Najnowsze artykuły
ArtykułyWiosna z książką – kwietniowe premiery, które warto poznać
5
Artykuły"Dom bestii" - jak ofiara zamienia się w kata. Akcja recenzencka do nowej książki Katarzyny Bondy!7
ArtykułyUmrę, jeśli tego nie polubisz - weź udział w konkursie i wygraj wspomnienia influencerki20
ArtykułyDlaczego poziom czytelnictwa w Polsce nie rośnie? Raport Biblioteki Narodowej
86
Popularne wyszukiwania
Książki i czasopisma
Starożytni odkrywcy Max Cary 
"Starożytni odkrywcy" to książka dość stara: jej oryginalne wydanie ukazało się w roku 1929. W naukach o starożytności to niemal już dziewięćdziesiąt lat przyniosło wiele nowych ustaleń i obaliło liczne popierane wówczas tezy. W jakiś sposób musi to obniżać ocenę tej pracy, ale nie nazbyt mocno. Wynika to przede wszystkim ze specyfiki "Starożytnych odkrywców": większa część tej książki to opisy różnego rodzaju wypraw morskich i lądowych, o jakich wiemy ze źródeł antycznych. Autorzy wyszukali w tekstach starożytnych odpowiednie fragmenty, pogrupowali je tematycznie według klucza geograficznego oraz skomentowali. Poważnie zestarzeć mógł się więc w tym wszystkim w zasadzie tylko komentarz i tak jest w istocie. Historiografia dawno już odrzuciła takie koncepcje jak mit Aleksandra Wielkiego jednoczącego ludzkość, traktowanie późnego antyku (i to liczonego już od II wieku) jako epoki upadku kultury, że już o pewnych naleciałościach kolonialnych nie wspomnę.
Jak zaś wygląda opis starożytnych wypraw i poszerzania się horyzontu geograficznego? Autorzy w kolejnych rozdziałach najpierw analizują odkrycia na morzu, potem zaś na lądzie. Materiał dzielą obszarami i tak np. pewną zamkniętą całość stanowi poznawanie Atlantyku, wód indyjskich oraz zagadka opłynięcia Afryki. Cary i Warmington powyciągali z tekstów grecko-rzymskich bardzo ciekawe historie, które konfrontują nie tylko z innymi źródłami starożytnymi, ale też ze sprawozdaniami z późniejszych - aż po wiek XX - podróży. W tym świetle pewne szczegóły ekspedycji Greków i Rzymian zyskują nowe znaczenie, a to, co w oczach starożytnych nie budziło zaufania, dla badaczy współczesnych jest właśnie koronnym dowodem za historycznością danych wydarzeń.
Obok najbardziej znanych wypraw antyku takich jak podróż Pytheasa z Massali, wyprawa Hannona wokół Afryki lub wędrówki Herodota, Cary i Warmington przedstawili przykłady innych odkryć prawdziwych i rzekomych. Uwzględnili również pewne wyprawy o charakterze wojennym (przede wszystkim tę Aleksandra) doceniając ich ogromny wkład w rozwój wiedzy geograficznej. Książka jest bardzo ciekawie napisana, mi najbardziej przypadły do gustu rozdziały o poznawaniu szeroko rozumianego Orientu, ale również historia podróży po Atlantyku została bardzo dobrze opracowana, choćby nawet brakowało czasem w tym względzie konkretnych konkluzji. Niewątpliwie słuszna jest konstatacja, że świat znany starożytnym Grekom i Rzymianom był większy niż świat znany Europejczykom co najmniej po wiek XVIII. Jak więc widać, dawne odkrycia poszły w zapomnienie. Ale czasem zdarzało się, że antyczne błędne opinie na temat kształtu świata wydały błogosławione owoce, czego najlepszym przykładem wyprawa Kolumba, do której zapewne by nie doszło, gdyby nie błędne przekonanie o bliskości Indii do Europy...
Tomasz Babnis
Starożytni odkrywcy Max Cary
Książka stanowi znakomite połączenie geografii historycznej oraz historii historiografii starożytnej poświęconej podróżom i odkryciom geograficznym. Wszystko to przedstawione jest w iście detektywistyczny sposób, a autorzy analizując argumenty za i przeciw poszczególnym dokonaniom w trakcie niektórych wypraw, tworzą fascynujący obraz antycznego poznawania świata. Czytając tę książkę możemy sobie uzmysłowić, że nowożytne odkrycia geograficzne w wielu przypadkach miały swoich prekursorów w starożytności, a rozmach, odwaga i osiągnięcia w tym zakresie ówczesnych ludzi były równie godne podziwu jak te z czasów Kolumba, Vasco da Gamy i innych.
Książka została podzielona przez autorów na dwie zasadnicze części: podróże morskie oraz lądowe. Wielką trudnością w ich rekonstrukcji jest nie tylko mała i fragmentaryczna ilość źródeł, ale również częsta tajemniczość wypowiedzi o owych podróżach. Wystarczy przytoczyć przykład Herodota i jego wzmianki o opłynięciu Afryki od wschodu na zachód przez fenickich żeglarzy, wysłanych w tę podróż przez faraona Necho na przełomie VII i VI w. p.n.e. Tak kapitalna sprawa została potraktowana przez tego wybitnego historyka z wielką lakonicznością. Gdyby przyjąć (a jest to przedmiotem kontrowersji),iż Fenicjanie faktycznie dokonali tego śmiałego czynu, to należałoby zweryfikować naszą wiedzę w zakresie odkryć geograficznych.
Poszerzanie znajomości świata drogą lądową odbywało się głównie w trakcie wielkich kampanii wojennych, czy to Aleksandra Wielkiego, czy też Rzymian. Powoli białe plamy na ówczesnych mapach zapełniały się nowymi krainami, rzekami i pasmami górskimi.
Książkę czyta się świetnie. Narracja i język autorów przypomina bardziej relację z podróży niż naukowe dzieło. Dla osób zainteresowanych antykiem i geografią pozycja obowiązkowa.
