Cytaty z tagiem "schopenhauer" [39]

W stuleciach minionych religia była lasem, za którym armie mogły się ukrywać. Dziś, po tylu wyrębach, pozostały tylko zarośla, w których czasami ukryje się rzezimieszek. Strzeżmy się zatem tych, którzy każdą sprawę chętnie by zabarwili religią...

Zaiste można by twierdzić: ludzie są szatanami świata, a zwierzęta duszami dręczonemi.

Doprawdy, nie ma tak absurdalnego poglądu, którego ludzie by nie przyjęli jako własny, o ile tylko potrafi im się wmówić, że pogląd ten został przyjęty przez ogół. Przykład tak działa na ich myślenie, jak na ich czyny. Są oni jak owce, które idą za swoim baranem, gdziekolwiek ich prowadzi; łatwiej im umrzeć niż myśleć. Jest to bardzo dziwne, że zdanie ogółu ma dla nich tak wielkie znaczenie, skoro przecież sami widzą po sobie, w jaki sposób przyjmuje się zdania, mianowicie zupełnie bez rozumowania i tylko na skutek przykładu. Tego nie wiedzą jednak, bo nie mają żadnego samokrytycyzmu.

Drugi typ idealizmu niemieckiego, biegunowo przeciwny trójcy Fichte-Schelling-Hegel, stworzył Schopenhauer. Jego doktryna usiłowała liczyć się z empirycznym obrazem świata i z dezyderatami potocznego rozsądku, prowadziła zaś do irracjonalnej, woluntarystycznej metafizyki.

18 Pełne poznanie zabija działanie, a jeśli odnosi się do samego poznawania, to zabija samo siebie. Nie można poruszyć żadnym z członków, jeśli chce się najpierw stwierdzić w sposób pełny, co cechuje poruszenia [Fragmenty 1869-1875 213] danego członka. Pełne poznanie wszelako jest n i e m o ż I i w e, i dlatego możliwe jest działanie. Poznanie jest śrubą bez końca: w każdym momencie jej zastosowania zaczyna się jakaś nieskończoność, dlatego nie może ni­gdy dojść do działania. Wszystko to dotyczy tylko po­znania świadomego. Umrę, jeśli zapragnę wykazać osta­ teczne podstawy oddechu, zanim go wykonam.
Żadna nauka, która nada je sobie jakieś praktyczne znaczenie, nie jest jeszcze nauką, np. ekonomia narodo­wa.

Gdybyśmy mieli stworzyć Schopenhauerowskie przykazania, które składałby się na ideał wychowania, zawarlibyśmy je w  następujących maksymach:
Wyzwolić się z kultu posiadania i bycia szczęśliwym za wszelką cenę.
Wyzbyć się pożądliwości.
Nie mieć pretensji do świata.
Mierzyć siebie swoją własną miarą.
Zrozumieć otaczający świat.
Godzić się na prozę życia.
Nie szukać szczęścia na siłę, gdyż to paradoksalnie rodzi nieszczęście.
Nie wierzyć w sprawiedliwość świata, ale w sprawiedliwość własnych czynów i odpowiedzialności za nie.
Nie dbać o sławę.
Cieszyć się pięknem.
Nie skarżyć się na życie.

Kierkegaard: life is a tightrope.

Nietzsche: life is a jump rope.

Kafka: life is a trip rope.

Schopenhauer: life is a noose.

Cioran: life is a noose, improperly tied.

Dostarczał argumentów scjentyzmowi bez popadania w płaski materializm, a irracjonalizmowi bez nawrotu do mistycyzmu. Pomagał przezwyciężyć panlogizm nie negując poznania rozumowego i afirmował empiryzm bez popadania w sensualizm. Przyjmował postawę obiektywnego, niezaangażowanego obserwatora, którego interesuje świat tylko taki, jakim jest, a nie jakim być powinien, a jednocześnie występował w roli nieubłaganego sędziego. Jego pesymizm nie miał nic wspólnego z katastrofizmem, a negacja postępu – z zaprzeczeniem rozwoju nauki i techniki. Był zwolennikiem silnej władzy i rzecznikiem indywidualnej wolności, konserwatystą, jeśli idzie o Niemcy, i wielbicielem angielskiego liberalizmu. Na fundamencie metafizyki, w której kategorią centralną była nieskończenie zachłanna wola, budował etykę wyrzeczenia. Gubił jednostkę w świecie i przyznawał jej władzę nad światem. Uczył rezygnacji bez pokory, współczucia bez miłości bliźniego, buntu bez działania. Mity religijne przetransponował w filozofię świecką, a nadzieje i zwątpienia przeciętnego bourgeois w światopogląd na wskroś arystokratyczny.

Oto Schopenhauer jest przeciwnikiem muzyki Wagnera, Wagner przeciwnikiem polityki Bismarcka, Bismarck zaś przeciwnikiem całego wagneryzmu i schopenhaueryzmu!

Trzeba człowiekowi nieskończoności i jej korelatu – niewiedzy bezgranicznej – by nie czuł się pośmiewiskiem czy ofiarą jakiegoś niewybaczalnego eksperymentu czy pomyłki nie do naprawienia. Można go było nie powoływać do życia, ale skoro został już wyrwany z nicości, należy mu się bezgraniczna przestrzeń i czas, o których dano mu wyobrażenie. Ludzkość ma prawo partycypować w tym wszystkim na równi z tym, który ją stworzył i za taką tylko cenę przebaczy to, że ją stworzono.