Meksyk 1810-1821

Książkę czytałem z kilku powodów. Pierwszy to uran, który pochodził z kopalń z Katangi. Drugi powód to film "Oblężenie Jadotville". Trzeci to Jan Zumbach i Dag Hammarskjöld. To wszystko w kraju afrykańskim, który stracił na znaczeniu dla ówczesnej opinii publicznej z powodu kryzysu kubańskiego. Powodów recesji i dlaczego mnogość krajów ONZ (nawet Iran był) skupiła się na tak małym skrawku ziemi, autor tłumaczy zaczynając od Leopolda I i II. Ilość zamachów stanu i główne postaci są liczne, ale dobrze wytłumaczone. Podobnie jak przełożenie całościowe tego, co się działo w Kongu na ludobójstwo w Rwandzie. Trochę zabrakło mi wątku o Che Guevara czy Irlandczykach, ale jednak to nie należało do głównego wątku.

Zajęcie Marianów miało dla wojny na Pacyfiku kluczowe znaczenie. To przecież z lotnisk na tych wyspach, startowały amerykańskie bombowce do nalotów na Japonię. Książka opisuje działania z czerwca 1944, które są naprawdę pasjonujące. Floty obu państw starły się w kilkudniowej bitwie, znaną potocznie jako "Great Marianas turkey shoot", która dla mnie stanowi najciekawszą część Operacji Forager. Autor pisze przyjemnym dla czytelnika językiem, w książce zawarta jest satysfakcjonująca liczba odniesień do innych źródeł (nie tylko w języku polskim),co jest dowodem na dużą ilość pracy, włożoną w jej powstanie. Są też zdjęcia oraz mapy pomagające rozwikłać złożoność działań. Polecam ją każdemu - zarówno osobom, dla których Pacyfik w DWŚ stanowi pole do odkrycia, jak i pasjonatom. Jakość merytoryczną książki oceniam bardzo wysoko. Na pewno do niej wrócę.

Należy przyznać, że na rynku nie było dotąd książki, która by tak fachowo podeszła do tematu bitew pod Tomaszowem Lubelskim. Szczegółowy wykaz ugrupowań, pełne dynamizmu opisy działań oraz relacje obu stron sprawiają, że autorowi należy się uznanie. Jedynie wstęp i początkowy rozdział cechuje chęć poszerzenia wymiarów książki, jednakże dla czytelników nie znających opisywanych terenów być może jest to wprowadzenie przydatne. Całość jest jednak bez zarzutu i żal jedynie, że jak większość bitew Kampanii polskiej 1939 r. kończy się klęską. Być może dlatego po takiej lekturze mam ochotę pierwszemu napotkanemu Niemcowi dać w zęby. Bez komentarza...

Bardzo przyzwoity HaBek, któremu niewiele brakuje do oceny 8/10. Dodatkowo ocenę taką uniemożliwia spora ilość literówek i błędów gramatycznych która uszła uwadze wydawnictwa. Poza tym jest dobrze. Autor koncentruje się na latach 1975-1985, czyli mamy po kolei opisane: wypchnięcie Palestynczykow z Jordanii do Libanu (300-400 tys.),destabilizację tego państwa, gdzie zgoda między chrześcijańskimi maronitamu, a muzułmanami była bardzo krucha, operację izraelską "Litani" i zajęcie części Libanu w 1978, operacje "Pokój dla Galilei" w 1982 z 9-tygodniowym oblężeniem Bejrutu i kapitulacją OWP. Autor opisał ten konflikt czytelnie, tłumacząc jego przyczyny, zawiłość, grę interesów Syrii, Izraela, OWP, maronickich falang, Iranu (który zainstalował wówczas w Libanie Hezbollah). Bardzo ciekawa lektura pokazująca jak nie zerojedynkowe są wojny toczone w tym tyglu. Ciężko czyta się opis rzezi dokonanej przez maronitów na bezbronnych palestynczykach w obozach Sabra i Szatila. Również brutalne ataki palestynczykow na niewinnych cywili ukazują nam, że nie ma w tej wojnie dobrych i złych, a jego zakończenie wydaje się jak to pisze Autor "political fiction". Interesująco pokazany jest też wpływ Ariela Szarona na zasięg tego konfliktu, co nie do końca było uzgadniane z premierem Beginem, czy Amerykanami. Operacja mająca sięgnąć 40km w głąb Libanu dotarła aż do Bejrutu, a na wschodzie przerodziła się w konflikt syryjsko-izraelski. Na końcu zostają tysiące zabitych cywili i zrujnowany Liban z Bejrutem, który był kiedyś "Paryżem Bliskiego Wschodu". Ciekawa lektura.

Książka, jest dość nietypowym HB-kiem, z względu na elementy składowe. Znajdziemy tu opis tła czyli wojny polsko - tureckiej, krótki opis samej obrony oraz bardzo obszerne opisanie postaci dowodzącego obroną, oraz jego zony, która z czasem stał się kobieta - symbolem. Cześć poświęcona Chrzanowskiemu i jego żonie jest dość obszerna i szczegółowa, ale muszę przyznać ze stanowi dość ciekawy element książki. Na plus trzeb tez zaliczyć interesujący opis struktury wojsk Rzeczpospolitej i finansowania z uwzględnieniem kompani Chrzanowskiego.

Jedna z lepszych książek w serii Historyczne Bitwy. Jest w niej wszystko co potrzeba. Geneza konfliktu i bitwy. Choć tu akurat był jedyny nużący moment w lekturze, wyliczanie różnych osób i zdarzeń prowadzących do bitwy. Dalej jest też opis miejsca konfliktu. Przedstawienie obu walczących armii. Oczywiście przebieg samej bitwy. I dalej skutki i to co działo się w bitwie. Dużo odwołań do źródeł i krytyczna ich analiza. Warto przeczytać.

Trzeba oddać szacunek autorowi za tytaniczną pracę, ilość informacji jest wręcz przytłaczająca. Szkoda, że o samej bitwie nie ma zbyt wiele. Miałem problem z oceną, książka jest ciekawa ale przebrnięcie przez większość tej lektury w której nazwisk jest tyle co w dobrej kaszy skwarek nie jest łatwe. Nie mniej polecam bo warto się pomęczyć.

Chociaż autor stara się jak może, historii nie zmieni - Kraków podczas Wielkiej Wojny to nie był ani Przemyśl ani Verdun, więc nigdy nie stanie w tym samy szeregu batalii (może i dobrze, dzięki temu ostało się sporo fortów austro-węgierskiej twierdzy). Epizod raczej mało znany, więc niewątpliwy plus za to, że Henryk Łukasik podjął temat.

Rewelacyjna książka, pokazała mi zupełnie inną wersję bitwy pod Lenino. Dorastałem w czasach słusznie minonych i moje wyobrażenie było spaczone. W sumie takie być musiało, bo skoro ta bitwa została symbolem, za dużo złego nie wolno było o niej mówić. Książkę, mimo naukowego stylu, czyta się bardzo dobrze. Język jest przystępny, nie traci się wątku, mimo natłoku danych. Kwerenda świetnej jakości, nieliczne momenty bez odpowiedniej informacji w żródłach są podkreślone i wyjaśnione. Kawał dobrej książki historycznej. Polecam.

Tak się fajnie złożyło, że wcześniej czytałem "Crotone 982", gdzie jest opisane kto i dlaczego bił się po śmierci Ottona III. Jest to dość ważne, bo z tego powodu wybuchały bunty. Takowe też wybuchło przeciwko Henrykowi II, gdzie nasz Bolesław Wielki nie miał zbyt po drodze. Tak więc jak jeden z margrabia się zbuntował to aż żal byłoby nie skorzystać z takiej opcji. Jednak bunt się został dość szybko zdławiony. Tak więc Bolesław sobie powetował na tytułowych ziemiach. I o tym właśnie jest ta książka. Głównie autor cytuje Thietmara, który nie był dla nas zbyt przyjazny. Nie ma, co się dziwić, bo jego ojciec ledwo uszedł od piastowskiego topora. Tak więc książka krótka, ale "wpisana" tym, co się działo przed i po. A to po to utrata naszego zwierzchnictwa nad Pragą, bo Henryk II cwany był, bo jedno mówił, a drugie robił. Ostateczny pokój zawarto dopiero w 1015 roku, co dało opcje ruszenia na Kijów.

Długo czekałem na tego HB-eka, bo przecież TAKA bitwa nie mogła nie doczekać swojego tomiku. W sumie ocena jest pozytywna mimo braków wykazanych przez poprzednich recenzentów. Ciekawe podsumowanie upamiętnienia bitwy i śmierci króla Gustawa II Adolfa. Na plus również mapki i aneksy z dawnymi opisami bitwy.

Muszę przyznać, że Habek mnie pozytywnie zaskoczył. Nie ma tutaj zbyt długiego wstępu, raczej niezbędne minimum o organizacji Legionów i praktycznie od razu wejście do walki, tak, że praktycznie cała książka jest poświęcona działaniom wojennym. Te są opisane całkiem przyzwoicie, autor wykorzystał sporo fragmentów listów czy wspomnień, dzięki czemu narracja jest dynamiczna i ma sporo interesujących fragmentów. Podobało mi się zwłaszcza zwrócenie uwagi na relacje polsko-węgierskie, kontakty z Hucułami i ich udział w Legionach czy postawa ludności rusińskiej na froncie karpackim. Na minus trzeba natomiast przyznać, że nie ma tu zbyt wielu informacji o armii rosyjskiej. W pozycji jest to raczej bezkształtna i anonimowa masa, o której czytelnik nie dowie się zbyt wiele. Pierwsze skrzypce grają tu zdecydowanie Legiony Polskie, ale muszę przyznać, że sam teren walk (Karpaty) był dla mnie mało znany, więc jestem zadowolony z lektury.

Salus populi suprema lex esto. Choć Rzymianie tak bardzo szanowali prawa obywatelskie to jednak zapomnieli o swych pobratymcach z Italii, oj nie godzi się Panowie, nie godzi... Niewiarygodnie długi wstęp a także zakończenie nie pozostawiają zbyt wiele na tytułowy temat. Nie jest to jednak wada. Autorka bardzo rzetelnie podeszła do "wojny sprzymierzeńców" a przy okazji jej styl pisarski jest bardzo przyjemny co powoduje, że książkę czyta się z ciekawością. Jaki więc morał, ano - Clara pacta claros faciunt amicos.

,,Newel''1562'' Marka Plewczyńskiego to kolejna cenna pozycja w dorobku jednego z najbardziej cenionych badaczy wojskowości Rzeczypospolitej Obojga Narodów.Autor,od lat specjalizujący się w historii wojskowej XVI I XVII wieku,podejmuje się tu szczegółowego omówienia mało znanego epizodu wojny litewsko-moskiewskiej-starcia o Newel w 1562 roku.Książka,choć objętościowo niewielka,stanowi przykład rzetelnej i źródłowo zakorzenionej monografii jednego wydarzenia militarnego. Plewczyński prowadzi narrację z typową dla siebie skrupulatnością.Zaczyna od szerokiego omówienia tła politycznego-napiętych relacji Litwy z Moskwą,sytuacji po stronie Iwana IV Groźnego oraz stanu sił Wielkiego Księstwa Litewskiego.Na tym tle ukazuje działania operacyjne prowadzące do oblężenia Newla. Opis samej kampanii jest szczegółowy,oparty na źródłach litewskich,polskich i rosyjskich.Autor rekonstruuje:skład i liczebność wojsk obu stron,taktykę stosowaną przez armię litewską i moskiewską,trudności logistyczne i terenowe. Dzięki temu czytelnik dostaje pełny obraz operacji mimo że samo starcie nie należy do najbardziej znanych epizodów w historii. Największym atutem książki jest drobiazgowe wykorzystanie źródeł i krytyczne podejście do materiału.Plewczyński unika niepotwierdzonych spekulacji i zawsze podkreśla,gdzie kończy się wiedza źródłowa,a zaczyna rekonstrukcja. Książka może wydać się zbyt szczegółowa dla czytelnika,który szuka szerszego ujęcia wojny litewsko-moskiewskiej .Plewczyński skupia się na jednej kampanii i niemal jednym roku,co jest zaletą z punktu widzenia badacza,ale może być wymagające dla osoby oczekującej bardziej dynamicznej narracji. ,,Newel 1562'' to wartościowa,merytorycznie solidna monografia,która uzupełnia lukę w badaniach nad militarną historią W ielkiego Księstwa Litewskiego.Autor po raz kolejny dowodzi,że nawet mniej znane epizody wojen XVI wieku mogą być fascynujące,jeśli zostaną opracowane z pasją i dbałością o źródła.

Specjalistą od antyku nie jestem, toteż biorę informacje przekazane w książce na wiarę. Na wiarę nie mogę jednak wziąć przytoczonej w książce historii, iż Rzymianie w V w. p.n.e. hodowali kukurydzę (str. 120). Za ten megababol historyczny odejmuję gwiazdkę. Reszta - średnia.

Prusy Christophera Clarka to całkiem niezła propozycja by zamknąć lukę w wiedzy o jednym z mniej znanych przez nas krajów w Europie - o Niemczech czy, jeszcze w węższym zakresie, o Prusach. Czy jest to pozycja idealna? Nie. To książka dobra, obfita wiedzą, wystarczająco interesująca by utrzymać zaciekawienie nie tylko hardcore'owego fanatyka historii, ale zarazem nie trącająca nut, które mogłyby wnieść niniejszą pozycję do panteonu dzieł mistrzowskich. Clark prowadzi nas przez kilka wieków historii Brandenburgii-Prus z uwzględnieniem, co oczywiste, wszystkich kluczowych punktów programu: karencji Wielkiego Elektora, czasów Fryderyka Wielkiego (od dawna zbieram się za przeczytanie jego biografii),epoki Bismarcka i wojny o prymat nad Rzeszą Niemiecką, utworzenia Cesarstwa i jego zagłady w Wielkiej Wojnie (w cieniu kolejnej ważnej postaci: Hindenburga),aż po narodziny i śmierć Tysiącletniej Rzeszy Hitlera i relacji kluczowych nazistów z ideą "prusactwa". Pomiędzy tymi znaczącymi wątkami rozpięta została interesująca i obfita w wiedzę słabiej znana historia Prus: zapis walki o przetrwanie i siłę, miotania się pomiędzy konserwatyzmem a liberalizmem, pomiędzy ekspansją a izolacją, pomiędzy oświeceniem a absolutyzmem. Prusy wyłaniające się z tej opowieści jawią się jako państwo, które wcale nie miało z górki: wbrew potocznemu, skrótowemu myśleniu nie stało się mocarstwem od razu, a kiedy owszem, wybrzmiało w swojej potędze, dane mu było cieszyć się wielkością zadziwiająco krótko - w porównaniu do Wielkiej Brytanii, Francji czy Rosji epoka Prus trwała mgnienie oka. Historia Prus to zapis uwikłania w skomplikowane relacje z większymi sąsiadami i nieustannego stąpania po cienkiej linie. Widać w tym paralele z historią Polski: bycie pomiędzy i bycie w cieniu innych. Clark dobrze przemyślał swoje Prusy - przynajmniej na poziomie problematyki. Widać w jego dziele skupienie na sprawach społecznych, politycznych i kulturalnych: to tam autor szukał źródeł pruskiego galimatiasu. Tam szukał źródeł pruskiej tożsamości, a tym samym zarówno źródła pruskiej siły jak i, ostatecznie, słabości. I to wybrzmiewa dobrze: definiowanie pruskości nie przez opisywanie bitew i wojen, dywagacje o koszarach i drylu i mundurach, ale właśnie eksplorowanie tego co było schowane za murem żołnierzy i fortów. Ostatecznie, to co mi się w niniejszej monografii podoba najbardziej, to ludzkie podejście do Prus - rzecz przecież trudna dla osoby spoza samych Prus, a tym samym mniej lub bardziej "skażonej" niechętną im propagandą (nie wiem czy jest to rzecz zasadna akurat w przypadku Clarka - "przybłędy" z Australii, ożenionego z Niemką i w Niemczech zamieszkałego - toż to niemal ichniejszy odpowiednik "naszego" Normana Daviesa!). Last but not least: dobrą robotę zrobił tłumacz, który w paru miejscach, notabene, poprawił autora i sprostował jakieś drobne nieścisłości. Niektóre z jego uwag są bezcenne same w sobie, ukazują bowiem, jak łatwo w takich tematach o poślizgnięcie się na złożonych, wielowymiarowych, wielojęzycznych problemach europejskich, zwłaszcza dla osoby spoza Europy. Co istotne - Prusy nie zostały napisane z myślą o polskim czytelniku. Stąd, choć odniesienia do naszego kraju są liczne (z konieczności) to Polska i Polacy są po prostu jednym z wielu wątków, w dodatku wcale nie najważniejszych. Wspominam o tym, bo zauważyłem już przy okazji innych pozycji, że polski czytelnik lubi być rozpieszczany i traktowany wyjątkowo, a kiedy tak się nie dzieje, chętnie krytykuje publikację jako wrogą. Praca Clarka wroga nam nie jest, aczkolwiek przy kwestii polskiej wyszło parę razy, że autor jednak nie jest tutejszy - pewne aspekty złożonej sytuacji w tej części Europy po prostu mu umknęły. A może celowo uprościł problematykę, by się nadmiernie nie rozdrabniać? Mam drobny problem ze stratyfikacją tego dzieła. O ile główne rozdziały są względnie okay - logicznie wydzielone i dość spójne wewnętrznie, to umknęło mi na jakiej zasadzie autor wyodrębnił strukturę tekstu. Mam wrażenie, że nie próbował się trzymać jakiegoś wyraźnego schematu poznawczego - zamiast zatem wydzielenia oczywistych podrozdziałów, takich jak np. militaria, polityka społeczna, gospodarka, sprawy dynastyczne itd. Clark serwuje nam cokolwiek randomowe continuum historyczne, pozbawione powtarzalnej (w skali całego opracowania) struktury, ale też nie zawsze w jasny sposób rozbudowane. Czemu pewne tematy znalazły większe zainteresowanie u Clarka, inne zaś mniejsze? Czemu przez tematy takie jak na przykład okres przed Wielką Wojną i samą Wielką Wojnę ślizgamy się zaledwie? Brakło tutaj szerszego wprowadzenia od autora: objaśnienia koncepcji pracy, ujawnienia własnego zamysłu. Moim zdaniem w monografiach tak rozbudowanych, ale przecież nadal nie wyczerpujących tematu, jest to użyteczne. Łatwiej dzięki temu zrozumieć decyzje autora - tutaj mi tego brakło. Przy okazji - rzecz mało istotna - przypisy umieszczono na końcu książki, do każdego rozdziału liczone osobno. By coś sprawdzić trzeba nie tylko zajrzeć na tył, ale i znaleźć odpowiedni rozdział. Preferuję osobiście przypisy na dole stron, a jeśli już na końcu pozycji, to jednak liczone w sposób ciągły, dzięki czemu po prostu łatwiej jest znaleźć ten, którego się szuka. Przyznam bez bicia: wrodzone lenistwo sprawiło, że bardzo szybko przestałem zaglądać do tak daleko schowanych przypisów, a tym samym nie podejmuję się ocenić ich merytorycznej jakości. Oceniam 7/10, jednak z uwagą, że nota wyższa nie byłaby pozbawiona sensu.

Bitwa o Anglię z czasem zniknęła z świadomości polaków. Dywizjon 303 - czy coś poza tym? Jak się okazuje, obraz całej kampanii przekazany nam przez Roberta Gretzingera i Wojtka Matusiaka pokazuje zgoła inny obraz konfliktu, którego zasięg i wpływ wykraczał daleko poza słynny polski dywizjon. Na początku warto zwrócić uwagę na sam tytuł książki z serii Historycznych Bitew. Tytuł "Wysypy Brytyjskie" może sugerować, że bitwa o Anglię toczyła się także nad Irlandią (tym terminem określamy i Brytanie i Irlandię),więc kiedy pierwszy raz wziąłem do ręki tę książkę byłem zdziwiony, lecz ostatecznie wydaje mi się, że to błąd wydawnictwa. Oczywiście oprócz samych działań wojennych zostało opisane uzbrojenie obu walczących państw, kwestie lotników, postawa ludności cywilnej. Mi osobiście zabrakło napomknięcia o kwestii Rządu Jedności Narodowej w kontekście opisu zjednoczenia społeczeństwa brytyjskiego pod wpływem zagrożenia, a szkoda, bo jednak wydaje się to jedną z podstawowych kwestii politycznych. Reasumując, polecam! Merytorycznie książka jest na wysokim poziomie (pomijając częste dla HB'ków błędy językowe i stylistyczne). Na pewno zainteresowała mnie szerzej kwestią lotnictwa II wojny światowej.

Mam w swojej bibliotece sporo książek wydawnictwa Bellona z kultowej serii „Historyczne Bitwy” i muszę przyznać, że ostatnio dosyć rzadko po nie sięgam. Dlatego postanowiłem zrobić wyjątek i losowo wyjąłem tę pozycję. Michał Piegzik opisuje zmagania u brzegów Aleutów, toczące się w latach 1942–1943 między armią Stanów Zjednoczonych a wojskami cesarstwa japońskiego. Zanim sięgnąłem po książkę, temat był mi kompletnie nieznany; znałem jedynie ogólne nazwy bitew na Pacyfiku, ale nigdy nie przyglądałem się tej kampanii kompleksowo. Może ta książka będzie dla mnie punktem przełomowym i pochylę się dokładniej nad wojskowością tego obszaru okresu II wojny światowej. To, co na pewno wyróżnia publikację Michała Piegzika, to bardzo detaliczne prezentowanie wydarzeń – widać u autora wysoki warsztat badawczy, oparł swoją książkę zarówno na dokumentach źródłowych sztabowych, jak i operacyjnych obu stron konfliktu. Nie ogranicza się tylko do materiałów dostępnych w języku angielskim w Stanach Zjednoczonych, lecz sięga również po źródła japońskie, które rzadko są wykorzystywane przez polską historiografię z uwagi na barierę językową. Nie jest to więc książka będąca opracowaniem innych opracowań, lecz bardzo autorska, przemyślana i samodzielna narracja, wnosząca zupełnie nowe interpretacje. Mimo że narracja była raczej techniczna i nie wciągnęła mnie specjalnie, miała w sobie coś, co sprawiło, że dotarłem do końca. Sposób, w jaki autor opisywał zmagania i ich dynamikę, pozwolił mi choć na chwilę przenieść się w tamte mroźne rejony Pacyfiku. Książka jest bardzo rzetelną, solidną publikacją o kampanii, która rzadko jest przedmiotem opracowań polskich autorów; będzie świetnym materiałem dla historyków wojskowości oraz współczesnych strategów przygotowujących złożone koncepcje militarne.  

"Może to ostre słowa, ale szwedzcy politycy, jeśli można mówić o jakichś prawdziwych politykach w tym okresie, byli raczej oderwani od rzeczywistości albo mówiąc inaczej, widzieli tylko własną „rzeczywistość”. Zresztą król był tego naj lepszym przykładem, choć powinno się powiedzieć „najgorszym”. Nikt tak naprawdę nie miał szerszej wizji przyszłości. Reagowano na okoliczności. Improwizowano z dnia na dzień, przeciągano linę między okazyjnymi stronnictwami." Pasuje jak ulał do opisu polskich elit... z 2025. „Nikt nie kocha kraju, jeżeli nie ma w tym żadnego interesu. Społeczeństwo jest związkiem ludzi na zasadzie dobrowolności, a jeżeli związek ten nie jest dobrowolny, to można go zawsze opuścić. Ojczyzna nie musi zatem być krajem, w którym człowiek się urodził i wychował albo w którym żyli jego przodkowie, ale ojczyzną będzie ten kraj, który człowiek jest w stanie pokochać i w którym spodziewa się, że jego prawa będą zagwarantowane. Nie należy więc oczekiwać miłości do kraju ojczystego w krajach dzisiejszej Europy, może z wyjątkiem Anglii czy Szwajcarii i w związku z tym nie powinno się odwoływać do uczuć narodowych czy patriotycznych, uznając je za fenomen, jeżeli gdziekolwiek zaistnieją” Axel Gabriel Silverstolpe, jeden z twórców szwedzkiej konstytucji, 1809. Tego w Polsce raczej się nie pojmuje. „Widziałem wojnę z bliska. Znam jej wszystkie odmiany i wiem, że nie ma żadnej zdobyczy, która pocieszyłaby ojczyznę za krew jej dzieci rozlaną na obcej ziemi. Pokój może być jedynym celem, do jakiego powinien dążyć mądry rząd. To nie obszar kraju świadczy o jego sile i niezależności, ale jego prawa, jego handel, jego pracowitość, a przede wszystkim duch narodowy. Szwecja poniosła ciężkie straty, ale szwedzkie imię nie poniosło uszczerbku. Podziękujmy Opatrzności, która zapewnia nam dostatecznie dużo ziemi do uprawy i dostatecznie dużo żelaza do obrony kraju” Karol XIV... czyli Bernadotte, były marszałek Napoleona. Sama wojna nie jest może zbyt ciekawa ale wpisy autora, które dotyczą społeczeństwa, jego mentalności i postawy, są wyjątkowo cenne. Zwłaszcza gdy porównujemy je z obecną polską rzeczywistością.

„Bardzo dobra, choć niełatwa” Od niedawna na tapetę wziąłem I Wojnę Światową. Książka ŚP Jarosława Centka wreszcie wyszła spod stosu wstydu i zabrałem się za nią. Nie jest łatwa w odbiorze, jeden szybki wieczór nie wystarczy. Przydadzą się mapy zawarte w książce. Autor operuje na dość szerokim froncie, stąd przesuwać będziemy całe armie. Bitwa pod Marną w 1914 roku zatrzymała niemiecki pochód na Paryż i zapobiegła jego zdobyciu. Była starciem wielodniowym i dość dynamicznym, jak na tamte realia. O jej końcowym wyniku decydował też przypadek, źle wydane rozkazy i brak zrozumienia informacji płynących z rozpoznania. Autor powoli nam to pokazuje na osi czasu. Format historycznych bitew ogranicza ilość informacji. Muszą być one posegregowane i właściwie dobrane, tak aby całość nie zaburzała prawdziwego historycznego obrazu. Jarosław Centek znakomicie sobie z tym poradził i odmalował starcie bez retuszu. Nie każdy tak potrafi. Jak wspomniałem w tytule nie jest to najłatwiejsza lektura. Jest to spowodowane ograniczeniami formatu HB i ilością ważnych danych jaką trzeba przekazać. Bardziej się ją studiuje, nie odrywając wzroku od map- niż czyta. W moim wypadku nie jest to wadą a świadczy jedynie o głębokiej kwerendzie historyka. Ocenę podwyższa bardzo ładna ilustracja na okładce. Jeżeli ktoś lubi historię, niech śmiało sięga po tego HB-ka. Jeden z lepszych w tej serii.