Jolanta Szymska-Wiercioch

„Zaklinacz dźwięków” Wojciecha Wierciocha i Jolanty Szymskiej Wiercioch robi bardzo dobre pierwsze wrażenie – ta długa (ponad 700 stron!) powieść została ładnie wydana, zawiera niezwykle obszerną bibliografię, zaś autorzy mają w dorobku już kilka podobnych powieści i planują kolejne. Dostajemy w formie zbeletryzowanej całe życie Fryderyka Chopina, od niemowlęctwa do śmierci – a nawet jeszcze dłużej, bo do roku 1863, kiedy to jego warszawski fortepian roztrzaskał się na bruku. Przyznam, że nie mogłem doczekać się lektury. Niestety, rozczarowałem się. Mocno. „Zaklinacz dźwięków” stanowi raczej zbiór luźno powiązanych scen, bez ciągu przyczynowo-skutkowego, niż pełnoprawną powieść. Samo w sobie nie byłoby to jeszcze niczym złym, ale państwo Wierciochowie, zamiast ukazywać rozwój postaci i budować relacje między nimi wypełniają swoje dzieło rozbudowanymi ciekawostkami historycznymi, niekończącymi się dyskusjami na temat sztuki oraz popisami erudycyjnymi, które momentami popadają w grafomanię (zdanie „Baronowa rzuca pulpetami dosadności i sałatką wdzięku.” będzie mi się śniło po nocach). Choć para autorska zrobiła bardzo szeroki research, to staje się on bronią obosieczną. Każda nowa postać dostaje kilka stron rozbudowanej biografii, zanim powie kilka słów, a Chopin na łamach powieści spotyka absolutnie każdą osobę, którą – choćby bardzo teoretycznie – mógł poznać. Zygmunt Krasiński, Klementyna Tańska-Hoffmannowa, Seweryn Goszczyński, ba, nawet mały Moniuszko zostaje jego uczniem... Nie wspominam już nawet o Ksawerze Deybel, która w „Zaklinaczu dźwięków” wykonała przed Fryderykiem taniec erotyczny (?!). Na dodatek z rytmu czytania wybijają liczne anachronizmy – czy w formie łopatologicznych nawiązań (postać przywołująca słowa „Trza być w butach na weselu!” jako powiedzenie z Bronowic czy Maurycy Mochnacki nazywający Odyńca, Witwickiego, Zaleskiego i Goszczyńskiego „czterema pancernymi literatami”),czy po prostu błędów (np. Chopin nazywający siebie samego „Królem Duchem” w 1839, a więc dziesięć lat przed poematem Słowackiego; literaci dyskutujący w 1829 roku o twórczości Krasińskiego, jakby już wtedy był jednym z najważniejszych poetów, a nie siedemnastolatkiem po pierwszych wprawkach literackich; czy rozważania Fryderyka nad treścią listów Słowackiego do matki, których znać nie mógł). Przykro też czyta się ostre szyderstwa zarówno z Mickiewicza w okresie towianistycznym, jak i z lewicowych poglądów George Sand, a także kpiny z braku wielkich artystek... Najgorsze, że to po prostu nie jest przyjemna lektura – dialogi nie kleją się, opisy wleką się w nieskończoność, a sporą ilość scen można byłoby wyciąć bez szkody dla całości. Niestety, przy najlepszych chęciach nie mogę polecić tej powieści tak naprawdę nikomu. Nie tylko dlatego, że Chopin zasługuje na zdecydowanie więcej.