Elżbieta Strzałkowska

„Jak złodziej przyszła. Reportaże i rozmowy o starości” Grażyny Latos i Elżbiety Strzałkowskiej to zbiór rozmów, artykułów i esejów (trudno nazwać je reportażami) o starości. Autorki poruszają tematy dotyczące różnych aspektów ostatniego etapu ludzkiego życia. Mamy historie o późnej miłości, nieuczciwych praktykach rynkowych stosowanych wobec osób starszych, porzuceniu pracy i dotychczasowego życia na rzecz opieki nad schorowanymi rodzicami, a także opowieści o bólu, chorobie, samotności, niedostatku, biedzie, (nie)pamiętaniu i ludzkiej kruchości. Oprócz tych jednostkowych i osobistych doświadczeń w książce znajdziemy również rozmowy z ekspertami: neuropsycholożką, psychoterapeutkami, socjologiem, geriatrą, lekarzami pracującymi w hospicjum, dietetyczką i filozofem. Mnie najbardziej zainteresowały dwa teksty: „Pogranicze” i „Wielkie wyparte. O starości i śmierci”. Pierwszy z nich pozwala nam zobaczyć, jak wygląda praca lekarza z podlaskiego hospicjum domowego Proroka Eliasza. Poznałam tę inicjatywę, na długo zanim sięgnęłam po książkę i wiem, ile piękna i dobra kryje się za historią powstania hospicjum domowego (teraz również stacjonarnego) oraz za historią życia jego założyciela, Pawła Grabowskiego. (Poza tym mam sentyment do Podlasia). Drugi tekst to rozmowa autorek z Tomaszem Stawiszyńskim – filozofem, eseistą i publicystą. W swojej wypowiedzi powtarza za stoikami, że „[…] śmierć jest wydarzeniem dokładnie takim samym, jak każde inne, jest zatem naturalnym składnikiem naszego istnienia”. Przywołuje też egzystencjalistów, dla których „[…] człowiek jest istotą, która nieustannie traci, w tej perspektywie bowiem strata jest fundamentem naszego istnienia”. Strata i śmierć to niezmienne elementy ludzkiego życia, więc jedyne, co możemy zrobić, to zmienić nasz sposób myślenia o nich. Zmiana myślenia o stracie i śmierci, to również zmiana myślenia o starości. Grażyna Latos i Elżbieta Strzałkowska w „Jak złodziej przyszła. Reportaże i rozmowy o starości” skupiły się w głównej mierze na jej negatywnych aspektach. Nie neguję ich, ale do pełnego obrazu starości potrzebuję również tych pozytywnych. Znałam i znam osoby starsze, które mimo wieku i chorób są nadal aktywne, pełne wigoru i życia. Dlatego po lekturze „Jak złodziej przyszła. Reportaże i rozmowy o starości” wychodzę z niedosytem historii ludzi, dla których starość to kolejny, a nie ostatni etap ich życia.