Hydrozagadka. Kto zabiera polską wodę i jak ją odzyskać

Tytuł książki nawiązuje do kwestii, wokół której autor skupia się w sposób szczególny - wody.  Opracowanie skupia się na terytorium Ameryki Południowej. Przedstawione są problemy związane z brakiem dostępu ludności do wody zdatnej do użytkowania, skrajnym wykorzystywaniem wody w celu nawadniania upraw wymagających potężnych jej zasobów (w książce jest to awokado), działania farm "chmur danych" dla globalnych platform, wydobywania surowców - co związane jest dodatkowo z zanieczyszczaniem wód, które wplywają zarówno na ubożenie bioróżnorodności, jak i jakość życia miejscowej ludności. Uprawy oraz wydobywanie surowców prowadzone są przez potężne koncerny z kapitałem zagranicznym, które w większości są eksportowane m.in. do Europy oraz Ameryki Północnej. O ich bezwzględności świadczy przedstawiony w książce, aby jako remedium na brak wody w pewnych regionach przywozić całe góry lodowe z Antarktyki... Aby bezrefleksyjnie, w imię zysku rozpuścić zapasy zamrożonej wody ważne dla całej planety...  W odniesieniu do prowadzonej w ostatnich latach polityki Unii Europejskiej odnośnie umów z tymi też krajami jest to temat bardzo "na czasie". Przedstawia problemy związane z łamaniem praw człowieka (" Karnej chciała z tym walczyć, ale Kolumbia to nie jest dobry kraj dla aktywistów. Według raportów Global Witness tylko w 2020 roku zamordowano ich tu sześciesięciu pięciu. Karmen i jej rodzina otrzymywali wiele gróźb na długo przed tym, zanim zdecydowano się na ich liczenie", wymuszenie na jednym z bohaterów rezygnacji z kandydowania do mandatu w wyborach),  ignorowaniem opinii autorytetów że środowiska naukowego w imię zysku (cytat jednego z naukowców: "Serce już nie to, mówił, trzeba się schować na uczelnianych korytarzach, za analizami, które nikogo nie obchodzą, jakoś dotrwać do emerytury"). Co więcej, odnieść można wrażenie, iż w imię haseł odnoszących się do "ochrony środowiska", "wspólnej polityki rolnej" oraz "praw człowieka" w UE ofiarami są właśnie zwykli ludzie oraz ekosystemy krajów Ameryki Południowej, gdzie w imię zysku kraje te są gotowe poświęcać własne ekosystemy oraz zdrowie ludności.  Autor daje czytelnikowi możliwość wyciągania własnych wniosku z opracowania, które nie narzuca własnych opinii autora. Są przedstawione dane statystyczne, opisy świadków wydarzeń oraz wypowiedzi aktywistów, naukowców, polityków oraz przedstawicieli koncernów.  Jednak w przypadku wątku odnoszącego się do migrantów na granicy polsko-białoruskiej oraz amerykańsko-meksykańskiej podawane dane oraz wypowiedzi nakierowują dość jednostronnie w kierunkach politycznych, w moim odczuciu w sposób dość... Naciągany nawiązujący do głównego tematu - jakim jest woda. Pojęcia "granicy" i "zapory" nie są wystarczająco zbliżone znaczeniem, aby przekonały mnie do przekonującego włączenia wątków migracyjnych... Problem nielegalnej migracji jest znacznie bardziej złożony, zaś przedstawienie go w tej książce jest zbyt płytkie i jednostronne jak na powagę i złożoność problemu. Mimo fo... Jest to lektura w sposób właściwy  poszerzająca sposób myślenia na sprawy związane z eksploatacją krajów uboższych na rzecz krajów wyżej rozwiniętych.  Moje pytanie brzmi po lekturze brzmi:  czy robienie interesów z władzami, które są gotowe szkodzić własnemu środowisku naturalnemu, ignorować krzywdę trutych dzieci, uciskanej ludności oraz bezwzględne rozprawianie się z ludźmi walczącymi o dobro swojego kraju jest słuszne?  W książce tej znajdziemy również wątek powiązany z wodą, konflikt między Palestyńczykami a Izraelitami oraz wpływ kulturowych zwyczajów religijnych na dodatkowe marnowanie wody, związane z rolą kobiet w życiu codziennym oraz chęcią rozwoju zawodowego. 

To moje drugie spotkanie z twórczością tego autora. Książka momentami była dla mnie bardzo irytująca, jednak nie ze względu na styl pisania, lecz na poruszaną tematykę. Przez pierwsze pięćdziesiąt stron co chwilę musiałam robić przerwy, bo emocjonalnie trudno było mi wytrzymać natłok przedstawionych sytuacji. Na duży plus zasługuje jednak to, że autor pokazuje również pozytywne zmiany oraz konkretne działania, które mogą podejmować miasta i gminy, aby zapobiegać wypadkom śmiertelnym. Zwraca też uwagę na to, co my sami możemy zrobić, na przykład po prostu zdjąć nogę z gazu. Ten element książki uważam za bardzo wartościowy. Momentami jednak niektóre wątki zostały potraktowane dość macoszemu. Dotyczy to między innymi tematu tak zwanych drapieżców ubezpieczeniowych, który moim zdaniem mógłby zostać szerzej rozwinięty. Ostatecznie moja opinia o książce jest pozytywna, choć mam wrażenie, że autor nie wyczerpał tematu. Widzę tu potencjał na kontynuację lub pogłębienie niektórych wątków. A18/k8/26/2026

Wciąga od pierwszych stron, żeby opowiedzieć historię klapy największej inwestycji w Polsce. Napisana w sposób jednocześnie przejrzysty i bogaty w fakty. Autor oddaje głos uczestnikom tej historii oraz nakreśla szersze tło wydarzeń, po kolei przeprowadza nas przez kolejne lata nadziei, ambicji i ostatecznego rozpadu tego, na co tyle lat pracowało tysiące Polaków. Polecam serdecznie każdej osobie zainteresowanej gospodarką, historią najnowszą i dobrze napisanym reportażem.

Drobiazgowa analiza współczesnego stanu systemu politycznego w USA. Dla mnie, całkowitego laika, miejscami było zbyt szczegółowo - nie byłam w stanie spamiętać wszystkich nazwisk, nazw aktów prawnych itp. Z drugiej strony ta szczegółowość jest siłą książki, której autor stawia sobie za cel ukazanie korzeni współczesnego kryzysu. A korzenie, na ile rozumiem, sięgają schyłku XVIII wieku. Tarczyński koncentruje się na różnych mechanizmach funkcjonowania władzy w Stanach, a także na systemie wyborczym w tym kraju. Próbuje znaleźć odpowiedź na pytanie o to, jak doszło do wyboru Trumpa na prezydenta. Jest przy tym wyraźnie krytyczny wobec zmian zaszłych w ostatnich latach w partii republikańskiej. Ta stronniczość trochę mi przeszkadzała. Wiem, że da się napisać dobry reportaż, nie ujawniając swoich poglądów, czego dowodem jest czytane przeze mnie w ubiegłym roku "Cokolwiek powiesz, nic nie mów". Takie książki budzą u mnie większe zaufanie do opinii formułowanych przez autora. Jednocześnie wydaje się, że pewne diagnozy Tarczyńskiego trochę się zdezaktualizowały - na plan pierwszy w amerykańskiej konserwatywnej polityce wysunęły się inne nazwiska niż przytaczane w książce sprzed trzech lat. Trudno tu winić autora, boć to wróżenie z fusów, niemniej jednak trzy lata, to dość krótki termin przydatności do spożycia jak na książkę. Mimo wszystko "Rozkład..." pozwala zrozumieć wiele skomplikowanych mechanizmów wpływających na kształt amerykańskiej sceny politycznej, takich jak sposób wyznaczania okręgów wyborczych, amerykańskie liberum veto, czyli filibuster, system legislacyjny i osobliwa rola, jaką odgrywa w nim... Sąd Najwyższy. Za to cenię tę książkę, a kolejnej: "Oślizgłe macki, wiadome siły" jestem jeszcze ciekawsza. Interesującym odkryciem był dla mnie fakt, że kraj o nie do końca demokratycznych zasadach wyborczych boryka się z podobnymi problemami jak Polska: kulejący system sądownictwa podległy bardzo silnym politycznym wpływom, próby kwestionowania wyników wyborów prezydenckich, postępująca polaryzacja światopoglądowa i polityczna. Wszystko to przerabialiśmy i przerabiamy nadal na naszym podwórku. Czyli to chyba nie kwestia szczegółowych zasad panującego systemu, a jakaś ogólna tendencja współczesnej kultury?

To moja pierwsza książka z serii amerykańskiej. Na zmianę czytałam i słuchałam, chcąc koniecznie podążać za historią dynastii Sacklerów i ich opioidowego imperium. Bardzo bogate przedstawienie całej historii rodu, od ambicji i zaradności młodego Artura przez jego ewolucję w biznesmena, który nie chce widzieć ciemnych stron i kosztów swojego sukcesu, aż po cała plejadę członków rodziny bez zawahania projektujących system, który przynosi im korzyści, powodując plagę uzależnień zabijającą setki ludzi każdego dnia, przez ponad 20 lat. Fantastycznie napisany reportaż.

Dwie wady tej pozycji: Nie jest to reportaż (więc tytuł wprowadza w błąd) oraz trochę chaotycznie jest napisana. Treść i sens czuję i rozumiem. Może dlatego, że sama doświadczyłam czasowej emigracji. Może dlatego, że wielu z moich bliskich żyje poza Polską ( a nawet w Norwegii). Ale najbardziej ze względu na zgodność tych doświadczeń z opisywanymi. Trzeba by mieć skórę słonia, żeby twierdzić, że jest inaczej.

momentami czytałam ten reportaż jak fikcję, fabułę. jakby to się nie wydażało. czekałam na szczęśliwe zakończenie albo chociaż ciekawy cliffhanger. musiałam sobie mówić, że nikt tego nie zmyślił. to wybitna książka o ewidentnie złych rzeczach. już po kilku pierwszych stronach musisz podjąć decyzję, czy chcesz być ich częścią. mięsa i tak jadłam niewiele, po tych kilku stronach nie jem wcale. widząc nabiał mam przed oczami scenę zapładniania krowy zastrzykiem w szyjkę macicy.

Marcin Kącki, znany z bezkompromisowych reportaży o mrocznych stronach polskich miast i instytucji, w książce „Chłopcy. Idą po Polskę” bierze na warsztat środowisko Konfederacji oraz szeroko pojęty ruch libertariańsko-narodowy. Przyznając tej publikacji ocenę 6/10, doceniam sprawność warsztatową autora i próbę zrozumienia fenomenu popularności skrajnej prawicy, jednak dostrzegam w niej wyraźny brak obiektywizmu, który osłabia siłę reportażu. Książka jest efektem wielomiesięcznego przenikania Kąckiego do środowiska „młodych gniewnych” polskiej polityki. Autor nie skupia się wyłącznie na liderach, takich jak Janusz Korwin-Mikke czy Sławomir Mentzen, ale przede wszystkim na ich zapleczu – młodych mężczyznach, którzy w postulatach niskich podatków i „wolności totalnej” odnajdują receptę na swoje życiowe frustracje. Kącki świetnie oddaje duszny klimat męskich biesiad, przesiąkniętych alkoholem i mizoginią, pokazując, że za politycznymi hasłami często kryją się głębokie kompleksy i lęk przed zmieniającym się światem. Reportaż uczestniczący czy śledczy? Największym problemem „Chłopców” jest postawa samego autora. Kącki stosuje metodę reportażu wcieleniowego, stając się niemal częścią opisywanej grupy. Z jednej strony pozwala to na zdobycie unikalnych materiałów i szczerych wypowiedzi, z drugiej – zaciera granicę między obserwatorem a uczestnikiem. Czytelnik odnosi wrażenie, że autor z góry założył tezę, a zebrany materiał ma jedynie potwierdzić obraz „chłopców”, którzy nigdy nie dorośli do odpowiedzialności za państwo. Choć opisywane sceny bywają groteskowe i przerażające, brakuje w nich głębszej analizy ekonomicznej czy społecznej, która wyjaśniłaby sukces tego ruchu poza sferą obyczajową. Szóstka to nota dla książki, którą czyta się błyskawicznie, ale która pozostawia pewien niesmak. Warsztat Kąckiego jest bez zarzutu – dialogi są żywe, a opisy sugestywne. Jednak jednostronność przekazu sprawia, że „Chłopcy” stają się raczej manifestem niechęci autora do opisywanego środowiska niż rzetelną próbą zrozumienia połowy młodego pokolenia Polaków. Dodatkowo, w kontekście późniejszych kontrowersji wokół osoby samego autora, niektóre fragmenty książki dotyczące relacji damsko-męskich nabierają dwuznacznego, niemal ironicznego charakteru. „Chłopcy. Idą po Polskę” to reportaż ważny, bo dotykający realnego problemu radykalizacji nastrojów, ale jednocześnie bardzo subiektywny. To lektura, która z pewnością usatysfakcjonuje przeciwników Konfederacji, utwierdzając ich w przekonaniach, ale raczej nie przekona nikogo, kto szuka wyważonej analizy polskiej sceny politycznej. To solidne 6/10 – mocny, mięsisty reportaż, któremu zabrakło chłodnego dystansu i próby wyjścia poza bańkę światopoglądową autora.

Ocena nieco na wyrost, bardziej pasowałoby mi tu 5,5/10. Po pierwsze, nieco może być mylący tytuł - odpowiedzi na zawarte w nim pytanie: "Jak odstawić samochód w polskim mieście?" stanowi zdecydowaną mniejszość pozycji. Wszelkie proponowane polityki dla naszego kraju w tej materii nie są w jakoś szczególny sposób opisane. Już więcej uwagi autorka poświęca przywoływaniu przeróżnych strategii z najróżniejszych miejsc świata, które mogłyby być inspiracją dla naszych prawodawców, choć nie nadawałyby się często do przełożenia 1:1. Zdecydowanie za mało jest w tej książce miejsca poświęca gospodarczo-politycznym przyczynom zwrotu społeczeństwa polskiego ku samochodom, tj. np. świadomej deklasacji polskiej kolei po 1989 r. (opisanej w "Ostrym Cięciu" Karola Trammera), czy bardziej mimowolnej degrengoladzie polskiego transportu zbiorowego (świetniej scharakteryzowanej w "Nie zdążę" Olgi Gitkiewicz). Środek ciężkości narracji położony jest na tytułowy "Autoholizm," czyli w rozumieniu autorki uzależnienie Polaków od samochodów. I to uzależnienie nie wynika - zgodnie z prowadzonym przez nią wywodem - li tylko z polityki transportowej kraju, ale przede wszystkim z pewnej akulturacji prowadzonej w naszym społeczeństwie, która sprawia, że już od najmłodszych lat indukujemy dzieci, żeby lubiły samochody. Auto stało się nie tylko środkiem transportu, ale nade wszystko konstruktem kulturowym, symbolizując wolność, status, atrakcyjność, czy zamożność. Nim Polska w praktyce się zmotoryzowała, samochód w naszych wyobrażeniach społecznych stał się obiektem aspiracji. Obiektem, którym tak naprawdę możemy się cieszyć od stosunkowo niedawna, kiedy to zasadniczo skończyliśmy zręby naszej porządnej sieci drogowej i sprowadziliśmy samochody, które zasadniczo "same jeżdżą" i nie wymagają ogromnych nakładów sił i środków do utrzymywania ich w sprawności, jak było w przypadku niesławnych syren (z technologią z lat 50' produkowanych do lat 70'). I to dlatego od naszej samochodozy tak łatwo się uzależniliśmy, skoro ma wciąż posmak nowości, którą się ciągle nienasyciliśmy. Wadą tej książki jest też to, że zawarte w niej informacji już się deaktualizują. I tak autorka podaje, że w Polsce przypada ponad 800 samochodów na tysiąc mieszkańców (162 s.), sugerując mimochodem na marginesie, że liczba ta może być zawyżona (163 s.). Jak pokazały zmiany z 2024 r. w zakresie liczenia aut aktywnych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, obecnie mamy ok. 517 pojazdów na tysiąc mieszkańców, a średni wiek auta spadł z 21 do 16 lat. Jest to informacja, która radykalnie zmienia nasze statystyki, ale z drugiej jak się rozejrzymy po naszej najbliższej okolicy zauważymy, że jednak jest pewna nadreprezentacja aut w naszej przestrzeni publicznej, co raczej świadczy to o tym, że mamy pewien problemem z automobilnością, którą powinniśmy na spokojnie przemyśleć.

Świetny reportaż, chociaż miałam kilka podejść do audiobooka, bo trudno było mi przebrnąć przez opinie tak skrajnie odmienne od moich, trudno było mi też z początku zrozumieć bohaterów. Chyba dalej nie do końca rozumiem ich i postawy, które przyjmują, ale przynajmniej zrozumiałam złożony problem z którym się mierzą. Świetna robota. Doceniam poczucie humoru i dosadność :)

Dość chaotyczna i męcząca. Mam wrażenie, że w kółko czytałam to samo i gubiłam się w tym, kto jest kim, kto kogo napadł i kto gdzie rządzi. Najwięcej wnoszą ostatnie rozdziały, w których autor rzeczywiście wyjaśnia, jak upadała Wenezuela i nawiązuje do ciekawych badań na temat niedostatku.

Bardzo ciekawy opis tematyki związanej z Kaszubami, poczynając od historii, poprzez współczesność, przez kwestie religijne, społeczne etc. Trafny ale i zniuansowany obraz tej społeczności. Z racji mojego zainteresowania historią część dotycząca okresu obydwu wojen światowych była bardzo wciągająca, pokazująca niesamowitą komplikację tamtych czasów i wyzwań jakie stały przed ludźmi zamieszkującymi te ziemie. Gratuluję autorce wyboru tematu i idealnego pióra prowadzącego czytelnika od strony do strony na równym, inspirującym poziomie.

Książka która na pierwszych stronach zapowiadała się bardzo dobrze, a potem zrobiło się miałko. Na pewno można z niej wyciągnąć kilka ciekawostek, ale w co najmniej kilku miejscach, jako bywalec Chorwacji od lat, miałem rozbieżne obserwacje niż te które poczyniła autorka w tej książce.

Uważam, że to całkiem ciekawy reportaż. Zarzuty pojawiające się w komentarzach — że ktoś spodziewał się czegoś innego — wydają mi się oderwane od rzeczywistości. Bo czego właściwie można oczekiwać? Otwartej opozycji i jawnej krytyki władzy w autorytarnym państwie? Zgadzam się, że wielu Rosjan bezkrytycznie wierzy w państwową wizję świata — bo tak działa nacjonalizm. Czy jednak nasz rodzimy nacjonalizm bardzo się od tego różni? Nie sądzę. Wystarczy spojrzeć na niektóre środowiska: funkcjonują w poczuciu oblężonej twierdzy, widząc wokół wyłącznie zagrożenia. Wszyscy inni są źli i głupi, tylko „my” mądrzy i dobrzy. Nie brakuje też takich, którzy wychwalają rodzimych przestępców i czynią z nich bohaterów.

Bardzo ciekawa pozycja dla osoby, takiej jak ja, która nie wie nic o Irlandii poza tym, że jest św. Patryk, Guiness i leprrechauny.. kilka lat temu widziałam kilka filmów i serial o pralniach magdalenek i szkołach prowadzonych przez księży. temat trochę podobny jak w Kanadzie , gdzie zakonnice "czyściły" ciała i dusze rdzennych mieszkańców Ameryki, aż włos się jeży na głowie... Historie ciekawe, trochę rozsypane za bardzo , ale jakoś udaje się to w głowie poukładać. Trafne spostrzeżenia. Bardzo zdziwiły mnie fakty o kobietach, które rządziły w Irlandii, poświęcających się dla spraw i obywateli- czapki z głów. Wiele opinii o kościele, papieżach, z którymi się zgadzam. Zazdroszczę Irlandii zdolności do wychodzenia na ulice i wywoływania referendów... Brakło mi tutaj zdjęć, które byłyby dopełnieniem tych historii. Dobra książka, polecam.

To co używamy prywatnie, niby tylko w gronie znajomych dzieląc się swoimi emocjami i poglądami, ma swoje drugie oblicze - koncernów które zyskują wiedzę i władzę oraz możliwość pokierowania emocjami społecznymi zmieniając algorytmy udostępniania, czy politykę kontrolowania treści w mediach społecznościowych albo po prostu nie robiąc nic wbrew zgłoszeniom użytkowników czy głosom ekspertów.

Pisana przez osoby o lewicowych poglądach co miejscami jest widoczne, nie mniej książka nie tylko nie pogłębia podziału w społeczeństwie co wręcz wykonuje świetną robotę na rzecz przedstawienia wyborców PiS-u jako ludzi podejmujących racjonalne w ich sytuacji wybory i pozwala lepiej zrozumieć podłoże sukcesów tej partii w ostatnich latach. Opublikowana przed wyborami parlamentarnymi w roku 2023 pozostaje nadal aktualna, co bowiem może zmienić się w Polskiej polityce przez 2 lata.

Podobnie jak Kajś, potrafiła wciągnąć w opowieść o ziemiach odzyskanych, nadać trochę innego wymiaru i pokazać inną rzeczywistość, wyobrażenie o Polsce lat minionych, ale też tego, co widzimy obecnie. Widać reporterską pracę i historyczne fakty. Szkoda, że czasami ten sposób narracji robił się gawędziarski, trochę zbyt egocentryczny. Poza tymi kilkoma stornami, kawał czytadła godnego polecenia.

Solidne opracowanie polskiego rynku mieszkaniowym. Jasno i klarownie zebrane przyczyny obecnego stanu rzeczy, szereg przykładów z życia wziętych i jasno postawione możliwe rozwiązania wyjścia z sytuacji, w której się znaleźliśmy. Ta książka to spokojne oskarżenie państwa, które abdykowało w imię określonej ideologii z podstawowej potrzeby, której obronę zagwarantowano w konstytucji. Patodeweloperka nigdy by nie zaistniała w tej formie, jaka jest gdyby nie filozofia osłaniania i spychania państwa na margines. Tylko zmieniając państwo tak, aby stało się silniejsze wobec silnych i bogatych możemy poprawić nasz ryne mieszkaniowy.

Dobra książka. W lekkiej formie przekazuje solidną dawkę wiedzy o Afryce, pozwalając lepiej zrozumieć jej historię a przez to i współczesność. Niektóre sprawy są szeroko znane, jak np. to, że nie tylko "Afryka to nie państwo", ale też wiele afrykańskich państw to nie państwa, w sensie, jaki przywykliśmy nadawać temu pojęciu w Europie (i świecie Zachodu w ogólności), czyli względnie jednolite etnicznie państwa narodowe ukształtowane przez nacjonalizm rodem z XIX wieku. To zlepki plemion, które znalazły się na jednym terytorium w konsekwencji kolonialnych podziałów, co doskonale pokazują dzisiejsze granice, wiele jak spod linijki. Nic dziwnego, że obywatele tych państw nie uznają ich za swoje, bo identyfikują się z plemieniem i klanem, a nie abstrakcyjnym dla siebie tworem, na którym im nie zależy i traktują go jak łup do wyciśnięcia jak cytryna, kiedy na chwilę im, a nie "onym" wpadnie w ręce. Niestety, mają konkurencję zewnętrzną, bo Afryka znów jest kolonizowana, po cichu, ale z tego samego powodu, co w XIX w., dla jej bogactw naturalnych. Są też oczywiście w książce smaczki, czyli wiedza mało znana, a fascynująca, jak np. o nigeryjskim przemyśle filmowym, albo świetne kawałki satyryczne, jak np. szydercza dekonstrukcja wizerunku Afrykanina utrwalanego w kinie zachodnim (postaci "dyktatora" albo "afrykańskiego studenta"). Przyjemnie się czyta, a i w głowie coś po tej lekturze zostaje.