Cytat dnia
...sensu nie ma i dlatego się przyjęło.
Popularne wyszukiwania
Książki i czasopisma
- Wszystkie
- Książki
- Czasopisma
1960
1951
1939
1911
1905
1904
1904
1903
1903
1902
1902
1896
Mitologia polska. Studium porównawcze Aleksander Brückner 
Świetne i wciąż aktualne (sic!) pod względem aparatu naukowo-krytycznego studium porównawcze wierzeń typowo polskich (głównym punktem odniesienia są wielkopolscy Polanie z pewnymi wtrętami odnośnie Mazowszan i przede wszystkim Wiślan oraz z oddzieleniem Pomorzan, którzy stworzyli własny organizm państwowy równolegle do rzeczonych Polan) z sąsiadami: Połabianami i Łużyczanami na zachodzie (prawie całkowicie wchłoniętych przez żywioł niemiecki),Czechami i Słowakami na południu, Rusinami na wschodzie oraz Litwinami na północnym-wschodzie.
Prof. Brückner "redukuje" panteon polański (rozmyślnie nie używam tutaj terminu "polski" jako nieprecyzyjnego w kontekście) rozprawiając się z naleciałościami plemion i ludów sąsiednich oraz z wpływami chrześcijaństwa, którymi nieodwracalnie skażono tzw. "demonologię ludową" sprowadzając ją do poziomu zabobonów wiejskich. Autor jednocześnie obala fantazmaty ukute przez kronikarzy: od Długosza przez Miechowitę i Stryjkowskiego po Bielskich.
Jest to najbardziej przystępna praca z nurtu mitologicznego autorstwa prof. Brücknera.
Czy istnieje coś takiego jak "mitologia polska"? Jak najbardziej tak! Ma ona swoje miejsce pośród różnych przedchrześcijańskich wierzeń słowiańskich rozciągających się geograficznie od stepów Rusi przez Karpaty i Bałkany aż po dzisiejszą Lubekę, a czasowo - od Herodotowych "Dziejów" (świetne spojrzenie na Neurów, które bezspornie wpłynęło na prof. Mariana Plezię) po upadek Arkony Rugijskiej (Reżowie - tak właśnie po połabsku zwało się owe plemię, które jako ostatnie trwało w wierze rodzimej; Rugia to właśnie Reż).
Pamiętajmy, iż zasadniczo każde plemię wykształciło swój własny panteon, własne mity lokalne oraz obrzędy właściwe danemu szczepowi (każdy lud mógł, choć nie musiał, posiadać tzw. "mitologię wyższą" oraz tzw. "mitologię niższą"). Niestety, prawie nic nie zachowało się do dziś dnia oprócz wierzeń połabskich i ruskich jako najlepiej udokumentowanych.
Prof. Aleksander Brückner posiłkując się religio- i językoznawstwem (a także etnografią) dokonał rzeczy wówczas przełomowej w interesującym nas tutaj temacie: "wydedukował" bezsprzecznie polski panteon, polskie mity oraz polskie obrzędy. Nie wolno nam o tym zapomnieć ani bagatelizować tego dokonania mimo upływu czasu oraz mimo pojawienia się innych koncepcji w kwestii przedchrześcijańskich wierzeń Słowian.
Mitologia słowiańska Aleksander Brückner 
NIE jest to książka popularnonaukowa lecz stricte fachowa, a za swój krąg odbiorców definiuje wąskie grono historyków ze szczególnym uwzględnieniem etymologii, której to autor poświęca gros swej uwagi.
Tytuł jest mylący (prawdopodobnie celowo) i powinien być rozszerzony o podtytuł, np.: "rozważania i polemika etymologiczna".
Fakt, gdyby komuś się chciało przekopać przez zawiły gąszcz tłumaczeń, wyjaśnień, objaśnianych tez, wyśmiewanych hipotez (w raz z ich autorami),przywoływanych analogii itp. i zebrać z tego esencję, to wówczas z tegoż udałoby się stworzyć 12 stronicowy esej punktujący co ciekawsze sytuacje i przypadłości z mitologii dawnych Słowian.
Natomiast samo obcowanie z lekturą jest doświadczeniem meczącym, nużącym i nie wzbogacającym czytelnika w żaden sposób - do większości argumentów, dawnych polemik i tez ciężko się w ogóle odnieść w tych momentach, w których jest pewność o co autorowi się rozchodzi i co chce udowodnić...
Oczywiście sama pyszałkowatość i bufonowatość autora względem innych historyków ("obaliłem to czy tamto, udowodniłem, odgarnąłem plewa od ziaren" itp.) wcale nie pomaga w odbiorze tej pozycji napisanej z niezwykłą erudycją i jakże fatalną stylistycznie.
