Odraza

Opowieść o młodej kobiecie z zubożałej rodziny, do której zaczyna zalecać się bogaty ziemianin. Ona nie żywi do niego uczucia, jednak wszyscy wokół są bardzo przychylni temu związkowi. Nelli czuje się coraz bardziej osaczona, nie chce tych zalotów, jednak wskutek nieszczęśliwej śmierci ojca, pod naciskiem matki zgadza się na ślub. To historia nieszczęśliwego małżeństwa, żony uwięzionej i osaczonej miłością i męża który ja pies oczekuje chociaż najmniejszy oznak ciepła z jej strony.

Historia którą da się zmieścić w jednym zdaniu, jednak Laszlo Nemeth robi z niej powolne arcydzieło, nawarstwia, zagęszcza, trzyma w napięciu, mistrzowsko maluje pełny obraz tej sytuacji z wszelkimi niuansami i kipiącymi emocjami.

Wszystko poznajemy z perspektywy głównej bohaterki, jesteśmy w jej głowie, niemal namacalnie doświadczamy pączkującej w niej odrazy do męża, która wzrasta jak spiętrzona fala by zalać i opanować ją całą.
„Czy ciocia wie co to jest miłość? To ze strony wulgarniejszej istoty pragnienie połknięcia drugiej, po dokładnym oślinieniu jej” to zdanie doskonale obrazuje jej odczucia.
Szkoda mi jej było i rozumiałam jej miotanie się w tym małżeństwie na siłę, które było jedynym wyjściem dla kobiety bez majątku w tych czasach ,a jedocześnie jej zachowanie -pogarda dla człowieka który chce ją uszczęśliwić, kapryśność, nieumiejętność pokochania własnego dziecka - budziły niechęć. Autor mistrzowsko balansował te odczucia.

Węgierski pisanie w najlepszym wydaniu- powoli, z uwagą na każdy szczegół, z głębią psychologiczną.

Opowieść o młodej kobiecie z zubożałej rodziny, do której zaczyna zalecać się bogaty ziemianin. Ona nie żywi do niego uczucia, jednak wszyscy wokół są bardzo przychylni temu związkowi. Nelli czuje się coraz bardziej osaczona, nie chce tych zalotów, jednak wskutek nieszczęśliwej śmierci ojca, pod naciskiem matki zgadza się na ślub. To historia nieszczęśliwego małżeństwa,...

„Gdyby brzmienie głosu i wyraz twarzy naprawdę modły odzwierciedlać stan duszy, to owa pokojówka, ostatnia kobieta, której się jeszcze mogłam uchwycić, wyczytałaby z moich rysów błagalny krzyk, portier nie wyszedłby z taką znudzoną miną, a Sanyi wzdrygnąłby się z przerażenia zamiast rozglądać się po dawno oczekiwanym miejscu spełnienia swych pragnień jak po sympatycznej restauracji. Nic takiego się jednak nie stało. Człowiek nosi na twarzy własną przeszłość, przyzwyczajenie i wewnętrzną dyscyplinę. Z tego co się we mnie rozgrywało, ci ludzie spostrzegli najwyżej niezręczny ruch albo spłoszone spojrzenie i albo nie zwrócili na to uwagi.”

Jak opisać arcydzieło? Słowa bledną i truchleją, gdy próbuję się ich uchwycić, by ukazać Wam złożoność, język i piękno kolejnej próbki literatury węgierskiej.

Pierwszym zaskoczeniem był fakt, że Nemeth urodził się w 1901 jako wnuk zamożnych chłopów i przede wszystkim uważał siebie za lekarza, a nie pisarza. Czytając każdą stronę „Odrazy” trudno wyobrazić sobie, że Nemeth był kimkolwiek innym niż pisarzem. Drugi zaskakujący mnie fakt dotyczył tego, że zazwyczaj, gdy czytam dzieła powstałe w I połowie XX wieku pisane przez mężczyzn, to rzadko widzę głęboki, psychologiczny portret kobiety, a tutaj Nemeth wszedł w psychikę kobiety i ukazał jej tak liczne aspekty oraz skomplikowane emocje, że aż trudno uwierzyć w trakcie lektury, że nie napisała jej kobieta.

Choć główną tematyką powieści Nemetha są problemy wsi węgierskiej, to „Odraza” plasuje się w jego twórczości jako jego najbardziej znana powieść psychologiczna. Główna bohaterka to córka zubożałych ziemian, która z powodu śmierci jednego z członków rodziny musi poprzez zamążpójście uratować swój dobytek. Autor przenosi nas w piekło niedopasowania, ukazuje od najgłębszej podszewki pogardę, jaką można żywić wobec mężczyzny, którego się nie kocha, ale toleruje ze względu na dobro ogółu. Odważnie ukazuje też matkę, której trudno pokochać nawet własne dzieło. Być może będą fragmenty, które wywołają w czytelniku antypatię wobec głównej bohaterki, ale to tym bardziej dowodzi talentu literackiego autora, który z ogromnym rozmachem opisuje psychologiczne zmagania bohaterki z rzeczywistością, do której ją przymuszono.

„Odraza” to dojrzała językowo powieść, która nieustannie skrywa katastrofę. To opowieść o tym, że każdy z nas ma prawo do życia na własnych warunkach i do własnej przestrzeni, to silny głos o samostanowieniu i granicach, jakie powinna stawiać kobieta, kiedy nie chce być dotykana, rozpieszczana i manipulowana emocjonalnie przez pozornie wiernego męża. „Odraza” to też powieść o tym, jak system i sytuacja finansowa potrafią uwięzić w klatce. Obcowanie z tą książką to niebywałe przeżycie, pełne emocji, westchnień, która wybrzmiewają niczym hymn o sile kobiet.

Chyba nie dziwi fakt, że zamówiłam już wszystkie inne książki autora? :) Razem z „Odrazą” powinno się czytać też „Grzech” i „Litość”, które już czekają w kolejce. Literatura węgierska jest ostatnio najbliższa memu sercu i trudno ją przebić. Co jeszcze mi polecicie z tej strony literackiego uniwersum?

„Gdyby brzmienie głosu i wyraz twarzy naprawdę modły odzwierciedlać stan duszy, to owa pokojówka, ostatnia kobieta, której się jeszcze mogłam uchwycić, wyczytałaby z moich rysów błagalny krzyk, portier nie wyszedłby z taką znudzoną miną, a Sanyi wzdrygnąłby się z przerażenia zamiast rozglądać się po dawno oczekiwanym miejscu spełnienia swych pragnień jak po sympatycznej...

Zejście do piekła niedobranego związku. Poruszające, głębokie, prawdziwe. Świetne literacko, nieznany mi wcześniej autor barwnie jak Balzac czy Flaubert opisuje potrzask wiejskiego domostwa, w jakim znalazła się inteligentna i wrażliwa kobieta z temperamentem. No i jej niby fajny mąż, który kocha ją tak bardzo, że ma się ochotę go udusić... Wspaniałe, polecam!

Zejście do piekła niedobranego związku. Poruszające, głębokie, prawdziwe. Świetne literacko, nieznany mi wcześniej autor barwnie jak Balzac czy Flaubert opisuje potrzask wiejskiego domostwa, w jakim znalazła się inteligentna i wrażliwa kobieta z temperamentem. No i jej niby fajny mąż, który kocha ją tak bardzo, że ma się ochotę go udusić... Wspaniałe, polecam!

Czytając "Odrazę" (podobnie jak "Żałobę") miałam cały czas poczucie, że obuję z wielką literaturą. Nemeth z laserową precyzją potrafi wniknąć w głąb pogmatwanej, skomplikowanej psychiki, która dławi się swym cierpieniem i złością , a jednak wciąż pragnie poczucia wolności i życia na swoich warunkach. I choć bohaterka jest dla mnie odstręczającą osobowością , to Nemeth sprawia, że rozumiejąc ją jestem w stanie współprzeżywać jej emocje. W tej książce fabularnie dzieje się niewiele, ale emocje są bardzo silne a nastrój psychologicznej grozy cały czas antycypuje nieuchronna katastrofę.

Czytając "Odrazę" (podobnie jak "Żałobę") miałam cały czas poczucie, że obuję z wielką literaturą. Nemeth z laserową precyzją potrafi wniknąć w głąb pogmatwanej, skomplikowanej psychiki, która dławi się swym cierpieniem i złością , a jednak wciąż pragnie poczucia wolności i życia na swoich warunkach. I choć bohaterka jest dla mnie odstręczającą osobowością , to Nemeth...

Bardzo dobry portret psychologiczny.

Bardzo dobry portret psychologiczny.

Sfrustrowane, podłe i nieszczęśliwe żony powstają przez głupich mężów. Nieśmiało przypominam, że działa to także w drugą stronę. Warto pomyśleć o tym czego oczekujemy, wcześniej, przed podjęciem decyzji o wspólnym życiu.

Sfrustrowane, podłe i nieszczęśliwe żony powstają przez głupich mężów. Nieśmiało przypominam, że działa to także w drugą stronę. Warto pomyśleć o tym czego oczekujemy, wcześniej, przed podjęciem decyzji o wspólnym życiu.

To jedna z książek, które wstrząsnęły mną w dziewczęcej jeszcze młodości. Odłożona na półkę czekała bez mala 40 lat, abym ponownie wzięła ją do ręki i...przepadła na trzy dni dla innych domowych zajęć. Nie straciła nic ze swej mocy poruszania emocjami, umysłem i wyobraźnią. To potrafią uczynić tylko genialne lektury. Mimo iż ludzka kondycja, czyli takze moja, jest tak mizerna - żałosna, groteskowa-warto się starać utrzymać na powierzchni, chronić swoją wolność i prawo do osobności. Tak czyniła Nelli, bohaterka powieści, choć w tej walce nie uniknęła ran i blizn. Należy tu oddać cześć (nie przesadzam!) autorowi, Lászlò Némethowi, za piękny język oraz tłumaczce, Camilli Mondral, która stworzyła z autorem-mężczyzną idealny związek, niekoniecznie małżeński.

To jedna z książek, które wstrząsnęły mną w dziewczęcej jeszcze młodości. Odłożona na półkę czekała bez mala 40 lat, abym ponownie wzięła ją do ręki i...przepadła na trzy dni dla innych domowych zajęć. Nie straciła nic ze swej mocy poruszania emocjami, umysłem i wyobraźnią. To potrafią uczynić tylko genialne lektury. Mimo iż ludzka kondycja, czyli takze moja, jest tak...

O takiej sytuacji marzy wiele dziewczyn - ona wyniosła i chłodna, on zakochany do szaleństwa, cały skupiony na tym, by ona była szczęśliwa. I tak zaczyna się ta książka. W jej opisie znalazła się, wprowadzająca moim zdaniem w błąd, informacja, że jest to książka o trudnej miłości. Ale to nieprawda, bo mówi ona o tym, że każdy z nas potrzebuje przestrzeni do życia, że zadusić się można czyjąś głupią i nietolerancyjną miłością, że kobieta nie jest lalką, którą można się bawić, dotykać, używać, kiedy tylko jej mężczyźnie przychodzi do głowy, że chciałybyśmy o czymś same decydować i jeśli ktoś kupi nam drogie meble bez naszej konsultacji, to niekoniecznie może nas tym uszczęśliwić, że trudno patrzy się na to, jak druga osoba demoluje materialne podstawy naszego życia, że związek z idiotą jest jedną z najgorszych rzeczy, które mogą spotkać kobietę, że tak jak każdy potrzebuje ona trochę samotności, nie może być bez reszty podporządkowana mężowi i rodzinie. O tym ona jest. Choć niektórym może się zdawać, że jest o zimnej suce, która... (nie napiszę dalej, bo mi oznaczą tę opinię jako spoiler).

O takiej sytuacji marzy wiele dziewczyn - ona wyniosła i chłodna, on zakochany do szaleństwa, cały skupiony na tym, by ona była szczęśliwa. I tak zaczyna się ta książka. W jej opisie znalazła się, wprowadzająca moim zdaniem w błąd, informacja, że jest to książka o trudnej miłości. Ale to nieprawda, bo mówi ona o tym, że każdy z nas potrzebuje przestrzeni do życia, że...

Nigdy nie interesowała mnie literatura kobieca. Pierwszym skojarzeniem były dla mnie harlekiny, wątłe romansidła dla rozmarzonych nastolatek lub niespełnionych kurek domowych i tym podobne - czyli sztandarowy stereotyp.
Z tym większym zaciekawieniem sięgnęłam po tę książkę, no bo jak to, proza kobieca napisana przez mężczyznę?
Zaskoczyłam się mile lekturą, książka świetnie skonstruowana, fabuła choć na pierwszy rzut oka "oklepana" (kobieta, która musi wyjść za mąż za mężczyznę, którego nie chce) wciągnęła mnie, a zakończenie było zaskakujące i mocno dyskusyjne co do sprawiedliwości/pozytywności/czy żyli długo i szczęśliwie itp.
Momentami powieść dłuży się i dłuży, ale mimo to duży plus i oklaski dla autora za stworzenie tak zagmatwanego, ale kompletnego obrazu psychologicznego bohaterki.
Kto by pomyślał, że mężczyzna potrafi tak bardzo wczuć się w punkt widzenia kobiety (to zdanie chyba kwalifikuje się pod delikatny szowinizm :)
Powieść jest również mocno postępowa jak na swoje czasy.
Czapki z głów!

Nigdy nie interesowała mnie literatura kobieca. Pierwszym skojarzeniem były dla mnie harlekiny, wątłe romansidła dla rozmarzonych nastolatek lub niespełnionych kurek domowych i tym podobne - czyli sztandarowy stereotyp.
Z tym większym zaciekawieniem sięgnęłam po tę książkę, no bo jak to, proza kobieca napisana przez mężczyznę?
Zaskoczyłam się mile lekturą, książka świetnie...

Książka z gatunku tych niełatwych, zmuszających do analizy zachowań bohaterów wciąż na nowo,nie dająca o sobie zapomnieć.
Doskonała literatura.

Książka z gatunku tych niełatwych, zmuszających do analizy zachowań bohaterów wciąż na nowo,nie dająca o sobie zapomnieć.
Doskonała literatura.