W trybach chaosu. Jak media społecznościowe przeprogramowały nasze umysły i nasz świat

To co używamy prywatnie, niby tylko w gronie znajomych dzieląc się swoimi emocjami i poglądami, ma swoje drugie oblicze - koncernów które zyskują wiedzę i władzę oraz możliwość pokierowania emocjami społecznymi zmieniając algorytmy udostępniania, czy politykę kontrolowania treści w mediach społecznościowych albo po prostu nie robiąc nic wbrew zgłoszeniom użytkowników czy głosom ekspertów.

To co używamy prywatnie, niby tylko w gronie znajomych dzieląc się swoimi emocjami i poglądami, ma swoje drugie oblicze - koncernów które zyskują wiedzę i władzę oraz możliwość pokierowania emocjami społecznymi zmieniając algorytmy udostępniania, czy politykę kontrolowania treści w mediach społecznościowych albo po prostu nie robiąc nic wbrew zgłoszeniom użytkowników czy...

Rosnące znaczenie mediów społecznościowych w ciągu ostatniej dekady przestało być jedynie fenomenem technologicznym czy kulturowym, a stało się fundamentalnym procesem redefiniującym strukturę ludzkiej cywilizacji. To, co zaczęło się jako niewinne narzędzie do dzielenia się zdjęciami z wakacji, przeobraziło się w potężny system operacyjny świata, który dyktuje rytm debacie publicznej, wpływa na wyniki wyborów i – co najbardziej przerażające – bezpośrednio ingeruje w architekturę naszych mózgów. Max Fisher w swojej monumentalnej książce „W trybach chaosu. Jak media społecznościowe przeprogramowały nasze umysły i nasz świat” podejmuje się karkołomnego zadania: śledzi ewolucję algorytmów, które zamiast łączyć ludzi, wbiły między nich klin nienawiści, polaryzacji i przemocy.

Fisher, wybitny dziennikarz śledczy „The New York Times”, prowadzi nas przez mroczne korytarze Doliny Krzemowej, obnażając bezduszną logikę wielkich korporacji, takich jak Facebook, YouTube czy Twitter (obecnie X). Autor stawia tezę, że chaos, którego doświadczamy – od zamieszek na Kapitolu po ludobójstwo w Birmie – nie jest błędem w systemie, lecz jego nieuniknionym produktem ucieczkowym. Mechanizm jest boleśnie prosty: aby zmaksymalizować czas spędzony na platformie, algorytmy promują treści budzące najsilniejsze emocje, a nic nie przyciąga uwagi tak skutecznie jak strach, oburzenie i nienawiść.

Najmocniejszą stroną tej literatury faktu jest połączenie perspektywy psychologicznej z makroskalą polityczną. Fisher wyjaśnia, jak inżynierowie oprogramowania, często nieświadomie, wykorzystali nasze ewolucyjne mechanizmy przetrwania. Nasz mózg jest zaprogramowany na wykrywanie zagrożeń i identyfikację z własną grupą (plemieniem). Media społecznościowe zhakowały te prymitywne odruchy, tworząc system „nagród” w postaci polubień i udostępnień za każdą formę agresji skierowanej przeciwko „tamtym”. Fisher opisuje to jako proces „przeprogramowania”, w którym algorytm uczy nas, że radykalizacja się opłaca.

Książka jest wstrząsającym reportażem z linii frontu informacyjnej wojny. Autor nie ogranicza się do teoretycznych rozważań; zabiera czytelnika do miejsc, gdzie algorytmy doprowadziły do realnej rozlewu krwi. Opisuje, jak w Mjanmie (Birmie) Facebook stał się głównym narzędziem dehumanizacji mniejszości Rohingja, co w efekcie doprowadziło do masowych mordów. To właśnie tam widać najpełniej destrukcyjną siłę „trybów chaosu” – gdy algorytm, nieznający lokalnego kontekstu, promuje najbardziej podżegające treści, bo te generują największy ruch.

Fisher rzuca wyzwanie narracji Doliny Krzemowej o „neutralności technologii”. Pokazuje, że giganci technologiczni doskonale wiedzieli o szkodliwości swoich produktów, ale cynicznie wybierali zysk nad bezpieczeństwo publiczne. Każda próba moderacji treści czy ograniczenia zasięgów fake newsów uderzała w wskaźniki zaangażowania, a co za tym idzie – w przychody z reklam. Autor kreśli obraz świata, w którym algorytmy stały się potężniejsze niż rządy, a ich jedynym celem jest utrzymanie nas w stanie permanentnego podniecenia i gniewu.

Mimo że diagnoza Fishera jest skrajnie pesymistyczna, „W trybach chaosu” to lektura obowiązkowa dla każdego, kto chce zrozumieć, dlaczego współczesny dyskurs publiczny stał się tak toksyczny. To nie jest tylko książka o technologii; to traktat o kondycji ludzkiej w erze cyfrowej. Fisher zmusza nas do refleksji nad naszą autonomią – czy to my używamy mediów społecznościowych, czy to one używają nas, by karmić potwora uwagi?

Podsumowując, Max Fisher napisał jedną z najważniejszych książek o współczesności. To literatura faktu, która czyta się jak thriller, choć świadomość, że opisywane wydarzenia dzieją się tu i teraz, wywołuje autentyczne przerażenie. „W trybach chaosu” to ostrzeżenie, że jeśli nie odzyskamy kontroli nad algorytmami, one ostatecznie rozerwą tkankę społeczną, której nie da się zszyć za pomocą jednego „lajka”. To wołanie o powrót do rzeczywistości, w której dialog znaczy więcej niż kliknięcie, a prawda nie jest zakładnikiem wskaźnika CTR

Rosnące znaczenie mediów społecznościowych w ciągu ostatniej dekady przestało być jedynie fenomenem technologicznym czy kulturowym, a stało się fundamentalnym procesem redefiniującym strukturę ludzkiej cywilizacji. To, co zaczęło się jako niewinne narzędzie do dzielenia się zdjęciami z wakacji, przeobraziło się w potężny system operacyjny świata, który dyktuje rytm debacie...

Mocno mną wstrząsnęła. Naprawdę świetnie przygotowany reportaż. Bogata bibliografia, wiele rozmów z osobami ściśle związanych z mediami społecznościowymi, głębokie analizy działania naszej psychiki, algorytmów i strasznych rzeczy które stały się bezpośrednio przez działanie mediów społecznościowych. Jestem genz, spędzałam na social mediach średnio 7h dziennie od lat. Po przeczytaniu przestałam używać wszystkich mediów społecznościowych(oprócz naprawdę konieczności). To już prawie rok bez nich, i moje życie nie mogło być lepsze. Mam więcej przyjaciół, jestem znacznie spokojniejsza i mam więcej czasu. Nie czuje nawet że cokolwiek mnie omija (ironiczne patrząc na to ile nad tym ślęczałam) i właściwie to zaczęłam zauważać jak wiele rzeczy omijało mnie wcześniej.

Mocno mną wstrząsnęła. Naprawdę świetnie przygotowany reportaż. Bogata bibliografia, wiele rozmów z osobami ściśle związanych z mediami społecznościowymi, głębokie analizy działania naszej psychiki, algorytmów i strasznych rzeczy które stały się bezpośrednio przez działanie mediów społecznościowych. Jestem genz, spędzałam na social mediach średnio 7h dziennie od lat. Po...

Przesłanie książki jest banalne – mediami społecznościowymi rządzą algorytmy, które wpływają na nasze postrzeganie rzeczywistości. W uniwersum autora wszystko jest proste – w roli szwarccharakterów występują praktycznie wyłącznie niewykształcony motłoch oraz prawica pod postacią inceli, płaskoziemców, rasistów, antyszczepionkowców, miłośników Jordana Petersona (sic!) i – rzecz jasna - przeciwników migracji oraz zwolenników Donalda Trumpa plus przeciwników ideologii LGBT i aborcji. I tak przez prawie pół tysiąca stron. Prosiłoby się o jakąś polemikę, ale w tym momencie uruchamia mi się w głowie twitterowy GIF z machającym ręką Zbigniewem Stonogą i podpisem „szkoda strzępić ryja” :-)

Przesłanie książki jest banalne – mediami społecznościowymi rządzą algorytmy, które wpływają na nasze postrzeganie rzeczywistości. W uniwersum autora wszystko jest proste – w roli szwarccharakterów występują praktycznie wyłącznie niewykształcony motłoch oraz prawica pod postacią inceli, płaskoziemców, rasistów, antyszczepionkowców, miłośników Jordana Petersona (sic!) i –...

Nigdy nie miałem jakiegoś dobrego zdania o social mediach, ale ta książka przedstawiła mi ich niebezpieczeństwa w taki sposób, że chyba stanę się ich przeciwnikiem.

Nigdy nie miałem jakiegoś dobrego zdania o social mediach, ale ta książka przedstawiła mi ich niebezpieczeństwa w taki sposób, że chyba stanę się ich przeciwnikiem.

Książka aspirująca do głębokiej analizy wpływu mediów społecznościowych na współczesne społeczeństwo. Autor opiera się na wieloletnich badaniach, wywiadach z byłymi pracownikami Doliny Krzemowej oraz studiach przypadków konkretnych wydarzeń, aby wykazać, jak algorytmy platform cyfrowych kształtują nasze postrzeganie rzeczywistości, prowadząc do polaryzacji, dezinformacji i eskalacji konfliktów.

Narrację otwiera przedstawienia mechanizmów działania algorytmów rekomendacyjnych, które zostały zaprojektowane z myślą o maksymalizacji zaangażowania użytkowników. Ich negatywne następstwa to np. nadmierna ekspozycja na negatywne treści, zwiększenie polaryzacji opinii oraz koncentracja wpływów w rękach najbardziej kontrowersyjnych użytkowników. Przykłady takie jak Gamergate czy wydarzenia w Mjanmie ilustrują, jak media społecznościowe mogą stać się narzędziem szerzenia nienawiści i przemocy.

Autor szczegółowo analizuje postawy liderów branży technologicznej (Mark Zuckerberg, Jack Dorsey),wskazując na ich odpowiedzialność za kształtowanie przestrzeni cyfrowej. Podkreśla, że początkowe idee stojące za tworzeniem mediów społecznościowych, takie jak promowanie wolności słowa czy integracja społeczna, zostały wypaczone przez chęć maksymalizacji zysków i zaangażowania użytkowników.

Książka nie ogranicza się jedynie do analizy technologicznej. Fisher bada również wpływ mediów społecznościowych na psychikę użytkowników, wskazując na wzrost poczucia zagrożenia, polaryzację poglądów oraz spadek zaufania do tradycyjnych autorytetów. Wywiady z byłymi pracownikami Doliny Krzemowej ujawniają, jak algorytmy zostały zaprojektowane z myślą o wykorzystywaniu ludzkich instynktów i emocji, prowadząc do uzależnienia od platform i utraty zdolności krytycznego myślenia.

„W trybach chaosu” to nie tylko analiza problemu, ale także apel o zmiany. Fisher wskazuje na konieczność wprowadzenia regulacji prawnych, które ograniczą negatywne skutki działania mediów społecznościowych. Podkreśla też rolę edukacji cyfrowej, która pozwoli użytkownikom lepiej zrozumieć mechanizmy działania platform i ich wpływ na życie społeczne.

Książka aspirująca do głębokiej analizy wpływu mediów społecznościowych na współczesne społeczeństwo. Autor opiera się na wieloletnich badaniach, wywiadach z byłymi pracownikami Doliny Krzemowej oraz studiach przypadków konkretnych wydarzeń, aby wykazać, jak algorytmy platform cyfrowych kształtują nasze postrzeganie rzeczywistości, prowadząc do polaryzacji, dezinformacji i...

Dosyć treściwie dlaczego powinnam ograniczyć czas korzystania z mediów społecznościowych. Niestety jesteśmy już niewolnikami algorytmu.

Dosyć treściwie dlaczego powinnam ograniczyć czas korzystania z mediów społecznościowych. Niestety jesteśmy już niewolnikami algorytmu.

Literatura męcząca tak jak korzystanie z mediów społecznościowych. Dla mnie wiele kwestii przedstawionych w książce było niebywałych, jak ludzie są podatni na manipulacje, fakenewsy i zachowanie stadne. Pewnie dlatego mam skrzywiony pogląd, bo nie mam konta na fb, insta ani tiktoka. Czy coś tracę? Może nie jestem tak bardzo na biezaco. Ale mam jedną słabość linkedin i tam nie ma aż takich jazd, ale faktycznie ostatnio nawet tam pojawiają sie tematy polityczne nie przystające do tematyki platformy. Trudno jak się sytuacja to sie wypiszę i będę żył dalej. Znam uczucie, gdy mój post staje się viralem na 30k wyświetleń, wyrzut endorfiny, ale faktycznie ta chwilowa popularność to żadna korzyść finansowa więc można sie bez tego obyć.
Jak wyczytalem w tej książce wkrótce zdamy sobie sprawę z tego, że nadużywanie telefonu komórkowego to oznaka niskiego statusu spolecznego, tak jak palenie.

I dla mnie najważniejsza przestroga to, że ogladającemu filmiki na yt wg rekomendacji wydaje się że sam powiązał fakty, choć tak naprawdę zrobił to za niego system. I nagle zaczyna wierzyć w teorię spiskową.

Literatura męcząca tak jak korzystanie z mediów społecznościowych. Dla mnie wiele kwestii przedstawionych w książce było niebywałych, jak ludzie są podatni na manipulacje, fakenewsy i zachowanie stadne. Pewnie dlatego mam skrzywiony pogląd, bo nie mam konta na fb, insta ani tiktoka. Czy coś tracę? Może nie jestem tak bardzo na biezaco. Ale mam jedną słabość linkedin i tam...

Mam problem, co do tej książki. Raz, że dotyka arcyważnych problemów, jak sianie dezinformacji, wszechwładza big techów (w tym wypadku YT i FB),granie na emocjach poprzez algorytm podrzucający kontrowersyjne treści to dwa robi to w sposób tendencyjny. Do bólu amerykański. Zaczyna się do Mjanma i jak tam za pośrednictwem Facebooka wybuchła wojna. Sądziłem, że taki kurs zostanie otrzymany. Niestety dalej jest o amerykańskich nastrojach w społeczeństwie i polityce, gdzie występuje nowo mowa (nie wiem czy to przez tłumaczenie) wraz ze stygmatyzacją w postaci "skrajnej prawicy", incelach jako ekstremistach i to, że mem pepe/apu to jest znak przynależności do nazistów. Gdzieniegdzie są "przebłyski" w postaci sytuacji w Brazylii i wirus zika czy postać Alexa Jonesa to reszta wygląda blado. To już "Mindf*ck. Cambridge Analytica, czyli jak popsuć demokrację" było lepsze.

Mam problem, co do tej książki. Raz, że dotyka arcyważnych problemów, jak sianie dezinformacji, wszechwładza big techów (w tym wypadku YT i FB),granie na emocjach poprzez algorytm podrzucający kontrowersyjne treści to dwa robi to w sposób tendencyjny. Do bólu amerykański. Zaczyna się do Mjanma i jak tam za pośrednictwem Facebooka wybuchła wojna. Sądziłem, że taki kurs...

Bardzo dużo się dowiedziałam, jestem pod bardzo wielkim wrażeniem tej książki. Rewelacyjnie wyjaśnia, jak działają media społecznościowe, jak kradną nasz czas i po co, jakie "interesiki" się za tym kryją - mega ciekawa, mimo, że ma wiele stron, to szybko przeczytałam.

Bardzo dużo się dowiedziałam, jestem pod bardzo wielkim wrażeniem tej książki. Rewelacyjnie wyjaśnia, jak działają media społecznościowe, jak kradną nasz czas i po co, jakie "interesiki" się za tym kryją - mega ciekawa, mimo, że ma wiele stron, to szybko przeczytałam.