celach. Idzie za tym z reguły mało satysfakcjonujące zakończenie opowieści, sprowadzające się do: "cóż za dziwny przypadek, świat jest pełen tajemnic, czekających na naukowe odkrycia!". Na szczęście "Igranie z duchami" popada w ten schemat jedynie połowicznie. Znajdują się w tym zbiorze dobrze opowiadania ze zróżnicowaną scenerią. Niestety manieryzmy autora pasują raczej do opowieści detektywistycznych, przez co niezbyt dobrze idzie mu wytwarzanie atmosfery niepokoju. Dialogi są albo zbyt pompatyczne albo zbyt zdystansowane. Nie jest to zła książka, ale też nic co zapadłoby w pamięci na długie lata.

Ciekawa lektura, ale szalenie nierówna. Na dobrą sprawę, trudno mi przypomnieć sobie jakiś zbiorek, który miałby tak wielki rozstrzał i w tematyce, i w poziomie poszczególnych opowiadań. Bo czego tu nie ma? Meksykańskie legendy, wariacje na temat wampirów, klasyczne opowiastki o duchach, shockery, które wywracają całą fabułę dopiero w ostatnim akapicie, groteska itd. Fajnie, ale to sprawia, że więcej jak 7/10 nie dam. Zaczyna się dość niemrawo i zastanawiałem się, skąd ta renoma „Październikowej krainy”. Spodziewałem się czegoś spójnego, podobnych stylistycznie historii z dreszczykiem (wiecie, tak jak u Lovecrafta czy innego Derletha – skrzypiący dom, mrok, bluźniercze plugastwa i hej), a nie mogłem się „wgryźć” w ten klimat, bo co chwila rzucany byłem, gdzie indziej. Ostatecznie jednak natrafiłem na kilka perełek – Kosa, Mały skrytobójca, Zbiegowisko czy Szkielet – i głównie z ich powodu mogę polecić niniejszy zbiór. Reszta nieco wymęczyła – strzelam, że rzeczona pozycja zyskałaby na jakości (choć z wiadomych względów to już niemożliwe 😉), gdyby nieco inaczej dobrać utwory – wszakże nawet zbiorki przygotowane przez iluś autorów bywają bardziej spójne.

Zbiór ośmiu opowiadań o dość zróżnicowanym charakterze: Niektóre trochę niesamowite (np. "Do czytania o zmierzchu"), inne trochę straszne (np. "Dróżnik", "Kopia Matki"), jeszcze inne z pewnym przesłaniem (np. - "Baron na Grogzwig"). Mnie osobiście najbardziej się podobały: "Dróżnik", "Kopia Matki", "Baron na Grogzwig" i "Kapitan Morderca i Układ z diabłem". Ogólnie bardzo ciekawe, dobrze się czyta. Na jeden wieczór.

Pełna treść recenzji wraz z niepublikowanymi wcześniej materiałami związanymi z Jamesem - tylko na blogu Milczenie Liter. https://bit.ly/46k5TPZ *** Jeśli ktoś lubi grzebać w archiwach i zaczytywać się w opowieściach niesamowitych, nie znajdzie chyba lepszej pozycji niż "Opowieści antykwariusza". To mistrzostwo formy, nienachalna erudycja, gra niedopowiedzeniami a także czystej wody talent. Nie tylko literacki, ale przede wszystkim talent do budzenia grozy i stopniowania napięcia. Jest tu 15 opowiadań, z czego minimum 10 to rzeczy dobre/bardzo dobre. Jeden z lepszych zbiorów opowieści niesamowitych, jakie czytałem, a z całą pewnością jeden z najcenniejszych klejnotów w całym katalogu "Biblioteki grozy" wydawnictwa C&T. Jamesowskie opowieści nie zestarzały się ani o jotę. To kunsztownie skonstruowane, nieoczywiste dziełka. Straszyły 100 lat temu, straszą nadal i nie wygląda na to, żeby miało im się to znudzić.

Wendigo i inne upiory to niezwykły zbiór opowiadań, historii pełnych tajemnic, sił natury i tego co zasłyszane w ludowych opowieściach i miejskich legendach. Lubię klasykę literatury grozy właśnie za ten klimat, za to, że jest delikatniejsza niż horror, a jednak może wywołać gęsią skórkę i snuć opowieści pełen niesamowitości. Bohaterowie opowiadań z tego zbioru starają się wszystko tłumaczy racji sobie, jednak bieg wydarzeń sprawia, iż pewnych rzeczy nie można wytłumaczyć inaczej, niż przyznać rację temu co wymyka się racjonalności, a budzi grozę i lęk. Autor też świetnie ukazuje tu Naturę, jej piękno, niesamowitości i ogrom, którym może przytłoczyć człowieka i zmącić jego zmysły. Klimatycznie, polecam.

Przeciętny zbiór opowiadań z dreszczykiem. Jest tu trochę inspiracji Lovecraftem, Poe i pewnie paru innych mistrzów bądź powielające znane już historie. Niemal wszystkie opowiadania są króciutkie i przez to pozostawiają albo niedosyt albo wrażenie ulgi że były takie krótkie. Najlepsze są te najdłuższe - Rakotwórczy kowboj, wiedźmy z underbury i oko innego świata, lecz to ostatnie to po prostu kryminał z lekkim nadprzyrodzonym rysem. Mimo wszystko wg mnie, warto.

„Zapomniana klasyka” Dostałam takie wyzwanie i dlatego sięgnęłam po tę książkę.
Nie jest to do końca mój typ książki, ponieważ jest to dokładnie relacja z podróży morskiej i opis niebezpiecznych przygód jakie spotkały Arthura.
Trudno uwierzyć by coś takiego miało miejsce, niektóre przygody są zaskakujące, ale oddany jest styl dosłownie dziennika prowadzonego na wyprawie.
Całość w dodatku urywa się nagle i nie wiadomo, co się właściciel stało. To jeden z tych lepszych zabiegów, które wyróżnia dla mnie tę książkę.

Biorąc pod uwagę to wszystko jest całkiem niezła, półprostą nie w moim stylu. Jednak jak na powieść klasyczną jest super. Stad ocena 3,25 ⭐️

Czytane jeszcze na jesieni, gdy szukałem czegoś lekkiego, ale grozowego w okolicach Halloween i niemal tradycyjnie spełniło swoją rolę – krótkie, rzeczowe, znane i ograne schematy, które po prostu lubię, trafiło się nawet wywrotowe i „szokujące” zakończenie (to chyba shocker się nazywa w nomenklaturze internetowego fandomu). Trzy historie, Lovecraft na pełnej, mamy wątki kosmiczne, mamy obrzydlistwa i dziwactwa, książka z cyklu klasyczne 6 na 10 – było miło, ale to nic wielkiego. Osobiście najbardziej podeszła mi pierwsza historia, którą zapamiętałem, a to już o czymś świadczy (w przypadku zbiorów opowiadań czy książek w mojej pamięci zostają tylko te „wybrane” – mózg sam sobie dokonuje selekcji 😄), ją polecam najbardziej, spokojnie mogłaby być powielana gdzieś w innych zbiorkach, także różnych autorów.

Drugi przeczytany przeze mnie tom od wydawnictwa C&T opowiadań, które Lovecraft poprawiał i przepisywał na zamówienie. Tym razem inicjatorem była Hazel Heald. Opowiadań jest pięć, czyli więcej niż tych we współpracy z Zealią Bishop, ale są krótsze i cały tomik jest chudszy (140 stron). Również tym razem brak jakiegokolwiek komentarza ze strony wydawcy nt. okoliczności powstawania utworów i ich treści. Aczkolwiek otrzymujemy czarno-białe ilustracje. "Człowiek z kamienia" to opowieść o ludziach zamienionych w kamienne posągi przez zazdrosnego Szalonego Dana, czarownika z niderlandzkiego rodu Von Kauranów. Jest ok. Lepiej wypada "Horror w muzeum". Pewien odkrywca i artysta prezentuje w swoim muzeum woskowe figury istot strasznych i niespotykanych, lecz wyglądających jak prawdziwe. Zdradza, że wydobył z cyklopowych ruin na dalekiej, mroźnej północy pradawną istotę, Rhan-Tegota, którego obudził ofiarami. Jednak słuchacz nie daje wiary tej historii i decyduje się spędzić w muzeum samotnie noc udowadniając tym samym swój brak obaw. Lovecraft umiejętnie zwodzi tu twistami fabularnymi i dodaje sporo z mitologii Cthulhu. Zabierając się za "Skrzydlatą śmierć" spodziewałem się czegoś o potworze typu Cthulhu, rozpościerającym skrzydła, by siać z góry zniszczenie. Tymczasem chodzi o... muchy. Pewien entomolog pragnie dokonać zemsty na koledze po fachu wysyłając mu nieznany gatunek much roznoszących śmiertelną chorobę. Opowiadanie wyszło nawet nieźle. "Z bezmiaru eonów" to z kolei opowieść o mumii. Nikt nie może rozgryźć skąd pochodzi, aczkolwiek zakazane dzieła, jak Czarna Księga, sugerują kustoszowi muzeum związek mumii z zatopionym kontynentem Mu. Tam eony temu niejaki T'yog postanowił stawić czoła potwornemu Ghatanothoi, przemieniającemu ludzi w kamienie. Legenda znana jest wśród pewnych sekt na całym świecie i może nieść niebezpieczne konsekwencje dla osób mających styczność z mumią. Znów udane opowiadanie z mnóstwem odniesień do lovecraftowskiej mitologii. Na koniec "Koszmar na cmentarzu" - opowiadanie już bardziej klasyczne, o pochowanych mężczyznach, u których błędnie rozpoznano zgon. Najsłabsze z całego zbioru. W tomiku Lovecrafta i Heald nie ma fajerwerków, nie ma utworów mogących się zaliczać do najlepszych w karierze samotnika z Providence. Poruszane motywy są bardziej typowe dla ówczesnej literatury grozy. Heald wyraźnie poruszały muzea i afrykańskie kulty. Lovecraft, za wyjątkiem ostatniego opowiadania, doprawił wszystko mocno swoją mitologią dostarczając jej miłośnikom wielu smaczków. Takie 6,5/10.

Jak rzadko poziom opowiadań bardzo wyrównany jeśli chodzi o historie. Trzeba przyznać, że każde zaczynało się może dość nużąco, ale za każdym razem następował po kilku stronach moment, w którym opowiadanie zaczynało rzeczywiście ciekawić i chciało się wiedzieć, co będzie dalej. Styl bardzo specyficzny ze względu na to, że jednak książka pochodzi z XIX-wieku, ale jednocześnie bardzo przyjemny, jeśli chodzi o narrację i prowadzenie opowieści. Również sama groza opowiadań nieco odbiega od grozy, którą zna się teraz. Jest to klasyczny jej rodzaj, bardzo klimatyczny i odpowiadający czasom tworzenia przez autorkę - co jak dla mnie jest plusem opowiadań. Myślę, że na pewno jeszcze sięgnę po jakieś dzieło Elizabeth Gaskell.

Wybór opowiadań Edgara Allana Poe to zawsze cos, co wzbudza zarówno dreszcz pod skórą, jak i niepokój: bo co jeśli...? Co jeśli mi się nie spodoba? Dlatego chyba postanowiłam się z nim zmierzyć, sprawdzić, co i jak. Zmierzyć z monumentalnym wręcz zbiorem, bo w odróżnieniu od współczesnego i dość popularnego wyboru, posiadam wydanie dwutomowe, i dość solidnie tłuściutkie w ilość opowiadań, od tych słabych, przez niezwykłe po takie, które zostaną ze mną w pamięci jeszcze długo (Maska czerwonego moru!) - i o matko, ależ to była... UCZTA. Zdecydowanie, potrzebowałam takiej odskoczni. SPOJLER: Poe NIE PISAŁ jak Stephen King. Zapamiętajcie to! I nie. Nie będę omawiać każdego opowiadania tu zebranego po kolei. Dam za to swoje odczucia zbiorcze, więc będzie bardzo krótko. Zapraszam. https://jesiennaczyta.blogspot.com/2026/02/162026-edgar-allan-poe-opowiadania-tom.html

Wszyscy fani grozy znają “Zew Cthulhu”, “Widmo Nad Innsmouth” czy “Zgrozę W Dunwich”, ale jest cała masa drobniejszych, mniej znaczących opowiadań Lovecrafta, które i tak mają swe miejsce w historii gatunku, no bo to zawsze Lovecraft… Takie właśnie opowiadania, rzadziej publikowane i omawiane, zawiera zbiór C&T “Nienazwane”. Choć żeby było jasne, tutaj też jest wiele dobra, wiele radości dla fana grozy. + Niewątpliwie najważniejszym opowiadaniem w tomie są “Sny W Domu Wiedźmy”, zaliczane - słusznie - do lovecraftowskiego kanonu. Młody student matematyki wprowadza się do starego, zamieszkanego przez. polskich emigrantów (czy jest gdzieś w pobliżu ICE?) domostwa. Budynek cieszy się nieszczególną sławą, kiedyś mieszkała w nim znana czarownica, Keziah Mason wraz se swym obrzydliwym familiarem Brązowym Jenkinem, wielkim szczurem o ludzkiej twarzy. Wiedźmę nawet uwięziono, ale gdy miała grzecznie czekać na proces i spalenie, ni z tego ni z owego znikła bez śladu ze swej celi. Teraz, po stuleciach, student bada zależności między magią a wyższą matematyką, ma bowiem podejrzenia, że właśnie taka kombinacja pozwoliła Keziah pokonać bariery czasu i przestrzeni. Wkrótce młodzieńca zaczynają prześladować koszmarne sny. W ich trakcie odnajduje zamknięte pomieszczenie w domu, w którym - w ramach swych snów - bierze udział w ponurych satanistycznych rytuałach. Ku swemu przerażeniu odkrywa, że mimo że w nocy nie opuszcza swego pokoju, faktycznie bierze udział w jakichś nocnych wędrówkach. Niedługo w sąsiedztwie niknie bez śladu porwane z kołyski niemowlę, w kolejnym koszmarze student widzi, jak dzieciak ma być złożony w ofierze Szatanowi…. Michel Houllebecque (znany fan twórczości Lovecrafta) nazywa “Sny” “nieudanym wielkim opowiadaniem” i to jest dobra ocena. Bo chwilami konstrukcyjnie nie wszystko tu się spina, brak też historii kosmicznego rozmachu największych dzieł Old Genta, niemniej to i tak jest superklasyk, wyróżniający się dusznym, mrocznym klimatem i atmosferą fatalizmu, złego losu wiszącego nad nieszczęsnym studentem. Historia była kilka razy ekranizowana - że wspomnę (mocno zmienioną) “Curse Of The Crimson Altar” (zamiast szpetnej staruchy mamy tutaj piękną Barbarę Steele), włoski film nowelowy Ivana Zuccona “Shunned House” (Sny są jedną tam z opowieści) czy najlepszą adaptację - telewizyjną, zrealizowaną przez Stuarta (Re-Animator) Gordona w ramach seri “mistrzowie grozy”. Ciekawostką dla, zwłaszcza polskich, czytelników będzie też fakt, że znana powieść Grahama Mastetrona “Drapieżcy” to swoisty sequel do “Snów” (poznajemy w nim dalsze losy Keziah Mason i Brown Jenkina). Drugi hicior to “Przyczajona Groza”, jeden z najbardziej pulpowych, przez to przygodowo-energicznych opowiadań w dorobku Lovecrafta. Położony na szczycie Burzowej Góry stary Dom Martensów “jest przedmiotem opowieści o dzikiej, monstrualnej i pełzającej śmierci”; w okolicy giną bez śladu (bądź też znajdowani są pogryzieni i poszarpani na kawałki) samotni wędrowcy, ślady krwi wiodą do ponurego domostwa. Szczególnie niebezpiecznie jest w trakcie letnich burz - błyskawice zdają się nieść ze sobą śmierć. Dzisiejsi fani rozpoznają vibe “amerykańskiego gotyku” spod znaku “Wzgórza Mają Oczy” i innych temu podobnych opowieści. Nic dziwnego, że historia była kilka razy filmowana, żadna jednak z ekranizacji nie zasługuje na zapamiętanie. Filmowy trop wiedzie też do innych opowiadań zbioru. From Beyond to prawie pozbawiona fabuły miniatura, opis doświadczenia laboratoryjnego, w wyniku którego za pomocą użycia specjalnego spektrum (Ultravioletu) oczom badaczy ukazują się otaczające nas na codzień niewidoczne i niewyczuwalne zwykłymi zmysłami okropieństwa. Stuart Gordon, w rok po przebojowym “Re-Animatorze” zamienił je w mocno pulpowy i perwersyjny film, utrzymany w krzykliwej estetyce VHSowej “złotej ery“. Podobnie jest i z tytułowym “Nienazwanym” (Unnamable). Pokój na strychu starego domostwa, w którym zamknięty jest, stanowiący Rodzinny Sekret, potwór…- ta miniaturka grozowa nie tyko została przeniesiona na ekran ale nawet doczekała się kontynuacji! Z filmowych tropów warto jeszcze zwrócić uwagę na “Straszliwego Starca”, bo bardzo przypomina on kinowy przebój Fede Alvareza “Don’t Breathe”. Punkt wyjścia jest taki sam - grupka bandziorów włamuje się do domu zamożnego samotnego staruszka w nadziei na łatwy łup, ale w środku czeka ich naprawdę Twardy Orzech Do Zgryzienia. Wprawdzie film podąża tropem zabójczej sprawności mieszkańca, opowiadanie Lovecrafta ma inny, bardziej weirdowy pomysł, ale efekt końcowy dość podobny. “Za Ścianą Snu” to bardziej sf niż horror. W ciele prostego amerykańskiego górala przebywa kosmiczny byt, który na granicy snu i jawy daje o sobie znać dziwnymi wizjami. “Przemiana Juana Romero” opowiada losy dwu górników w kopalni złota, w której z głębokiej, bezdennej szczeliny wydobywa się rytmiczne bicie/skandowanie. Wśród innych opowiadań warto wspomnieć również również “Koty Ultharu”, takie fantasy w stylu gaimanowskim (prześladowane przez parę upiornych mieszkańców koty biorą srogi odwet), zgrabna makabreska “W Grobowcu” (pewien nadmiernie chytry grabarz zmuszony do spędzenia nocy w tytułowym grobowcu) i dość znany “Hypnos” - (opis narkotycznych podróży bohatera poza granice ludzkiego poznania). Trzy mało istotne kolaboracje z innymi autorami, “Ekshumacja”, “Dwie Czarne Butelki” i “Nocny Ocean” wypadają z pamięci niemal natychmiast po lekturze, więc i nie ma co im za dużo czasu poświęcać. Zdanie podsumowania. “Nienazwane” można nazwać “okruchami ze stołu pańskiego”. Opowiadania w swej większości są mniej znane, mniej ważne w dorobku HPL, to nie one go unieśmiertelniły. Siega po nie najczęściej fan, który po Cthulhu, Dagonie czy Kolorze chcę więcej Old Genta, a jeszcze nie jest na tyle zdesperowany, żeby czytać pastisze Augusta Derletha czy współczesne fanfiki. Dla samych “Snów W Domu Wiedźmy” totalnie warto, a i “Przyczajona Groza” ma prawo się podobać.

Co tu dużo mówić, klasyka gatunku. Jeśli o jakiejś książce można powiedzieć, że ma klimat to właśnie o tej. Chociaż na pozór wytłumaczalne przypadki ujęte w powieściach wydają się być codzienne to balansowanie na pograniczu jawy i snu zostało zostało przedstawione tak jak powinno.

Jako fanka grozy uważam, że warto ją przeczytać. W szczególności do gustu przypadły mi opowiadania: "Lukundu" Edwarda Lucasa White'a, "Sierpniowy upał" Williama F. Harveya oraz "Bury kot" Dorothy Leigh Sayers. Jedynym minusem jest dostępność, ponieważ trzeba polegać na kupieniu jej z drugiej ręki, a nie oszukując się sześćdziesięcioletnia książka raczej nie przyjdzie do nas w dobrym stanie. Ma to jednak pewien niepowtarzalny klimat, gdy podczas deszczowego wieczoru ma się w rękach książkę, która rozpada się w rękach.