Barbara Toruńczyk

„Gniew Chryzesa” „(…) Szczur znał oskarżonego. Dlaczegoż by nie. Słyszał go parę razy. - Ho, ho, to najlepszy głos na całym wybrzeżu, na wyspach nie znajdziesz lepszego- Hiatus przerwał niecierpliwie. - Nie o to chodzi .Chcę się dowiedzieć, co śpiewał. - Różnie. „Tarcza Achillesa”, trochę nudne, opisowe. Ale były też kawałki z akcją: „Przygody Odyseusza”, „Śmierć Patroklesa” (bardzo rzewne). Najbardziej jednak podobał się „Pojedynek Hektora z Achillesem”. Ludzie ryczeli z zachwytu, kazali sobie po wiele razy powtarzać . Naprawdę to jest chyba najlepszy z naszych… (…) - Czcigodni sędziowie! Już samo zestawienie repertuaru dowodzi, że mamy do czynienia z klasycznym wypadkiem kradzieży duchowej”.(s. 84) Głosy Herberta zebrała i w tom ułożyła Barbara Toruńczyk. Zeszyty. Fundacja Zeszytów Literackich. Warszawa 2008 Wśród głosów Herberta, m.in.: 1. Wiersze: „Ala ma kota- w obronie analfabetyzmu”, „Kwiaty”, „Koniec”. „Z faktu przyswojenia sobie Wiedzy że Ala ma kota Pan Cogito wyciągnął Zbyt daleko idące konsekwencje”. …( s. 34) 2. Listy do żony z podróży śladem Starych Mistrzów z rysunkami samego poety. „Berlin – Monachium” , 2 I 1987 „(…) Nie martw się moje kochanie, nie mam euforii- pracuję z zimną kalkulacją; wiele rzeczy wyjaśniło mi się w ciągu tych długich godzin adoracji, kontemplacji Starych Mistrzów. Bez maksymalnego wysiłku nie ma niczego i mowa jest jak piasek”.( s.61) 3. Opowiadania dla dzieci dużych i małych („Doktor Klaus nie lubi szczurów”, ”Futerał albo koniec września”, „Gniew Chryzesa”( patrz: cytat). Bogactwo tekstów Herberta wyjątkowe po udostępnieniu zasobów archiwalnych za sprawą Katarzyny Herbert (żony poety). Wcześniej istniało 10 tomików poetyckich, dwa tomy esejów, jeden tom dramatów. W archiwum Herberta – znalazło się 27 opowiadań (od zaczętych, niedokończonych do starannych czystopisów). Dwa tematy dominują: wojna i okupacja oraz rzeczywistość totalitarnego państwa. Archiwum zmieniło obraz twórczych działań Herberta. Głosy Herberta z Zeszytów Literackich nie do przeoczenia. 10/10 Z komentarzy do listów Poeta w rozmowie z Markiem Zagańczykiem: „(…)Vermeer nigdy nie powiedział do mnie ani jednego słowa. Ja go podglądam i może mi się kiedyś uda coś napisać. Ale jest to dla mnie tajemnica.( …) traktuję ją jak tajemnicę religijną: jak wierzę, że jest to dla mnie najwspanialszy malarz, to nie będę go rozbierał na części”.(s.235) Herbert zgromadził materiały do eseju, ale nigdy go nie ukończył.