Cytaty z tagiem "służące" [6]

To właśnie uwielbiam w Aibileen, że umie wziąć najbardziej skomplikowane sprawy z życia, podzielić je na drobne i tak ładnie opakować każden jeden kawałek, że wszystkie się świetnie mieszczą w kieszeni.

- Ile państwo płacą za służącą? - spytała mnie kiedyś sąsiadka zza ściany. - Nic nie płacimy - odpowiedziałem - nie mamy służącej. - Jak to? - zdziwiła się - przecież słyszałam odkurzacz.
Tak jest w całym Egipcie.

s.60.

W piwnicznej brudnej izbie przy ul. Miłej pełno było dziewcząt. Polki i Żydówki, ze wsi, miasteczek i miast, głodne i niewyspane siedziały tu w zaduchu po kilka miesięcy nieraz, chociaż w jedynie dostępnym dla nich zawodzie robotnic domowych nie było niby takiego bezrobocia jak w innych zawodach. Za każdą przesiedzianą noc trzeba było płacić lub dać zastaw. Bywało tak, że panie przychodziły i wybierały sobie pracownice. Podobne to było do kupna konia, np. dziewczyna musiała być tęga, o zdrowym wyglądzie. Następnie odpowiadała na pytania, czy ma narzeczonego, czy lubi chodzić na spacer lub przyjmować gości. Jeśli tak, to jest nieodpowiednia.

Na początku lat dwudziestych z inicjatywy socjalistów opracowany zostaje projekt ustawy o służbie domowej zakładający nowoczesne rozwiązania, które w istotny sposób mogły zmienić sytuację służących. Między innymi „tylko dwunastogodzinny czas pracy, zakaz prac ciężkich i niebezpiecz nych - tak zwanej froterki nożnej, obowiązek zapewniania godnych warunków do mieszkania. Ustawa głosami posłów chłopskich zostaje jednak skierowana do prac komisji, skąd już nigdy pod obrady nie wraca. Bogatsi chłopi też mają służące.

Nie tylko an­kie­ta, ale język kwe­stio­na­riu­sza i styl, w jaki zwra­ca­ły się spo­łecz­ni­ce do po­gar­dza­nej po­wszech­nie grupy pra­cow­nic, były ewe­ne­men­tem, bo jak pi­sa­ła pu­bli­cyst­ka „Ogni­wa”: „Wzię­ły się do tego ko­bie­ty, które same pra­cu­ją na chleb, i zwró­ci­ły się nie jak panie do sług, ale jak pra­cow­ni­ce do pra­cow­nic”. Dla­te­go w py­ta­niach do słu­żą­cych użyto nie­co­dzien­nej formy „pani”: „Czy pani sypia w kuch­ni? Czy ma pani wy­chod­ne?”. „Pani” do Ma­ryś­ki, tego jesz­cze nie było!

Wła­dy­sław Rab­ski, pu­bli­cy­sta „Ty­go­dni­ka Ilu­stro­wa­ne­go”, ma nie­zły ubaw i po­sta­na­wia na­pi­sać na ten temat fe­lie­ton, po­nie­waż razi go ta forma „nie­do­sto­so­wa­na do po­zio­mu umy­sło­we­go słu­żą­cych” i po­dej­rze­wa, że „Kasia, wy­czy­taw­szy, że do niej mówią pani, za­trzę­sie się ze śmie­chu i wy­rzu­ci kwe­stio­na­riusz do śmie­ci”. Leon Bel­mont, ese­ista i tłu­macz w „Ogni­wie”, daje odpór Rab­skie­mu:

„Pani” do słu­żą­cej, ale niech­że pan Rab­ski uda się na ma­jów­kę na Bie­la­ny, gdzie zbie­ra się nasz lud, albo niech zaj­rzy na balik, wy­pra­wio­ny przez służ­bę z po­wo­du ja­kiejś Kasi. Usły­szy, że służ­ba mia­nu­je się nader czę­sto imie­niem „Pani!”. Jest to zwrot mowy, który mocą przy­kła­du z góry prze­cho­dzi z po­ko­ju ba­wial­ne­go do kuch­ni, z sa­lo­nu na po­dwór­ko. Nie wszyst­kie Ma­ry­sie i Kasie za­trzę­są się ze stra­chu lub za­ko­ły­szą ze śmie­chu. Nie­któ­re po­czu­ją, że zwra­ca­ją się do nich nie po pań­sku, nie z roz­ka­zem, lecz przy­jaź­nie, z sza­cun­kiem dla god­no­ści ludz­kiej.

Cza­so­pi­smo zytek „Przy­ja­ciel Sług” (zwłasz­cza póź­niej­sze edy­cje pod nazwą „Głos Dziew­cząt Pol­skich”) to przede wszyst­kim na­rzę­dzie agi­ta­cji i pro­pa­gan­dy. W nie­wiel­kim stop­niu in­te­re­su­je się so­cjal­ny­mi pro­ble­ma­mi słu­żą­cych, te­ma­ty ar­ty­ku­łów do­ty­czą przede wszyst­kim za­gad­nień mo­ral­nych. Od czasu do czasu re­dak­to­rzy udają się także na front walki ide­olo­gicz­nej: stra­szą bol­sze­wi­ka­mi, so­cja­li­sta­mi i Ży­da­mi i wzy­wa­ją dziew­czy­ny do obro­ny Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go przed „tymi bez­boż­ni­ka­mi”. (...)

Prze­strze­ga­ją też przed sztu­ką i li­te­ra­tu­rą. Przed wszyst­kim, co może mącić w gło­wie; co może po­ka­zać, że jest inny świat; co wzbu­dzi­ło­by tę­sk­no­tę dziew­cząt za spra­wie­dli­wo­ścią; co mo­gło­by obu­dzić ich gniew, a przede wszyst­kim od­su­nąć je od Ko­ścio­ła.

"Czy­ta­nie wielu ro­man­sów i po­wie­ści nawet nie­zu­peł­nie złych w na­stęp­stwie jest za­wsze szko­dli­wem, bo za­pa­la wy­obraź­nię uro­jo­ny­mi ob­ra­za­mi, więc nie­praw­dzi­wy­mi, i daje po­ję­cie cał­kiem fał­szy­we o życiu. Książ­ki tego ro­dza­ju spra­wią, że bę­dziesz nie­za­do­wo­lo­ną ze skrom­nych sto­sun­ków, w któ­rych ży­jesz, a obu­dzą pra­gnie­nia, które cię uniesz­czę­śli­wią, bo nigdy speł­nio­ne być nie mogą. Co wię­cej zby­tecz­ne czy­ta­nie uczy­ni cię nie­zdol­ną osią­gnąć szczę­ście do­mo­we. Taka książ­ka, którą co chwi­lę do ręki bie­rze­my z chę­cią prze­czy­ta­nia jak naj­prę­dzej do końca, jest naj­więk­szą prze­szko­dą do su­mien­ne­go wy­peł­nie­nia co­dzien­nych obo­wiąz­ków i za­po­rą do­mo­we­go za­do­wo­le­nia".