Fałszywi bogowie

Bardzo pouczająca i bardzo dobra książka prezbiteriańskiego pastora Timothego Kellera na temat fałszywych bóstw. Można wręcz powiedzieć, że jest to całościowe studium bałwochwalstwa, nierzadko niezwykle subtelnego, które jest ciągle obecne w naszym życiu. W zasadzie nie mam do czego się przyczepić. Struktura książki jest jasna. Każdy rozdział jest niejako omówieniem jednego "bożka". Są to - miłość, chciwość, sukces i władza. Każdy zaczyna się od anegdoty, przypowieści biblijnej (zazwyczaj ze Starego Testamentu) i odniesieniem do zbawczej roli Jezusa Chrystusa. Keller pisze bardzo dobrym, lekkim stylem. Jest prezbiterianinem, ale nie jest fundamentalistą, a wręcz fundamentalizm piętnuje. Ma także wiele pożytecznych uwag o naszej współczesnej kulturze. Naprawdę jest to rzecz warta przeczytania - w zasadzie dla każdego, nawet niewierzącego. Oczywiście, z punktu widzenia ateisty można się z receptą Kellera nie zgadzać. Ale fakt jest taki, że książka niezwykle trafnie diagnozuje bolączki dzisiejszego świata. A już zauważenie ich i zauważenie ich w sobie jest czymś cennym.

"Starożytni poganie nie ulegali urojeniom, gdy niemal wszystko przedstawiali jako bogów. Mieli bóstwa seksu, pracy, wojny, pieniędzy i narodów – po prostu dlatego, że wszystko może stać się bożyszczem, które włada i pełni rolę boga w sercu człowieka lub w życiu całego narodu. Przykładowo fizyczne piękno jest pozytywne, lecz jeśli je „ubóstwimy”, jeśli uczynimy je najważniejszym w życiu człowieka lub społeczeństwa, mamy do czynienia nie z samym pięknem, lecz z Afrodytą. I tak oto ludzie i całe kultury popadają w obsesję na punkcie swojego wyglądu, poświęcają mu przesadną ilość czasu i pieniędzy i czynią z niego kryterium, na podstawie którego krzywdząco oceniają innych. Jeśli cokolwiek staje się dla nas ważniejsze niż Bóg, to jest to fałszywym bóstwem."

"Inną oznaką, że uczyniliśmy osiągnięcia swoim bóstwem, jest to, iż wypaczają one sposób, w jaki postrzegamy samych siebie. Kiedy osiągnięcia stają się podstawą naszej wartości, mogą przełożyć się na wyolbrzymione mniemanie o własnych zdolnościach. Pewna dziennikarka powiedziała mi, że uczestniczyła w uroczystej kolacji, na której obecny był także pewien bogaty i odnoszący wielkie sukcesy biznesmen. Przez cały wieczór dominował w rozmowach, choć – jak zauważyła – dyskusje prawie w ogóle nie dotyczyły ekonomii i finansów, jedynych dziedzin, w których ów człowiek był ekspertem. Mimo to, kiedy przedstawiał swoje zdanie na temat projektowania wnętrz, oddzielnych szkół dla chłopców lub dziewcząt czy też filozofii, zachowywał się tak, jakby jego opinie były równie kompetentne i autorytatywne. Jeśli sukces stanie się dla nas czymś więcej niż sukcesem – jeśli będzie miarą naszej wartości – to osiągnięcia w jednej, ograniczonej dziedzinie życia wzbudzą w nas przekonanie, że jesteśmy ekspertami we wszystkich. To, oczywiście, prowadzi do najróżniejszych błędnych wyborów i decyzji. Wypaczony obraz samych siebie jest jednym z elementów zaślepienia, które, jak mówi Biblia, zawsze towarzyszy bałwochwalstwu (Ps 135,15–18; Ez 36,22–36)."

"Wszyscy autorzy Biblii w każdym fragmencie starają się podkreślić, że Boża łaska i przebaczenie, choć otrzymujemy je za darmo, zawsze są bardzo kosztowne dla tego, kto je okazuje. Od pierwszych rozdziałów Biblii jest oczywiste, że Bóg nie może przebaczyć bez ofiary. Nikt, kto został poważnie skrzywdzony, nie może tak po prostu przebaczyć krzywdzicielowi. Jeśli pozbawiono nas pieniędzy, szans lub szczęścia, możemy zmusić krzywdziciela, aby nam je zwrócił albo mu przebaczyć. Lecz jeśli przebaczamy, to znaczy, że sami musimy pogodzić się ze stratą lub spłacić dług. To my poniesiemy koszty. Dlatego każde przebaczenie jest kosztowne".

"Inną oznaką bałwochwalczego oddania polityce jest fakt, że przeciwników politycznych nie uważa się za ludzi, którzy mylą się w jakiejś kwestii, lecz po prostu za ludzi złych. Po ostatnich wyborach prezydenckich moja osiemdziesięcioczteroletnia matka zauważyła: „Kiedyś, gdy kogokolwiek wybrano na prezydenta, nawet jeśli na niego nie głosowaliśmy, i tak uważaliśmy za swojego prezydenta. Wygląda na to, że już tak nie jest”. Po każdych wyborach znacząca grupa ludzi uznaje, że przyszły prezydent nie ma moralnego prawa do sprawowania urzędu [hehe - dop. mój]. Owa narastająca polaryzacja i zaciętość, którą dostrzegamy we współczesnej polityce, świadczy o tym, że obróciliśmy aktywność polityczną w pewną formę religii."

"Kultura popularna często mówi młodym ludziom: „Możesz stać się wszystkim, czym tylko zapragniesz”. Lecz to okrutne powiedzieć coś takiego niewysokiemu osiemnastolatkowi, który najbardziej na świecie pragnie być obrońcą w lidze footballu amerykańskiego. Przywołując inny skrajny przykład, jeśli ktoś urodził się w jurcie na mongolskim stepie, a nie w rozwiniętym amerykańskim lub europejskim kraju, nie ma znaczenia, jak wielki będzie miał talent i jak ciężko będzie pracował – i tak będzie ubogi i pozbawiony wpływów. A na bardziej osobistym poziomie, wystarczy pomyśleć o wpływie, jaki ma na nas rodzina, z której pochodzimy. Możliwe, że w młodości często powtarzałeś sobie, że nie staniesz się podobny do swoich rodziców, że będziesz inny, taki, jak postanowisz. Jednak gdzieś w połowie twojego życia coraz wyraźniej widać, jak bardzo ukształtowała cię twoja rodzina i jak trwały jest to wpływ."

"Fałszywe bóstwo to coś, w czym szukamy wartości, które może nam dać jedynie Bóg. Bałwochwalstwo szerzy się wewnątrz społeczności religijnych, kiedy prawdy doktrynalne zostają podniesione do rangi fałszywego bóstwa. Tak dzieje się, kiedy ludzie uważają, że to poprawność ich wierzeń, a nie sam Bóg i Jego łaska, zapewni im Bożą przychylność. To subtelny, ale śmiertelny błąd. Symptomem, że popadliśmy w tę formę przekonania o swojej sprawiedliwości, jest to, iż stajemy się kimś, kogo Księga Przysłów nazywa „szydercą”. Szydercy zawsze okazują swoim przeciwnikom pogardę i lekceważenie zamiast miłosierdzia. To świadczy o tym, że nie postrzegają siebie jako grzeszników zbawionych z łaski. To raczej ufność, jaką pokładają w słuszności naszych poglądów, sprawia, że czują się lepsi."

Bardzo pouczająca i bardzo dobra książka prezbiteriańskiego pastora Timothego Kellera na temat fałszywych bóstw. Można wręcz powiedzieć, że jest to całościowe studium bałwochwalstwa, nierzadko niezwykle subtelnego, które jest ciągle obecne w naszym życiu. W zasadzie nie mam do czego się przyczepić. Struktura książki jest jasna. Każdy rozdział jest niejako omówieniem jednego...