Dariusz Jerczyński

Porównanie tej książki z Turbopolakami i Wielką Lechią to gruba przesada! Książka ma solidną bibliografię i mnóstwo przypisów, także w sferze faktów jest niezła. Problem jest jednak nierzadko z (nad)interpretacją faktów i ich przedstawianiem, używaniem w konkretnych bardzo dyskusyjnych kontekstach. Tu raczej większość historyków jest zgodna, że np. wiele wniosków i interpretacji jest zbyt "hurraoptymistycznych" w zakresie śląskiej niezależności politycznej na przestrzeni wieków. Choć wydaje się, że Polaków, przyzwyczajonych do swojej monopolistycznej narracji o regionie, razi po prostu prezentowany w książce regionalny, śląski punkt widzenia, jak najbardziej przecież uprawniony. W książce jest też zbyt dużo idealizowania Śląska i Ślązaków, a do tego ciągłe natarczywe szastanie zwrotem "polscy nacjonaliści" czy też podobnymi.... To za dużo nawet jak na mój zagorzały górnośląski punkt widzenia i samoidentyfikację :-) Ogólnie książka przypomina bardziej publicystykę historyczno-polityczną, niż wyważoną pracę naukową. Ale... mimo swych minusów, książka jest bardzo wartościową pozycją, gromadzącą multum faktów na rzecz górnośląskiej odrębności, politycznej, etnicznej i językowej. Nie ma na rynku lepszej pozycji, gdzie Górnoślązacy świadomi lub poszukujący swej odrębności znajdą w jednym miejscu tyle różnych podstaw historycznych swej identyfikacji. Mając na uwadze wszystkie mankamenty tej pracy, mam jednak do tej książki jakiś sentyment... To z niej, jeszcze jako licealista dowiedziałem się tego, czego w polskiej szkole nie uczą, np. o takich filarach śląskiej odrębności jak działający w okresie plebiscytu Związek Górnoślązaków - Bund der Oberschlesier itp. To ona zwróciła mi uwagę na możliwe inne interpretacje historii, niż te przedstawiane przez narodowe historiografie, (szczególnie te poświęcone średniowieczu, gdzie nowe teorie powstowały i powstają niekoniecznie na interpretacji źródeł ale na innych interpretacjach)... To w książce tej pojawiła się chyba pierwszy raz pisemnie narracja odnośnie czasu bezpośrednio po IIwś., zgodna z pamięcią historyczną, rodzinną samych Górnoślązaków, przekazywaną "konspiracyjnie" przy okazji rodzinnych spotkań na "Gyburstakach", całkiem inna niż ta "oficjalna", dominująca w przestrzeni publicznej... Można by jeszcze dalej tu wymieniać... W każdym razie, jest to książka mimo wszystko otwierająca na głębię górnośląskiej odrębności, to taki dobry impuls, by dalej swą tożsamość poznawać i umacniać poprzez dalsze, niekoniecznie już tak radykalne lektury.