„Zamek” Franza Kafki to wyjątkowo specyficzna lektura — wybitnie ambitna i, być może, pisana przez autora dla samego siebie. Można ją jednak próbować odczytać jako rozwinięcie pesymistycznej wizji „Procesu”, ale jednocześnie z wyraźnym przestawieniem akcentów: zamiast historii o wyroku, który wydaje system, dostajemy historię o tym, że system nie daje żadnej odpowiedzi.
W obu powieściach Kafka opisuje w istocie ten sam konflikt — CZŁOWIEK KONTRA SYSTEM.
O ile w „Procesie” Józef K. zostaje nagle aresztowany i zmuszony do obrony wobec systemu, który działa bez wyjaśnień, o tyle w „Zamku” sytuacja odwraca się zasadniczo. K. przybywa do wsi dobrowolnie, przedstawiając się jako geometra wezwany przez władze. Nie jest ścigany — sam staje się petentem.
To przesunięcie zmienia wszystko. Józef K. walczy o uniewinnienie, K. walczy o uznanie. Tamten próbuje uniknąć wyroku, ten – uzyskać potwierdzenie, że w ogóle ma prawo istnieć w obrębie systemu. Jednak właśnie ta aktywna postawa ujawnia głębszy poziom absurdu. Im bardziej K. stara się zalegalizować swój byt, tym wyraźniej okazuje się kimś zbędnym — „ponadliczbowym”, kimś, kto wszędzie przeszkadza, choć nigdzie formalnie nie został odrzucony.
W „Procesie” system jest agresywny, osaczający, niemal namacalny. W „Zamku” przeciwnie — pozostaje cichy, rozproszony, nieuchwytny. Nie atakuje, lecz nie odpowiada. Jego przedstawiciele mówią dużo, ale nie rozstrzygają niczego. Nawet momenty pozornej bliskości kończą się fiaskiem: najbardziej wymowna jest nocna rozmowa z Bürglem, podczas której urzędnik mimochodem odsłania mechanizm działania systemu i wskazuje K. możliwą w nim lukę. K. jednak, wyczerpany, zasypia w chwili, która mogłaby stać się przełomem. Szansa istnieje, lecz nie zostaje wykorzystana — i natychmiast znika.
Pesymizm „Zamku” jest więc innego rodzaju niż w „Procesie”. Nie polega na nieuchronności wyroku, lecz na jego nieobecności. Bohater nie zostaje skazany — zostaje zawieszony.
To zawieszenie znajduje wyraz także w formie utworu: powieść pozostaje niedokończona, co nie jest tylko faktem biograficznym, lecz znaczącym gestem. Być może Kafka celowo nadał „Zamkowi” formę bardziej rozwlekłą, momentami wręcz bardzo nużącą, aby czytelnik sam doświadczył tego stanu przeciągającego się oczekiwania i bezowocnego krążenia wokół nierozwiązywalnej sprawy — doświadczenia, które w „Procesie”, jako powieści bardziej zwartej i skondensowanej, jest znacznie mniej odczuwalne.
Łatwo napisać w recenzji, że „Zamek” można odczytać — znacznie trudniej rzeczywiście przez niego przejść: lektura zajęła mi sporo czasu, czytałem ją powoli, po kilka–kilkanaście stron dziennie, z przerwami. W praktyce dopiero obejrzenie spektaklu Teatru Telewizji z 1989 roku w reżyserii Marka Grzesińskiego pomogło mi uporządkować i utrwalić w głowie przebieg powieści — mimo że inscenizacja wprowadza pewne zmiany.
Brak zakończenia utworu (celowo lub przypadkiem) staje się częścią jego sensu — K. nie dochodzi do żadnego punktu, bo taki punkt nie istnieje.
W obu utworach człowiek ponosi klęskę w starciu z systemem, ale jej charakter jest odmienny. Józef K. ginie gwałtownie, „jak pies”, natomiast K. z „Zamku” nie ginie — jego porażka polega na czymś bardziej rozciągniętym i trudniejszym do uchwycenia: na nieskończonym trwaniu w stanie oczekiwania, które nigdy nie prowadzi do rozstrzygnięcia.
Szukamy ofert...
OPINIE i DYSKUSJE o książce I fratelli Karamazov 1
I choć nie jest to do końca łatwa w odbiorze powieść ... to jednak niezwykła! Przejmująco odmalowany portret rodzinny braci, z dzisiejszego punktu widzenia chyba jeszcze bardziej poruszający i wzbudzający żywe emocje ... W niezwykły sposób ujęte indywidualne rysy postaci (trzech braci i ich strategie radzenia sobie z zabójstwem ojca ...) Wspaniałe (nasycone!) operowanie słowem ... Zaskakujący zwrot akcji ... Problematyka moralna ... filozoiczna ... i psychologiczna ... (zagadnienie dobra i zła, złożona prawda o naturze ludzkiej: i tu rywalizacja, żądza ...) a w tle rosyjskie społeczeństwo XIX w ... kulisy życia ... Poruszające!
I choć nie jest to do końca łatwa w odbiorze powieść ... to jednak niezwykła! Przejmująco odmalowany portret rodzinny braci, z dzisiejszego punktu widzenia chyba jeszcze bardziej poruszający i wzbudzający żywe emocje ... W niezwykły sposób ujęte indywidualne rysy postaci (trzech braci i ich strategie radzenia sobie z zabójstwem ojca ...) Wspaniałe (nasycone!) operowanie...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toŻyciowe osiągnięcie - Dostojewskiego, że taką kobyłę napisał, i moje, że ją przeczytałem.
Książka pełna kontrastów i starć: między pozytywizmem a romantyzmem, liberalizmem a konserwatyzmem, ateizmem a Bogiem... można tak wymieniać. Skłania do refleksji, choć wiele poruszanych problemów można uznać za nieaktualne. Postacie są świetnie napisane, z własnymi motywami, bolączkami i radościami. Poza aniołkiem Aloszą <3 cała reszta jest niejednoznaczna moralnie - i to jest piękne, to się czyta!!!
"Bracia" cierpią jednak miejscami na grafomanię autora i natłok informacji, niekoniecznie dynamizujących historię, a raczej nużących, wtrąconych dla samego wtrącenia. Są tu rozdziały rozwleczone i załamujące tempo fabuły, która sama w sobie jest naprawdę dobra. Dla przykładu: dostajemy w połowie powieści 50-stronnicowy opis żywota jednego mnicha (!),do którego nigdy potem już historia nie wraca xd Monologi postaci też potrafią zmęczyć, szczególnie gdy dotyczą one non stop tego samego tematu, a jedyne, co się zmienia, to anegdoty opowiadane na potwierdzenie tezy. Po jednym z takich monologów, 2 lata temu, poddałem się z czytaniem xd Pieprzony Wielki Inkwizytor...
Teraz wróciłem i, na szczęście, kliknęło. Pozycja zdecydowanie warta do polecenia, ale do której należy podchodzić z odpowiednim nastawieniem. Gdyby nie rozwleczone rozdziały, przez które historia niepotrzebnie meandruje, luźno rozważyłbym 9 albo 10.
Życiowe osiągnięcie - Dostojewskiego, że taką kobyłę napisał, i moje, że ją przeczytałem.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toKsiążka pełna kontrastów i starć: między pozytywizmem a romantyzmem, liberalizmem a konserwatyzmem, ateizmem a Bogiem... można tak wymieniać. Skłania do refleksji, choć wiele poruszanych problemów można uznać za nieaktualne. Postacie są świetnie napisane, z własnymi motywami,...
Niemal 17 godzin czytania ciurkiem. Miałam rozpisany harmonogram czytania na cały tydzień, który totalnie się posypał, bo okazało się, że tę opasłą powieść czyta się przednio. Jakie wyraziste postacie, jakie archetypy, jakie postawy, bardzo wiarygodnie pokazane podejścia do religii, społeczeństwa, reguł i obyczajów, wolności i obowiązku, miłości, grzechu. Szczerość i zakłamanie, wiara i bezeceństwa. Nakreślone parę postaci i jeden rodzinny klincz a mamy całe słowiańskie, rosyjskie uniwersum.
Niemal 17 godzin czytania ciurkiem. Miałam rozpisany harmonogram czytania na cały tydzień, który totalnie się posypał, bo okazało się, że tę opasłą powieść czyta się przednio. Jakie wyraziste postacie, jakie archetypy, jakie postawy, bardzo wiarygodnie pokazane podejścia do religii, społeczeństwa, reguł i obyczajów, wolności i obowiązku, miłości, grzechu. Szczerość i...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toBardzo mi się podobała, jak to zwykle bywa u autorów (tamtych czasów szczególnie) głęboka analiza przekroju społeczeństwa, ocena charakterów itp. Piękna!
Bardzo mi się podobała, jak to zwykle bywa u autorów (tamtych czasów szczególnie) głęboka analiza przekroju społeczeństwa, ocena charakterów itp. Piękna!
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPonadczasowa! Mimo upływu lat tematyka pozostaje aktualna. To fundament klasyki, który każdy miłośnik literatury powinien znać .Sięgając po książkę miałam pewne obawy, że sposób pisania może być zbyt wymagający, ale na szczęście nie. To literacka perełka, która udowadnia, że prawdziwa klasyka nie starzeje się nigdy. Pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników klasyki, ale dla każdego, kto szuka w książce czegoś więcej niż tylko rozrywki. To książka, która uczy, porusza i inspiruje. Czas spędzony w towarzystwie dobrej literatury jest cenny.
Ponadczasowa! Mimo upływu lat tematyka pozostaje aktualna. To fundament klasyki, który każdy miłośnik literatury powinien znać .Sięgając po książkę miałam pewne obawy, że sposób pisania może być zbyt wymagający, ale na szczęście nie. To literacka perełka, która udowadnia, że prawdziwa klasyka nie starzeje się nigdy. Pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników klasyki, ale...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toDostojewski jawi mi się jako wzór pisarza. Jego utwory postrzegam pozytywnie. Każdy z nich ma bardzo wyrazisty charakter. Autor przedstawia swoje historie w sposób zrównoważony. Nie mam dzięki temu uczucia zniecierpliwienia podczas lektury. Czytam je płynnie. Są przystępne w formie i treści. Przekazują jednocześnie wiele.
Przeczytałem we wstępie "Braci Karamazow", że autor traktuje tę historię jako wprawkę do dzieła jego życia. Odnoszę wrażenie, że ta deklaracja oddziaływała na pisarza przez cały proces twórczy. Niestety, odbieram to negatywnie. Szedłem przez książkę w przeświadczeniu, że Dostojewski sam narzuca sobie presję. Wszystko "musi" być najlepsze. Rzeczy, którymi zachwyciłem się w "Biesach" i "Idiocie", tutaj "musiały" osiągnąć swój szczyt. Wszystko z wyczuwalnym napięciem i przymusem dotknięcia ideału. Doskwierała mi tęsknota za stylem poznanym w poprzednich powieściach. Brak tutaj beztroski tworzenia i zabawy fabułą. W moich oczach wpłynęło to źle na jego kreatywność. Artysta chyba sam nie wytrzymał ciśnienia. Nie udźwignął presji. Długo przed zakończeniem powieści oznajmił czytelnikowi, że kolejnej książki o Karamazowach nie będzie. Dzięki temu, nieco na koniec odpuścił. "Bracia Karamazow" mieli być wstępem do apogeum twórczości. Niestety chyba wyłącznie zniechęcili artystę. "Idiota" i "Biesy" to dla mnie ikony. Czasami, chcąc poprawić perfekcję, odbiera jej się magię.
Fiodor Dostojewski był dla mnie dotychczas wzorem bezstronnego pisarstwa. "Bracia Karamazow" różnią się w tej kwestii od dotychczas znanych mi utworów. Dostojewski przestał być bezstronny, przedstawiając czytelnikowi własne przemyślenia. Zapadły mi w pamięć ciągłe wtrącenia wydawcy: "Dostojewski cytuje tutaj samego siebie". Wszystko dla czytelnika - niepowtarzalna okazja do lepszego poznania autora.
Niestety to wszystko źle wpływa na książkę. Pisarz owładnięty chęcią stworzenia arcydzieła zapomniał nieco o podstawach. Nie piszę tutaj o dopracowaniu historii. Fabularnie jest to dzieło najwyższych lotów. Książka zawiera dość obszerny wątek kryminalny. Dostojewski od samego początku poinformował mnie kto zabił i kogo skazali. Nie zadziałało to korzystnie na odbiór utworu. Brak jakiejkolwiek tajemnicy, odarł książkę z pierwiastka powieściowego. W wielu momentach pozostawił jedynie rozprawę polityczną i etyczną. Epilog okazał się zbędny. Nudny i rozwleczony. Inaczej pamiętam podsumowania według Dostojewskiego. Parafrazując: przerost treści nad formą.
"Bracia Karamazow" mieli spełnić dużo założeń. Dostojewski oczekiwał od siebie naprawdę wiele. Dzieło życia wymaga poświęceń i nie znosi kompromisów. Cierpi na tym mój odbiór powieści. Oceniam tę książkę trochę niżej niż pozostałe. Brakuje jej według mnie polotu. Ręka mistrza ulega pod ciężarem wymuszonej doskonałości. Tutaj wyłania się wielkość artysty. Nieco mniej udana książka Dostojewskiego, wciąż jest jedną z najlepszych w bibliotece.
Dostojewski jawi mi się jako wzór pisarza. Jego utwory postrzegam pozytywnie. Każdy z nich ma bardzo wyrazisty charakter. Autor przedstawia swoje historie w sposób zrównoważony. Nie mam dzięki temu uczucia zniecierpliwienia podczas lektury. Czytam je płynnie. Są przystępne w formie i treści. Przekazują jednocześnie wiele.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPrzeczytałem we wstępie "Braci Karamazow", że autor...
Dzieło sztuki
Dzieło sztuki
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to„Bracia Karamazow” to jedna z tych książek, które czyta się z poczuciem obcowania z czymś ogromnym i niewygodnym zarazem. Nie daje ona komfortu ani czytelniczej lekkości. Od pierwszych stron czułam, że wchodzę w przestrzeń gęstą od namiętności, win, pytań i niepokoju. To powieść, która w mojej opinii zmusza, by patrzeć uważniej i głębiej, także w siebie.
Punktem wyjścia jest rodzinny dramat, konflikt tak stary jak ludzkość, a jednak pokazany z brutalną świeżością. Relacje między ojcem a synami pulsują gniewem, pogardą, pożądaniem i upokorzeniem. Zbrodnia nie jest tu tylko wydarzeniem fabularnym, ona jest konsekwencją narastającego chaosu moralnego i emocjonalnego. Podczas lektury wielokrotnie zmieniałam osąd postaci. Sympatia i sprzeciw przeplatały się niemal bez przerwy.
Najmocniej działało na mnie to, jak bardzo ci bohaterowie są niejednoznaczni. Nikt nie jest ani krystalicznie czysty ani jednoznacznie zepsuty. Każdy z nich niesie w sobie jakieś pęknięcie. Nawet postacie najbardziej czyste mają w sobie jakieś rysy, a ci moralnie szarzy potrafią odsłonić zaskakującą wrażliwość. Dostojewski pokazuje człowieka w stanie napięcia, rozdarcia, często na granicy wewnętrznej katastrofy, dlatego tak trudno przejść obok tego obojętnie.
Czytając, miałam wrażenie uczestniczenia w sporze o fundamenty, na których opiera się ludzkie istnienie. Pytania o Boga, odpowiedzialność, wolność i sens cierpienia nie brzmią tu jak ozdobnik czy filozoficzny dodatek a stanowią rdzeń przeżyć bohaterów.
Szczególne wrażenie zrobiły na mnie sceny sądowe, ta gęstość argumentów, retoryczne starcia i gra na emocjach pokazują, jak podatna na interpretację jest prawda. Łapałam się na tym, że sama ulegam kolejnym narracjom i zaczynałam wątpić w to, co przed chwilą wydawało się pewne. To było doświadczenie prawie fizycznego napięcia.
Nie jest to lektura łatwa ani szybka. Wymaga skupienia i gotowości na długie wejście w cudze sumienie. Mimo objętości nie czułam znużenia, raczej narastające poczucie uczestnictwa w czymś istotnym. To proza wymagająca, momentami przytłaczająca, ale przez to tak przejmująca.
Po zakończeniu zostało we mnie poczucie powagi i wewnętrznego poruszenia. To książka, która nie zamyka się wraz z ostatnią stroną. Ona zostawia czytelnika z pytaniami i cichym niepokojem. Dla mnie to spotkanie z literaturą najwyższej próby i z pisarzem, który bez litości, ale i z przenikliwością patrzy w głąb ludzkiej natury.
„Bracia Karamazow” to jedna z tych książek, które czyta się z poczuciem obcowania z czymś ogromnym i niewygodnym zarazem. Nie daje ona komfortu ani czytelniczej lekkości. Od pierwszych stron czułam, że wchodzę w przestrzeń gęstą od namiętności, win, pytań i niepokoju. To powieść, która w mojej opinii zmusza, by patrzeć uważniej i głębiej, także w siebie.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPunktem wyjścia...
Wysłuchałem w mistrzowskiej interpretacji Marka Walczaka.
Szkoda tylko, że nie powstały pozostałe dwie części jakie miał zamiar napisać Dostojewski.
Wysłuchałem w mistrzowskiej interpretacji Marka Walczaka.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toSzkoda tylko, że nie powstały pozostałe dwie części jakie miał zamiar napisać Dostojewski.
Nie mam słów! Może poprostu napisze tylko tyle, że Dostojewski to mistrz ❤️
Nie mam słów! Może poprostu napisze tylko tyle, że Dostojewski to mistrz ❤️
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to