W stepie, ostach i burzanie i inne opowiadania

Mówią, że mamy nie oceniać książki po okładce, i mają rację! Oczywiście, że dobrze dobrana okładka wróży lepszy sukces, ale nawet te książki, które czasem mają beznadziejną szatę graficzną mogą być świetne. W wypadku Złotego pelikana... patrzyłam na tą okładkę co jakiś czas, nawet pod czas czytania. Historia o życiu Jakuba jest opisana urywkami, które koniec końców sklejają się w całość i mimo, iż są opowiadane z lekka chaotycznie da się to jest tak, jak być powinno. Z resztą książki są od tego, żeby chociaż trochę ruszyć nasze szare komórki. Ale wracając, budziłam moje szare komórki coraz bardziej z każdym rozdziałem zastanawiając się do jakiej sytuacji ma nawiązywać okładka, albo przynajmniej co ma symbolizować. Jednak nic z tego. Snułam tyle teorii, że nawet nie jestem w stanie o nich napisać. Jednakże zauważam to, jak bardzo się na tym skupiałam, żeby jak najwięcej zrozumieć. I powiem Wam jedno : wszystkim ludziom, którzy czytają gdziekolwiek, cokolwiek i jakkolwiek życzę takich książek jak ta. Takich, które dadzą Ci jak najwięcej mogą, ale też wyciągną dużo z Ciebie. Takich, które Cię porwą, zmuszą do poświęcenia im tak wielkiej uwagi jak tylko możesz. Żeby było jasne, nie wychwalam tej książki ponad niebiosa. Złoty pelikan nie należy do najlepszych książek świata. Jej fabuła jest prosta, z resztą nie tylko fabuła. Wszystko w tej książce jest proste (bynajmniej dla mnie, no bo to human.) i ewentualnie "dialogi" mogły sprawiać problem, ale to nic. Wszystko gra. Czytając to uświadomiłam sobie, jak ważne jest to, by zwracać uwagę na to co się dzieje wokół nas, bo może się zdarzyć coś, co pozornie nie ma znaczenia, a pewnego dnia obudzimy się w zupełnie innym świecie. Nic już nie będzie takie samo, szczególnie my i nasze podejście do życia. Może będziemy się cieszyć, że jakiś okropny okres naszego życia przeminął, albo będziemy żałować, że nie poświęciliśmy tej jednej jedynej chwili więcej uwagi. Podsumowując : prosta książka, z lekka chaotyczna, bez klasycznych dialogów, ma drugie dno (które moim zdaniem warto odkryć) Tak więc, miłej lektury (mam nadzieję)

Świetny thriller. Żona prezydenta dowiaduje się, że mąż ją zdradził. Nie chce postępować, jak typowa First Lady- pokazać publicznie, że wybacza mężowi. Wręcz przeciwnie, jest wściekła i postanawia go opuścić. Trafia do podwarszawskiej wsi, gdzie spotyka grupę nietypowych mieszkańców pewnego drewnianego domu. Ani to gangsterzy, ani sekta. A to wszystko opowiada nam pacjent szpitala psychiatrycznego ze Stanów Zjednoczonych. Resztę zostawiam wam do odkrycia. Ciekawa, zaskakująca literatura sensacyjna z wątkami religijnymi. Zostaje w pamięci.

Początek był trudny ale po zapoznaniu się z bohaterami książkę czytało się bardzo dobrze. Dotyka ona trudnego czasu w historii Polski i Europy. Daje czytelnikowi do myślenia. Pokazuje jaki los potrafi być okrutny i niesprawiedliwy i że czasem wygrać znaczy przegrać...

,,Mała matura" to zabawna, wzruszająca, momentami przerażająca opowieść o świecie, który powoli przemijał i został na zawsze zrównany z ziemią przez kolejnych okupantów. Ludwik rodzi się we Lwowie, gdzieś w połowie XX-lecia międzywojennego. Jako potomek lwowskiej inteligencji zajmuje stosowne mu miejsce i z ciekawością obserwuje świat, w którym przyszło mu żyć. Jego otoczenie jest pełna przedwojennej dystynkcji, fasonu, poczucia swojego miejsca na świecie. Chłopiec dorasta obserwując rodziców, wujostwo, sąsiadów i przeżywając pierwszą niewinną fascynację służącą. Wszystko to nagle rozpada się gdy wybucha II wojna światowa. Kolejni okupanci wkraczają do Lwowa i zaczynają swoje rządy. Jednak patrzenie na wojnę oczami Ludwika nadal jest niewinne. Chłopiec chroniony przez dorosłych, znacznie mniej odczuwa dramatyzm tego okresu. Wyrzuceni z własnego domu tułają się po krewnych i powinowatych ale nadal czuć, że realne zagrożenie jest odległe. Dopiero po wojnie, gdy osiedlą się w Krakowie, Ludwik na własnej skórze doświadczy barbarzyństwa i okrucieństwa nowej władzy. ,,Mała matura" to sentymentalna opowieść o chłopięcym dorastaniu, o świecie, który był ale już dawno go nie ma. Spojrzenie na rzeczywistość jest bardzo nostalgiczne. Nawet najbardziej dramatyczne wydarzenia paradoksalnie nie odbierają niewinności. To opowieść o pierwszych fascynacjach, przyjaźniach, marzeniach i zmianach jakie zachodzą w życiu. Mimo całego dramatycznego tła i okrucieństwa jakie się rozgrywa, nie traci optymizmu i nadziei. Jest strasznie ale nadal pozostaje przestrzeń do uśmiechu czy bycia po prostu dorastającym chłopcem.

Opis książki zbyt dużo zdradza. Zasadniczo o tym, że bohater nie żyje dowiadujemy się w miarę rozwoju akcji. Mi osobiście bardzo przypadła do gustu. Główny bohater próbuje odkryć, czy brał udział w akcji mającej na celu zlikwidowanie niemieckiego oficera. Akcja dzieje się nieliniowo. Co sprawia, że właściwie do końca nie wiemy co się wydarzyło. Bardzo oniryczna pozycja. Niedługa ale ciekawie napisana. Polecam ;)

MĘKA KARTOFLANA. ...czyli z każdej granicy strony. Czego w tej książce nie ma? Elektryzujące sytuacje spotkania Polaków z Niemcami, rozwijające się siłą rozpędu pamięci o wojnie – są. Portret staczającej się alkoholiczki – jest. Wieśniaccy Polacy, którzy wyrwali się poza granice „matecznika” - są. Wulgaryzmy – całe kopy. Absurd i groteska – im dalej, tym więcej, aż do zbrojenia ziemi krzyżami przeciwko szatanowi. No i Bruno Schulz. „Męka kartoflana” jest zbiorem opowiadań Janusza Rudnickiego, które jako takie muszą reprezentować różny poziom. Poniżej kilka słów o wybranych. Szczególnie dla mnie interesujące są utwory koncentrujące się na przemyśleniach Rudnickiego dotyczących twórczości Schulza oraz zapisków Nałkowskiej i Dąbrowskiej. Autor „Męki kartoflanej” nie uznaje w tym przypadku kompromisów i uderza wszystkim co ma w pisarzy, można powiedzieć, pierwszej wielkości wśród gwiazd naszej literatury. Nie obawia się krytykować autorów, co chwilę rzuca cytatami i sprawnie porusza się po niemałym przecież dorobku pisarzy. Jego impresje są zupełnie inne od powszechnie znanej praktyki interpretacyjnej. Rudnicki śmiało sobie poczyna z sylwetkami pisarzy i bezlitośnie czepia się szczegółów, wytyka usterki, powtarzalność i nieautentyczność. Czyta się to wszystko jednym tchem, momentami aż trudno nadążyć za porywającym stylem autora. Jest to doświadczenie odświeżające w stosunku do prac krytyków piejących z zachwytu nad twórczością „klasyków”. A jednak nie odnosi się wrażenia, że Rudnicki kopie leżącego. Nie znęca się on nad opisywanymi sylwetkami, lecz jego krytyka jest rozmyślnie rozdmuchana i jednak podszyta szacunkiem do wziętych na warsztat, czy też pod ostrze pióra, pisarzy. Opowiadania portretujące alkoholiczkę Uschi aż kipią od fizjologii. Ociekają potem, brudem i wymiocinami. Ciężko powiedzieć, jak w wielu miejscach książki, gdzie kończy się inspiracja prywatnymi doświadczeniami Autora, a zaczyna wyobraźnia. Pisarz stworzył tutaj bardzo plastyczny obraz fiksacji i nienawiści maskującej fascynację. Co do reszty utworów, skwitować je można terminem „groteska”. Sytuacje z życia codziennego nagle nabierają innego znaczenia i zdarzyć się może dosłownie wszystko. Ulubionym chwytem Rudnickiego jest przepis następujący: wrzucić do jednego worka grupę wybraną z zestawu Polacy/Niemcy w scenerii Polski/Niemiec, zamieszać, potrząsnąć i spróbować, co z tego wyszło. A wychodzi zazwyczaj napędzająca bohaterów tajona nienawiść, skrywana uraza i maskowane kompleksy. Polacy przedstawiani przez Rudnickiego, to ci, których znamy, choć znać byśmy nie chcieli. Reprezentują sobą szerokie spektrum negatywnych stereotypów. Każdego można określić etykietą złodzieja, degenerata, idioty. Obrywa się od Rudnickiego Polakom, obrywa przy każdej okazji. „Taś, taś, Polaczki!”, pisze Rudnicki i przywabione stadko stawia w coraz dziwniejszych sytuacjach. Groteska króluje, absurd goni absurd, pojawia się romantyczna symbolika wraz z zestawem wszelkich rekwizytów od rozdętej martyrologii, wielkiej sprawy narodowej i patriotyzmu. Rudnicki całą tę graciarnię polskiej literatury wsmarowuje w błoto, dając chyba wyraz swoim przekonaniom na temat poruszania tych kwestii w książkach. „Męka kartoflana” zaczyna zalatywać Gombrowiczem i wszystkim, co z tego wynika. Warto przeczytać, ze względu na dystans Autora do świata, ludzi, siebie samego, a szczególnie wobec pisarstwa. Dla kogo? Dla spragnionych komentarzy do twórczości Schulza, nieoklepanych i świeżych. Dla zafascynowanych relacjami polsko-niemieckimi. Dla Polaków z dystansem do siebie. Nie dla tych, którzy: mają alergię na potoczysty styl strumienia świadomości; nie trawią romantyzmu nawet obśmiewanego; nie przepadają za groteską; bulwersują się dostrzeganiem śmieszności w mitach narodowych; obrażają się za krytykowanie Schulza; wieszczów.

Jedna z lepszych książek, jakie kiedykolwiek miałam przyjemność przeczytać. Zachwyciła mnie i poruszyła do głębi. To opowieść o tym, co w życiu nieprzewidywalne – o tym, z czym człowiek musi się zmierzyć, będąc na to całkowicie nieprzygotowanym. Książka, która omija banał szerokim łukiem, mimo że mówi o miłości – niespodziewanej, zaskakującej, trudnej a także o śmierci. Jest to również rozliczenie z historią. Książka, która długo nie pozwala o sobie zapomnieć.

słuchałem kiedyś programu II PR i natrafiłem na wywiad z Rylskim. bardzo interesująco koleś mówił o sobie, swoim życiu (między innymi o przyjaźni z pisarzami takimi jak Iredyński, Nowakowski etc.) i twórczości. do tego wszystkiego żalił się, że nie cierpi pisać, i że to najnudniejsze zajęcie pod słońcem. i tak sobie pomyślałem, że skoro kolo ma taki dystans do siebie i do tego co robi, to chętnie sięgnę po jego książki. i sięgnąłem po "na grobli", i łatwo nie było, bo książka nie jest napisana prostym językiem, to raczej język poetycki, pełen wulgaryzmów, który steruje całą, nie za bardzo ważną historią. o Iwaszkiewiczu nie chce mi się pisać, bo średnio lubię typa. ale summa summarum podobało mi się.

Rewelacyjna powieść, której akcja toczy się początkowo w 1944 roku w okupowanej Polsce, kolejno zaś w roku 1959 i wtedy nie tylko w Polsce, ale i w dwóch innych krajach. Każda z postaci przedstawiona jest wielowymiarowo, Autor mistrzowsko sportretował postawy epoki, towarzyszące im rozterki i wieloznaczność każdej z nich w kontekście własnych oczekiwań i odczuć i postrzegania przez innych. Jest tu miejsce na humanizm, materializm, heroizm, zdradę, pustkę, namiętności i pogardę, przy czym owa gama znaczeń przedstawiona została misternie i koronkowo. Są bohaterowie, bądź też ludzie, którzy tak postrzegają swoje działania, sa okupanci i ich niehumanitarne - lekko rzecz ujmując sposoby prowadzenia wojny i jest świat po wojnie, w rodzącej się Europie, gdzie ów tytułowy czas przeszły postrzegany jest bardzo różnie.

Tytułowy Daniel Stein jest Żydem polskiego pochodzenia, który podczas II wojny światowej świadczył usługi gestapowcom, jako tłumacz, a następnie został partyzantem, po czym wstąpił do zakonu karmelitów. Kilkanaście lat później udaje się do Izraela, gdzie zostaje proboszczem jednej z parafii. Choć stara się pełnić swoją posługę i zdobywa sympatię wiernych, z powodu swoich poglądów popada konflikt z władzami kościelnymi, a także spotyka się z niechęcią ze strony części muzułmanów oraz Żydów. Niniejsza powieść Ludmiły Ulickiej przybrała postać epistolarną. Bohaterowie wymieniają między sobą listy, w których dzielą się swoimi odczuciami, opowiadają o swojej trudnej i burzliwej przeszłości oraz poruszają temat skomplikowanych relacji międzyludzkich. Próbują odnaleźć swoje miejsce w świecie i stoją przed różnego rodzaju dylematami. Mimo wielu przeciwności losu pragną być wierni wyznawanym ideałom i na różne sposoby chcą odkryć swoją wiarę. "Daniel Stein, tłumacz" to książka poruszająca temat pobożności, tolerancji, człowieczeństwa oraz przyjaźni. Jednocześnie jest to powieść o odkrywaniu historii oraz zmaganiu się z przeszłością. Zawiera ona ogromny ładunek emocjonalny i porusza swoją treścią. Całkiem ciekawa lektura.

Świetnie napisana. Pamiętam z dzieciństwa takie podwórka, więc dla mnie to także podróż w czasie. W czas, kiedy dzieci były dziećmi, kiedy po odrobieniu lekcji był czas na zabawę, a nie na "korki" i wszelkiego rodzaju zajęcia dodatkowe, które ustawione od przedszkola na tzw. "karierę". Ech "ale to już było i nie wróci więcej"... Szkoda.

Jaki ten świat mały! Bohaterowie tej powieści spotykają się nieustannie, mimo upływu lat, zmiany miejsca w rzeczywistości. I wciąż towarzyszą im emocje. Dla głównego bohatera liczy się przyjemność. Ponad wszystko... Ale potrafi ją sobie organizować i dawkować. I ma odwagę żyć tak, jak chce. Mimo kosztów, jakie musi ponosić. Przewijająca się postać tytułowej Julii spaja tę wielowątkową, osadzoną w sporej przestrzeni czasu opowieść. A jednak Janek Ruczaj, z pozoru jej najbliższy, jest ...obok Julii. Może dlatego, że do końca życia wciąż dowiaduje się o niej czegoś nowego. Znajduję też w tej książce świetnie oddane klimaty małych, zamkniętych wspólnym losem, zależnościami, trybem życia społeczności. No, i utwierdzam się w przekonaniu, że nie jesteś tym, kim jesteś, tylko tym, którego zapamiętano.

Powiem ze raczej nie czytam tego typu literatury. Jednak książka jest napisana bardzo dobrze dzięki czemu czyta się ją szybko i ciekawi nas jak się potoczą losy : Jana, żydówki Rity, doktora Kovacs czy Edka Laskiego - jak i innych. Zdecydowanie polecam - bo książka zmusza do refleksji o czasach II Wojny Światowej i niedorzeczności które się wtedy działy. Jednak nie wszyscy byli wtedy bez serca a i przez niektórych rozkazy były wykonywane aby przetrwać. Z chęcią sięgnę po inną książkę tego autora.

O Żydach, ich prześladowaniach i Holokauście ze smutkiem i szacunkiem dla ofiar, ale bez patosu. Od Piewszej Wojny Światowej, do lat po zakończeniu drugiej. Galicyjski sztetl, obozy i łagry. Dużo śmierci przedstawionych piano, mnóstwo empatii i wyrozumiałości narratora oraz.... żydowskiego ... poczucia humoru. No i symbolicznie - wszak fabuła ma mocno teatralną strukturę, ale takie też było zamierzenie narratora. Tytułowy Izaak mieści w sobie losy narodu żydowskiego w tragicznym XX wieku, w tym utratę bliskich i przyjaciół, dwa totalitaryzmy i bycie wszędzie obcym. Napisane prostym językiem, bez przeładowanie postaciami, ale to nie bajka, lecz prawie moralitet. Ocenę obniża prawosławie zamiast grekokatolicyzmu Przeczytane w ramach kwietniowego wyzwania - książka autora na literę 'W'.

Książka Grzegorza Gortata zaskoczyła mnie kilka razy. Największym zdziwieniem była druga połowa. Fakt, że pierwszą część czytałam tydzień a nad drugą spędziłam kilka fascynujących godzin niech mówi sam za siebie. Historia opisana w Złej krwi przenosi w świat innych wartości. Kontrast lat przedwojennych z czasem powojennym wzbudza sporo refleksji a pojawiające się żywe wciąż wspomnienia wojny jak zawsze bulwersują. Już sam dwuznaczny tytuł książki pobudza wyobraźnię i nie pozostawia obojętnym wobec losów obu bohaterów, dwunastolatka i Żyda-literata po Oświęcimiu. W odniesieniu do chłopca opowiadającego swoją historię zła krew to dziedziczone skłonności bądź charakter po ojcu alkoholiku i kryminaliście. W przypadku narratora drugiej połowy książki, zła krew to geny żydowskie, jakich należało się w owych czasach wstydzić. Ta sprytna klamra spinająca obie części nie daje mi spokoju. Uzmysławia przede wszystkim ogromną presję społeczeństwa jakiej podlegamy. Wstyd za ojca czy za pochodzenie determinuje życie bohaterów książki. Wrasta w nich i ciągnie się przez całe życie w pewnym sensie wyznaczając koleje ich losów. Wiecej tu: http://iwonas.blogspot.de/2014/10/ocalic-od-zapomnienia.html

Książka Drużnikowa jest zdecydowanie powieścią sensacyjną, o mocnym podłożu historycznym. Autor odkrywa absurdy życia w Rosji zarówno w czasach stalinizmu, jak i współcześnie, wplata w fabułę mnóstwo faktów z życia Stalina, który de facto staje się jednym z głównych bohaterów książki. Wiele rzeczy sprawdzałam na bieżąco w Wikipedii, bo byłam ciekawa, czy to rzeczywiście prawda. Z resztą, zaraz po zakończeniu stwierdziłam, że muszę przeczytać jakąś porządną biografię Józefa Wissarionowicza. Książka jest pełna akcji, intrygująca, a przez to, że osadzona w historycznych realiach jeszcze ciekawsza. Dużo lepiej czyta się coś co faktycznie mogłoby się wydarzyć lub nawet mając świadomość, że część tych wydarzeń rzeczywiście miała miejsce. Przynajmniej komuś kto chociaż minimalnie interesuje się historią. A nawet jak ktoś się nie interesuje to chyba mu to nie robi różnicy, więc tak czy owak wychodzi na dobre. Jak dla mnie - jest w niej wszystko czego mi trzeba. Realistyczna fabuła, historyczne postaci, wartka akcja, zabójstwa, intrygi i tajemnice. Poza tym Drużnikow dodał do tego pewną dozę humoru i przemycone między wierszami aluzje do współczesności. Mnie zachwycił. ----- Fragment tekstu z mojego bloga: domizzz.blogspot.com

Tyle czytałem już książek o Holokauście, a jednak każda kolejna otwiera nową perspektywę, nieco inne odczytanie tego, co wydawałoby się już wypowiedziane i opowiedziane. Nie inaczej jest z “Podróżą”. Narratorka Idy Fink podejmuje wraz z siostrą racjonalne poniekąd ryzyko - takie, na jakie w rzeczywistości zdecydował się Leopold Tyrmand. Choć miał on mocne papiery Francuza, to jednak ryzykował bardziej, mając coś, co mogłoby go w sekundę zdemaskować… Narratorka z siostrą były niby w lepszej sytuacji, decydując się na wyjazd na roboty do Niemiec ze Zbaraża (to chyba świadome nawiązanie Autorki do jej miejsca do 1941 r., ikonicznego dla polskiej kultury, symbolu bohaterstwa - orężnego, nie cywilnego, które teraz niezbędne). Ktoś im doradzi taki wyjazd, argumentując że jak już się tam znajdą z fałszywymi dokumentami i świadectwami chrztu, będą miały w mniejszym lub większym stopniu tak zwany święty spokój… Okazuje się to ułudą; jak już trafią - a wcześniej szmalcownicy będą robić swoją brudną robotę, choć zdarzy się i bezinteresowna pomoc - do niemieckiej fabryki gdzieś w Zagłębiu Ruhry, pojadą tam z nimi i inne Polki (cóż z tego, że i Ukrainki)… I od razu rozpocznie się ulubiony - ulubiony zdaje się coraz bardziej….. - sport zwany “szukaniem Żyda”, dla nich będący grą o życie.... Bo choć wśród dziewczyn w fabryce duże zróżnicowanie postaw - od obojętnych, nielicznych, które chcą pomóc, ale nie pomogą, bo się za bardzo boją - to niestety najwięcej takich takich, które nie tylko “nie są obojętne”, ale wręcz przeciwnie: uczynią wszystko, by wspomóc Panów Niemców wytropić “wspólnego wroga”... Zwraca uwagę znaczna - mimo wszystko -powściągliwość stylistyczna Autorki. Styl jest suchy, mało przyjazny czytelnikowi i stosunkowo mało emocjonalny, skoro najważniejsze to przeżyć jako zwierzyna łowna, rzecz szczególnie trudna zwłaszcza, gdy to nagonka jest najgroźniejsza, nie "myśliwi"….. Wybitne to studium człowieka w skrajnej sytuacji egzystencjalnej i jedna z lepszych książek holokaustowych, choć już ma swoje lata… Nieco cytatów “Była przesądna, wszyscy wtedy byli przesądni, każdy na swój własny, sobie tylko znany sposób. Lepiej nie mieć kenkarty, niż mieć ją sfałszowaną w partacki sposób”. “– Ale i te metryki... Takie jakieś nowe, nieprawdziwe... Czy pani sądzi, że można z nimi posługiwać? – Panie doktorze – odrzekła zaufana osoba – metryki nie są po to, żeby je pokazywać. Jak przychodzi do pokazywania, to znaczy że jest już bardzo źle”. “Zaufana osoba przeżegnała się, nakreśliła na czołach dziewcząt znak krzyża, po czym wyjęła z torebki dwa blaszane medaliki z Matką Boską i zawiesiła imię na szyi”. “- Ależ one mają świetny wygląd, świetny – zawołała na nasz widok– po prostu nieoceniony! (...) To było o tyle dziwne, że znała nas przecież od lat i doskonale wiedziała, jak wyglądamy.(...) Ojciec zdawał się nie podzielać entuzjazmu”. “– I co z tego, że taka piękna?! Co jej z tego? To jest przeklęta piękność... Oby była krostowata i garbata, ale j a s n a, z prostym nosem…”. “W jesienny poranek odeszliśmy z domu nad rzeką. W oknach uliczki drżały firanki – ukradkiem przyglądano się naszemu odejściu”. “Najważniejszy dokument zwany "imiennym wezwaniem", który stwierdza, że udajemy się dobrowolnie na roboty do Niemiec. Elżbietę wzywa ogrodnik, mnie restaurator z małego miasteczka w Hesji. Dokument wystawił szef miejscowego Arbeitsamtu, Ukrainiec. Nie wiadomo, czym się kierował - chęcią dobrego zarobku? Asekuracji na przyszłość czy? Chęcią pomocy? Nie byłyśmy jedynymi, którymi ułatwił wyjazd”. “Wysuwam spod chustki na pokaz moje jasne włosy, rozcieram policzki, żeby się zarumieniły. Na mojej twarzy pojawia się niespodziewanie głupkowaty uśmiech”. “W wagonie cisza. Zanim dochodzimy do drzwi – pierwsze szepty. Żydówki, Żydówki złapali…”. “Tamten zaczyna, grzecznie, rzeczowo. Gdzie się pani urodziła, Proszę opisać miasto, Proszę podać nazwę głównej ulicy, nazwisko burmistrza, starosty, dyrektora szkoły, imię patrona miejscowego kościoła.... Patrzymy sobie w oczy jak dobrze wychowani, prawdę mówiący ludzie. Sypię nazwiskami, szpicel potakuje lub ironicznie się uśmiecha. Potem modlitwy (...) a kapuś przybiera mimo woli pozę księdza odmawiającego rozgrzeszenia: coś za gładko pani umie…”. “Gruby chłopak w drzwiach baraku, widziany z piętrowej pryczy spod sufitu, młody, gruby, z gatunku tak zwanych świńskich blondynów, który spytał: czy może u was są te dwie Żydówki, którym udało się przemycić z Polski? Trzeba o nich zameldować komendantowi…”. “Głodne, rozżalony na swój los dziewczęta znalazły wielki temat: Żydzi. Rej wiodła nieliczna grupa której przewodziła prostytutka Marusia, a reszta biernie, lecz z ochotą przysłuchiwała się opowieściom i dowcipom”. “Ciekawskie spojrzenia sąsiadek. – Puścili was? – Co by nie mieli puścić? – Wczoraj zabrali trzy. – One na Żydówki nie wyglądają - odzywa się inna. – Są takie, co nie wyglądają”. “– Ty nas potępiasz. – Nie. Nie potępiam. Rozumiem”. “Dziewczęta są w tej chwili szczerze przejęte. Jak gdyby nagle się przeraziły i opamiętały. Jak gdyby nagle zrozumiały. Po raz pierwszy są takie, jakimi powinny były być. Ale ostatnie miesiące wyprały nas z resztek zaufania”. “– Kasieńko... bo ja chciałam tylko spytać... Milczę. – Bo ja chciałam tylko spytać, czy jakby... z wami coś... jakby was... to czy ja mogę wziąć sobie wasze rzeczy? Pozwalasz?”. “Zatkałam dłońmi uszy. Przybieramy i odrzucamy imiona, układamy i zmieniamy życiorysy, tworzymy nowe postacie i mamy w ich tworzeniu absolutną nad nimi władzę i swobodę, my prawdziwe, my podwójne”. “Nasze twarze ujrzane w jasnym świetle poranka niezdatne są już do podróży”. “– Tu damy się złapać – powiedziałam. – Przez kogo – spytała Barbara. - Nie ma przecież żywej duszy. W tej samej chwili spod drzew wynurzył się żandarm, szedł niespiesznym krokiem, żwir chrzęścił pod jego nogami”. “Zawołam vive la France, nous sommes Polonais, żołnierze odpowiedzą vive la Pologne”. Zakończenie, mimo powrotu do Polski, nie jest optymistyczne, bo i być nie mogło - zbyt wiele już wiemy, dlaczego. “Te dwie z daleka – szeptano. Z obozu może, może Żydówki, teraz dużo Żydów wraca, a mówili, że…” PS To jednak fikcja literacka, a nie wspomnienia - Ida Fink przeżyła Holokaust, ukrywając się na Kresach Wschodnich.

Powieść „Powracający głód” wydał Jean-Marie Gustave Le Clézio J.-M.G Le Clézio (ze względu na trzy imiona pisarza – taki skrót) w 2008 roku, czyli w tym samym, w którym otrzymał literacką Nagrodę Nobla. To uwaga porządkująca bowiem w jakiejś polskiej krytyce wyczytałem, że „Powracający głów” jest słabą powieścią, co dowodzi, że wszystkie książki noblistów, które piszą zaraz po otrzymaniu najważniejszego wyróżnienia literackiego, są słabe. Zdaję sobie sprawę, że portal lubimyczytac.pl, gdzie najwyższe oceny zdobywają nędznej jakości kryminały, może nie jest najlepszym miejscem, aby zachwalać wysoką literaturę, lecz nie rezygnuję z żadnej szansy, aby pokazać, że poza romansidłami i kryminało-horrorkami istnieje także prawdziwa Literatura, prawdziwa Proza. I taką prozę J.-M.G Le Clézio (ze względu na trzy imiona pisarza – taki skrót) pisze. „Powracający głód” to historia w Historii, historia kilkunastoletniej dziewczynki Ethel w latach tuż poprzedzających II wojnę światową, która zmieniła świat. Jest wiele elementów osobistych, intymnych w tej opowieści. Historia Ethel pokrywa się z historią matki autora, pochodzącej – jak bohaterka jego powieści – z Mauritiusu. W „Powracającym głodzie” czytamy o ojcu Ethel, który przenosi się do Paryża, gdzie liczy na karierę i rozwój biznesu. Po początkowych sukcesach, doznaje dotkliwej porażki. Ale nie jest to saga rodzinna, chociaż wykreowana przez Le Clézio postać Ethel jest jednym z najpiękniejszych portretów literackich, jakie noblista stworzył – krucha, ulotna, niczym wrażenie z wystawy obrazów wielkich mistrzów. A scena, w której dziesięcioletnia Ethel wchodzi na wystawę w Bois de Vincennes, trzymając swoją dłon w reku pradziadka, jest przepyszna. Jest rok 1931. Trzy lata później pradziadek umiera. Świat bankrutujących rodziców wywraca się do góry nogami. Podczas jednej z rozmów w salonie Ethel po raz pierwszy słyszy nazwisko Hitler. Le Clézio pisze o człowieku w żarnach Historii, lecz nie w tonach tragicznych, a bardziej nostalgicznych. Portretuje świat (druga część powieści, o życiu w Nicei – nędza, głód, rozpad więzi społecznych), bolejąc nad przemijaniem, utratą przyjaciół, młodości i nadziei. To naprawdę piękna powieść. Wprawdzie nieco statyczna, ale czuje się w niej, że ma się do czynienia z klasyką, która powstaje na naszych oczach.

Domniemywano, że Pucka jest córką samego V. Nabokova, ale wiadomo na pewno tylko tyle, że jej matką jest Fania Kaplan. Ciekawa biografia zagmatwanego życia, które w pewnych momentach doświadcza wielkiego egzystencjalnego lęku. Strach tez jest obecny, zwłaszcza gdy ma się dwadzieścia parę lat i żyje podczas największej hekatomby. Poznajemy jej fascynacje, obsesje już od wieku młodzieńczego. Z matką Sonią od zawsze miała napięte stosunki, obie miały dominujące osobowości. zadziorna, łamiąca konwenanse córka nie była potulnym ludzikiem. Pełna optymizmu, wierzy w ludzką dobroć, łatwo zaprzyjaźnia się z innymi. Otacza się ludźmi sztuki, malarzami, flirtuje z Janem. Potem duży wpływ Szymona. Tło historyczne dość chaotycznie przedstawia powojenną rzeczywistość, trudny w odbiorze jest też specyficzny styl pisania. Z racji na żydowskie korzenie dziewczyny, kwestia polskiego antysemityzmu jest widoczna, roztrząsana w praktycznie każdym rozdziale. Niestety PRL ma coraz gorszy stosunek do swoich żydowskich obywateli, a przyjaciele kobiety wyjeżdżają na fali wydarzeń. Nostalgiczny portret lat 50-tych i 60-tych.

Inaczej czyta się taką książkę przed emeryturą. Pięknie opisane niełatwe życie kobiety,przemijanie, tęsknota. Wydawać się może że nieślubne dziecko, wojna, czekanie na powrót syna z gułagu, życie z synową z innej części Polski, starość. Wszystko pięknie poetycko opisane. A do tego zapachy i dzwięki przyrody. Z jednej strony żałuję , że tak pożno odkryłam tego autora, a z drugiej : może właśnie tak miało byc? Może "dorosłam" aby rozumieć głębiej.