Komiks 09 - Valerian 4: Witajcie na Alflololu

Od tego komiksu zaczęła się moja fascynacja post-apokaliptyczną wizją opustoszałych metropolii rodem z "I Am Omega" ("Jestem Legendą" / "Ostatni człowiek na ziemi"). Tak bardzo podobał mi się ten zalany Nowy Jork, że choć uwielbiam S-F, to jako dziecko wolałem tę część komiksu, gdzie Valerian nie przebywał w kosmosie.

Druga część cyklu „Aldebaran” jest trochę lepsza od początku tej opowieści. Miałem w końcu uczucie, że nie oglądam brazylijskiej telenoweli, tylko pełnoprawną science-fiction. Chociaż dwójka głównych protagonistów nadal nieco irytuje – być może dlatego, że wymagam od nastolatków zbyt wiele. Fantazja Leo jest godna uwagi. Autor kreuje bardzo ciekawy świat. Zarówno krajobrazy, jak i flora i fauna Aldebarana są fascynujące, choć czasami bajkowe. A świat ludzkich kolonistów jest wyraźnie zarysowany jako ciało obce tej planety. Elity rządzące przejął Leo chyba bezpośrednio z ojczyzny: to grupa oligarchów, trzymająca potomków ekspedycji pod kontrolą za pomocą wojska i policji. Taki układ obiecuje sporo napięcia dla przyszłych tomów serii. Jednak główną atrakcją drugiej części jest Alexa, czyli tytułowa blondynka i przejściowo nowa towarzyszka podróży dla Marca. Nie wolno mi zdradzić zbyt wiele, ale po lekturze tego tomu jest jasnym, że tajemnica Aldebarana to niezwykły fenomen.

Moje uwagi co do tego komiksu zawarłem już w pierwszych dwóch recenzjach. Nadal nie lubię stylu Marvano i po przeczytaniu trzeciej części „Wiecznej wojny” jestem zdania, że książka o wiele lepiej wprowadza czytelnika w klimat wojennej SF. Komiks da się czytać, ale to jednak nie to samo. Zastanawiam się nawet, czy ktoś, kto nie zna pierwowzoru, będzie mógł się połapać w akcji komiksu? Mam swoje wątpliwości, przynajmniej co do niektórych fragmentów narracji. Jednak „Wieczna wojna” to na pewno ciekawy produkt – tym bardziej, że w ogólnym wydźwięku jednak bardzo pacyfistyczny. No, a happy end jest na miarę Hollywoodu!

Wspaniale zrekonstruowany klasyk komiksu SF z lat 80'. mam oczywiście pierwsze wydani, ale nie mogłem sobie odmówić numerowanej wersji z autografem Marka Szyszki. Czytałem ten komiks wiele razy. Kreskę ma pan Szyszko nieco przyciężkawą, mocną ale czytelną. Pasuje do tej historii. Świetne połączenie postapo z kwestiami polityki i obcej planety, zamieszkanej wcześniej przez inną rasę. Pamiętam jak wrażenie robiły na mnie pomysły ciężarówki napędzanej baterią fotowoltaiczną... ale jeszzce bardziej wlewanie paliwa do baku wprost z rośliny! Dzisiaj, po tylu latach od powstania, ten komiks wciąż świetnie się czyta i odbiera. Ma swój niepowtarzalny klimat. Na pewno grają tutaj emocje i wspomnienia z dzieciństwa, wydaje mi się jednak, ze współczesny odbiorca również doceni te perełkę.

w 1984 roku na świat przyszło jedno z najbardziej rozpoznawalnych dzieci duetu Jeana Van Hamme (scenariusz) i Wiliama Vance (rysunek). Mowa o serii "XIII" wzorowanej na książkach Roberta Ludluma poświęconych Jasonowi Bourne'owi. Dziś postaci wręcz ikonicznej dla wszelkiej maści książek oraz filmów szpiegowskich, gdzie samotny tajny agent walczy w zasadzie z każdym. Podobnie jest z tytułowym bohaterem tej serii komiksowej, który nosi tajemniczy tatuaż XIII i tak samo jak Bourne zostaje znaleziony na plaży, traci pamięć i stara się poznać swoją przeszłość. Reasumując - na pewnych polach jest to zamierzona kalka książek Roberta Ludluma, co w latach 80-tych okazało się być strzałem w dziesiątkę. A jak to wypada dziś? Przyznam się, że dopiero po raz pierwszy sięgnąłem po tą serię komiksów, choć wiele razy miałem okazję już to uczynić w przeszłości. Za dzieciaka byłem też wielkim fanem literatury Ludluma, ale obecnie gustuję raczej w innych gatunkach. Niemniej moja miłość do serii szpiegowskich, pełnych intryg, tajemnic i trupów pozostała, zatem zdecydowałem się w końcu nadrobić tą, na swój sposób haniebną, zaległość. Seria do Polski pierwszy raz zawitała w 1991 roku za sprawą wydawnictwa Korona. Niestety opublikowali oni raptem jeden tom, podczas gdy w tamtych czasach było już ich wydanych za granicą aż osiem. Dopiero od roku 2000, gdy prawa do "XIII" trafiły w ręce wydawnictwa Siedmioróg, coś faktycznie w tej sprawie ruszyło. Niestety i oni ostatecznie ją porzucili w 2003 roku, wypuszczając jednak na nasz rynek aż 13 tomów, w tym wydanie zbiorcze ostatniego z nich. Następnie seria przeszła pod skrzydła Egmontu, a ci pociągnęli ją do tomu z numerkiem 19, a obecnie od tomu 20 wydaje ją Taurus Media, które też kontynuuje poboczną serię XIII: Mystery", opowiadającą historie postaci z dalszego planu głównej opowieści. Jak widzicie, "XIII" w Polsce posiada dość burzliwe dzieje, ale mimo wszystko nadal się trzyma. Szkoda tylko, że przez brak wznowień, część albumów posiada na rynku wtórnym zawrotne kwoty, nieraz dochodzące do trzy cyfrowych liczb za pojedynczy album. Z tego właśnie powodu nie zdecydowałem się dotąd na zakup żadnego tomu, bo nie wiedziałem czy dam radę zebrać całość. Już i tak gromadzę kilka serii obecnie trudnych do skompletowania, jak "Skorpion" czy "Murena" gdzie potrafiłem za jeden album z starszych wydań wyłożyć 100-150 zł. Dziś za całość "XIII" przyjdzie zabulić sporo, bo główna seria liczy obecnie 26 tomów z czego 24 wydano w Polsce, zaś poboczna jest zamknięta i ma 13 tomów, przy czym 10 z nich wydano, a album 11 niedługo wyląduje na półkach księgarń. Jednak od czego ma się kumpli, którzy są kolekcjonerami i mają w swych zbiorach prawdziwe skarby. Dlatego pożyczyłem sobie pierwszy tom "XIII", usiadłem, przeczytałem i... stwierdzam, że mimo upływu czasu, wałkowania tematu szpiegów na potęgę, masy filmów oraz seriali z tego podwórka, komiks czytało mi się nad wyraz przyjemnie. Na tyle dobrze, że chętnie zasiądę do kilku kolejnych tomów, tak aby wyrobić sobie szersze spojrzenie. Pierwszy tom jest w zasadzie wstępem do całej opowieści i mamy tutaj niemal żywcem wyjęte sceny z "Tożsamości Borne'a". Przy czym mowa o książce, a nie filmie z 2002 roku, gdzie w tytułową rolę wcielił się Matt Damon. Czy to źle? Broń Boże. Aż z miłą chęcią wróciłem sobie wspomnieniami do przeszłości, gdy w szkole podstawowej zaczytywałem się książkami Roberta Ludluma, Alistera MacLeana albo Jacka Higginsa. Lektura pierwszego tomu "XIII" była wręcz idealnym zapalnikiem do tych wspomnień, bo zawierała wszystkie najlepsze smaczki z takich książek. Zapewne przemawia przeze mnie sentyment, ale patrząc chłodno na ten komiks, to nadal kawał świetnej roboty, zarówno od strony scenariusza jak i rysunku. Wygląda bardzo dobrze, czyta się przyjemnie, akcja wciąga, zatem na nudę nie można narzekać. Szkoda tylko, że nikt nie wznowił całość, np. w kilku integralach. Choć może, gdy już ostatni tom głównej i pobocznej serii ujrzy światło dzienne, Taurus Media zdecyduje się na taki ruch, co zapewne ucieszyłoby wielu czytelników.

Dochodzę do wniosku, że jednak nie lubię stylu Marvano. Te małoformatowe, duszne obrazki z twarzami, które niewiele różnią się jedna od drugiej, nie są po prostu moją bajką. Włoch nie wykazuje się niestety zbytnią wyobraźnią i masowo „odpatruje” pomysły od US Air Force i NASA. Być może pewnym wyjaśnieniem sytuacji jest fakt, że dla Marvano ten komiks był pierwszą większą pracą tego typu. Do scenariusza nie będe się przyczepiał, bo pochodzi on w końcu od autora książki. Nie wszystko tu mi gra, ale jeśli sam Haldeman uważał, że tak właśnie powinno się przełożyć „Wieczną wojnę” na język komiksu to... wolna wola i chulaj dusza. Druga odsłona przygód sierżanta Mandelli to komiks, który, czytany dzisiaj, już nieco trąci myszką. Stale musiałem sobie przypominać, że ma on trzy krzyżyki na karku, aby nie krzywić się z lekkim niesmakiem. A przecież istnieje wiele dużo starszych komiksów, które nie wywołują takich reakcji. Cóż, nie każdy może być Moebiusem, Rosińskim lub Uderzo, prawda?

Myślę że można dokonać oceny tylko po przeczytaniu obu tomów. Ciekawa wariacja na temat hipotezy o ingerencji przedstawicieli pozaziemskiej cywilizacji w proces rozwoju ludzi i narodzin starożytnej kultury w regione Mezopotamii. Klasyczna kreska Kasprzaka, ani szczególnie przyciągająca uwagę, ani też nie odbiegająca od ówczesnego kanonu komiksów, wydawanych na rynku w okresie późnego PRL. Widać nawiązania do serii Bogowie z Kosmosu czy Hipotez, co odczytać trzeba na plus. Doceniam fakt że na tak przecież ubogim komiksowym rynku, jakim byliśmy w latach 80 tych XX wieku, wydawcy mieli odwagę i możliwość publikowania tego typu pozycji. Klasyka sama w sobie, zarówno w formie treści jak i w warstwie graficznej. Dla mnie takie mocne 6/10.

Wybitny, genialny, tajemniczy. Komiks dla miłośników niedopowiedzeń i zagmatwanych historii. A to dopiero pierwsza część przygód Rorka, dalej jest jeszcze lepiej - o ile to możliwe. Mistrzowsko narysowane, niesamowite kształty i wielkości kadrów, wysmakowane i dla estetów komiksowej sztuki. Jeśli przeczytasz i się zakochasz, czeka Cię wspaniała przygoda z Rorkiem i postaciami, które kreuje Andreas. Jeśli Ci nie podejdzie, daj sobie spokój, dalsze części tylko będą irytować, swoją mnogością zdarzeń, czasów, światów. Dla mnie to podróż w najbardziej niesamowite uniwersum, jakie poznałam.

Jeden z najpiękniejszych i najbardziej oryginalnych komiksów na polskim rynku. Wszystko jest w nim tak nietuzinkowe (począwszy od bohatera na całym świecie przedstawionym skończywszy),a przy tym narysowane z tak niespotykaną fantazją i energią, że do dziś zapiera dech. TRZEBA ZNAĆ!

WOLNOŚĆ ALBO ŚMIERĆ Trzydzieści pięć lat. Tyle mija od ukazania się pierwszej miniserii z Marthą Washington (a przy okazji mija też piętnaście lat odkąd jej losy wydano po polsku, więc mamy taki podwójny mały jubileusz). Frank Miller był wtedy w szczytowej formie, na koncie miał już największe dzieła w swojej karierze, opus magnum w postaci „Sin City” miało się narodzić w maju kolejnego roku, a on rzucił właśnie DC Comics, kończył z Marvelem (wiadomo, że nie ostatecznie) i zaczynał współpracę z Dark Horse Comics, na dobry początek serwując dwie opowieści. Pierwszą z nich było „Hard Boiled”, drugą „Give Me Liberty”, czyli pierwsza miniseria z Marthą. Ten projekt mógł się nie udać, ba, ten projekt niemal upadł, zanim powstał, ale ostatecznie zrodziła się z tego seria, która ukazywała się przez siedemnaście lat. Na razie jednak skupię się na tym, co najważniejsze i być może najlepsze, czyli pierwszym tomie, bo mimo upływu dekad wciąż jest świetnym komiksem i robi duże wrażenie, więc tym bardziej szkoda, że Egmont nie chce się pokusić o wznowienie. Świat przyszłości (ówczesnej). Ameryką rządzi prezydent, który zniósł 22 poprawkę i ma teraz swobodę nieograniczonej ilości kadencji. Kraj zaś pogrąża się w biedzie, problemach i kolejnych wojnach, na które idą olbrzymie pieniądze. Tu fastfoody mają swoje roboty bojowe, geje-naziści statki kosmiczne, a rdzenni Amerykanie walczą o swoje wszelkimi metodami. I właśnie na taki świat w roku 1995 przychodzi Martha Washington, czarnoskóre dziecko, które rodzi się w Green – dzielnicy biedoty, gdzie nie ma nawet ulic, bo i nikt nie posiada samochodów. Tu dorasta, uważając na każdym kroku, uczy się, odkrywa swoje zdolności hakerskie, aż pewnego dnia zabija mordercę i trafia do zakładu psychiatrycznego. Nie mając się potem gdzie podziać, wyrzucona na bruk, choć traktowała psychiatryk, jak szansę na wyrwanie się z Green, ostatecznie decyduje się dołączyć do PAX – sił wojskowych, które teraz, po zmianie władzy, jak następuje po ataku na Biały Dom, starają się ratować przede wszystkim resztki dżungli. Nie wie jednak jeszcze do czego to wszystko ją doprowadzi… https://ksiazkarniablog.blogspot.com/2025/04/martha-washington-jej-zycie-i-czasy.html

Pomysł oryginalny i świeży. W czasie, gdy syn kozackiego przywódcy stara się w wielkim świecie zdobyć fundusze na zbrojną walkę, jaką prowadzi jego ojciec z caratem - dochodzi do katastrofy tunguskiej. Potem okazuje się, że to nie katastrofa, tylko lądowanie kosmitów. Potem okazuje się, ze ci kosmici to postaci, których znamy jako... staroegipskich bogów! Miks historii, political fiction, fantastyki, znowu historii - lecz tym razem dawniejszej. Szkoda tylko, że to komiks - nie cenię tej formy. Odejmuję zatem jeden punkt (gdyby to była powieść, stałaby się pewnie jedną z moich ulubionych) - i, mimo wszystko, zachęcam do sięgnięcia.

Moja skromna opinia dotyczy wspaniałego wydania komiksu Milo Manary (Scream Comics, 2024) o tytule oryginalnym "Le Déclic", która to edycja została nazwana rocznicową, gdyż ukazała się czterdzieści lat po premierze tegoż komiksu we włoskim magazynie w latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku. To wydanie jest bardzo rozbudowane, zawiera wiele interesujących treści, tekstów, prac graficznych. Zawiera też dwie wersje tytułowego komiksu. Co znajdziemy w tej edycji? Już wyjaśniam. Po pierwsze dwie wersje komiksu - wersję czarno-białą oraz kolorową. Po nich następuje część książki nazwana "Wokół mitu". W tej części znajdziemy świetne rysunki, grafiki, prace autora, które związane są z komiksem, plakat do filmu o tym samym tytule, niepublikowaną dwuplanszówkę stworzoną przy okazji 50-lecia wydawnictwa Glénat, bardzo ciekawe teksty Manary oraz rozbudowany (sześć stron),ilustrowany tekst pt. "Burzliwa historia powstania kultowego dzieła". Jego autorem jest Henri Georges. Z tego tekstu dowiemy się ze szczegółami np. o powstawaniu komiksu i jego zapowiedziach oraz różnych jego wariantach, o zmianie techniki rysowania Manary, która związana była z tym projektem, o włoskich i francuskich wersjach komiksu, o doborze kolorystyki, budowie komiksu i trzech jego sekwencjach (miejskiej, egzotycznej i alpejskiej) lub o cenzurze dzieła. Milo Manara umieścił tu cztery swoje teksty: "Kliknij" (dwustronicowy, głównie o historii powstania i popularności komiksu),"Kilka słów o cenzurze" (jednostronicowy, o głównie tytułowej cenzurze oraz erotyce w komiksie i w świecie),"Powszechne poczucie wstydu" (jednostronicowy, głównie o erotyzmie i kwestiach obyczajowych),"Jak w wesołym miasteczku" (jednostronicowy, o ekranizacji komiksu). Każda z części warta poznania, szczególnie dla miłośników, fanów, wielbicieli twórczości sławnego i bardzo zasłużonego w świecie komiksu erotycznego autora - Milo Manary. Wspaniała edycja. Jestem pod dużym wrażeniem. Warto było kupić tę książkę.

Czytając opinie o komiksach rysowanych przez węgierskiego mistrza sztuki, Erno Zorada, widać czarno na białym, jak wielkie skretynienie (estetyczne oraz niewątpliwie intelektualne) nastąpiło w ostatnich dekadach po upadku komuny wśród Polek i Polaków, co tyczy się naturalnie również odbiorców komiksów. Opinie takie jak Kamilossa i Darka D. pokazują, jak ciężkim skretynieniem skutkują choroby takie jak marveloza i mangoza. Oczywiście, teraz nawet niedorozwinięte dziecko może używać internetu i napisać opinię, ba, nawet "recenzję", stąd też mamy kult miernoty (a miernoty mają mierne gusta i lubią rzeczy mierne) i seryjnego wyrobnictwa, i kompletny brak zrozumienia dla sztuki. Do tego jeszcze jakieś nieboże poplątało się i spienione atakuje fabułę za jakieś wyimaginowane "przekłamania" historyczne. Dziecko, to jest komiks fantastyczny, o gościu podróżującym w czasie do rzeczywistości wyimaginowanej, której nie było. To wszystko jest wymyślone, wyssane z palca tak samo jak postać króla Artura. Jak widać niektórzy myślą że ta mityczna postać istniała naprawdę, pewnie w Merlina takie dziecko też wierzy jak w świętego Mikołaja. Do tego dochodzi typowe dla polskiego Ciemnogrodu przekonanie o tym jakie to wieki ciemne (średniowiecze) były jasne i ohoho, wspaniałe i w ogóle cywilizacja, mości panie pełną gębą. Taaaa... Taka to była zaawansowana i światła cywilizacja, że kościół palił na stosie za mówienie prawdy, wierzono że ziemia jest płaska (Kopernik czekał aż do śmierci na publikację swojego traktatu, bo gdyby to zrobił wcześniej, to jego śmierć znacznie by przyspieszono),aż a chorych leczono według starożytnej metody czterech temperamentów. Tu już nawet nie chodzi o czytanie komiksu ze zrozumieniem, to jest po prostu oznaka niedorozwoju umysłowego. Tak czy inaczej komiks jest narysowany fantastycznie i godny polecenia czytelnikom o otwartych umysłach, nie skrzywionych marwelozą.

Te oceny poniżej 7/10 plus opinia niejakiego Amygdali świadczy o niepełnosprawności umysłowej i daleko posuniętym skretynieniu (przypadłościami takimi jak marweloza, mangoza, disnejowatość pospolita),odbiorców komiksu. To nie jest subiektywna opinia, to są fakty. Nazywanie rysunków Erno Zorada "mocno średnimi" można tłumaczyć tylko komiksowym analfabetyzmem lub estetycznym niedorozwojem. Skarb Majów wciąż należy pod względem rysunkowym do czołówki komisów jakie się kiedykolwiek ukazały na polskim rynku. W ostatnich kilku dekadach pojawiło się mnóstwo świetnie narysowanych komiksów (90% z tego to oczywiście Europa, kraje frankofońskie, 10% USA),jednak Zorad to Zorad. On nigdy nie popełnił słabych ani "średnich" rysunków, zawsze był wybitny. Co do scenariusza, no cóż, to dziecko czasu, wtedy w krajach komunistycznych tak się pisało, natomiast sama historia bynajmniej się nie zestarzała. Fabuła i tak jest spokojnie powyżej przeciętnej tego co dzisiaj się ukazuje na rynku polskim i za granicą. Natomiast rysunki Zorada, ręce składają się do oklasków. Gdyby żył w Ameryce to byłby legendą tamtejszego tzw. Złotego i Srebrnego Wieku komiksów. Niestety urodził się na Węgrzech i tam spędził całe życie, i nikt oprócz nielicznych i niemłodych raczej obywateli byłych demoludów (Węgry, NRD, Polska itd) o nim nie wie. Ten komiks bym polecał większości polskich (i nie tylko) rysowników, żeby nauczyli się rysować.