Armie macedońskie po Aleksandrze Wielkim 323-168 przed Chr.

Ogólnie rzecz ujmując dobra książka, przybliżająca czytelnikowi wydarzenia z lat 193-197. Niemniej posiada kilka mankamentów. Mnie osobiście uwierał brak konsekwencji w tłumaczeniu nazw własnych, czy imion (autorka we wstępie wspominała, że preferuje spolszczenia). Byłoby ok, ale dochodziło do sytuacji, w której rodziły się potworki (najbardziej utkwiło mi w pamięci tłumaczenie "Victor" na "Wictor"). Korekta, skład itp. to już zupełnie inna para kaloszy. W książce roi się od błędów gramatycznych, ortograficznych, literówek, braków spacji, czy umieszczania przypisów na innych stronach. Jak dla mnie po prostu wstyd. Nie dziwię się, że wydawnictwo padło.

Bardzo dobra ukazująca zmagania cesarzy Konstancjusza II i Juliana Apostaty w czasie wojen z Persją Sasanidów (i nie tylko). Dobry styl pisarski i analiza zachowań poszczególnych postaci pozytywnie wpływa na całość publikacji. Moim zdaniem mapki są do lekkiej poprawy, bo czasem trudno się połapać o co chodzi (lepiej fazy bitew po prostu przedstawiać na kilku rysunkach, niż je numerować - unika się wtedy bałaganu).

Autor książki przedstawia czytelnikowi historię militarną Bizancjum z okresu 959-1025. Trzyma się tematyki, bardzo kurczowo, nie ma większych odskoczni, hipotez, czy też głębszych przemyśleń. Są suche wnioski, które Julian Romane wyciąga z tekstów źródłowych ( głównie podręcznikach wojskowych). Trzeba przyznać, że kwerenda historyczna jest chyba najmocniejszą stroną pozycji. Wydaje mi się, że jest to jedna z pierwszych książek autora, brak w niej polotu, albo nie posiada lekkiego pióra. Jednakże pomimo tych mankamentów temat został zrealizowany dobrze i pomimo wyżej wymienionych mankamentów, książkę czyta się dobrze.

Jest to moja pierwsza książka o początkach końca Cesarstwa Rzymskiego. Sposób w jaki pisze Autor jest wciągający, o dziwo nie ma w tej książce przesadnie dużo osób przez które czytelnik może się pogubić. Natomiast nie do końca pasowała mi narracja geograficzna a nie chronologiczna. Geograficzna byłaby uzasadniona, gdyby do każdego podrozdziału dołączona była mapa z pokazaniem gdzie tyczyły się dane wydarzenia. Ułatwiło by to człowiekowi okiełznać chaos przy cofaniu się i wracaniu w akcji. Książkę polecam, nie mogę doczekać się dalszego posiłkowania się historią Starożytnego Rzymu.

Rok 2023 idzie u mnie dalej pod znakiem książek historycznych i na razie trzyma poziom. Pan Tomasz w bardzo przystępnym języku opisuje nie tylko samą bitwę pod Rafią czy IV wojnę syryjską, ale także umożliwia czytelnikowi poznać sytuacje obu państw: Ptolemeuszy i Seleukidów. Dzięki temu o wiele łatwiej jest zrozumieć dlaczego wgl doszło do tej wojny oraz kto posiadał jaki potencjał. Następną książką którą przeczytam będzie również autorstwa Pana Tomasza odnośnie stosunków władców Egiptu z Rzymem

Co do zawartości, wnikliwa monografia. Autor ma szeroką wiedzę na temat opisywanego zagadnienia. Gorzej z odbiorem. Niezwykle tę książkę wymęczyłem. Być może wynika to z moich braków intelektualnych, faktu, że nie siedzę specjalnie w zagadnieniach Egiptu Ptolemeuszy oraz Republiki (jedyną analogiczną książkę, jaką przeczytałem jest "Siedem Kleopatr" prof. Anny Świderkówny),albo zwyczajnej nerwicy natręctw, która każe mi czytać wszystkie przypisy w tekście, a tych jest od groma, a zdarza się, że niezwykle długie akapity nie ułatwiają sprawy. Chyba trochę chaosu narracyjnego. Książka wzbogaciła moją wiedzę i cieszę się, że ją przeczytałem. Jednocześnie cieszę się, że proces ten mam za sobą. Z pewnością warta polecenia.

Książki Alberta Angeli absolutnie wystarczą, by dokładnie poznać życie Starożytnego Rzymu. Lektura jest znacznie ciekawsza i bardziej pouczająca niż oglądanie dziesiątek miałkich filmików w Internecie. Nie będę zachwycał się tą powieścią - nie ma potrzeby - zrobili to moi poprzednicy. Wspaniała lektura!

Można by się czepiać, że za mało trochę o Gladiatorach ale to i tak całkiem solidna dawka wiedzy o życiu w tamtych czasach. Nawet jak Gladiatorzy są tu na marginesie a ciągle to bardziej książka o Władcach Rzymu. Epplett sam pisze we wstępie, że o wyścigach rydwanów warto pisać osobną książkę..U nas brakuje po prostu więcej wydanych jego pozycji, być może tej która już przybliża życie takiego Gladiatora z imienia i nazwiska, tutaj ledwie wspomnianych. Lub Gladiatorek bo walczące kobiety też tu są obecne. Ale co my tam wiemy o życiu tych gwiazdorów?

Bardzo szczegółowe i obszerne przedstawienie wojny stuletniej z perspektywy francuskiego historyka. Trzeba czytać bardzo uważnie, aby się nie pogubić we wszystkich wątkach. Na duży plus poza samą wojną ukazane życie codzienne zarówno feudałów jak i "prostego ludu" w związku z wojną.

Trochę mnie ta książka wymęczyła. Jedna sprawa, że autor nie ma zbyt wciągającego stylu prowadzenia opowieści, druga, że źródła informacji z wojen punickich są skąpe, więc autor korzysta z czego się da, przez co wiele rozważań dotyczy jakichś niezbyt ciekawych spraw. No ale z drugiej strony dzięki temu jest to kawał rzetelnej, historycznej wiedzy do zdobycia, więc mimo wszystko polecam, jeśli ktoś, tak jak ja, o wojnach Rzymu i Kartaginy nie wie nic.

Wiem, że każda średnio zorientowana w historii osoba wie, iż Stany Zjednoczone zostały zbudowane na krwi, nieszczęściu i tragedii rdzennych mieszkańców, ale między wiedzieć, a poczuć, jest przepaść. A książka Pana Wojtczaka, która jest opisem faktów ze świetnie wyjaśnionym historycznym tłem, daje czytelnikom poczuć tę tragedię bardzo blisko. Ta książka powinna mieć podtytuł "Dobry Indianin to martwy Indianin". Ależ jest to mocna lektura. Mocna i przerażająca. Może nie tak bardzo jak "Pochowaj me serce w Wounded Knee", ale jednak. Tak sobie uświadomiłem po przeczytaniu tej książki, że z tych 40 opisanych bitew, prawdziwymi bitwami było tylko kilka starć. Reszta to masakry, obławy i pogonie amerykańskich żołnierzy za głodnymi, słabymi i w większości przerażonymi Indianami. Więcej w tych "bitwach" zginęło kobiet i dzieci, niż wojowników. Jasne, Indianie nie byli aniołami i są tu opisy mordów Indian na białych, ale to tylko pokazuje jak zaszczuci byli ci ludzie i jak z niemocy i beznadziei rodziła się przemoc, która była tylko bezsilnym aktem zemsty. Nie zostało im nic więcej. Must have każdej osoby interesującej się Dzikim Zachodem. 9/10. "[...] Masakra nad Wounded Knee złamała resztki ich woli, a religia, która przez krótką chwilę wzbudziła w nich nadzieje na powrót do lepszego życia, samoistnie wygasła. Zrozpaczeni i pozbawieni wszelkich złudzeń, dawni władcy Wielkich Rownin zapadli w swoich rezerwatach, gdzie czekały ich już tylko beznadzieja, wstyd, bieda i alkoholizm."

Książki tego typu są dla mnie niczym narkotyk. Drogie, w sumie mało przydatne, a do tego wiem, że mi się nie spodobają. Dlaczego? Bo próba napisania szczegółowego, a jednocześnie zwięzłego kompendium z dziejów Rzymu wymaga wielu lat pracy. A mimo to, za każdym razem, gdy widzę taki zbiorek nie mogę się powstrzymać i go kupuję, po czym z masochistyczną radością wypisuję znalezione błędy. Tym razem... było dokładnie tak samo. Już sama idea książki jest dziwna - sporządzenie statystyk z epoki, do której mamy dosyć ograniczony zasób źródeł jest dosyć karkołomne, żeby nie powiedzieć, bezsensowne. Autor postanowił jednak tak zrobić i zwyczajnie uznał, że znalezione dokumenty stanowią wystarczającą próbę. Przez to doszło do absurdalnych wręcz kwiatków: uznał np., że 90% miejskich niewolników zdobywało wolność. Faktycznie, większość zachowanych dokumentów dotyczy ich sprzedaży lub uwolnienia. Ale co z setkami tysięcy niewolników, których żadne dokumenty nie wymieniają, bo byli anonimowymi robotnikami kupowanymi hurtem po zwycięskiej wojnie? Podobne zarzuty można postawić prawie każdemu zestawieniu znalezionemu w tej książce. Kolejnym jest czytelność diagramów - niekiedy, coś co można by ująć w dwa zdania zastąpiono kilkoma punktami w legendzie. Można powiedzieć, że autor osiągnął mistrzostwo w trudnej sztuce komplikowania spraw prostych. Do tego dochodzi MASA błędów rzeczowych, których popełnienia nie przystoi zawodowemu historykowi. Po jednorazowym przeczytaniu tej książki znalazłem twierdzenia że: - gęstość zaludnienia Egiptu (prowincji, której znaczną cześć pokrywały pustynie) była prawie 6 razy większa niż Italii (s. 15) - cesarze nie zrzekali się tytułu konsula (s. 46) - praktyka tworzenia dynastii przez adopcję zaczęła się w III wieku, podczas gdy praktykowano to już za dynastii julijsko-klaudyjskiej (s. 51) - Aurelian został skazany na "damnatio memoriae", podczas gdy zaliczono go po śmierci w poczet bogów (s. 53) - ustawienie "w szachownicę" zostało wprowadzone za czasów Gajusza Mariusza (s. 79) - Wizygoci służyli w armii rzymskiej już w I wieku, podczas gdy pierwsze wzmianki o nich to IV wiek (s. 93) - triera i trirema to różne typy okrętu, a w dodatku uważa, że trirema (trójrzędowiec) to inna nazwa diery (dwurzędowca) (s. 101) - przesunął datę I wojny pontyjskiej o 20 lat, a III o 11, ale w drugą stronę, przez co III wojna pontyjska była przed I! (s. 106) - konsul Warron zginął pod Kannami, a Paulus zbiegł (było odwrotnie) (s. 119) - Rzymianie przestali walczyć w szyku falangi po bitwie pod Kannami, podczas gdy nie stosowali go oni co najmniej od V w. p.n.e. (s. 119) No, ponarzekałem trochę. Na szczęście, są też zalety. Ładnie i czytelnie przedstawiono plany kilku kampanii, miejsc stacjonowania legionów i strukturę rzymskiego budżetu. Bardzo spodobał mi się też cennik rzeczy codziennego użytku w porównaniu do zarobków robotnika, plan miasta Rzym, kalendarz świąt, rozpiska ekwipunku legionisty i szlak bojowy legionów. Ogólnie, to pomysł na książkę był świetny, a niektóre informacje są bardzo użyteczne i wygodnie podane. W dodatku, to bardzo wygodna lektura do czytania na wyrywki - gdy mamy 5 minut możemy otworzyć ją na losowej stronie i znaleźć coś ciekawego. Zatem potencjał był, ale dziwne założenia i ewidentna niedbałość w wykonaniu mocno osłabiły efekt.

Znakomite dzieło traktujące o złotych czasach Rawenny we wczesnym średniowieczu. Autorka opowiada o tym z polotem i fascynacją. Opowieść o mieście to też opowieść o ludziach znanych z kart historii - Halina Placyda, Teodoryk, Belizariusz czy Justynian Wielki. To oczywiście tylko niektórzy z nich.

Doskonała monografia królowej Kleopatry VII (Kleopatra Thea Filopator),wydana tuż przed wojną, która dopiero teraz doczekała się wznowienia. Mimo, że książka ma przeszło osiemdziesiąt lat, jest zaskakująca aktualna. Dodatkowo powstała PRZED popkulturowym przeobrażeniem postaci królowej, dzięki czemu obraz jest dość czysty. To dzieło krytyczne, profesor Witkowski konfrontuje ze sobą źródła i próbuje stworzyć wizerunek neutralny. Tradycja rzymska, urzędowa jest niemal jednoznacznie negatywna i moglibyśmy mówić o niej jak o współczesnym "hejcie". Dopiero późniejsze wieki wzmocniły wątki romantyczne historii, zarówno dotyczące związku Kleopatry z Cezarem i Markiem Antoniuszem. Profesor Witkowski pisze ciekawie, pięknym stylem, tak charakterystycznym dla erudytów międzywojnia. Przytacza mnóstwo cytowań i źródeł, zarówno starożytnych jak i współczesnych (szczególnie ciekawe są dociekania dotycząca śmierci królowej Kleopatry, do których wraca w przypiskach kilkukrotnie). Polemizuje, wykładając własne zdanie. Dzisiaj się już tak nie pisze. Należy pochwalić wydawnictwo Atryda za wydanie (że w ogóle)... ale również mocno zganić, bo ta edycja jest chroma. Po pierwsze bardzo brakuje ikonografii, do które odwołuje się profesor Witkowski. szczególnie brakuje jej w rozdziale poświęconym wizerunkom Kleopatry. Brakuje również map, w dziele historycznym są mocno oczekiwane. Po drugie - i najgorsze - brakuje notek (sic!). Profesor witkowski powołuje się na nie kilkakrotnie, a czytelnik trafia w pustkę. Chętnie zapłaciłbym za książkę dwa razy więcej, byleby tylko była kompletna. Rozważałem czy nie obniżyć ocenę, lecz nie chcę, by niska ocenia nie zniechęciła czytelników do poznania tej perły. Pochwalę okładkę :) Uważam, że zwłaszcza dzisiaj zapoznanie się z bliskimi prawdzie materiałami historycznymi o królowej Kleopatrze jest szczególnie ważne. Jej historia jest obecnie bezczelnie fałszowana. Nie! Kleopatra VII z macedońskiej dynastii Lagidów nie była afrykańską Murzynką i być nie mogła. Była krwi macedońskiej (27%) i helleńskiej (32%),z niewielką domieszką krwi perskiej (5%) wg. Edwyna Bevan'a. Według profesora Czekanowskiego: na 64 przodków Kleopatry (do 8. pokolenia wstecz) przypadało 32 Hellenów, 27 Macedończyków i 5 Persów. Teraz kolejnym krokiem jest monografia profesora Krawczuka.

Jedyna napisana po polsku książka poświęcona temu zagadnieniu. Chodzi o państwo, a właściwie państwa hellenistycznych Greków powstałe w Baktrii (Afganistan i część Iranu) oraz dzisiejszym Pakistanie i Indiach (Pendżab). Utworzyli je potomkowie żołnierzy Aleksandra Macedońskiego, aczkolwiek spotkali w Baktrii swoich rodaków, zesłanych tam przez Persów. Do zagłębienia się w tej tajemniczej i słabo znanej kulturze doskonale zachęca arcydzieło Teodora Parnickiego – „Koniec „Zgody Narodów”. Powieść z roku 179 przed narodzeniem Chrystusa”. Praca przedwcześnie zmarłego polskiego autora przedstawia aktualny stan badań nad historią państw Greków w Baktrii i Indiach. A wiedza na ten temat jest niestety znikoma. Kilka greckich i rzymskich dokumentów pisanych, kilka … hinduskich i chińskich, które jednakże niekoniecznie mają charakter historyczny. Znaczącym źródłem jest natomiast numizmatyka, której znaleziska pozwalają weryfikować zasięg kultury baktryjskich Hellenów (w tym moneta, która odgrywa taką rolę we wzmiankowanej powieści Parnickiego). Autor, jako znawca tematu przedstawia znaczenie tej gałęzi wiedzy, sposoby analizy oraz skutki, jakie z niej wynikają. Warto zatem przyglądać się monetom, bowiem dużo z nich można wyczytać. Niestety, wiele innych wydarzeń pozostanie owiane tajemnicą. Już samo wydzielenie się państwa baktryjskiego jest przedmiotem sporów naukowców, podobnie jak chronologia władców oraz czas ekspansji na teren Indii. Prawdopodobny jest za to koniec tego Państwa, ale już nie tworów indo-greckich, na południe od Hindukuszu. Prawdopodobnie przetrwały do początków naszej ery. Autor próbuje też dojść do tego, jak owe państwa funkcjonowały, jaką dysponowały administracją, armią, mennicami i kontaktami handlowymi. Jakby podążając śladami sformułowanej przez Parnickiego idei przenikania i mieszania się kultur stawia śmiałą tezę, że potomkowie żołnierzy Aleksandra Macedońskiego nie zhellenizowali Hindusów, ale wręcz przeciwnie. Dali się „zindianizować”, akceptując tamtejsza kulturę i jedynie wzbogacając ją o greckie formy. Zatem ciekawość czytelnika na pewno nie zostanie zaspokojona. Ale za to dowie się on wiele o „kuchni’ historyka starożytności i zrewiduje na pewno nasz europocentryczny pogląd na cywilizacje azjatyckie. Zaletą publikacji jest czytelna – aczkolwiek tylko prawdopodobna – chronologia władców oraz zdjęcia monet w krakowskich zbiorach, ale wadą brak legendy do tych ostatnich i tylko jedna mapa, mało czytelna. Lektura dla miłośników historii, numizmatyki, starożytności i nierozwiązywalnych zagadek a także dla fanów powieści Teodora Parnickiego.

No! W końcu pozycja, która ukazuje starożytny Rzym z "dupy" strony. Nie tylko majestatyczne budowle tworzyły imperium, ale rewolucyjne jak na tamte czasy latryny. Powiedzieć, że autor podszedł drobiazgowo do tematu, to jak nic nie powiedzieć. Historia rzymskiego wychodka i wszystko co z nim było związane opisana jest tu w najdrobniejszych szczegółach. Co momentami odwraca się przeciwko autorowi, bo często miałem wrażenie, że w kolejnych rozdziałach czytam znowu to samo. Mimo to czyta się lekko i przyjemnie, od czasu do czasu chichrając pod nosem z powodu humoru kloacznego starożytnych, który autor przytacza w licznych cytatach. Pozycja obowiązkowa dla fanów starożytnego Rzymu.

Dobra, solidna pozycja przedstawiająca wydarzenia prowadzące do objęcia władzy w Cesarstwie Rzymskim, a w zasadzie jego zachodniej części przez Konstantyna Wielkiego. Sam autor podkreśla pewną ubogość źródeł i to widać, bo wydarzenia opisane są ogólnie, bez szczegółowej analizy, lektura pozostawia niedosyt. Chciałoby się więcej przeczytać o samych starciach zbrojnych, ale najczęściej nie ma niestety skąd brać informacji o przebiegu walk. Ale autor w bardzo sprawny sposób potrafi przekazać to co o tych wydarzeniach, jak i o armii rzymskiej tamtych czasów wiadomo. Książka zatem daje niedosyt, ale nie jest to wina autora. Oczekiwałem też pogłębionej analizy działań wojennych, ich obrazu i wpływu na Imperium rzymskie w szerszym zakresie. Tymczasem autor podaje zwięźle wnioski i podsumowania nie decydując się na próbę wnikliwszych dociekań i rozważań. Niemniej to godna polecenia pozycja traktująca o kampaniach wojennych,m o których prawie nie ma u nas dostępnych innych pozycji.

Pułapka Tukidydesa, Ateny contra Sparta. Dokładny opis przebiegu tego konfliktu, jego etapów i głównych postaci. Brakuje mi akcentów dotyczących militariów. Książkę czyta się raczej jako podręcznik, ale nie było to jego wadą. Pozycja wyłącznie dla zainteresowanych historią starożytną.

Autor pochyla się tutaj nad zagadnieniem antysemityzmu w Kościele Katolickim (nie tylko w czasie II wś, ale również przed jej wybuchem, a także średniowieczu) i przedstawia dowody świadczące, że zjawisko to nie miało miejsca. Moim zdaniem wątki poruszone w książce są dobrze udokumentowane i warto się z nimi zapoznać. Ocena byłaby wyższa, gdyby nie rozdział na temat antysemityzmu w Islamie, który moim zdaniem został przedstawiano nieobiektywnie.