Zapach Niewidzialnego - wydanie zbiorcze

Ponieważ recenzje były skrajne od lat nie mogłem się zdecydować na zakup tej serii. W końcu ostatnio zakupiłem oba integrale i jakże dobra była to decyzja. Wyśmienicie mi się to czytało. Historia kompletnie absurdalna ale jakże pochłaniająca. Rysunki Gimeneza to sztuka sama w sobie. Teraz w pełni rozumiem że dla niektórych to klasyka komiku. Bardzo polecam.

Pięknie zilustrowana opowieść o konflikcie między dwiema społecznościami żyjącymi dotąd w przyjaźni. Gwałt dokonany przez dwóch Indian na białej osadniczce prowadzi do krwawej wojny, w której nie będzie zwycięzców. Wojna ta jest jednak tłem do opowieści o moralności i roli kobiet w ówczesnym świecie. Rzecz dzieje się podczas babiego lata (czyli indiańskiego lata) i ta malownicza pora roku na planszach Manary wygląda prześlicznie - niemal czuć zapach morza, szum traw i trzepot mew. Jest tutaj również erotyka ale nie nachalna, choć niekiedy mam wrażenie wciśnięta na siłę.

Nietypowy komiks duńskiego autora i zarazem rysownika. Akcja rozgrywa się (nie licząc retrospekcji) w roku 1000 na … Grenlandii. Jej osią jest konflikt pomiędzy starym i nowym, pogańskimi wierzeniami Wikingów, a chrześcijaństwem oraz dwoma pokoleniami Skandynawów. Uosabia to spór pomiędzy Erykiem Rudym, a jego synem Leifem Eriksonem (domniemanym odkrywcą Ameryki). Sama fabuła dość luźno opiera się na faktach, przynajmniej w zakresie wydarzeń z roku tysięcznego. Jest natomiast mroczna jak skandynawskie kryminały i … oprawa graficzna. Kreska jest mocno konturowa, zaś wszystkie postacie zniekształcone w taki sposób, by nikt nie wydawał się atrakcyjny (niestety – kobiety także). Niektóre postacie są wręcz odrażające. Kolory są pozbawione modelunku walorowego i jedynie zaczernienia imitują cienie. Kolory – poza grzywką i brodą bohatera – rzadko są naturalne. Za to dość często kontrastowe i bardzo wysycone (czerwień, granat, żółcień, odcienie niebieskiego i zielonego, dużo czerni). Są elementy fantasy (Odyn i Thor) oraz odniesienia do odkryć geograficznych. Sceny walki i śmierci pokazane są poprzez zamach uzbrojonej ręki bądź umarłe ciało lub odcięta głowa. Rzadko widzimy sam cios czy rysunki walki. Na pewno oprawa pasuje do klimatu opowieści, mieszanki historii, baśni i legend, przypominającej wierszowane sagi Wikingów. Ciekawe doświadczenie, aczkolwiek z punktu widzenia wartości estetycznych rysunku niespecjalnie zachęcająca do dalszej eksploracji stylu autora. Komiks przeczytany w ramach czerwcowego wyzwania LC – książka z ilustracjami.

Będąc pod wrażeniem Śmierci Stalina, z dużymi nadziejami sięgnąłem po Jam jest Legion. I muszę przyznać że mam mieszane uczucia w odniesieniu do tej historii. O ile sam pomysł wydaje się bardzo interesujący o tyle wykonanie, zarówno pod względem warstwy fabularnej i plastycznej pozostawia duży niedosyt. Idea połączenia faktów z II wojny światowej z historią Vlada Draculi to teoretycznie czysty samograj. A jednak po lekturze nie umiem jednoznacznie ocenić tego tomu. Fabuła miejscami jest niespójna i szarpana, ilość postaci miejscami przytłacza, a dodatkowo poznajemy je niejako już w środku toczącej się gdzieś tam historii, o której dowiadujemy się tylko w strzępkach informacji i dialogów. Na to wszystko kreska nie pozwala jednoznacznie zidentyfikować bohaterów i miejscami zastanawiałem się o kogo właściwie chodzi w danej scenie. No cóż, jak widać nie wszystko złoto co się świeci, a jednak mimo tych wątpliwości z mojej strony i niedoskonałości o których wspomniałem, warto samemu sięgnąć po tą opowieść i wyrobić sobie zdanie w tej kwestii.

Kolejna z pozycji mistrza komiksu erotycznego - Milo Manary. Pozycja mocno kontrowersyjna (pewnie stąd dość niskie oceny, a niesłusznie!). Nawiązanie do starożytności, do różnych aspektów seksualności człowieka (i nie tylko człowieka). Bóg, osioł, namiętny sex... Manara daje mocno po bandzie, ale poza namiętnością i erotyzmem z których słynie, to naprawdę dobrze napisana i skonstruowana opowieść, którą każdy miłośnik komiksów powinien nie tylko przeczytać, ale znać i posiadać!

Jodorowsky - w komiksie podobnie jak w filmie - dość często chyba szokuje odbiorców: nagością, wyuzdanym seksem, surrealnym okrucieństwem, bywa, że i kazirodztwem. Niekiedy też kompletnie bezsensowną przemocą i swego rodzaju kultem zła. Fabuła Juana Solo wydaje się nieco bardziej skomplikowana psychologicznie, mimo że występują w niej wszystkie te typowe dla Jodorowsky'ego elementy. Cała opinia na stronie: https://nakanapie.pl/ksiazka/juan-solo-2-cialo-i-trad-swiety-lajdak/opinia/1682733

Obecne komiksy nie mają tego czegoś. Filmy, książki nie są prowadzone już w taki sposób. Historia zaczyna się w indiańskim namiocie. Stary, leciwy już cringo opowiada historie tamtych dziejów. Kiedy był jeszcze młodym szczeniakiem, pełniącym funkcje dobosza na okręcie marynarki brytyjskiej. Wspomina pewną piękną dziewkę i uczucie które do niej czuł. - Trochę taki Tytanik. Jest to komiks przygodowy osadzony w realich historycznych z elementami erotyki. Podobał mi się. Był smaczny. Rysunków nie mi oceniać. Manara już zapisał się w historii, jest to artysta najwyższych lotów. Historia Pratta według mnie taka sobie ale lektura komiksu była miłym doświadczeniem. Ciekawe są również dodatki.

Czas płynie wolno i niewiele się dzieje w tym krótkim, nostalgicznym opowiadaniu, które ładnie oddaje atmosferę życia na uboczu i jest również trochę o relacjach. Skromna objętość, więc nie spodziewajcie się wielu niuansów. Jest tu trochę jak z długimi ujęciami pejzażu w filmie: niektórych to nudzi a innym pozwala się wczuć w klimat. Więc jeżeli szukacie nastroju – spodoba się wam. Jeżeli szukacie akcji albo unikatowego pomysłu – niekoniecznie. Świetnie zastosowana gama kolorystyczna i kreska.

POPKulturowy Kociołek: Akcja rozgrywa się w Los Angeles w latach 80. XX wieku. Mieście przepełnionym zbrodnią, narkotykami, prostytucją i wszystkim tym, co najgorsze. W takich realiach musi funkcjonować powracający z odwyku muzyk Cass Polack. Niespodziewanie zostaje on wciągnięty w sam środek przerażającego szaleństwa. Wystarczyła tylko jedna przejażdżka z urodziwą pasażerką, aby jego i tak trudne życie przerodziło się w koszmar wypełniony seksem i śmiercią. Album Black Kiss tom 1 to dzieło mieszające elementy thrillera noir, horroru, komiksu erotycznego (momentami wręcz pornograficznego) i wątków nadprzyrodzonych. Jest to więc mieszanka dość wyrazista, umiejąca przyciągnąć uwagę dojrzałego odbiorcy, mająca jednak również swoje pewne zauważalne niedoskonałości. Scenariusz Chaykina potrafi być bowiem dosyć nierówny. Narracja opierająca się na schematach thrillera noir jest dość skomplikowana (może momentami trochę za bardzo). Duża w tym również zasługa klimatu miasta przepełnionego mrokiem i przemocą. Ten element historii jest więc angażujący i zachęcający czytelnika do przewracania kolejnych stron. Problem pojawia się w momencie wkroczenia na scenę wspomnianych wątków nadprzyrodzonych. Pomysły autora w tej kwestii mocno trącą myszką i są delikatnie pisząc kuriozalne. Na dodatek ma to wyraźny wpływ na całą intrygę, która staje się przewidywalna. Nie jest to co prawda drastyczny spadek jakości komiksu, ale i tak trudno tych niedociągnięć nie zauważyć. Sytuację ratują całkiem nieźle nakreśleni bohaterowie. Nie są to jednak postacie, które można lubić. Nie ma tu klasycznego podziału na dobrych i złych, a tak naprawdę wszyscy skrywają w sobie jakiś mrok, który tylko czeka na uwolnienie. Całkiem nieźle wypadają również dialogi pomiędzy nimi. Są jednak sceny, w których jest ich zdecydowanie za duża ilość i są one niepotrzebnie przegadane. Zdecydowanie najmocniejszą stroną albumu (i jednym z głównych powodów, dla którego warto sięgnąć po tytuł) jest jego oprawa graficzna... https://popkulturowykociolek.pl/black-kiss-tom-1-recenzja-komiksu/

Historie tutaj przedstawione nie są równe. Znajdą się ciekawe i te mniej interesujące. Rzeczą wybitną, która trzyma swój wysoki poziom na każdej z 200 stron jest rysunek. Milo Manara Klikiem po raz kolejny potwierdza, że jest mistrzem przedstawiania kobiet. Autor udowadnia również, że potrafi rysować budowle, mężczyzn, zwierzęta, pejzaże i wiele więcej. Polecam każdemu fanowi dobrego rysunku.

Jeśli kogoś interesuje Dredd, to chyba najlepszy "Jumping Point" na polskim rynku. Ameryka może być dla wielu lepsza, ale to ten tom pokazuje jak bogaty i wzbudzający wiele emocji jest świat Mega-City One. Zaczyna się od zabawnych historyjek z przestępstwami w kiepskich dzielnicach (pierwsze historie w kolorze), by nagle przejść do czarno-białej historyjki z motywem rodem z 451st Fahrenheita, by przejść do czarnej komedii z PJ Maybem, parodii "Koszmaru z Ulicy Wiązów", wzruszającej historii o głuchym chłopcu, horroru na przeklętej ziemii, odwiecznej walki demokratów z systemem sędziowskim... i to wszystko działa! Sędzia Dredd to komiks w którym każdy znajdzie coś dla siebie, i dlatego jest jedną z moich ulubionych serii. Mógłbym bez końca opowiadać o satyrze politycznej, autorytaryzmie sędziów, czarnym humorze, GENIALNYCH rysunkach, ale pewnie już to słyszeliście. Czytajcie i wsiąknijcie w ten świat. Jeśli po zakończeniu nie zachcecie więcej... w Izo-Puszkach jest miejsce dla każdego ;)

Zaczyna się spokojnie, Miracleman to taki Shazam po czterdziestce. Pojawiają się ciekawe konflikty, jak koleś, który przez kilkadziesiąt lat pozostał w swojej superbohaterskiej postaci, przez co nie dość, że stał się zły, ale też nie zestarzał się, albo kiedy główny bohater dowiaduje się, że jego żona nie jest w ciąży z nim, tylko z jego alter ego. Ale potem robi się z tego Shazam po LSD… No nie wiem, trochę trąci myszką, poza tym chyba za dużo czytałem komiksów superbohaterskich, które "miały być inne niż wszystkie", przez co wszystkie są w sumie bardzo podobne, a może też mam już przesyt samego Moore'a.

Od dawna jestem miłośnikiem obrazów Serperiego i nie będę ukrywał, że to właśnie jego rysunki przyciągneły mnie do Druuny. Erotyk w klimatach mrocznego sci-fi, wyrwanego z kultowych dziel, takich jak Alien czy Blade Runner jest intrygującą mieszanką. Największym plusem dzieł Serperiego jest jego kreska. Włoch jest mistrzem realizmu. Misternie wyrzeźbione, pełne krągłości ciało Druuny wręcz kipi erotyzmem, ale autor całkiem sprawnie radzi sobie również w konwencji body-horroru. W Animie Serpieri odszedł od konwencji mrocznego sci-fi. Tym razem motywem głównym jest świat przywodzący na myśl prehistoryczne dzikie dżungle, gdzie roi się od dzikich zwierząt i niebezpiecznych tubylców. Anima jest komiksem, który praktycznie nie ma dialogów. Postacie do samego końca nie wymawiają ani słowa. Mimo to, jako uczestnicy tej przygody nie mamy problemu z nadążeniem za fabułą. Tu ujawnia się geniusz Serpieriego, który potrafi opowiadać historię za pomocą samych paneli. Dużym minusem jest niestety fakt, że anima jest krótka, a brak dialogów jeszcze te historię skraca. Komiks "przeczytamy" w niecałe pół godziny. 6.5/10

Dziwnie jest powrócić do świata Incala. Twórczość Jodorowsky'ego zawsze określam jako "kwaśną"... w sensie taką jakby została stworzona po LSD. I chyba Jodorowsky nie stronił od tego typu wzmacniaczy wyobraźni. A zatem znowu w świecie Incala i znowu w Alei Samobójców. To swoisty znak rozpoznawczy serii - główny bohater spada do jeziora kwasu... i nie ważne czy na prawdę czy tylko w swoich wizjach. To już standardowy motyw pętli. Chociaż Jodorowsky sięga po już ograne motywy zachodniego dualizmu, trójcy, żywe kontra nieożywione, bio kontra mecha, czarne kontra białe, światło przeciwko jasności... to te zgrane karty wciąż rozdaje w różnych konfiguracjach, wciąż jeszcze są atrakcyjne. Silnym wątkiem jest również przemiana oraz miłość. To szczególnie mi się podobało w tej historii - powraca wspaniała Luz de Garra i tylko moc jej miłości do John'a diFool'a jest w stanie uratować świat. Ktoś może powiedzieć, że to płaskie... być może. Jednak jak to u Jodorowsky'ego nic nie jest proste. Wszystkie motywy są wymieszane i przyprawione ohydą, obrzydliwością. A wszystko na zasadzie silnych kontrastów i dualizmu. Taki jest świat Incala... i w pewnym sensie to jest nasz świat, tylko wykoślawiony do granic możliwości w lustrze umysłu Jodorowsky'ego. Autorzy integrala zastosowali fajny pomysł. Bowiem Jodorowsky i Moebius zaczęli razem pracować nad "Po Incalu"... jednak Moebius musiał porzucić prace nad projektem. Jodorowsky znalazł innego rysownika - José Ladrönn i tak powstał "Final Incal". Czytając "Po Incalu" się nawet cieszę bo seria zyskała na zmianie rysownika. Wiem, wiem, Moebius to legenda... ale "Po Incalu" jest narysowane strasznie niechlujnie, na odwal w porównaniu z Incal'em. Grafiki Ladrönn'a nawiązują do Moebiusa ale mają własny feel... dobrze to się czytało i oglądało. Podsumowując: mogło by nie być "Final Incal' ale fajnie, że jest :)

"Przybywa z Ziemi, planety z oddali z innego czasu i innego świata. Niesie nam miłość, a wojnę obali i nieprzyjaciół pieszczotą oplata..." Najgorszym grzechem czytelnika w przypadku "Barbarelli" byłoby rozpatrywanie albumu tylko pod kątem fantazji erotycznych. Fantazje owszem, istnieją, ale mają ścisły związek z konwencją i konkretnym czasem. "Barbarella" bowiem to pocisk miłości, kolejny gwóźdź do purytańskiej trumny. Jako wyraz emancypacji jest nie tylko komiksem inteligentnym, ale też świadomym i zabawnym. W tej samoświadomości jest to album również niezwykle uczciwy. Zabawne jest natomiast to, że główna bohaterka wydaje się być ponad tym wszystkim, ponad gatunkiem, w którym umiejscowił ją w 1962 roku Jean‑Claude Forest. "Barbarella" to przede wszystkim dzieło głęboko zakorzenione w swojej epoce. Kamp, era Wodnika, seksualna rewolucja. Barbarella jako emisariuszka wszystkich wolnościowych petycji niesie w sobie niezliczone pokłady uroku. Jej bronią jest naturalny wdzięk i seksapil. Fabularnie to kwintesencja frymuśnej absurdalnej space-opery. Młoda kosmiczna podróżniczka i awanturniczka, najczęściej odziana skąpo (lub nierzadko w ogóle) przemierza galaktykę trafiając na niezwykłe światy i osobliwe cywilizacje. Wplątuje się w lokalne konflikty, polityczne intrygi, doświadcza naukowych eksperymentów. Oprócz tego prowadzi kosmiczny cyrk (delirium, nazwa jak znalazł) i odwiedza coraz bardziej abstrakcyjne światy. Opowiastki mają epizodyczny charakter, co kilka plansz możemy znaleźć się z główną bohaterką w zupełnie innym miejscu i w zupełnie innym czasie. Jean‑Claude Forest doskonale wie jakim materiałem dysponuje. Łączy science fiction, erotykę i surrealistyczny humor. Natomiast ona, emisariuszka tylko pozytywnych wartości, świadoma swojej seksualności, niezależności i kobiecej siły stała się jednym z wielu symboli wyzwolenia. Lekka kreska autora, która wychodzi jasno ze szkicu, fantastycznie kontrastuje z gęsto przedstawionymi światami. Tak, światami, bo ta wspomniana epizodyczna struktura "Barbarelli" to również cały kalejdoskop kosmicznych środowisk. Czegoż tu nie ma! Od razu trzeba zaznaczyć, że Mirosław Birek wspiął się na translatorskie Himalaje kreując wszystkie te nazwy własne. Mniemam, że trudna była to walka, ale każda jedna potyczka wygląda na tą zwycięską. Odważny wizerunek nowoczesnej kobiety, symboliczna kulturowa zmiana i jasny sygnał dla rzeszy innych twórców, że to już jest ten moment, gdy komiks dla dorosłego odbiorcy ma rację bytu. Przetarte szlaki i sygnał dla innych? Jasne, ale "Barbarella" nawet jeżeli nosi znamiona bycia ramotką, to dzielnie przetrwała po dzień dzisiejszy. Mimo upływu kilku dekad wciąż pulsuje energią. Rysunek wciąż potrafi zachwycić, a treść przyprawić o zawrót głowy.

Mute to wydanie zbiorcze krótkich, konkursowych historyjek Sebastiana Skrobola, polskiego rysownika charakteryzującego się ciekawą kreską. Album ten zawiera szereg jego prac, które dotąd były rozsiane po różnych antologiach. Tworząc je współpracował z takimi scenarzystami jak Dennis Wojda czy Bartosz Sztybor, co zaowocowało naprawdę pięknymi historiami. Wydawnictwo Komiksowe postanowiło przybliżyć czytelnikom tych autorów, wydając wszystko w jednym albumie zbiorczym, całkiem słusznej grubości. Większość prac to nowele graficzne, gdzie dialogi zastąpiono symboliką. Jednak znajdziemy też kilka klasycznych, o ile mogę tutaj użyć takiego określenia, historyjek. To co jednak wyróżnia je na tle konkurencji to mocne zakończenie i dotykanie bardzo poważnych aspektów społecznych. Całość składa się z trzynastu prac, z których tylko trzy zawierają pisane dialogi. Okładka zatem wręcz perfekcyjnie oddaje to co otrzyma czytelnik sięgając po Mute. Ten komiks promuje nie tylko ciszę, ale również wyciszenie się, zatrzymanie w odwiecznym wyścigu narzuconym przez technologię i zastanowieniu się czy na pewno pędzimy w dobrym kierunku. Genialnie pokazuje to pierwsza historia zatytułowana Każdy ma swoją wolność. Autor pokazał nam aż zbyt dosadnie co dla człowieka może być najcenniejsze, co uznaje za wyzwolenie. To jednocześnie przerażające jak i pocieszające, gdyż nie każdy wybiera zaszufladkowanie. Jednak komiks który zapadł mi w pamięć, to jedyna humorystyczna opowieść. Nosi ona tytuł Oby się nie powtórzył i przez niemal cały czas wygląda poważnie. Ukazuje też poniekąd naszą obłudę i to jak łatwo dajemy się sterować innym, "wykształconym" ludziom. Uderza też w obecne problemy społeczne jak religia i orientacja seksualna, co robi w sposób prześmiewczy. jednak to ostatnia klatka tej opowieści sprawia, że czytelnik wybucha gromkim i niepohamowanym śmiechem. Sam wręcz popłakałem się ze śmiechu, rżąc jak głupi przez dobre kilka minut. Z tego powodu nie mogłem skupić się na kolejnych historyjkach, mających bardzo poważny, czasem wręcz smutny, wydźwięk. Najpiękniejszą opowieścią, w mojej opinii, jest Poeta. Ta bardzo krótka nowela graficzna pokazuje jak ludzie pragną odejść z tego świata na starość, w świetle tego czego dokonali za życia. Jeśli naprawdę przeżyli je godnie i uczciwie to będzie im to dane. Zresztą motyw śmierci pojawia się tutaj w większości prac, choć za każdym razem ma inny wydźwięk. Ofiara, poświęcenie uwolnienie czy zwykłe pragnienie odejścia w swoim stylu. Śmierć przybiera w historiach Skroboli różne oblicza. raz jest dosłowna innym razem to reinkarnacja, bądź też tak to można odebrać. Historia która ugrzęzła mi w pamięci jest The Wolf. To alternatywna opowieść tłumacząca jedną z słynnych bajek dla dzieci. Widzimy tutaj rzeczy jakie poprzedziły wszystkie wydarzenia znane w bajce, na zasadzie prequela dziejącego się za kurtyną. Nie będę zdradzał o którą z baśni chodzi, choć tytuł powinien nasunąć czytelnikom odpowiedź. Równie silny wydźwięk miała historyjka zatytułowana Bicie serca. Jest ona wyjątkowo prosta, ale piekielnie mocna w finale, potrafiąc wycisnąć łezkę w oku największego twardziela. Obrazuje nam bowiem istotę człowieczeństwa. nie przez pryzmat społeczny, stanu posiadania czy ambicji, ale naszych czynów. Mute to rewelacyjny zbiór noweli graficznych. Jest różnorodny zarówno pod katem stylu jak i treści. Potrafi wzruszyć, rozbawić do łez, przestraszyć, ale przede wszystkim skłonić nas do chwili refleksji nad sobą samym. Dobrze się stało, że te prace zostały wydane w jednym tomie i przedstawione szerszemu gronu czytelników. Z pewnością są warte każdego grosza, jakie na nie wydano i każdej sekundy jaką autorzy poświęcili aby je stworzyć. Jeśli ktoś dotąd nie miał do czynienia z pracami Sebastiana Skrobola to teraz dostał niepowtarzalną szansę aby się z nimi zapoznać w najlepszy z możliwych sposobów.

Pierwszy raz przeczytałem ten komiks w jakiś pirackim tłumaczeniu lata temu i pamiętam jak bardzo mną wstrząsnął. Był bluźnierczy, wulgarny i zły do szpiku kości. Wczoraj gdy do niego zasiadłem o 23, to planowałem przeczytać tylko kilka stron przed snem. Pochłonąłem cały i jakoś nie mogłem się oderwać. To jest ciężki komiks, nie dla każdego. Są w nim gwałty, morze przemocy i wszelakie wynaturzenia. Główny bohater to skończony dupek który nie cofnie się przed niczym, aby osiągnąć wyznaczony cel. Równocześnie jest to dość bolesny i przerysowany do granic możliwości komentarz otaczającego nas świata. Pełnego zła, władzy pieniądza i skupienia na sobie. Nadal jest to mocna i ciężka lektura, ale niestety już nie tak mocno dająca po pysku jak te kilka lat temu.

Incal to najważniejsze wydarzenie w komiksie francuskim i światowym, spotkanie idealne, dwóch wybitnych artystów, wizjonerskiego scenarzysty Alejandro Jodorowskiego i rysownika potrafiącego portretować niemożliwe do sportretowania światy, wielkiego Moebiusa. Komiks wywarł ogromny wpływ na wizualną i narracyjną wyobraźnie wielu pokoleń i dał początek kontynuacją i różnym spin-offom, poświęconym bohaterom serii. Przed Incalem jest protoplastą tych historii, wydany w Polsce w SCREAM COMICS w pięknej twardej oprawie, ciężki komiks, z równie ciężkimi informacjami skrywającymi się w historii Johna Difoola, detektywa klasy R, bohatera Incala. Tym razem w prequelu, odkrywamy jego trudne dzieciństwo i młodość w Mieście-szyb. Na okładce już nie widnieje nazwisko Moebiusa, ale jego artystycznego klona Zorana Janjetova. Można byłoby pomyśleć, że rysunki są plagiatem twórczości Moebiusa, gdyby nie wyraźne zadeklarowanie, oraz zatwierdzenie ich przez samego mistrza. Jodorowsky spotkał Zorana, któregoś razu, już nie pamiętam gdzie, i zauroczony jego sztuką pokazał te rysunki Moebiusowi. Ten wyraził podziw do jego sztuki i potraktował je jako formę eksperymentalnej zabawy, dając zielone światło do stworzenia przez Jodo nowej historii, którą narysuje Zoran. Recenzje na temat tego prequela są różne, od skrajności po zachwyty, i raczej jestem w tej drugiej grupie osób. Lektura jest nieporównywalnie cięższa, ale jednocześnie znacznie prostsza od Incala. Brakuje w niej metafizyki, której doświadczyłem z każdą kolejną stron. Historia w prequelu jest bardziej przyziemna, ale nie sposób uznać jej za mało atrakcyjną. Wręcz przeciwnie. Odnoszę wrażenie, że Jodo w tej części, odpuścił sobie pewne schematy narracyjne znane z Incala i skupił się bardziej na przedstawieniu wszechogarniającego zepsucia w Mieście-szyb. Miasto-szyb to zresztą fascynująca przestrzeń sama w sobie, pełna kontrastów i paradoksów. Z jednej strony, to miejsce, gdzie technologia osiągnęła niewyobrażalny poziom zaawansowania, a z drugiej - gdzie moralność i etyka upadły na dno. Bohaterowie, z którymi spotykamy się w tej części, są przesiąknięci cynizmem i desperacją, a ich decyzje często wynikają z konieczności przetrwania w brutalnym świecie. Jodorowsky z mistrzowską precyzją pokazuje, jak środowisko może kształtować jednostkę, zmuszając ją do działań, które w innym kontekście byłyby nie do pomyślenia. Styl graficzny Zorana Janjetova idealnie oddaje tę dystopijną atmosferę. Jego rysunki, choć zbliżone do stylu Moebiusa, mają swoją unikalną charakterystykę, która dodaje nowy wymiar opowieści. Szczegółowość i dbałość o detale sprawiają, że każde ujęcie przyciąga wzrok i zachęca do dłuższego zatrzymania się nad poszczególnymi kadrami. To nie tylko ilustracje, ale pełnoprawne elementy narracji, które razem z tekstem tworzą spójną, wielowymiarową historię. Warto również zwrócić uwagę na sposób, w jaki Jodorowsky rozwija postać Johna Difoola. W prequelu widzimy go w zupełnie nowym świetle - jako młodego, zdezorientowanego chłopaka, który dopiero zaczyna rozumieć brutalne realia świata, w którym przyszło mu żyć. Ta ewolucja postaci dodaje głębi całej historii, pokazując, że nawet najbardziej cyniczny i zgorzkniały detektyw miał kiedyś marzenia i nadzieje, które zostały zniszczone przez okrutną rzeczywistość Miasta-szyb. Choć ostatecznie jego walka o odkrycie prawy jest motorem napędowym całej historii. Dla mnie jest to idealne rozszerzenie uniwersum, w szczególności Miasta-szyb z ich mieszkańcami. Nie mógłbym wymarzyć sobie idealniejszego prequela. Tak to powinno wyglądać. Na koniec zadałbym wszystkim pytanie, czy warto czytać Przed Incalem, przed Incalem? Zdecydowanie nie. Według mnie kolejność całego uniwersum powinna wynikać z przeczytania najpierw Incala, Potem można chwycić za Przed Incalem i ostatecznie wrócić do Final Incal. Dla mnie ta kolejność iest idealna. I będzie to doskonały punkt wejść w niezwykły, mroczny świat, którzy stworzyli zarówno Jodo i Moebius ale i inni artyści.