Historia powszechna Starożytność

Nie jestem znawczynią książek historycznych. Historyk ze mnie żaden, niemniej, nowożytność chyba od zawsze była moją ulubioną epoką historyczną, dlatego z polecenia mojego nauczyciela historii z liceum, sięgnęłam po nią. Sama nigdy nie zdecydowałabym się na przeczytanie książki naukowej, lecz kiedy została mi ona włożona w ręce, nie miałam wyboru. Powieści historyczne, które nie są fikcją historyczną, od zawsze wydawały mi się nudne, ba, one po prostu były nudne. Setki stron wypełnione suchymi faktami i datami niczym w najgorszym szkolnym podręczniku. Ten przypadek był inny. Autor podzielił książkę na rozdziały, co pozwoliło mu stopniowo wtajemniczać czytelnika w nowożytność. Ponadto, rozdziały łączą się ze sobą, poprzez wspominanie wcześniejszych informacji na kolejnych stronach. Efekt tego jest taki, że wiedza, którą udało nam się zdobyć, nie umyka nam z głowy tak szybko. Jest to zdecydowanie najlepsza książka historyczna(naukowa) po jaką kiedykolwiek sięgnęłam. Polecam ją każdemu, kto choć trochę zainteresowany jest historią.

Spełnia zadanie - zbiera i w przystępny sposób opisuje ważniejsze fakty z długiego wieku XIX. Jako synteza jest świetna, ale jeśli chcemy zapoznać się dobrze z tematem albo nauczyć na egzamin to polecam raczej Historię Powszechną XIX wieku księdza Żywczyńskiego.

Podręcznik akademicki, czyli jakby nie patrzeć trudny do oceny. Zwłaszcza, że bardzo obszerny i traktujący o okresie historycznym niezwykle długim i obfitującym w wiele ciekawych wydarzeń, które miały bezpośredni wpływ na obecny kształt świata. Według mnie miejscami przydałoby się więcej, a miejscami mniej informacji, natomiast w wielu miejscach książka Antoniego Czubińskiego ma mocno politycznie niepoprawny charakter. Autor nie wzbrania się bowiem przed krytyką dawnych systemów politycznych, ale jednocześnie w wielu momentach zwraca uwagę na hipokryzję tak zwanego świata zachodniego.

Podręcznik Szymańskiego przeczytałem pierwszy raz w całości bodaj w 2012 roku. Jest to pozycja niezbędna dla każdego historyka, kompendium jego warsztatu. Choć kiedyś treści te wydawały się często nowe, a niektóre trudno było przyswoić, dziś wszystko wydaje się klarowne. W gruncie rzeczy każda osoba, chcąca napisać pracę historyczną powinna choć raz przeczytać tę książkę, by zdać sobie sprawę, przed jakim zadaniem jest postawiona i nie być dyletantem w tej dziedzinie. Według mnie warto mieć ją na półce i nie należy bać się zawartego w niej trudnego słownictwa. Rozdziałów nie będę przywoływał, ponieważ zrobił to ktoś przede mną. Dodam co najwyżej, że każda z sekcji posiada wskazówki bibliograficzne, na których oparł się autor i do których odsyła po szersze informacje. Jest to praca wybitna, kopalnia wiedzy, której nie da się przyswoić za jednym razem, dlatego warto do niej wracać.

Historia Anglii w jednym tomie to książka przeznaczona nawet dla tych czytelników, którzy nie muszą mieć podstawowej wiedzy na temat tego kraju. Opowieść zaczyna się już w głębokiej starożytności; autor omawia każdą z epok przez pryzmat rzeczy dla nich charakterystycznych, osób które ją kształtowały oraz wydarzeń, które odcisnęły swoje piętno na dziejach Anglii. Napisana w bardzo przystępny sposób, skupia się na tym, co najważniejsze – w zasadzie nie ma tam elementów zbędnych, co zresztą trudno byłoby zmieścić przy objętości zaledwie nieco ponad 400 stron. Choć nie jestem wielkim entuzjastą kompendiów historycznych, tę książkę czytało mi się zaskakująco dobrze, głównie dzięki płynnej narracji pozbawionej niepotrzebnych dygresji. Szczególnie interesujące są rozdziały dotyczące dawnych epok, które zostały napisane z dużą swobodą i jasnością. Opisując czasy bardziej współczesne, można jednak odczuć, że książka powstała w otoczeniu marksistowskim – wątki z okresu po drugiej wojnie światowej skupiają się głównie na historii ruchu robotniczego, strajkach i działalności związków zawodowych. Wydaje się, że wcześniejsze okresy zostały opisane znacznie lepiej, z większą równowagą i głębią. Mimo tych zastrzeżeń, książka jest świetnym uzupełnieniem wiedzy – szczególnie dla osób, które chcą sobie uporządkować lub odświeżyć wiadomości poświęcone historii Anglii i Wysp Brytyjskich. Polecam ją wszystkim, którzy szukają klarownego i zwięzłego wprowadzenia do dziejów tego kraju.

Znakomite kompendium historii Polski w okresie między 1914 a 1945 rokiem! Pierwszą ogromną zaletą jest fachowość Autora, który jako specjalista w dziedzinie historii gospodarczej należycie eksponuje zagadnienia ekonomiczne, które w podręcznikach zwykle są - niesłusznie - marginalizowane. Drugim plusem jest znakomity język narracji, który sprawia, że całość świetnie się czyta. Pewnym mankamentem jest duża ilość skrótów różnych partii politycznych i organizacji, które występują w takim natężeniu, że nieraz trudno jest się połapać, o co w istocie chodzi. Z całą jednak pewnością można tę książkę polecić wszystkim zainteresowanym dziejami Polski. Zwłaszcza w tak tragicznych okresach jak obie wojny światowe. Tomasz Babnis

Spośród wszystkich wydanych w Polsce i napisanych przez polskich autorów, miernych podręczników do historii powszechnej średniowiecza nie ma żadnego w którym opisano by mentalność i życie codzienne ludzi wieków średnich. Książka Strzelczyka nie jest rzecz jasna podręcznikiem akademickim - jest to książka napisana dla ambitnych licealistów, jest to jednak jedyna polska praca z gatunku historia powszechna średniowiecza która próbuje przybliżyć życie codzienne ludzi średniowiecza, poprzez omawianie takich zagadnień jak antropologia i demografia ludzi wieków średnich, podanie elementarnych wiadomości o kulturze materialnej i klimacie oraz omówienie średniowiecznych wspólnot komunikacyjnych takich jak np. dwór, miasto i wieś.

Książkę wypożyczyłem na olimpiadę historyczną i zachwyciłem się absolutnie. Jest napisana naprawdę dobrym językiem, czyta się gładko a ilość wiedzy tam zawartej przerosła moje oczekiwania. Stanowczo lepsza od SPQR. Jeśli ktoś chcę poznać genezę i funkcjonowanie imperium romanum - oto książka dla ciebie.

Bardzo dobry podręcznik do historii Rosji, zarówno dla osób obeznanych z tematem, jak i początkujących. Książka jest autorstwa dwóch historyków: Ludwika Bazylowa i Pawła Wieczorkiewicza. Okres od początków historii plemion zamieszkujących tereny współczesnych państw Europy Wschodniej oraz początków państwowości ruskiej aż do rewolucji październikowej jest autorstwa (nieżyjącego już) Ludwika Bazylowa, specjalisty od historii Rosji. Natomiast okres od objęcia władzy przez bolszewików do rozpadu ZSRR jest autorstwa (również już nieżyjącego) wybitnego sowietologa Pawła Wieczorkiewicza. Na tym książka się kończy, albowiem według opinii Pawła Wieczorkiewicza obecne wydarzenia dotyczące Federacji Rosyjskiej są zbyt świeże i nacechowane politycznymi emocjami, aby móc je obiektywnie naukowo opisać i ocenić. Czytając książkę, można zwrócić uwagę na to, że okres od plemion słowiańskich i początków państwowości ruskiej do początku XIX wieku jest zawarty w mniej więcej 200 stronach, podczas gdy cała książka liczy ponad 600. Przez ten okres przechodzi się dosyć szybko, ale mimo to jest on dobrze opisany dzięki dużej ilości treści. Książka zaczyna zwalniać tempo natomiast od XIX wieku, a więc chyba Ludwik Bazylow uważał, że ten okres zasługuje na największą uwagę. Ciężko się dziwić, bo wiek XIX i początek XX wieku były bardzo burzliwe w historii Rosji. Od wojny z Napoleonem, przez próby liberalnych reform ustroju pańszczyźnianego i samego samowładztwa, narodzin organizacji rewolucyjnych oraz związanych z nimi późniejszych działań terrorystycznych o charakterze politycznym, aż po pierwszą wojnę światową i upadek caratu w wyniku rewolucji lutowej, a następnie upadek rządu tymczasowego w wyniku rewolucji październikowej (zamachu październikowego). Dosyć obszernie opisany jest też 70-letni okres panowania komunistów, autorstwa Pawła Wieczorkiewicza. Ta część stanowi głównie historię polityczną ZSRR, ale zawiera również podrozdziały dotyczące sytuacji ekonomiczno-społecznej ojczyzny socjalizmu.

Jeden z lepszych podręczników historii, jakie miałem okazję przeczytać. Przedstawia opisywany okres w sposób dostatecznie szczegółowy oraz przejrzysty. Bardzo spodobało mi się również opisywanie historii niektórych regionów w ujęciu ogólnym dla całego okresu powojennego - co znacznie pomaga w osiągnięciu klarowności.

Pocztów królów polskich nie brakuje, ale mogę spokojnie powiedzieć, że ten Marka Urbańskiego przypadł mi do gustu. Trafiłam na niego przez przypadek i kupiłam. Nie żałuję. Jak to w takich publikacjach bywa, w "Poczcie królów i książąt polskich" możemy znaleźć krótkie biografie naszych władców. Co warto zauważyć, nie tylko tych uwiecznionych przez Jana Matejkę. Bardzo krótkie biografie, nie zawierające szerokiego spojrzenia na czasy, charakter, politykę, ale dosyć konkretne. Autor nie zalicza się na szczęście do ludzi, którzy mają zwyczaj idealizowania królów polskich. Bardzo doceniam. Osobiście uważam, że Polska dobrych królów to miała z dwóch i takie "szkolne" i patriotyczne spojrzenie mnie wyjątkowo drażni. Książka napisana jest przemyślanie i z inteligentnym, stonowanym poczuciem humoru. Ogólnie jest dobrze. Na minus zapisuję długość (za krótka!) i wszystkie braki z niej wynikające, np. nie opisywanie realiów. A może raczej na odwrót, nieważne. Jakieś bardzo wybitne to to nie jest, ale czyta się dobrze. Polecam.

Może nie wprowadzenie do historii jako takiej, lecz bardziej "wprowadzenie do historii wg Jerzego Topolskiego". W zwięzły i przystępny sposób autor przedstawia podstawowe definicje i zarys metod, poruszając wiele zaawansowanych kwestii, w tym dyskusyjnych. Skupia się na swojej opinii mówiąc do czytelnika, lecz czyni to w sposób nienachalny. Prowadząc ciekawą narrację, unika odstraszenia czytelnika fachowymi terminami, wręcz przeciwnie, popycha go do lektury "jeszcze jednego akapitu". Co się szczególnie chwali, podstawowe metody obrazuje na konkretnych przykładach, czego często brakuje w innych "wstępach". Zdecydowanie najlepszy wybór z przeróżnych skryptów i tytułów "vedemecum historyka".

Książka typowo naukowa, raczej nie do czytania dla przyjemności. Nie mniej jednak opracowana jest bardzo dobrze. Obszerne i dość szczegółowe opisy wydarzeń oraz załączone oryginalne teksty dokumentów czynią ją bardzo dobrym i wiarygodnym źródłem informacji.

Wobec postaci Maksymiliana Robespierre'a trudno przejść obojętnie, dla jednych krwawy tyran, dla innych niezłomny i nieskazitelny obrońca pokrzywdzonych. Stąd większość dostępnych w języku polskim biografii zajmuje dość zdecydowane stanowisko za lub przeciw „Nieprzekupnemu” (jak nazywano Robespierre'a). Jako przykład służyć może najbardziej chyba rozpowszechniona praca J. Baszkiewicza „Robespierre” z 1976 r., w której Autor sympatyzuje z bohaterem, stara się uzasadnić jego postępowanie oraz wytłumaczyć zastosowanie terroru. Cóż, monografia ta powstała w epoce PRL-u... Skądinąd to pozycja wartościowa, szeroko i systematycznie naświetlająca przebieg rewolucji francuskiej, zbyt jednak przy tym sucha i skupiona wyłącznie na wydarzeniach politycznych. Przykładowo, życiu Robespierre'a przed początkiem rewolucji poświęcono zaledwie kilka stron. R. Scurr przeciwnie, starając się zachować obiektywizm badacza, ukazuje jednak okrucieństwo zaprowadzonego przez Robespierra systemu i ostatecznie nie jest w stanie przejść wobec tej kwestii obojętnie (jest to zresztą w pełni zrozumiałe). Wskazuje też niekoniecznie korzystne cechy charakteru bohatera, z uwidaczniającą się coraz wyraźniej manią prześladowczą, ocierającą się wręcz o zaburzenia psychiczne (obsesyjne doszukiwanie się wszechobecnych wrogów rewolucji, niezdolność do jakiegokolwiek kompromisu, trudności w kontaktach międzyludzkich). Korzysta przy tym z wielu relacji osób znających dobrze „Nieprzekupnego”, przyznając zresztą, iż część z nich powstała w znacznym oddaleniu czasowym i nie zawsze musi być w pełni wiarygodna w odniesieniu do wszystkich szczegółów. Autorka stara się ukazać portret psychologiczny Robespierre'a, sporo miejsca poświęca kolejom jego losów przed 1789 r., a także z trudem uchwytnym okruchom życia osobistego. Wypełnia w ten sposób istotną lukę występującą we wspomnianej wyżej biografii pióra J. Baszkiewicza. Słabo wypada natomiast u R. Scurr naświetlenie tła ogólnego, czyli przyczyn oraz przebiegu rewolucji francuskiej. Autorka czyni to w sposób skrótowy, wybiórczy i chaotyczny. Osoba niezorientowana w temacie nieuchronnie pogubi się w natłoku szybko następujących po sobie, dramatycznych wydarzeń czy zmiennych jak w kalejdoskopie układach klubów i stronnictw politycznych. Tym bardziej, że trafiają się omyłki i niekonsekwencje (zwłaszcza chronologiczne). W przypadku postaci takiej jak Robespierre, który osobiście utożsamiał się z rewolucją i dosłownie żył (a w końcu zginął) za jej sprawą, to poważny mankament. Praca z całą pewnością warta lektury, w ciekawy sposób oświetla bardzo kontrowersyjną postać w dziejach Francji i świata, podaje liczne, intrygujące szczegóły, wymaga jednak pewnego przygotowania i wiedzy na temat wydarzeń epoki

Vademecum archeologii ziem polskich. Fajna książka która podsumowuje stan naszej wiedzy na temat szeroko rozumianej archeologii ziem polskich. Napisana kilkanaście lat teamu ale ciągle aktualna gdyż stan wiedzy poszerza się raczej wolniej niż szybciej. Książka jest kompendium poświęconym nie tylko odkryciom, badaniom ale też badaczom, którzy przyłożyli niebagatelną rolę by lepiej zrozumieć jakie są nasze początki. To co było szczególnie ciekowe to różne hipotezy badawcze stawiane przez badaczy, opisy szczególnie zasłużonych miejsc dla archeologii (np. Wawel, Ostrów Lednicki, Góra Ślęża). Zwłaszcza części dotyczące Góry Ślęży były interesujące – z uwagi na moje dolnośląskie zainteresowania.

Ciekawa książka. Miesza się tu historia alternatywna z prawdziwą, ale autor nie daje się ponosić żadnym mitom czy pseudo nauce. On używa różnych dostępnych rozwiązań, tam gdzie nie ma jasno określonego wyjaśnienia co do danej sytuacji. Każdy rozdział naszpikowany jest ciekawostkami, polubiłem zwłaszcza rozdział o katach. Źródeł również jest dużo i nie są one bynajmniej wątpliwej wiarygodności. Duża ilość grafik, także liczy się jako duży plus. Większość książek historycznych pomija ten, według mnie, ważny aspekt opowiadania o historii. Same słowa budzą czasem poczucie, że opisywane sytuacje to fikcja, coś niemożliwego w realnym świecie. A takie obrazy, zdjęcia czy skany dokumentów pokazują wyraźnie jak to wszystko wyglądało, sprowadzają nas na ziemię i pomagają naszej wyobraźni.

Najlepsze mity greckie jakie znam. Podane w formie baśni napisanych pieknym jezykiem, są łatwo przyswajalne i od razu zapamiętywane. Nadają się także dla dzieci. Oczywiście szersze będą mity Graves'a, ale nie każdy aż tak się interesuje. Dziwne, że szkolną lekturą jest nudny Parandowski a nie właśnie Markowska. Ale on napisał Niebo w płomieniach... za PRL, kiedy obowiązywał światopogląd materialistyczny. Czy obowiazuje nadal?

Naprawdę cenna poznawczo pozycja traktująca o wojnie z Zakonem Krzyżackim, której kulminacyjnym momentem była słynna Bitwa pod Grunwaldem. Książka to dobrze napisana, szczegółowa, tłumacząca rozmaite konteksty i starająca się zdroworozsądkowo trzymać ziemi na odcinku faktów, interpretacji danych źródłowych. To po prostu kawał dobrej historycznej roboty. Z minusów pozycja lekko zalatuje latami w których powstawała i była wydana co widać w niegroźnej czołobitności względem wkładu braci Moskali w działaniach na odcinkach wszelakich, niemniej mając tego świadomość, i biorąc to w nawias, naprawdę można się tutaj pożywić. Polecam.

Drugi tom nie odbiega stylem od pierwszego. Stąd jeszcze wyrazistsze stają się wady. Miało być o królowych, a dużo, zbyt dużo o królach. Zachwiane proporcje. Postać trzeba wyławiać z tła. Skupienie się na bohaterkach, albo skróciłoby książkę, albo zmusiło autora do wnikliwszej kwerendy. Jeszcze więcej powtórzeń - podczas lektury miałem wrażenie, że nikt nie czytał tej książki z należytą uwagę przed oddaniem do druku. 4. Autor opisuje kobiety bardzo drętwo, bez uczucia, bez wrażliwości. Tak jakby opisywał figury woskowe, a nie wielkie osoby z naszej historii.

Książka opowiada historie rodziny Borgiów, która rządziła Watykanen i prowadziła wojny na Pólwyspie Apenińskim na przełomie XV I XVI wieku. Książka zawiera opis głównych wydarzeń z zycia tej rodziny (na tyle, na ile można było je odtworzyć) oraz syntezę opinii rożnych historyków. Autor także na końcu książki zdobywa się na własną ocenę opisywanych postaci. Minusem tej książki jest pokazanie wydarzeń bez zarysowania szerszego tła historycznego, przez co wielość opisywanych historii powoduje, że bez wiedzy historycznej na temat ówczesnego Pólwyspu Apeninskiego (wtedy na miejscu obecnych Włoch istniały różne księtwa/państewka) książkę czyta się ciężko. Mimo wszystko duży szacunek dla autora za pracę nad researchem i podsumowanie wydarzeń z zycia Borgiów w jednej książce.