Zbieracze borówek

Raz się w życiu rodzimy i raz umieramy. To jedyna sprawiedliwość na tym świecie. Innej próżno szukać, bo żyjemy różną liczbę lat, a los obdarowuje nas przeróżnymi niespodziankami. Są szczęśliwcy, którym trafiają się wyłącznie te miłe, ale są i pechowcy, których stale dotykają nieszczęścia i kłopoty oraz których życiowa droga wiecznie biegnie pod górę. Ta druga opcja dotknęła pewną indiańską rodzinę z plemienia Mikmaków z Nowej Szkocji. Jej członkowie wciąż otrzymywali od losu ciosy, które mocno bolały i wywoływały traumę na wiele lat.

Książka „Zbieracze borówek” przenosi nas do Maine, do lat 60. XX wieku. Jest lato, a Joe i Ruthie wraz z rodzicami i rodzeństwem znajdują się na plantacji, by wykonywać sezonowe prace. Praca polegająca na zbieraniu borówek jest ciężka, ale rodzina nie narzeka, pracuje sumiennie w pocie czoła. Aż do chwili, gdy dotyka ich potworna tragedia. W mgnieniu oka znika mała Ruthie, najmłodsza z rodzeństwa, i ślad po niej bezpowrotnie ginie. Ostatnim, który ją widział, jest Joe. W chłopcu uruchamiają się pewne negatywne mechanizmy, które zostają z nim na wiele lat. Poczucie winy, że nie dopilnował siostry, kładzie się cieniem na całej jego przyszłości.

Norma jest jedynaczką, dorasta w na pierwszy rzut oka porządnej rodzinie. Z biegiem lat dziewczyna zaczyna szukać wspomnień z czasów dzieciństwa i napotyka pewne tajemnice, które chce odkryć. Przestaje być pewna swojej tożsamości. Intuicyjnie przeczuwa, że coś kryje się w mroku i to coś ma z nią bezpośredni związek. Jej rodzice, podobnie jak krewni, otaczają się murem milczenia, a to nakręca Normę do dalszych intensywnych poszukiwań.

Drodzy miłośnicy dobrej literatury! Koniecznie wpiszcie na listę swoich lektur tę powieść. Przeczytajcie, ale oceńcie ją dopiero wtedy, gdy doczytacie ostatnie zdanie. Bo tylko wtedy w pełni możecie dostrzec jej kunszt, piękno i wyjątkowość. Jej fabuła jest tak samo niesamowita jak smutna. Ten smutek kładzie się cieniem na klimacie tytułu i jego odbiorze. Czytając, ma się wrażenie, że szczęście nie istnieje, że są ludzie, którym w żadnej mierze nie jest ono dane. Nieszczęścia spadają raz po raz i ciągną za sobą kolejne. Czytelnik czuje się osaczony podobnie jak bohaterowie, którzy muszą się zmierzyć ze sporymi traumami. Ale mimo tego ta opowieść chwyta za serce, podoba się, choć nie jest łatwa w odbiorze. Podwójna naprzemienna narracja wciąga czytelnika we wnętrze książki. Stawia go nie z boku, ale w centrum wydarzeń. Wprowadza do świata, w którym trudno o uśmiech. Szokiem była dla mnie informacja, że powieść jest debiutem. Jest przecież bardzo ambitna, dojrzała, przemyślana. Odciska ślad, daje do myślenia i skłania do refleksji nad wartościami, które są uniwersalne i ważne. Jako miłośniczka sag rodzinnych odnalazłam w niej wiele walorów, a treść mocno wbiła się w moje wnętrze.

Autorka nie stroni od bolesnych tematów, odważnie pisze o śmierci, trudnych stronach życia i sztuce wyborów. Jednym z bohaterów staje się trauma, która jest spadkiem po tragicznym wydarzeniu. W tytule są ukazane jej stadia krok po kroku. Ma ona różne oblicza i intensywność. W całej okazałości pokazane jest jej destrukcyjne działanie, jej toksyczność i zabieranie radości życia przez jedno zdarzenie. Czytając, nie mogłam się oddawać nieprzerwanie lekturze. Musiałam robić przerwy, by ochłonąć, by ostudzić emocje i uspokoić rytm serca.

Książka niezmiernie mi się podobała, choć jej początek nie wskazywał na to. Płynie z tego wniosek, że książki nie można oceniać po okładce, po tytule i zbyt szybko. Gorąco polecam lekturę i życzę odkrycia jej fenomenu.

Bernardeta Łagodzic-Mielnik