Kobieta w Berlinie. Zapiski z 1945 roku.

Bardzo mocne wspomnienia, jedne z najmocniejszych, jakie przeczytałem. Nic dziwnego, że autorce zajęło tak wiele lat podjęcie decyzji, żeby je w ogóle napisać... cyt.: "To, co się stało, nie jest ani do pisania, ani do czytania, przynajmniej tak mi się zdawało." W ogóle nie umiałbym ocenić na niżej niż maksimum, chociaż książka napisana jest niewprawnie, czasem brakuje chronologii, często się powtarza, że "więcej nic nie pamięta"... natomiast w ogóle mi to nie przeszkadzało, bo od tej historii nie sposób się oderwać, choć jest tak tragiczna. Mam trochę opór napisać, że "lubię" takie książki, bo oczywiście lepiej by było gdyby nigdy nie musiały powstać... ale skoro to już się stało, to dobrze, że autorka jednak zdecydowała się opisać swoją historię. A dla mnie to jest po prostu książka, która zostaje gdzieś w człowieku, bez oceniania, zostaje groza tego co autorka musiała przeżyć i co musiała zrobić ale właśnie dlatego wolę czytać takie książki zamiast jakichś kiepskich powieści na przykład. cyt. "Bo to wszystko są tylko słowa. A ja nie jestem literatem i nie umiem znaleźć słów, które krzyczą. Z resztą to nie jest literatura. To jest relacja o tym, co było naprawdę." (czytana/słuchana: 28-29.06.2023) 5/5 [10/10]

Sala Garncarz jest młodą żydowską dziewczyną, gdy Niemcy napadają na Polskę, szerząc terror, śmierć i nienawiść do wszystkich, którzy Niemcami nie są. I chociaż bohaterka zdołała przeżyć wojnę bez szwanku, to jednak w zagładzie straciła część bliskich i większość rodziny. Listy Sali do siostry i przyjaciół stanowią cenną pamiątkę złych czasów, w których przyszło im żyć, ale także świadczą o tym, że ludzie zawsze są tacy sami, mają te same pragnienia i troski. Książka o wiele lepiej przedstawia czasy okupacji i sytuacji żydów, niż współczesne osadzone w Auschwitz powieści z wątkiem romantycznym.

Historia Pani Ireny jest nie tylko ultra ciekawa, wzruszająca i piękna, ale też niesamowicie ciężka i straszna. Bardzo mi wstyd, że przez tyle lat nie miała wystarczającego szacunku, uwagi i należytych wyrazów wdzięczności i podziwu dla jej bohaterstwa. Co do samej książki jest bardzo chaotyczna. Na duży plus, że udało się naświetlić różne spojrzenia (w tym zwierzenia jej własnych dzieci) na tę dramatyczną historię, ale to skakanie w czasoprzestrzeni, po nazwiskach, do tego liczne odnośniki (często dość długie),wybijają z rytmu czytania, traci się wątek, próbując skupić na zupełnie nowych informacjach z odnośnika, albo dostając nagle losy zupełnie innej osoby... Do tego podtytuł Historia Ireny Sendlerowej jest trochę mylący, bo sama bohaterka niechętnie zdradzała szczegóły swojego prywatnego życia, więc jest tu sporo ogólników, mocno skupiamy się czasach okupacyjnych i jej działalności społecznej, a nie na jej całym życiu w tym prywatnym. Pozycja godna polecenia, ale mam nieodparte wrażenie, że książka była pisana albo na kolanie, albo autorkę goniły terminy, stąd wkradający się chaos i przypadkowość.

Wokół tej książki istnieje pewna legenda, uważana jest dość powszechnie za dzieło doniosłe i ważne. Nie chcę dyskutować z tym, że getcie i powstaniu trzeba rozmawiać, opowiadać o różnych perspektywach. Problem pojawia się, kiedy łączymy wszystkie zmienne dotyczące Marka Edelmana. Jego przyjaciele uważali, że zmyślił część swojego życiorysu, niektóre historie innych ludzi przypisał sobie. Te krótkie wspomnienia z „I była miłość w getcie” brzmią mało wiarygodnie, niekiedy kończą się w dziwnych momentach. Sam Edelman wspomina na końcu, że „przynajmniej pamięć ma dobrą po osiemdziesiątce”, kiedy przez całą książkę zaznacza, że niektórych faktów nie pamięta, a o inne trzeba dopytać pozostałych uczestników powstania w getcie. Mimo wszystko jest jeden dość uniwersalny przekaz płynący z tej publikacji: nie możemy zapomnieć o przeszłości. A ona nie była czarno-biała, setki tysięcy osób nie tylko umierały i doświadczały terroru, ale także w cieniu okupacji kwitły i przeżywały najbardziej intensywne miesiące życia. Całość polecam jako ciekawostkę, na pewno nie jako źródło historyczne.

W zasadzie takim książkom nie powinno wystawiać się ocen, bo niby jaką miarą ocenić ludzkie cierpienie . Zwłaszcza gdy chodzi o cierpienie dziecka. Moja ocena jest zatem bardziej oceną literackiej formy tej książki. Co do treści. Ja tę książkę czytałam ze ściśniętym gardłem i w wielu miejscach z ogromnym wzruszeniem. To bardzo bolesna lektura. Książka została napisana w latach 1964 -1965 przez dorosłą już kobietę, ale zawiera wspomnienia autorki z okresu jej dzieciństwa przypadającego na lata 1939 - 1945. Jej wspomnienia rozpoczynają się bowiem w momencie wybuchu wojny , gdy autorka ma 10 lat a kończą gdy autorka ma 15 lat. Autorka opowiada nam swoją wojenną historię poczynając od wybuchu wojny, poprzez rzeczywistość getta warszawskiego, a następnie kolejnych obozów , w których przebywała po upadku powstania w getcie warszawskim tj. na Majdanku, w Auschwitz, Ravensbruck i wyzwolenie w obozie Neustadt - Glewe. Ogrom cierpień autorki , która w tym czasie była przecież tylko dzieckiem, przerósłby niejednego dorosłego. Ja nie będę tu opowiadać tej historii, dość że powiem , że autorka utraciła praktycznie wszystkich najbliższych. Z jej bliskich przeżył bowiem tylko jeden z jej braci, Marek. Samo zaś przetrwanie Haliny Birenbaum była to w istocie rzeczy, tylko i aż , wypadkowa szczęścia, przypadku , nadziei, odruchów człowieczeństwa przypadkowo spotkanych ludzi, nadludzkiej woli życia autorki , a czasem wręcz kaprysu niemieckiego oprawcy. Dodam, że do książki załączono krótkie wspomnienia autorki z jej pobytu w Polsce po 40 latach od zakończenia wojny, kiedy to w roku 1986 udała się z Izraela do Polski by odwiedzić Majdanek, Auschwitz i Treblinkę .Nie muszę chyba dodawać, że książkę polecam. Z tym, że ostrzegam to nie jest lektura dla ludzi , którzy powinni unikać silnych wzruszeń. Tę pozycję czyta się bowiem z ogromnym bólem.

Piękna. Jestem zachwycona. Trochę bałam się czytać ponieważ oglądałam film kilka lat wstecz.Owszem coś mi niektóre sceny mówiły ale nie pamiętałam dokładnie na szczęście obsady filmu .Książka jest bardzo wzruszająca, pokazuje prawdę o życiu w powojennej Polsce i zmaganie się z brutalną prawdą o Katyniu tych, którzy utracili tam swoich najbliższych .Naszym obowiązkiem jest przekazywać prawdę o Katyniu następnym pokoleniom.

Przejmująca opowieść dziecka o tragedii Holocaustu. Dziecka, które właściwie nigdy nie mogło być dzieckiem. Obok brutalnej rzeczywistości getta poznajemy powojenną rzeczywistość, w której dzieci boją się rodziców powracających z obozów, a koleżanki w klasie są "równie obłąkane jak wszyscy inni". Nawet roztrzaskana na podłodze lalka nasuwa bohaterce na myśl roztrzaskane przez gestapowca dziecko w getcie. To również kolejne dzieło udowadniające, że wciąż brakuje odpowiedniego języka na wyrażenia piekła Holocaustu. W powojennej opowieści dziewczynki przejmujący jest brak rozmowy z matką. Sposobem matki na przetrwanie jest niestety milczenie, co ma fatalne skutki w życiu jej córki. Serdecznie polecam.

Ciekawa autobiograficzna książka o kobiecie wychowanej w rodzinie radykalnych mormonów, która mimo wielu wątpliwości też wkracza na tę drogę. Zostaje drugą z dziesięciu żon i rodzi trzynaścioro dzieci. Dalej mimo wątpliwości, wręcz buntu przeciw rzeczywistości, żyje w skrajnej nędzy obarczona mnóstwem obowiązków i niespełnionej miłości do męża, którego faktycznie kocha. Niesamowite jak fanatyzm religijny potrafi zawładnąć ludzkim życiem. Polecam

Książka przyzwoicie napisana i oparta na solidnych badaniach źródłowych, generalnie więc warta poświęconego jej czasu. Szkoda tylko, że autorka (z zawodu dziennikarka) chwilami zachowywała się, jakby musiała wyrobić "wierszówkę" - tekst dałoby się skrócić o (przynajmniej) 1/3 i nic by się nie straciło. Ba, bez irytujących (typowo dziennikarskich) powtórzeń, niezwiązanych z tematem wątków autobiograficznych i prób domorosłej psychoanalizy głównej bohaterki ocena byłaby znacznie wyższa. Dodatkowy minus za (podświadome, jak sądzę) próby wybielania tej czy tamtej postaci. Ani miejsce na to dobre, ani obiekt właściwy.

Przerażająca historia autora Martina Graya, który doznał niebywale tragicznego losu. Warszawskie Getto, Treblinka ,leśna partyzantka, to już wydaje się aż za wiele . Niestety nawet po zakończeniu wojny, życie pisze dla autora kolejną dramatyczną historię . Polecam !!!

Historia opisana z perspektywy małej dziewczynki, dziecka, które musiało żyć w tak podłych i niewdzięcznych czasach. Pierwsze uczucia to żal, smutek i rozgoryczenie, dlaczego tak musiało się stać, dlaczego cierpiały dzieci, dlaczego człowiek człowiekowi zgotował taki los? Nie ma odpowiedzi na te pytania, a smutek pozostanie, ale zostaje także pamięć o tragedii i zbrodniach. Zostaje również nauka, aby nie dopuścić do powtórzenia historii. Jednym z pozytywnych aspektów poruszanych w tej książce jest to, że dobro potrafi przezwyciężyć nawet największe tragedie. Zawsze znajdzie się dobra dusza, która będzie postępować zgodnie ze swoim sumieniem i wierzę, że takich było ogromnie dużo bo w przeciwnym razie doszłoby do jeszcze większej zagłady ludzkości.

Dzieci nazistów. Wysokich rangą, całym sercem zaangażowanych w eliminację innych narodów. Jedni wypierają, inni chcą przekonać i siebie i innych, że tatuś był dobrym człowiekiem, a jeszcze inni (tych najmniej) mówią wprost, że nosić takie geny to coś niewyobrażalnego i strasznego. I każdy z nich ma rację. Większość dzieci kocha swoich rodziców, nawet jeśli ci rodzice nie zasługują na miłość. Dzieci w domach dziecka to świetny przykład tego. Ale czy nie zastanawialiście się nigdy skąd w trakcie wojny tylu sadystów, psychopatów, egoistów wypłynęło na światło dzienne? Pewne warunki, jak dowiódł eksperyment, sprzyjają takim zachowaniom. Kto jest zły to wtedy nie hamują go okoliczności, że nie wypada, czy reakcja otoczenia. Idzie na całość. Fanatycy też. A dzieci? Postrzegają rodziców z pozycji dziecka. Przeważnie dzieciństwo jest czymś do czego się chce wracać. Szkoda, że dorosłe już dzieci niektórych nazistów psychicznie zostały na tamtym etapie. Ciekawie się czyta, choć niedosyt pozostał i ponury obraz, że nazizm wciąż jest niestety żywy, a źli ludzie żyją wśród nas.

W tej książce wszystko idzie nieco pod prąd typowej literatury pisanej przez "ocaleńców" z Holokaustu. Grupę Żydów w Żółkwi pod Lwowem przechowuje bowiem w piwnicy swego domu obywatel II RP pochodzenia niemieckiego. W czasie wojny pan Beck został volksdeutschem, co pozwolił o mu udzielić schronienia w sytuacji braku podejrzeń ze strony Niemców. Ale z drugiej strony do jego domu dokwaterowano Niemców, którzy wieczorami wracali z mordowania Żydów. A ich "bohaterskie" relacje z tego, opijane alkoholem, słyszą świetnie ukryci w piwnicy. Każdy własny odgłos może ich zdradzić. Słyszą zaś m.in. ze Niemcy pytają podczas popijaw Becka, czy przypadkiem nie chowa u siebie Żydów.... A sami ukrywani nie tworzą bynajmniej żadnej jedności. Jest wśród nich antypatyczna para bogaczy, których stać - początkowo - na kupowanie pieczonych kurczaków, którymi.... oczywiście nie dzielą się z towarzyszami niedoli. Dochodzi też do nieporozumień i na innym tle. Raz wynosząc z piwnicy kubeł z nieczystościami w nocy ojciec Klary spotka pijanego Niemca-domownika z góry... A jakby było tego mało, pewnym razem w domu Becków wybucha pożar, który.... ale to już trzeba doczytać! Wspaniała, przerażająca, a zarazem optymistyczna relacja z "czasów pogardy", świetnie spisana przez kilkunastoletnią wtedy Klarę... Must read literatury Holokaustu (zamiast tego "popowego" śmiecia wypełniającego księgarnie)

Często się słyszy, że do Rosji (a kiedyś tym bardziej do Związku Radzieckiego) łatwo jest wjechać, ale trudniej stamtąd wyjechać. Bohaterka tego reportażu utknęła tam na ... 57 lat i dopiero po takim czasie mogła ponownie postawić nogę na ojczystej, francuskiej ziemi. Wydaje się to nieprawdopodobne, a przecież w tamtych czasach nie był to wcale odosobniony przypadek, o czym świadczy fakt, iż dziennikarze z Francji poszukiwali takich osób po całym terenie Rosji. Pomimo iż książka objętościowo niewielka, to zawiera tragiczną, trudną do ogarnięcia rozumem historię życia francuskiej kobiety – Rene Villancher. Francuska dziewczyna, mając 19 lat poznaje rosyjskiego żołnierza i zachodzi z nim w ciążę, czym nie jest specjalnie zachwycony. Jednak tuż po II wojnie światowej, Rene wyjeżdża z nim, swoją matką i dwutygodniową córeczką do Związku Radzieckiego mając nadzieję na szczęśliwe życie. Na miejscu okazuje się, że Iwan ma już żonę, która odnosi się do Rene bardzo wrogo. Wszyscy mieszkają „na kupie” w małym pomieszczeniu, śpią na podłodze, jedzą z jednej, wspólnej dla wszystkich miski. Kobieta nie może przywyknąć do takich warunków życia i stwierdza, że: „ Mój Boże, to już musi być piekło. Żyję tu, w tej osadzie pośród bydła! To nie są istoty ludzkie; to jest bydło.” Sytuacji nie ułatwia fakt, że mąż Iwan okazuje się sadystą i pijakiem. Jednak rodzi mu kolejne dzieci, podejmuje pracę w kołchozie, bo w ZSRR panuje zasada, że kto nie pracuje ten nie je. Gdy zapada żelazna kurtyna, ,kobieta traci możliwość wyjazdu do ojczystej Francji, chociaż podejmowała rozpaczliwe próby wyrwania się z sowieckiej ziemi i powrotu do Francji, ale szybko je udaremniono. Po jakimś czasie wychodzi drugi raz za mąż i przeprowadza się ze znienawidzonego Morozowa do Sołncewa, gdzie od władz otrzymuje parterowy domek i znajduje lepiej płatną pracę. Rodzi kolejne dzieci. Końcówka książki niezwykle wzruszająca. Dobrzy ludzie z Francji, dowiedziawszy się o losie rodaczki, organizują specjalny komitet na rzecz zebrania pieniędzy dla Rene, aby umożliwić jej u schyłku życia (miała wówczas 76 lat) podróż do ojczyzny i rodzinnej miejscowości. Niezwykła opowieść, bardzo emocjonalna. Plus za to, że w książce nie ma taniego sentymentalizmu. Wszystko jest opisane „na chłodno”, a mimo to, w wielu momentach łzy same cisną się do oczu. Ciężko uwierzyć, że ta historia wydarzyło się naprawdę. Jak widać – życie potrafi pisać niesamowite scenariusze...

Ciekawa książka z powodów obyczajowych. Okładka książki uruchamiająca stereotypowe myślenie jest - w moim przekonaniu - nieadekwatna do treści, w których, na ile to możliwe, unika się stereotypów. Opowieść Revy Mann pokazuje, że nic nie jest oczywiste w świecie, w którym źródłem konfliktu jest napięcię między wolą emancypacji bohaterki a kostyczną religijnością. Niejasna jest formuła gatunkowa tej książki, ale autorka zdobyła się na odwagę, gdy się uwzgledni złożoność sytuacji kobiet w środowiskach ortodoksyjnych.

Czytałam ją właśnie lecąc na wakacje na Bali :) trzepałam swoją walizkę za każdym razem. Niesamowita, przerażająca historia. Podziwiam bohaterkę za wolę walki, ja przy pierwszej okazji próbowałabym chyba odebrać sobie życie. Dla czytelników o mocnych nerwach. Bardzo polecam

Bardzo ciekawa i przejmująca historia dziewczynki, która przeżyła piekło w warszawskim getcie. Autorka ma lekkie pióro, pomimo ciężkiego tematu. Książkę czyta się bardzo przyjemnie z uwagi na styl a jednocześnie jest to trudna pozycja z uwagi na podnoszony temat. Zdecydowanie polecam, opisy miasta przekazuje autorka bardzo wiernie. Są takie fragmenty, które bardzo mocno zapadają w pamięć.

Swoje wspomnienia z przetrwania piekła podzielił Ignacy Chiger na etapy. Pierwszy to sowiecka okupacja Lwowa, która, aczkolwiek przykra i obfitująca w straszne wydarzenia, okazała się zaledwie przedsionkiem niewyobrażalnej żydowskiej drogi przez mękę pod rządami Niemców. W mieście mieszkało sto pięćdziesiąt tysięcy Żydów, mniej jedynie niż w Warszawie i Łodzi. Gettem rządzili kolejno coraz więksi zwyrodnialcy. Strzelali do ludzi na ulicach, urządzali tzw. akcje deportacyjne, w wyniku których różne grupy trafiały do obozu zagłady w Bełżcu lub na pobliskie Piaski, gdzie wszyscy byli rozstrzeliwani. Gdy najgorszy z panów życia i śmierci, Josef Grzymek, zarządził dla niepoznaki koncert i przedstawienie teatralne, po czym rozprawił się z żydowskimi policjantami, wiadomo było, czym się to skończy. Ignacy Chiger, kochający mąż, Pauliny, i ojciec siedmioletniej Krysi oraz czteroletniego Pawełka, był człowiekiem przedsiębiorczym i zaradnym. Trochę też w podbramkowych, groźnych sytuacjach sprzyjało mu szczęście. Przed likwidacją getta zbudował kilka bunkrów, w których mogli chować się zagrożeni egzekucjami i wywózkami. Wraz z kilkoma osobami przebili się do kanału ściekowego, aby przygotować sobie i rodzinom drogę ucieczki przed ostateczną zagładą. Zanim jeszcze zeszli pod ziemię, odkryli ich trzej kanalarze. Głównie dzięki jednemu z nich, Leopoldowi Sosze, do tragedii nie doszło. Kanalarze przyrzekli, że pomogą im urządzić się i przetrwać najgorsze. I tak się stało. W kanałach usiłowało się chronić wiele setek nieszczęśników. Umierali z głodu i wyczerpania, wychodzili w końcu na powierzchnię, licząc na cud. Zginęło trzy tysiące osób. W getcie też nikt nie przeżył. Leopold Socha, Stefek Wróblewski i Jerzy Kowalow pomogli grupie około dwudziestu, która potem stopniała do jedenastu. Kupowali im żywność, a gdy pojawiały się nowe zagrożenia, wynajdywali kolejne miejsca. Mimo że wszystkie były cuchnące, wilgotne i pełne szczurów, przetrwali, czternaście miesięcy, aż do wyzwolenia Lwowa przez armię radziecką. Zapiski z kolejnych kręgów piekła prowadził Ignacy Chiger regularnie, ale przy przeprowadzce z Polski do Izraela wszystkie zaginęły. Ostateczna wersja wspomnień jest więc zapisem przefiltrowanym przez pamięć, i to po trzydziestu latach. Ukończył Pamiętnik w 1975 roku, sześć miesięcy przed swoją śmiercią. Drukiem ukazał się Świat w mroku dopiero w roku 2011. Wcześniej, w 1990 roku, na podstawie Pamiętnika Chigera, uzupełnionego przez relacje pięciorga wówczas jeszcze żyjących oraz dzieci niektórych innych przymusowych mieszkańców lwowskich ścieków, brytyjski dziennikarz Robert Marshall napisał In the Sewers of Lvov (W kanałach Lwowa). To na tej książce oparła Agnieszka Holland scenariusz filmu W ciemności (wszedł na ekrany w 2011). Przedtem, w 2008 roku, we współpracy z Amerykaninem Danielem Paisnerem, Krystyna Chiger opublikowała po angielsku swoją Dziewczynkę w zielonym sweterku. Ale w rzeczywistości jedną z najwcześniejszych relacji z czternastu miesięcy koszmaru w kanałach, które przyniosły cud ocalenia, złożyła ośmioletnia Krysia przed wysłanniczką Żydowskiej Komisji Historycznej w Krakowie. Tata Krzysi, bo tak się do niej zwracał, przytacza w całości protokół z tego zeznania we Wstępie. Wspomina również, że historią ich pobytu w kanale ściekowym zainteresował się już w 1945 roku radziecki publicysta Włodzimierz Biełajew. Nie tylko pisał o kanalarzach i ich podopiecznych w gazetach, chciał nawet kręcić z Amerykanami film na ten temat. Zimna wojna zniweczyła te plany. Kończy się Świat w mroku opisami późniejszych losów niektórych uczestników wojennych wydarzeń oraz krótką historią Żydów we Lwowie. Choć także u Ignacego Chigera kulminacją jest walka w kanałach o życie, w odróżnieniu od dwóch innych wspomnianych książek i filmu, jego opis mrocznego świata obejmuje, objętościowo mniej więcej podobne, trzy etapy. Jest to przy tym relacja surowa, nie ubarwiona żadnymi fabularnymi elementami. Nie stroni jednak autor od surowych ocen i to nie tylko dwóch okupantów, zarówno konkretnych ludzi, często bestii, z którymi los go zetknął, jak i ich mocodawców. Pisze dużo o strasznych zachowaniach Ukraińców, pod obydwoma okupacjami, i o polskich antysemitach, którzy według jego obserwacji, także po wojnie bez żadnych zahamowań demonstrowali swój stosunek do Żydów, zupełnie jakby w pełni podzielali ideologię i sposób jej wdrażania w życie wobec narodu żydowskiego przez hitlerowskich okupantów. Nie pomija również niegodziwych zachowań w getcie niektórych Żydów, na czele z policją żydowską (używa nazwy milicja). Bez skrępowania szafuje opiniami, czasami bardzo krytycznymi, pod adresem współtowarzyszy kanałowej niedoli. Zdaniem niektórych rozmówców Roberta Marshalla nie wszystkie negatywne oceny są sprawiedliwe, mogą wynikać z nieznajomości pewnych faktów. Dla Ignacego Chigera absolutnie niekwestionowanym bohaterem był Leopold Socha. A jedyną świętość w życiu, dla której gotów był na wszelkie poświęcenia, stanowiła jego rodzina. Mimo, a może dzięki niewyszukanemu stylowi narracji, Pamiętnik jest niesamowitym, przejmującym świadectwem, Zagłady i Ocalenia, nieludzkiej bestialskiej podłości i zwykłej człowieczej przyzwoitości. Aby ocenić inne spojrzenia, człowieka z zewnątrz i pamięć dziecka, konieczne jest przeczytanie także dwóch pozostałych książek o tym, jak we Lwowie śmierdzące kanały stały się sanktuarium życia.

Książka „Nie trzeba mnie zabijać”, P. Głuchowskiego i Marcina Kowalskiego jest opowieścią o życiu żydowskiego kilkulatka spod Mińska białoruskiego, który będąc świadkiem mordowania swoich najbliższych, sam cudem uniknął śmierci. Jest to wstrząsająca historia ucieczki dziecka przeznaczonego na śmierć. Dziecko przygarniają żołnierze jednego z oddziałów łotewskich nacjonalistów. Jako maskotka oddziału Waffen SS, Aleks jest świadkiem zbrodni dokonywanych przez swoich wybawicieli. Historia losów dziecka, szczególnie poruszyła mnie bardzo. To mimo wszystko zadaję sobie pytanie, nie mogąc wciąż uwierzyć w oczywiste fakty i dowody: jak to możliwe, że to piekło przetrwał sześciolatek? I nie mam na myśli przetrwania fizycznego, ale jego aspekt psychiczny, skoro mnie, osobę dorosłą, samo opowiadanie potrafiło tak bardzo przytłoczyć, obciążyć, rozkleić, rozstroić. Polecam fanom o mocnej psychice.

Poruszająca historia, która wciąga od pierwszych stron. Szczególnie spodobało mi się, że autorka tak głęboko porusza temat relacji rodzinnych. Spotkanie bohaterki z rodziną zostało opisane w sposób pełen emocji i szczegółów, dzięki czemu można poczuć, jak silne więzi łączą bliskich mimo dzielących ich lat i kilometrów. Książka pozwala także lepiej poznać kulturę i codzienne życie Somalijczyków. Autorka przedstawia je szczerze i bez upiększeń, co sprawia, że czytelnik zyskuje autentyczny obraz tego świata. Mimo że „Kwiat pustyni” nie jest nową publikacją, wciąż odnajdziemy w niej odpowiedzi na wiele współczesnych problemów – zarówno społecznych, jak i rodzinnych. To historia, która skłania do refleksji i pokazuje, że wartości takie jak miłość, odwaga i dążenie do wolności są uniwersalne i ponadczasowe.