
Balagan. Alfabet izraelski
I jak Izrael, kraj na Bliskim Wschodzie, z historią – zależy, jak kto liczy – trwającą lat siedemdziesiąt z haczykiem lub pięć tysięcy z hakiem. Dotyka Morza Śródziemnego i Czerwonego. Powierzchnia – dwadzieścia dwa tysiące kilometrów kwadratowych. Około dziewięciu milionów mieszkańców w 2020 roku. Izrael ma co najmniej jedną rzekę znaną na całym świecie (Jordan),jedno jezioro (Galilejskie),pustyń dość, za to miejsc świętych więcej niż gdziekolwiek indziej. Po ziemi Izraela chadzali prorocy: Abraham, Jakub i Dawid. Mieszkał tu Jezus, a Mahomet właśnie z Izraela odbył swoją podróż do nieba.
Władali tą ziemią Żydzi, Egipcjanie i Babilończycy. Helleni, Rzymianie, Bizantyjczycy, rycerze krzyżowcy i Arabowie. Wtrącały się tu Turcja i Wielka Brytania. I znów Żydzi, którzy zmienili się w Izraelczyków, ale od jakiegoś czasu stają się bardziej żydowscy.
Tak samo jak Arabowie mieszkający w Izraelu i na Zachodnim Brzegu stają się tam coraz bardziej arabscy.
I (jak Izrael) mieści tyle, ile chyba żadna inna litera alfabetu. O tym I jest ta książka.
Paweł Smoleński
Kup Balagan. Alfabet izraelski w ulubionej księgarniPorównywarka z najlepszymi ofertami księgarń W naszej porównywarce znajdziesz książki, e-booki i audiobooki z najpopularniejszych księgarń internetowych. Niektórzy partnerzy przygotowują dla użytkowników naszego serwisu specjalne rabaty, dlatego warto kupować książki przez lubimyczytać.pl. Oferty są prezentowane w trzech kategoriach: „Oferta dnia” (promocje partnerów),„Polecane księgarnie” (sprawdzeni partnerzy handlowi, z którymi współpracujemy na podstawie umów) oraz „Pozostałe”. W każdej kategorii kolejność prezentacji zależy od ceny produktu przekazanej przez księgarnie lub dostawcę porównywarki. Lubimyczytać.pl nie prowadzi sprzedaży i nie uczestniczy w procesie zakupowym po przekierowaniu na stronę sklepu. Mimo że dokładamy starań, aby wszystkie linki i informacje były aktualne, nie mamy wpływu na ewentualne nieścisłości cenowe, błędne przekierowania lub zmiany w ofertach księgarni. Jeśli zauważysz nieprawidłowość, prosimy o zgłoszenie jej na adres: admin@lubimyczytac.pl. Dzięki Twojej informacji możemy jeszcze lepiej dbać o jakość działania naszej porównywarki.
W naszej porównywarce znajdziesz książki, e-booki i audiobooki z najpopularniejszych księgarń internetowych. Niektórzy partnerzy przygotowują dla użytkowników naszego serwisu specjalne rabaty, dlatego warto kupować książki przez lubimyczytać.pl. Oferty są prezentowane w trzech kategoriach: „Oferta dnia” (promocje partnerów),„Polecane księgarnie” (sprawdzeni partnerzy handlowi, z którymi współpracujemy na podstawie umów) oraz „Pozostałe”. W każdej kategorii kolejność prezentacji zależy od ceny produktu przekazanej przez księgarnie lub dostawcę porównywarki. Lubimyczytać.pl nie prowadzi sprzedaży i nie uczestniczy w procesie zakupowym po przekierowaniu na stronę sklepu. Mimo że dokładamy starań, aby wszystkie linki i informacje były aktualne, nie mamy wpływu na ewentualne nieścisłości cenowe, błędne przekierowania lub zmiany w ofertach księgarni. Jeśli zauważysz nieprawidłowość, prosimy o zgłoszenie jej na adres: admin@lubimyczytac.pl. Dzięki Twojej informacji możemy jeszcze lepiej dbać o jakość działania naszej porównywarki.
Oficjalne recenzje książki Balagan. Alfabet izraelski
Izrael od „a” do „z”
„Władali tą ziemią Żydzi, Egipcjanie i Babilończycy. Helleni, Rzymianie, Brytyjczycy, rycerze krzyżowcy i Arabowie. Wtrącały się tu Turcja i Wielka Brytania. I znów Żydzi, którzy zmienili się w Izraelczyków, ale od jakiegoś czasu stają się bardziej żydowscy.
I (jak Izrael) mieści tyle, ile chyba żadna inna litera alfabetu”.
Izrael – jako organizm państwowy – to kraj bardzo młody, wszak powstał dopiero 14 maja 1948 roku. To tylko jedna strona medalu. Gdyby bowiem liczyć „religijną” historię Izraela, to wtedy stanie się jednym z najstarszych państw, liczących sobie kilka tysięcy lat. Można by wręcz zaryzykować, że swoistym podręcznikiem do historii tego Izraela jest Biblia.
Gdybyśmy jednak chcieli dowiedzieć się czegoś o tym współczesnym państwie Izrael, to z pomocą przychodzi nam Paweł Smoleński ze swoim reportażem pod tytułem „Balagan. Alfabet izraelski”. Ukazał się on nakładem wydawnictwa Czarne, słynące z ciekawych i pouczających reportaży. Autor jest bardzo znanym i uznanym dziennikarzem, reporterem i publicystą.
„Balagan” ze zdjęciami Pawła Figurskiego przenosi nas po prostu do Izraela. Dzięki autorowi możemy poznać ten kraj i starać się go zrozumieć (czy jest to jednak w ogóle możliwe?) Izrael bowiem – zdaniem Smoleńskiego „jest cudem mniemanym, fantastycznym miejscem i fantastycznym krajem”. Autor niewątpliwie jest nim zafascynowany, może nawet zakochał się w Izraelu. W jego niezliczonych zabytkach, w jego smakach, zapachach i kolorach. W ludziach tak podobnych i jednocześnie tak różnych od siebie.
Należy również zwrócić uwagę na ciekawy układ książki. Jest ona ułożona od „a” do „z”. Pod każdą kolejną literą zostały umieszczone poszczególne hasła, związane z Izraelem. Oczywiście jest to subiektywny wybór autora. Jednak dzięki temu czytelnik otrzymuje prawdziwą izraelską mieszankę: krótkie biografie polityków, opisy poszczególnych miast, żydowskiej kuchni.
Paweł Smoleński starał się uchwycić to, co tak trudno uchwytne – duszę tego niezwykłego państwa. Dlaczego Izraelczycy taką wagę przywiązują do bezpieczeństwa? Jak to się stało, że Mosad jest najwybitniejszą jednostką na świecie? Czym dla Żydów jest Holocaust? Czy wszyscy Żydzi są religijni? Jak wygląda świętowanie szabatu? Czy ortodoksi rozumieją nieortodoksów i czy sami są przez nich rozumiani?
Dlaczego pod literą „o” znalazło się Oslo? Czy możliwy jest pokój z Arabami? Dlaczego izraelskie filmy święcą światowe sukcesy? Skąd się wziął fenomen serialu „Shtisel”? Jakie piwo jest najlepsze w Izraelu i dlaczego? Co według autora warto zwiedzić w tym kraju? Czy istnieje jeden przepis na karpia „po żydowsku”?
Dzięki układowi, jaką ma książka, można ją czytać na wyrywki. Jeśli chcemy, możemy zapoznawać się z wybranymi literkami nie po kolei. W niczym to nie zaburzy lektury.
Osobiście brakło mi w książce kilku haseł. Uważam, że mogłyby się w niej znaleźć takie terminy jak „Biblia” czy „Jidysz”. Szkoda, że nie ma w książce tak ważnych dla Żydów słów, jak „Świątynia” czy „Ściana płaczu”. Myślę, że te słowa jeszcze bardziej ubogaciłyby „alfabet izraelski”.
Nie zmienia to jednak faktu, że „Balagan” Pawła Smoleńskiego polecam wszystkim tym, którzy chcą się dowiedzieć czegoś więcej o współczesnym Izraelu. Autor napisał emocjonujący reportaż, przybliżając nam kraj tak odległy, a zarazem tak bliski. Izrael bowiem bardzo często gości w serwisach informacyjnych, także w kontekście Polski. Zachęcam zatem do lektury „alfabetu izraelskiego”. Może dzięki niej ten „balagan” będzie choć trochę uporządkowany.
Wojciech Sobański
Opinia społeczności książki Balagan. Alfabet izraelski
Zauważyłam, że gdy czytam historię, która jest autorowi wyjątkowo bliska, gdy czuję z tekstu, że ma on do niej stosunek bardzo emocjonalny to natychmiast w to wchodzę. Uśmiecham się pod nosem i próbuję wejść w skórę pisarza. I to jest cudowny stan, kiedy staję się kimś innym. Jestem autorem książki, ale nie tylko i wyłącznie podczas jej pisania, tylko szerzej, bardziej, gdy jest aktorem w opisywanych przez siebie historiach. W „Bałaganie” stałam się Pawłem Smoleńskim już po kilku pierwszych stronach. Natychmiast mu uwierzyłam. Poczułam. Doznałam. I wchodziłam w ten stan za każdym razem gdy wracałam do lektury. Bo bije z niej zachwyt i niewątpliwa znajomość tematu, potraktowana co prawda w dużym skrócie i dość ogólnikowo ale moim zdaniem nie chodzi o to w „Bałaganie” aby spełniał on rolę kompendium wiedzy o Izraelu. On ma być przedsionkiem, przyczynkiem do zgłębienia tematu.
Oceny książki Balagan. Alfabet izraelski
Poznaj innych czytelników
1105 użytkowników ma tytuł Balagan. Alfabet izraelski na półkach głównych- Chcę przeczytać 586
- Przeczytane 502
- Teraz czytam 17
- Posiadam 131
- Reportaż 13
- 2021 12
- Literatura faktu 11
- Izrael 10
- Ulubione 10
- Ebook 6

















































Opinie i dyskusje o książce Balagan. Alfabet izraelski
To moja pierwsza książka tego autora, ale uwielbiam jego styl, aż zamówiłem inny reportaż jego autorstwa :)
Książka przewodnik/poradnik o Izraelu, jest tu prawie wszystko, od najważniejszych wydarzeń i postaci Izraela, aż po kuchnię i opisy miast z ciekawszymi dzielnicami. Fakt, czuć trochę niechęć autora do Palestyńczyków, ale nie pomija ich dobrych uczynków, ani tego jak są traktowani. Ale trzeba też pamiętać, że takie książki są tylko wstępem do kultury i historii danego kraju, żeby naprawdę zgłębić jakieś wydarzenia i historie to trzeba już sięgnąć po bardziej szczegółowe książki.
Wielka szkoda, że autor zmarł 5 miesięcy przed tragedią z 7 października oraz ogólnie tym co się dzieje teraz, bardzo byłbym ciekaw jego opinii o obecnym konflikcie i wszystkiego z nim związane.
To moja pierwsza książka tego autora, ale uwielbiam jego styl, aż zamówiłem inny reportaż jego autorstwa :)
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toKsiążka przewodnik/poradnik o Izraelu, jest tu prawie wszystko, od najważniejszych wydarzeń i postaci Izraela, aż po kuchnię i opisy miast z ciekawszymi dzielnicami. Fakt, czuć trochę niechęć autora do Palestyńczyków, ale nie pomija ich dobrych uczynków, ani tego jak...
Balagan. Alfabet izraelski
Autor: Paweł Smoleński
Moja ocena: ★★★★★★★★☆☆ (8/10)
„Balagan. Alfabet izraelski” to bardzo udana i wciągająca książka-reportaż, która w nieszablonowy sposób przybliża współczesny Izrael — kraj pełen sprzeczności, napięć, skrajnych emocji i nieustannego ruchu. Paweł Smoleński, doświadczony reporter i znawca regionu, prowadzi czytelnika przez izraelską rzeczywistość, korzystając z formy alfabetu: krótkich haseł, scen i obserwacji, które razem składają się na wielowymiarowy portret państwa i społeczeństwa.
Autor nie ukrywa swojej sympatii do Izraela, co jest wyczuwalne w tonie narracji, ale jednocześnie stara się zachować reporterską powściągliwość. Kontrowersyjne działania polityczne, konflikty społeczne i napięcia etniczne nie są tu ani bezkrytycznie usprawiedliwiane, ani jednoznacznie potępiane. Smoleński raczej pokazuje ich złożoność, pozwalając czytelnikowi samodzielnie wyrobić sobie opinię. To podejście sprawia, że książka nie popada w publicystykę, a pozostaje rzetelnym, choć subiektywnym zapisem obserwacji.
„Balagan” czyta się bardzo dobrze — krótkie formy, przystępny język i reporterska lekkość sprawiają, że lektura wciąga i nie nuży, mimo trudnej i często bolesnej tematyki. To książka, która nie daje prostych odpowiedzi, ale skutecznie pokazuje chaos („balagan”) wpisany w codzienne funkcjonowanie Izraela — zarówno na poziomie politycznym, jak i społecznym czy kulturowym.
Zdecydowanie warto po nią sięgnąć, zwłaszcza jeśli interesuje Cię Bliski Wschód, reportaż literacki lub próba zrozumienia kraju, który nieustannie balansuje między konfliktem a normalnością.
📖 20:26 · 21.12.2025 · 115/2025
Balagan. Alfabet izraelski
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toAutor: Paweł Smoleński
Moja ocena: ★★★★★★★★☆☆ (8/10)
„Balagan. Alfabet izraelski” to bardzo udana i wciągająca książka-reportaż, która w nieszablonowy sposób przybliża współczesny Izrael — kraj pełen sprzeczności, napięć, skrajnych emocji i nieustannego ruchu. Paweł Smoleński, doświadczony reporter i znawca regionu, prowadzi czytelnika przez...
Jasne, w kontekście ludobójstwa w Gazie, zagładzie cywilów "źle się zestarzało", ale mam wrażenie że nie było zbyt "na czasie" w 2021 roku. Jednak jest to zlepek opowieści osoby, która kocha, uwielbia izraelską kulturę, historię i, najwyraźniej, politykę. Czytałam tę książkę w stuporze.
Jasne, w kontekście ludobójstwa w Gazie, zagładzie cywilów "źle się zestarzało", ale mam wrażenie że nie było zbyt "na czasie" w 2021 roku. Jednak jest to zlepek opowieści osoby, która kocha, uwielbia izraelską kulturę, historię i, najwyraźniej, politykę. Czytałam tę książkę w stuporze.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toDla mnie bomba. Jeśli kogoś interesuje tematatyka Izraela/Palestyny to bardzo polecam tą pozycje. Nie jest to typowa ksiązka Pawła Smoleńskiego, w których opisuje gdzie pojechał, z kim się spotkał i co usłyszał. Tuaj autor wyjaśnia poszczególne terminy związane z Izraelem, co daje lepsze zrozumienie bardzo zawiłej sytuacji na Bliskim Wschodzie.
Dla mnie bomba. Jeśli kogoś interesuje tematatyka Izraela/Palestyny to bardzo polecam tą pozycje. Nie jest to typowa ksiązka Pawła Smoleńskiego, w których opisuje gdzie pojechał, z kim się spotkał i co usłyszał. Tuaj autor wyjaśnia poszczególne terminy związane z Izraelem, co daje lepsze zrozumienie bardzo zawiłej sytuacji na Bliskim Wschodzie.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toSolidna dawka wiedzy na temat państwa Izrael, Palestyny i konfliktu który tam się toczy, szczególnie w kontekście ostatnich wydarzeń. Jako osoba posiadająca ledwie szczątkowe informacje na temat wydarzeń z tamtego miejsca świata przyznaję, że książka zawierała sporą porcję wiedzy (chociaż niejednokrotnie nazbyt szczegółową i czasami trudno się połapać w kolejnych nazwach miast czy obco brzmiących nazwiskach). Sam pomysł na kolejne rozdziały zgodnie z alfabetem nad wyraz udany, wszystko sprawia wrażenie spójnego, autor potrafi płynnie przechodzić między kolejnymi pojęciami przez co nie mamy wrażenia, że czytamy encyklopedię. Warto.
Solidna dawka wiedzy na temat państwa Izrael, Palestyny i konfliktu który tam się toczy, szczególnie w kontekście ostatnich wydarzeń. Jako osoba posiadająca ledwie szczątkowe informacje na temat wydarzeń z tamtego miejsca świata przyznaję, że książka zawierała sporą porcję wiedzy (chociaż niejednokrotnie nazbyt szczegółową i czasami trudno się połapać w kolejnych nazwach...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toDaję 2 gwiazdki mniej autor zasługiwałby za 'overall experience'. A to ze względu na przewijające się w książce dziaderstwo wobec młodych kobiet i ich cielesności. Nikomu nie są potrzebne zachwyty autora nad połnagimi dziewczynami... Aż dziw, że w czasie redakcji nikt tego nie ogarnął.
Daję 2 gwiazdki mniej autor zasługiwałby za 'overall experience'. A to ze względu na przewijające się w książce dziaderstwo wobec młodych kobiet i ich cielesności. Nikomu nie są potrzebne zachwyty autora nad połnagimi dziewczynami... Aż dziw, że w czasie redakcji nikt tego nie ogarnął.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toKoncepcja "Balaganu" uporządkowanego zgodnie z kolejnością alfabetyczną przypadła mi do gustu, podobnie jak sposób prowadzenia narracji. Mam jednak pewien kłopot z określeniem, do jakiej grupy odbiorców skierowana jest ta książka. Lektura wymaga bowiem znajomości wielu pojęć i terminów związanych z Izraelem oraz judaizmem, ale jednocześnie nie skupia się na jednym czy kilku tematach, tylko przyjmuje formę wiedzy w pigułce. Można więc "Balagan" Smoleńskiego określić jako książkę dla osób średniozaawansowanych w tematach takich jak kultura europejskich Żydów czy religia judaistyczna, ale mających raczej podstawową wiedzę dotycząca Państwa Izrael. Po lekturze czuję satysfakcję, ponieważ dowiedziałam się wielu nowych rzeczy i zaznaczyłam w tekście sporo cytatów oraz anegdot. Jednocześnie odczuwam także pewien niedosyt, który przypuszczam, że uda mi się w pewien sposób zaspokoić siegając po kolejne książki Smoleńskiego.
Koncepcja "Balaganu" uporządkowanego zgodnie z kolejnością alfabetyczną przypadła mi do gustu, podobnie jak sposób prowadzenia narracji. Mam jednak pewien kłopot z określeniem, do jakiej grupy odbiorców skierowana jest ta książka. Lektura wymaga bowiem znajomości wielu pojęć i terminów związanych z Izraelem oraz judaizmem, ale jednocześnie nie skupia się na jednym czy kilku...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toCymes! Nie wiem czy koszerny, ale jak dla mnie - raczkującego dopiero badacza-amatora umysłowości żydowskiej - bardzo pożywna i ciekawa to porcja.
Cymes! Nie wiem czy koszerny, ale jak dla mnie - raczkującego dopiero badacza-amatora umysłowości żydowskiej - bardzo pożywna i ciekawa to porcja.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toCiekawe spojrzenie na Izrael, głębsze, wiele tłumaczące. Myślę, że warto przeczytać.
Ciekawe spojrzenie na Izrael, głębsze, wiele tłumaczące. Myślę, że warto przeczytać.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toKsiążka jest świetna. Autor rewelacyjny. Pan Paweł za się na Izraelu, Bliskim Wschodzie, ale potrafi też słuchać tamtejszych ludzi. Żyd, Arab zna ich różnice. Dlaczego dojść do pokoju nie może pomiędzy Palestyną, a Izraelem. Jakimi wielkimi autorami, a u nas niezbyt znanymi są Edgar Keret oraz Amos Oz. W tej książce poznamy najważniejsze pojęcia kulinarne, kulturalne, geograficzne itp. To już 4 książka tego autora i za każdym razem to opowieść nie typowy reportaż. Polecam !!!
Książka jest świetna. Autor rewelacyjny. Pan Paweł za się na Izraelu, Bliskim Wschodzie, ale potrafi też słuchać tamtejszych ludzi. Żyd, Arab zna ich różnice. Dlaczego dojść do pokoju nie może pomiędzy Palestyną, a Izraelem. Jakimi wielkimi autorami, a u nas niezbyt znanymi są Edgar Keret oraz Amos Oz. W tej książce poznamy najważniejsze pojęcia kulinarne, kulturalne,...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to