O tych, co z kosmosu ... : spór o paleoastronautykę. T. 1-2

Ocena w gwiazdkach odzwierciedla mój sentyment do publikacji, nie zaś wiarygodność treści w niej zawartych. Mam sentyment do tej książki jak i dla innych publikacji autora w moich zbiorach. Część informacji jest mocno, mocno zdezaktualizowana, w końcu jest to książka z 1982 r. Czuć, że autor miał pasję do tworzenia swoich prac, i w epoce ograniczonego dostępu do źródeł udało się wyskrobać sporo informacji. Myślę, że nie będzie spoilerem wskazanie, że niektóre "niewyjaśnione zjawiska" to klasyczne "urban legends," jak choćby historia statku Orang Medaan (nazwę odtwarzam z pamięci więc pisownia może być odmienna),która okazała się humbugiem. Niemniej jednak publikacja wskazuje na mniej znane zjawiska naturalne, jak choćby jet streams i przy odpowiednio sceptycznym podejściu może zachęcić do prawdziwych badań i nauki. Byle tylko nie brać tego, co autor przytacza za prawdę objawioną! Choć p. Zniczowi trzeba przyznać, że najbardziej "nawiedzone" i "szurnięte" teorie i zjawiska przedstawia z dużą dozą sceptycyzmu. Ogólnie - ciekawostka, ale nic ponad to.

Wzięta z bookcrossingu książka z dawnych lat, z czasów bezinternecia, gdy nie było różnych Discovery science. Dla ówczesnych nastolatków - pewnie bardzo ciekawa, ja w zasadzie przekartkowałem zatrzymując uwagę przy mitach stworzycielskich dawnych plemion. Aha: mam wyjątkowo zmutowane wydanie "z czkawką" - trzykrotnie powtórzone są niektóre strony z rycinami. Naprawdę - cyrk, jak kiedyś wydawano książki.

Jedna z kilku książek które, w dzieciństwie, ukształtowały moje zainteresowania na przyszłość... Sam fakt że pamiętam o niej (i jej okładce) po ponad 35 latach świadczy, że w latach 80-tych ta pozycja była wyjątkowa i, sądzę, że pozostała taka do dzisiaj.

Moja ocena tyczy się bardziej pisarza,niż książki,ponieważ książka choć wybitna,lecz zupełnie nie aktualna.w latach 70-tych poprzedniego stulecia w istocie powalała swą wnikliwością,i szerokimi horyzontami,niestety w konfrontacji ze stanem dzisiejszej nauki mocno się zestarzała tak np. nie ma w niej informacji o czarnej materii,ani o ciemnej energii -stanowiących ok.95% masy ,całego wszechświata,nieaktualne są informacje dotyczące cząstek elementarnych,których ilość i poziom zbadania bardzo się zmieniły.Naturalnie w niczym nie ujmuje to wielkości pisarza,po prostu opisywał świat takim,jakim się jawił w latach siedemdziesiątych XX w.Jako popularyzator wiedzy o wszechświecie Hoimar von Ditfurth ,bez wątpienia należy do wielkich pisarzy,co do tego nie ma wątpliwości ,wielki szacunek i ukłon należy mu się bez wątpienia.Moja ocena -Pisarz-10,książka na chwilę obecną-6.

Przegląd badań porównawczych, analiz, interpretacji, teorii archeologów, badaczy, dziennikarzy tak ze świata zachodniego jak i bloku wschodniego n.t. cywilizacji z otchłani czasów, potencjalnych kontaktów ludzkości z przybyszami z innych planet, interesujących powtarzalnych motywów wypełniających różne mitologie, raportów pilotów i specjalnych komisji wojskowych... Mnóstwo danych zebranych, zanalizowanych i opisanych przy użyciu przepięknej polszczyzny przez znanego polsko-żydowskiego dziennikarza i pisarza, Arnolda Mostowicza. Książka prezentuje stan wiedzy i interpretacji faktów sprzed roku 1984. Choć kilka z poruszonych tez zostało już obalonych, wiele z postawionych pytań do tej pory nie znalazło sensownej odpowiedzi. Niezwykłą zaletą książki jest krytyczny i niefanatyczny stosunek autora do prezentowanych treści. Da się odczuć sporą dozę sympatii wobec teorii Danikena czy Bergiera, niemniej jednak Mostowicz dba o właściwe uzasadnianie swojego stanowiska i niejednokrotnie wskazuje na słabe punkty tez lub teorii, które sam przytacza. Oby wszyscy zajmujący się tą problematyką przejawiali podobny poziom szacunku tak wobec inteligencji czytelnika, jak i argumentów swoich adwersarzy.

Takie opowieści…. Ta recenzja będzie miała charakter historyczny. Odwołamy się do dawnych czasów i spróbujemy skonfrontować je z dzisiejszymi. Dziś o „Opowieściach biblijnych” Zenona Kosidowskiego…. Do tej książki wróciłam po…. blisko pół wieku. Jako nastolatka, wraz z innymi wówczas spragnionymi wiedzy, wchłanialiśmy jak przysłowiowa gąbka, wszystko, co napisał Kosidowski. Ach, szalone lata sześćdziesiąte i siedemdziesiąte… Książka ukazała się po raz pierwszy w 1963 roku i od razu zrobiła furorę. We wszystkich kręgach. Zwolennicy rozczytywali się w wyjaśnianiu plag egipskich. Przeciwnicy krytykowali za … krytykę Biblii. Bo Biblia jest nie do czytania, nie do szukania taniej sensacji, ale do wierzenia w nią, w to, co zawiera. Jako że też kiedyś młoda byłam, wiem, że to, co zakazane jest najlepsze. Jeśli więc ksiądz na lekcji religii, (nie, to wówczas nie były jeszcze lekcje, to była katecheza w salkach przy kościołach) grzmiał, że Kosidowski kala wiarę, to młody człowiek, nawet nie znający Kartezjusza1, szukał odpowiedzi na liczne nurtujące go pytania. Bo młody człowiek bunt ma w naturze. (kolejna taka afera w moim otoczeniu wybuchła po serii „antyreligijnych” książek Dana Browna, ksiądz uczący w szkole zakazał czytania „herezji”). Po roku 1980 i paru innych, nieżyjący już Kosidowski idealnie wpisał się w schemat pisarza komunistycznego. Po pierwsze występował przeciwko nauce Kościoła Katolickiego. Po drugie pisał o Biblii w czasach, kiedy panował socjalizm. Mało tego, pozwolono mu drukować książki na tematy religijne. Po trzecie – jego utwory przetłumaczono na język rosyjski i wydano w ZSRR! No tak, ostatni argument przeważa. Kto miał kontakt z ZSRR – wrogiem wszystkiego. Maryla Rodowicz też. W związku z tym, że w osobie pisarza odkryto wroga klasowego, zapomniano o nim. Dopiero po wielu latach zaczęto przyglądać się jego pisarstwu. Zauważono, że utwory nie powstały w wyniku prowadzenia własnych badań np. archeologicznych. Pisarz po prostu zbierał wieści ze świata, czytał innych i tworzył oparte na tekstach źródłowych opowieści. Bibliografię zawsze starannie podawał. Czy miał rację? Nie wiem. Jedni twierdzą, że tak. Inni – nie. Ci drudzy nadal uważają go za antykościelnego komunistę niszczącego prestiż Biblii. W każdym razie jego książki do dziś nie doczekały się osobnych artykułów w Wikipedii. A szkoda, bo w pamięci czytelników w wieku senioralnym, te książki nadal są obecne. „Opowieści biblijne”, czytane po wielu, wielu latach ciągle są przyjemne. Proste, czytelne streszczenia biblijnych ksiąg i napisane równie prosty językiem komentarze sprawiły, iż czytałam ponownie tę książkę z przyjemnością. Nie wywołała u mnie emocji, jak przed laty, bo już ją znałam. Czy dzisiejszy młody czytelnik da się ponieść owym emocjom? Postanowiłam swój egzemplarz przekazać właśnie zaczytanemu nastolatkowi …. Pożyjemy, zobaczymy….

Wielki zasób informacji naukowych, czyta się ciężko, zwłaszcza pierwsze rozdziały - bo autor zadał sobie trud dokumentowania zamieszczonych informacji. To tyle jeśli chodzi o warsztat - co do treści ciekawe spojrzenie na ewolucję, oczywiście inne od obecnych trendów, widzę po skrajnych opiniach, że albo książka jest super, albo autor jest idiotą - ja umieszczam się w grupie zadowolonych, zresztą wystarczy poczytać jak odbierany był Darwin po 1859 r. w Europie, jak ktoś śledzi rozwój paleoantropologii, co chwilę mamy nowe niesamowite odkrycia, naukowcy prześcigają się by udowodnić, że to z poprzedniego roku jest błędne i tak trwa ta opera mydlana... Na zachowawczy odbiór książki niewątpliwie wpływa to, że autor nie kryje się z zachwytem nad światem hinduizmu, jak wiadomo, nie ma racji, bo co innego napisane jest w Biblii, polecam wyrobić sobie własne zdanie

Książka, którą mam od dzieciństwa i zabrałam ją do siebie, do mieszkania, jako dorosły człowiek (czyli już dawno temu). Bardzo przyjemnie napisana, z humorem wyjaśniająca ciekawe sprawy. Dziś już nie wszystko jest aktualne, można dowiedzieć się więcej i szybciej. Ale poczucie humoru i piękne obrazki Edwarda Lutczyna, były przyjemnością samą w sobie. I dobrą decyzja, żeby książkę przeczytać po latach.

Z jakiś powodów, pomimo podobnego sposobu pisania "Na początku był wodór" jest książką dużo łatwiejszą w odbiorze niż "Duch nie spadł z nieba". Może jest odrobinę bardziej przegadana. Również ze wzgledu na większy poziom mojej wiedzy na temat neuronauk i etologii niż fizyki, więcej widziałam " błędów" wynikających z faktu, że nauki te od lat 70 ruszyły mocno do przodu. Jednak pomimo wszystko argumentacja głównej tezy o ewolucji mózgu jako narządu myślenia wciąż utrzymuje dużo sensu. Wywód ten jest jednak bardzo długi i mózg się przy nim płaszczy. Zrozumienia nabiera się dopiero na ostatnich 100 stronach książki. To czy warto to już kwestia indywidualnych przekonań.

Zapewne książka jest mocno przeterminowana w kontekście przedstawionych badań, nie mniej - potrafi zaciekawić. Jest napisana w dość ciężkim stylu przez co myślę, że wiele osób może znużyć bądź zmęczyć. Ja czytałam ją dosyć długo, po rozdziale gdy miałam adekwatny do takich historii nastrój. Myślę, że to najlepsze rozwiązanie. Dużym plusem jest naprawdę rzetelne przedstawienie wielu "paranormalnych" zagadnień, ciekawie dobrane przypadki, które naprawdę potrafią zszokować i dużo faktów naukowych popartych badaniami. Podoba mi się również duża obiektywność aktora. Reasumując - książka dedykowana na pewno dla entuzjastów tychże zagadnień, jednak nie wątpię, że zaciekawi nawet takich laików jak ja :)

Lata 90-te to ostatnia dekada przed wkroczeniem ludzkości w nowe Millenium. Ten piękny i specyficzny okres czasu, to nie tylko moda na bycie zbuntowanym nastolatkiem, pogrążonym we własnym świecie, zagubionym człowiekiem. To nie tylko długie godziny spędzone na graniu we Flippery przy osiedlowych kioskach czy zbieranie kolorowych naklejek z gum do żucia i wsypywanie sobie do budzi tony oranżadki w proszku, przeznaczonej raczej do przyrządzania z wodą. To również okres wysypu, jak „grzyby po deszczu”, różnej gamy filmów z gatunku i podgatunków pośród niego, o fantastyczno-naukowej tematyce - ze składową proroczej wizji, namaszczeniem swego rodzaju prekognicji czegoś nadchodzącego i nieuchronnego: z nadchodzącą apokalipsą końca świata, i ewentualną adaptacją takiego ,,końca" do formy przedstawienia życia po takiej apokalipsie. A wszystko, co, do takiego ruchu w materii gatunku kinematografii doprowadziło, zaczęło się od pojawienia się w eterze kultury popularnej jednego z najważniejszych filmów dekady lat 90-tych, "Terminator 2: Dzień Sądu" z Arnoldem Schwarzeneggerem i Lindą Hamilton w rolach głównych. Sequel filmu Jamesa Camerona, który debiutując w 1984 roku od razu zyskuje aprobatę krytyków i przede wszystkim miłośników kina z ogólnej gałęzi fantasy, którzy po serii filmów, takich jak "Indiana Jones: Poszukiwacze zaginionej Arki (1981)", czy "Obcy. Ósmy pasażer Nostromo (1979)" lub "trylogia Gwiezdnych Wojen (1977-83)", zapragnęli chłonąć więcej i więcej, rzeczywiście okazał się strzałem w dziesiątkę. Mówi się, że "Dzień Sądu" - szczególnie gdy hordy głodnych fantastyczno-naukowej rozrywki nerdów zdołało obejrzeć film, odpowiednio go omówić i zanalizować - już jakiś czas po premierze wiele wskazywało na to, że był on o wiele lepszy, staranniej i płynniej skomponowany, nawet bardziej przełomowy w wielu aspektach kinematografii, od swojego poprzednika, tak naprawdę pierwowzoru: i jako pojedynczy, zwykły film, i jako jeden obrazów z cyklu Terminatora. Ów sequel, za którego reżyserię ponownie odpowiadał James Cameron, to aż nadto specyficzna, pełna paradoksów podróży w czasie produkcja. Dzieło to naznaczyło i wprowadziło światowe społeczeństwo w kolejne 10 lat, które miały zakończyć się nastaniem jak przewidywali ,,sekciarze”: albo końca świata albo wspaniałych chwil poprzetykanych tą niezmierzoną cudowną idyllą cywilizacyjnego dobrobytu. Cybernetyczni zabójcy wysyłani w przeszłość przez niezwykle potężne samoświadome zbiorowe jestestwo, tworzące rój inteligentnych mechanicznych zabójców o niesłychanych możliwościach bojowych. A wszystko tylko dla jednego celu: podtrzymać przez ,,rój" swoje istnienie i zabić jedynego człowieka, który teraz w przyszłości mógłby owemu roju inteligencji, Skynetowi, zagrozić wymazaniem jego ,,ostatecznej dominacji” nad człowiekiem w rzeczywistości, w której to on Skynet jest bytem naczelnym, absolutnym. Mimo wielu wad konstrukcyjnych fabuły obrazu związanych z zapętlonym motywem podróży w czasie, ba, z samym ,,psuciem czasu” w ogóle, oraz naginaniem płynności funkcjonowania Wszechświata pod każdym względem w wyniku takich ,,wycieczek w Czasie", "Dzień Sądu" okazał się filmem kompletnym z gatunku tak specyficznego nurtu fantastycznego, któremu, jak na początek lat 90-tych, w których miał on swoją premierę, niczego nie brakowało. A wizjonersko tu zastosowane wizualizacje graficzne, wydajność efektów dostosowujących się do środowiska obrazu filmu i go śledzącego, szybki, w odpowiednich miejscach filmu tnący i przyspieszający go montaż, tak aby w odpowiedniej ,,stagnacji” fabuły dzieła znalazło się miejsce na linię dramatu zazębioną wokół postaci Sary Connor i jej syna Johna, okazały się niezwykłą zaletą, o niezwykłej mocy, dla "Terminatora 2", oraz przepustką dzieła i jego twórców do hollywoodzkiego dreamlandu. A co by było, gdyby coś takiego, co uogólniając miało miejsce w "Dniu Sądu", wydarzyło się nie tylko na ekranach kin, lecz w normalnej, zajętej przez byt ludzki, rzeczywistości, i to w bardziej nieprzewidywalnym, opłakanym w skutkach stylu? Sequel "Terminatora", możliwe że nie powstał jako prosty, schematyczny i flagowy środek, dla ,,pogłaskania” spragnionych fantastycznych popkulturowych ,,chleba i igrzysk” entuzjastów, i zaspokojenia ich olbrzymiego głodu rozrywki, który im się udziela i zdaje się nigdy nie gasnąć. Jego drugim znaczącym celem, który wynika z głębszego podejścia do tego, co jako film przedstawia, jaki koncept zawiera i jakie wartości przesyła, jest przekazywanie ludziom – jako ogółowi Cywilizacji – swego rodzaju przestrogi, uwagi, pouczenia wobec tego, jak cienka granica dzieli globalny organizm ludzki od chęci ulepszenia świata, czy transhumanistycznego ulepszenia człowieka do realnej ,,zabawy w Boga", gdzie – nieważne czy na polu zbiorowości, czy na tkance dokonań jednostki – wszystko zaczyna ulegać odwróceniu, destabilizacji i, w nawiązaniu do pewnego fenomenu popkultury, przejścia na Ciemną Stronę Mocy. "Terminator 2: Dzień Sądu" miał postraszyć i nauczyć Cywilizację Ziemian, niedługo wchodzącą w nowe tysiąclecie, że nowe technologie i zarzewie dla nauk pojawią się, i to na pewno, a to jak je wykorzystamy, i czy stworzymy w końcu ,,samoświadomego" robota, cyborga, czy androida naśladującego swym konstruktem sylwetkę człowieka, zależy od nas samych. Bo widowisko, które przygotował dla nas James Cameron, i wypuścił w eter kin w 1991 roku, ujmując to w tym bardziej refleksyjnym i metafizycznym polu rozważań, zrealizowało ono swe zamierzenia bardzo dobrze. Bez zająknięcia wytłuściło odważną, dychotomiczną m.in. do serii filmów "Podróż do przyszłości" interpretację i adaptację nurtu ,,podróży w czasie”, które w kulturze masowej istnieją od dziesiątek lat. Na samym filmie, "Terminator 2" się nie kończy. Produkcja ma swoją adaptację książkową, której należy się dosadniej przyjrzeć, jako rozszerzeniu scenariusza obraz kinowego, jednakże na nim do końca niebazującego. Szok, postrach, panika, początkowo również niedowierzanie, ale i typowo geekowska radocha i zakłopotanie. Tak wyglądały moje reakcje na wieść o tym, że sequel "Terminatora" z 1984 roku doczekał się swojej książki. Jeszcze dziwniej, jeszcze bardziej odrębnie czułem się, gdy z dozą zaangażowania wprawionego entuzjasty popkultury i poświęcającego się swej pasji czytelnika, przysiadłem do owej nowelizacji, i z strony na stronę, od początku aż do końca tytułu, oddałem się klimatowi i specyfice pozycji, pogrążając się w lekturze na dobre. Po pierwszych kilkunastu stronach ,,upowieściowienia” sequela - choć bardziej bym powiedział, że beletrystyka przyjmuje znamiona rozwiniętego pisarsko scenariusza - autorstwa Randalla Frakesa, wprawiony w Uniwersum Terminatora czytelnik powinien być mocno zadowolony. I w takim spektrum emocjonalnych reakcji znalazłem się i ja, reagując na powieść jak najbardziej na plus, jednakże nie aż tak wylewnie czy ekspresyjnie w stylu ,,hulajdusza". Beletrystyka ta zdecydowanie przeznaczona jest dla widzów i wnikliwych fanów, którzy widzieli "Dzień Sądu" nieraz, znają film od ujęcia do ujęcia, a najlepiej, jakby byli świeżo po jego seansie. Dużą część pierwszej części powieści poświęca się post-apokaliptycznej, zdeptanej przez Skynet przyszłości: jest to kilkadziesiąt stron niezwykle realnych, barwnych, porażających faktem przelania realizmu z filmu na nowelizację opisów rzeczywistości - do czego należy zaliczyć nastroje i nastawienie członków Ruchu Oporu i ,,zwyczajnych" ludzi do obecnej sytuacji, w której ,,ludzkie ogryzki i ochłapy apokalipsy” się znajdują. Ten zabieg, ta mocna choć czasami zbyt dosadna i szczegółowa, a co za tym idzie i gubiąca się, uwypuklona rzeczywistość – to wszystko wkręca w czytelniku solidną śrubę, zaskakując go aż miło skalą takich wydatnych kreacji skynetowskiej spalonej na czarny gęsty popiół przyszłości. Przykładowo, albo tłumacz wydania, którego stałem się posiadaczem, albo sam autor w oryginalnym języku powieści to wprowadził, Terminator określany jest tu jako ,,Terminator endoszkieletowy" bądź ,,wysokiej technologii kostucha przychodząca po duszę człowieka". Co istotne, i nie można o tym nie wspomnieć na łamach recenzji nowelizacji, trzeba przyznać autorowi, czy wydawnictwu i ichniejszemu tłumaczowi, iż bardzo ciekawie prezentują się w tej formie całej treści "Dnia Sądu" takowe ,,słowne zaskoczenia”; jest to namacalną główną cechą każdej ,,powieści po filmie" – bez względu na pierwowzór, który ona, na macierz literacką, zmienia. Dla geeka i entuzjasty Terminatora i, tak dynamicznej, podobnej gałęzi tematycznej z świata fantastyki naukowej, zawsze będzie to wyjątkowym dla ,,fanowskiego serducha” smaczkiem, rozszerzeniem, czy dodatkiem, który o wiele bardziej pogłębi znajomość Uniwersum. A mamy tu multum tejże sposobności, elementów: od podania, jak na tacy dla fana – czego w filmie nie doświadczymy: począwszy od całego procesu funkcjonowania i budowy od skali mikro do makro modelu T-1000 a.k.a. ,,policjant Austin”, przez wątek Milesa Dysona, drugoplanowej, lecz ,,pośrednio-istotnej" postaci, naukowca pracującego nad pewnym elementem obwodu elektronicznego i zespołu procesorów, zdobytych z niezwykłej wysoko zaawansowanej sztucznej kończyny jakiegoś mechanizmu wiele lat temu odnalezionego, co poskutkuje w przyszłości stworzeniem Skynetu, a skończywszy na nakreślaniu wyglądu i odbioru poszczególnych scen z punktu widzenia określonych postaci, np. scena dramatyczno-dynamiczna w szpitalu w Pesadero w Kalifornii, gdzie starli się po raz pierwszy T-1000 z T-800, została rozpisana z pozycji widzenia tej sytuacji przez Sarę Connor a.k.a. ,,pacjentkę nr 82”. Randall Frakes nie jest nader znanym autorem; to nie Alan Dean Foster, czy Jason Fry, którzy w ,,zabiegach nowelizacyjnych” odnajdują się dość dobrze. Frakes ofiarował społeczności fanów coś specjalnie dla nich – coś, co z punktu widzenia funkcjonowania tego literackiego bytu, jako płynnej powieści, nie ma tego konkretnego zastosowania i przeznaczenia. Po przeczytaniu "Dnia Sądu" osoba niezaznajomiona z Uniwersum Terminatora będzie w konsternacji i w kropce. Cóż, tytuł ten, to coś tylko dla fanów ,,książki po filmie”, dla geeków szanujących ten rodzaj kina, tą wizję Jamesa Camerona czy dla entuzjastów gustujących w rolach aktorskich Arnolda Schwarzeneggera bądź Lindy Hamilton. Beletrystyczny sequel "Terminatora" finiszuje w stylu filmu, nic bardziej szczególnego, jednak dla fanów ,,cybernetycznego killera" znajdzie się tu coś naprawdę bardzo, ale to bardzo wytwornego, okalającego dość znacznie i utrzymującego w ciągłym rytmie ich typ zainteresowań.

Interesujący zbiór nowel filmowych. Niestety dość nierówny - "O bi, o ba" i "Wojna światów" są znakomite, "Golem" wyraźnie słabszy, a "Ucięta głowa czarownicy" to zwykły bełkot artystyczny. Nie miałem okazji obejrzeć żadnego z filmów, które nakręcono na podstawie tych opowiadań, więc trudno mi ocenić, czy swoją główną rolę - podstawy dla scenariuszy filmowych - spełniają dobrze, ale same w sobie, jako ponura, antyutopijna i groteskowa literatura SF, z całą pewnością stanowią ciekawą pozycję.

Bardzo rzetelna pozycja o tematyce niezidentyfikowanych obiektów latających. Autor obiektywnie podejmuje się opisania obeserwacji obiektów latających oraz wydarzeń z tym związanych, porwań przez obcych, relacji światków, okaleczeń zwierząt oraz działań rządu w celu dezinformacji opinii publicznej. Na początku lektura jest dość ciężka, ponieważ autor wręcz bombarduje nas ilością dokumentów, dat oraz nazwisk, lecz uważam to za niezbędne, ponieważ książka podchodzi do tematu poważnie i w pewnym stopniu próbuje nam wyjaśnić, że jesteśmy odwiedzani (i nie tylko odwiedzani!) przez pozaziemskie cywilizacje, a jak powszechnie wiadomo - każda teoria musi być poparta sensownymi badaniami, a każda teza - argumentami. Jeśli ktoś interesuje się tematyką niezidentyfikowanych obiektów latających oraz kontaktów z obcymi cywilizacjami różnego stopnia - warto przeczytać.

Świetna książka. Serio. Nie spodziewałem się ani trochę, wręcz się śmiałem, kiedy znalazłem ją na półce w bibliotece w dziale dziecięcym. Ale po przeczytaniu, z czystym sercem mogę polecić ten tytuł wszystkim choć trochę zainteresowanym dinozaurami, ich historią. Książka jest fabularnym przedstawieniem roku z życia jednej przedstawicielki utahraptorów. Nie spodziewałem się, że książka o dinozaurach spowoduje niejednokrotnie, że się zasmucę, ale i uśmiechnę. Naprawdę polecam.

Książka Iana Wilsona jest próbą rzetelnego i wieloaspektowego spojrzenia na tajemnicę życia po śmierci. Praca sytuuje się w kontekście odkryć i hipotez Raymonda Moody'ego, który w 1975 r. opublikował swoje słynne "Life after life". Temat doświadczeń NDE stał się wówczas niezwykle frapujący i modny. Do dziś zresztą trudno wyjaśnić ów fenomen. Wilson analizuje starożytne wierzenia, teorię reinkarnacji, doświadczenia mistyków. Dużo uwagi poświęca tzw. regresji hipnotycznej. Badając rozmaite przeżycia i świadectwa, zachowuje zdroworozsądkowy dystans, by w konkluzji nie wykluczyć przypuszczenia, że jednak "coś" po śmierci jest. Osobiście mam poważne wątpliwości w tej sprawie, choć niegdyś byłem skłonny wierzyć w pozagrobową egzystencję. Doświadczenia NDE są faktem, ale ich metafizyczna interpretacja ma słabsze podstawy niż naukowa (vide: projekt AWARE). Wilsonowi bliżej do tej drugiej (z pewną dozą otwartości na pierwszą). Nawiasem mówiąc Ian Wilson, znacznie bardziej niż z niniejszej publikacji, znany jest z bestsellera o Całunie Turyńskim. I pewnie po tę książkę lepiej sięgnąć najpierw, jeśli kogoś ciekawi dorobek autora.

Są na świecie rzeczy, które w tradycyjny/ racjonalny sposób wyjaśnić niełatwo ... Kogóż z nas nie pociągają różnego rodzaju sekrety i tajemnice, czy też zjawiska niezwykłe, a nawet niesamowite...? Szczególnie zaś te, które tak naprawdę nigdy do końca nie zostały wyjaśnione. Mimo, iż wszelkiej maści znawcy co i rusz prezentują nowe ich rozwiązania, ponoć (tym razem) te "jedynie słuszne". Choć, oczywiście, na ogół tylko ich własnym zdaniem ... O wielu takich zdarzeniach poczytamy w niniejszej książce. Nie mogło więc w niej zabraknąć tematyki UFO. Od dawien dawna bowiem spore rzesze ludzi interesują się latającymi obiektami, których pochodzenie owiane jest tajemnicą, i niełatwo je określić. Pojawiają się więc rozmaite spekulacje. Czy na ten przykład - są to maszyny przedstawicieli innych kosmicznych ras, co pewien czas doglądający Ziemi i jej mieszkańców ? Czy też może "produkty" prastarej cywilizacji, która (ponoć) od lat "ukrywa się"/ funcjonuje wewnątrz naszej planety, i wcale nie jest zainteresowana nawiązaniem bliższego kontaktu z ...nami ? Teoretycznie za tym drugim aspektem przemawiałaby kwestia, że na Ziemi jest kilka szczególnych miejsc, gdzie owe "statki kosmiczne", chętnie i popularnie nazywane "UFO" - pojawiają się znacznie częściej, niż gdziekolwiek indziej... Znajdziemy tu też rozdział poświęcony gigantom. Któż z nas nie słyszał, że kiedyś po naszej planecie chodzili prawdziwi olbrzymi ?... Starożytne pisma w przeróżny sposób tłumaczą ich pochodzenie. Np. w Biblii przeważa teza, iż były to dzieci ziemskich kobiet z ...przybyszami z nieba/kosmosu. Ale oprócz mitów z wielu zakątków świata - co jakiś czas znajdywane są też grobowce/ szczątki owych gigantów sugerujące, że w (dalekiej) przeszłości "coś mogło być na rzeczy". Jednak ta tematyka jest niezbyt chętnie rozwijana przez tak zwaną "oficjalną naukę"... W książce tej poczytamy także o przeróżnych miejscach, które cieszą się "złą sławą", i których po prostu tak naprawdę lepiej jest unikać. Gdyż "negatywna" energia, mająca tam swoje siedlisko, osobom, powiedzmy - "postronnym, nieobeznanym z tematem" - może sprawić sporo (głównie psycho- fizycznych) problemów... Są także inne, niekonwencjonalne i ciekawe tematy. Pewnie każdy znajdzie jakiś interesujący dla siebie. Wierzyć we wszystko nie trzeba, ale poczytać i zapoznać się - warto...

"Listy z Ziemi" stanowią podwaliny współcześniejszych dzieł literackich wysuwających potężne argumenty przeciwko absurdom i niebezpieczeństwom religijnym. Mark Twain w humorystyczny sposób obnaża zniekształcone indoktrynacją logiczne, racjonalne podejście osób wierzących. Prowokuje do myślenia, nie stosując ataku wprost, a poprzez komedię uśmiechem drążącą tunel ku prawdzie. Zachęca do przeformowania odpowiedzi na pytania egzystencjalne.

Żył sobie człowiek potwornie okaleczony mòzgowym porażeniem dziecięcym. Ledwo chodził. Bardzo niewyraźnie mòwił. Słabo widział. PRL ani III RP nie dały Mu szansy. Zmarł w przytułku. Co po Nim zostało? Ta jedna książka. Spaceopera może dla nieco młodszego czytelnika ale kreślona z rozmachem i niosąca ciepłe przesłanie humanistyczne. Odległa od chłodnej technokratycznej prozy lema. "Gwiezdne szczenię" prosiło się o kontynuację - niestety nigdy nie nastąpiła..

Mniej więcej półtorej dekady temu, a więc jeszcze w dobie księgarskiej posuchy, udana spółka autorska Michał Heller (ksiądz-kosmolog) i Józef Życiński (filozof, późniejszy biskup tarnowski) przyswajali polskim czytelnikom nowe trendy zachodniej nauki i filozofii. Relacje opatrywali pełnym komentarzem własnym. Kto chciał – i potrafił – mógł sobie, bodaj wewnętrznie polemizować zarówno z intelektualnymi nowinkami, jak i z ich krytyczną oprawą. To była uczta! Między innymi w taki właśnie sposób przeniknęła do naszej świadomości socjobiologia. Później jej prekursora, biologa E.Wilsona wydawało się u nas w tłumaczeniach, naturalnie bez żadnych komentarzy, ba, nawet bez kompletnej, biograficznej noty. A potem przyszła moda na Dawkinsa i wszyscy zapomnieli o Wilsonie. Kiedy po przeczytaniu „O naturze ludzkiej” Wilsona wróciłam do „Dylematów ewolucji” Hellera i Życińskiego, dopiero zdumiałam się srodze, z jaką to delikatnością obeszli się dwaj filozofowie chrześcijańscy ze stekiem socjobiologicznych bredni. Zaraz też zachciało mi się bardziej bezpardonowej odprawy dla Wilsona i jego wyznawców. Sama dziedzina, gdyby próbować ja ugryźć od strony nazwy, da się rozłożyć od biedy na dwie nauki: biologię i socjologię. Byłaby więc biologią społeczeństw lub socjologią życia, ale doświadczenie uczy, że pożytek z tak prostackich, semantycznych analiz nie jest większy niż z podziału przysłowiowej dzidy bojowej na zadzidzie, przeddzidzie i dzidę właściwą. Pożytek z socjobiologii jest podobny. Jako nauka tłumaczy ona wszystko, a więc w zasadzie – nic. Jest po prostu od lat ponad dwudziestu jedną z dobrze prosperujących naukowych sekt . Ma swego guru (nawet niejednego, między innymi Richarda Dawkinsa od „samolubnych genów”). Żąda bezwzględnego podporządkowania się swym prymitywnym regułom, skutecznie pierze mózgi wywabiając z nich wszelkie wątpliwości. I jak wszystkie sekty ma do zaoferowania przede wszystkim jedno. Błogi spokój płynący z przerzucenia decyzji na autorytety. E.Wilson zaczerpnął swe genialnie proste koncepcje z macierzystej dziedziny, entomologii. Jak niegdyś La Mettrie swego „Człowieka-Maszynę” pod wpływem oszołomienia inżynierskiego, tak Wilson stworzył człowieka na obraz i podobieństwo pszczoły, wilka, szympansa, czy dowolnego społecznego zwierzęcia. Kiedy Maeterlinck pisał swą słynną książkę o pszczołach zarzucano mu, że antropomorfizuje, pragnąc wspaniały umysł ludzki wtłoczyć w pszczelą główkę, niewiele większą niż główka od szpilki. Kiedy etolog Jane Goodall nadawała obserwowanym przez siebie szympansom imiona, pouczano ją, że przywiązywanie ludzkich emocji do zwierząt może mieć zgubny wpływ na wyniki badań. „Zwierzęcy” stosunek do ludzi bywa równie pożądany, co ludzki stosunek do zwierząt. To jest na pozór zupełnie zrozumiałe. Biologiczna baza człowieka, jego ciało łącznie z mózgiem wydaje się działać w strefie dostępnej terminom biologii. Od biedy można więc powiedzieć, że człowiek jest też, między innymi, zwierzęciem lub, co zręczniejsze, że zachował sporo zwierzęcych cech. Głoszenie, że jest tylko zwierzęciem, zdeterminowanym przez geny, niezdolnym do przekroczenia swego biologicznego wyposażenia, beznadziejnie uwikłanym w instynkty, pozbawionym wolnej woli i co najwyżej tresowalnym, to już poznawcze chuligaństwo. Próba sprowadzenia języka do kilku elementarnych przerywników. Socjobiolodzy, zapatrzeni w zaczerpnięte z biochemii kombinacje czterech sekwencji DNA: guaninę, cytozynę, adeninę i uracyl, są jak pisarze zapatrzeni w cztery litery. Z takiego zawężenia może wyniknąć tylko literacka bądź naukowa pornografia. Dość tej propagandy, czas na przykłady, którymi można sypać jak z rękawa, bowiem książki Wilsona to kopalnie aforyzmów. „Umysł ludzki jest urządzeniem, które służy przetrwaniu i reprodukcji”. Pięknie powiedziane, tyle że niezbyt ściśle. Nawet nie wszyscy neurochirurdzy, grzebiący na co dzień pod ludzkimi czaszkami, przystaną na utożsamienie umysłu z mózgiem, a cóż dopiero rzesze psychologów i psychiatrów. Zatem, jeśli nawet mózg jest narzędziem ewolucji, to na pewno nie jest nim umysł, w każdym razie nic na to nie wskazuje. Robiąc swoje wielkie sprzątanie z pomocą „brzytwy Wilsona” autor „The Insect Societies” radzi nam także pozbyć się mrzonek o nieśmiertelnej duszy, której pojęcie jest „nienaukowe”. „Kusząca jest myśl, że w głębi mózgu żyje dusza...” – czytamy. Nic z tego jednak, dobrzy ludzie, więc dajcie sobie wreszcie spokój – taka jest wymowa dalszego ciągu, którego nawet nie warto przytaczać. Pozbywszy się nareszcie od wieków tylko plączącego się pod nogami problemu duszy, przypuszcza wreszcie Wilson atak na naszą ambicję: „Traktować myśli, barwy (?) wzniosłe uczucia, jako coś innego niż przedmiot biologii, to mierzyć zbyt nisko.” Ta figura retoryczna, po prostu rzuca nas na kolana. W konsekwencji okazuje się, że przetrwaniu i rozmnażaniu służą także instytucje społeczne i wszelka w ogóle działalność ludzka, na czele z twórczością, a więc: prawo, religia, sztuka, a nawet nauka. To są wyłącznie rozmaite strategie rozpowszechniania genów. Aż się prosi, żeby skwitować to austriackie gadanie jednym z modnych amerykanizmów. Oops! Kto kiedy widział ludzkie osobniki rozpowszechniające swe geny w sądzie, muzeum, sali wykładowej, czy nie daj Boże w kościele? Na tak prostackie zarzuty ma jednak socjobiologia subtelną gamę nowych instrumentów polemicznych. Tam, gdzie nie wypada rozsiewać genów, przedstawiciele gatunku homo sapiens rozpowszechniają tzw. „memy”, zastępcze „geny myślowe”. O ile jednak prawdziwe geny do przetrwania i ekspansji potrzebują żywego białka, o tyle memom wystarcza papier i farba drukarska, fala radiowa (a zarazem telewizyjna) czy zwykły gaduła obdarzony donośnym głosem. Zatem znów białko! I krąg się zamyka. Geny spuszczają memy jak charty ze smyczy, aby przy ich pomocy dobierać sobie co lepsze geny na wspólników, a co gorsze – niszczyć po drodze. Właśnie po to nasze geny piszą nami wiersze, przemówienia, symfonie i teorie naukowe. Czy to wszystko nie jest genialnie proste? Ktoś się zakochał, żeby miał go kto drapać po plecach. Ktoś napisał symfonię, bo burczało mu w brzuchu. Ktoś za kogoś oddał życie, bo go uwierał kołnierzyk. Socjobiologia to jedno z odkryć takiego mniej więcej rodzaju. Podobnie jak one - napędzana wiarą, że skomplikowane zjawiska musza dać się wytłumaczyć w prosty sposób. Tak właśnie działa ten nad podziw mocny bastion redukcjonizmu. Cóż, koncepcja podobna do wielu innych scjentystycznych straszydeł z minionych epok. Dodajmy, koncepcja bardzo literacka. Bo socjobiologia to po prostu satyra - przydługa i nie rymowana bajka wg Ezopa czy La Fontaine’a. Przypowieść nie biorąca sobie za cel niczego, prócz utarcia nosa istocie ludzkiej, która lubi się wynosić ponad inne stworzenia. Można nie lubić takiej zabawy, a przy tym ją rozumieć, a nawet doceniać. Trzeba jednak wiedzieć, że to tylko zabawa. Sam Wilson pozwala sobie w pewnym momencie na uchylenie błazeńskiej maski, pisząc wprost: „socjobiolodzy rozpatrują człowieka, patrząc nań jak gdyby przez odwrócony teleskop(...) w tymczasowym pomniejszeniu.” Przychodzimy znikąd, jesteśmy nikim, zmierzamy donikąd. Tak mniej więcej rozwiązuje odwieczny ludzki dylemat Edward O.Wilson, ojciec socjobiologii. Rozbrajająco szczerze. „Ludzie jak mrówki, krowy jak boże krówki...”. Czy nie tak widziała ziemię babina w samolocie z wierszyka Tuwima? Rzecz w tym, że jej się to wszystko tylko śniło. A nas kto teraz obudzi z koszmarnego snu?

Omawiana książka jest bardzo ciekawa, ponieważ niby nie jest niczym niezwykłym autor wszak nie jest wybitnym pisarzem. Ale jednak biorąc pod uwagę jej przekaz opowiadający w skrócie o potędze ludzkiego umysłu. Oczywiście nie jest to nic odkrywczego, ale polecam przeczytać i samemu ocenić czy warto.