Utracona cześć Katarzyny Blum albo: Jak powstaje przemoc i do czego może doprowadzić

Obejrzyjcie film Volkera Schlondorffa z 1991 roku pod tym samym tytulem, w nim zjawiskowa Julie Dephy, zanim przeczytacie ksiazke. Dostaniecie dwie uczty, zamiast jednej. Wazna jest kolejnosc. Najpierw film, potem ksiazka. To bardzo rzadki przypadek. Wspaniale kino na podstawie jeszcze lepszej powiesci

"Auto da fé" ( 1935r.) to pierwsza powieść pisarza laureata Nagrody Nobla z 1981 r. Ukazała się pod tytułem " Die Blendung". Jednak dopiero powojenne przekłady książki, pod zmienionym tytułem, przyniosły jej dużą popularność. Tytułowy zwrot "auto da fé" to akt wyroku inkwizycji, kończący się spaleniem na stosie niewiernego lub zakazanych książek. Czasami jak popatrzę w lustro to widzę bohatera książki, przedkładającego czytanie książek nad kontakty z ludźmi. Zwłaszcza bliskim środowiskom czerwonych, różowych, tęczowych, lewackich pożytecznych i------, " Gazety Wyborczej ", TVN - u czy kreatur, obecnie sprzedających niezależność i niezawisłość Polski. To powieść będąca jedną z najważniejszych pozycji literatury XX w. POLECAM !!!

Druga z kolei powieść z „Gdańskiej Trylogii” Noblisty Guntera Grassa to historia przyjaźni (czy tylko relacji) dwóch chłopców, która dzieje się w 1940 roku w mieście Gdańsku. Historię tę opowiada z perspektywy czasu jeden z chłopców, Pilensz, który jest narratorem. Grassa wraca w swojej powieści do mrocznych czasów nazizmu, pisząc o potworności historii i banalności zła. Jak u Grassa, mamy do czynienia z połączeniem realizmu i fantazji, wypływającej ze wpółzatartych wspomnień, przeplatanie czasów i sposobów narracji. Czytając tę powieść Grassa, nie zapominajmy, że – poza continuum gdańskim – jest to, według słów samego Noblisty, reinterpretacja przyjaźni Seurela z Meaulnes’em, z jednej z najbardziej poczytnych w historii literatury powieści Alaina Fourniera „Mój przyjaciel Meaulnes”

Przebrnęłam, ale czy było warto? Chyba popełniłam błąd zabierając się za tę powieść w Angielskim oryginale. Można było czytać po polsku a pewnie i tak byłoby nielekko. Pozytywy Bardzo ciekawy obraz człowieka już doszczętnie zniszczonego alkoholem. Temat, wiemy że istnieje, jednak ja nigdy nie poświęciłam mu wiele uwagi. Tutaj zmierzymy się ze szczegółową i brutalną ilustracją jak wygląda dzień z życia osoby w ostanim już chyba stadium alkoholizmu. Bardzo mocne i przejmujące. Negatywy Już sam fakt że książka zaczyna się 50-stronnicową przedmową w której autor broni i argumentuje dlaczego absolutnie nic z żadnego rozdziału nie powinno być pominięte ani skrócone - wskazuje że chęć skracania i pomijania pojawiła się już na samym początku. I ja bym się z tą sugestią zgodziła. W dodatku w tej przedmowie zdradzana jest fabuła, przez co od początku wiedziałam już jak powieść się skończy. Książka pełna jest dzikich zabiegów literackich, których ja nie kupuję. Wyegzaltowany język, przedłużane niemiłosiernie zdania, które w zasadzie prowadzą donikąd, na początku cała masa mylących odniesień do wątków które zostaną dopiero wprowadzone w kolejnych rozdziałach. Albo te fragmenty gdzie fabuła przeplatana jest całymi paragrafami oderwanego od reszty tekstu, np. opisem budowy katedry, który był bez żadnego znaczenia dla powieści. Po przeczytaniu jednego takiego zdania, porządnie zmęczona już tą powieścią kończyłam zwyczajnie przeskakując linijki tekstu. Autor zapewne widział sens i wartość w tego typu smaczkach, ja niekoniecznie podzielam tę wizję. Takie eksperymenty literackie są fajne i ciekawe, ale te nie były dobrze skomponowane w całość, a książka była przez to nie do zniesienia. Historia i pomysł bardzo ciekawy ale styl pisania powodował że odliczałam strony do końca. Szkoda! Dałabym niższą ocenę, ale dodam parę gwiazdek tylko i wyłącznie ze względu na pewien szacunek do ludzi świata literatury którzy bardziej niż ja poważają to dzieło.

Można Pana lubić. Można wręcz przeciwnie. Pan w swojej wygodnej melancholii jeszcze się nie zdecydował na bardziej radykalną i jednoznaczną postawę, która by przesądziła o mojej wobec Pana. Można trochę żałować. Rzucić wyzwanie hipokryzji i zbyt łatwo zmieniającym się postawom Pańskiego narodu to jedno, drugie, poważniejsze, to hipokryzji samemu uniknąć. A Pan raczył rzucić wyzwanie filarom, chcąc dowieść, że chwiejne, pozorne, zakłamane, a jednak filarom: ideologii, moralności, religii, miłości. Taką sztuką? W której nie chce Pan użyć słów prawdziwych? Pan musi być pewny, a Pan jeszcze gra z tymi, których próbuje krytykować. Zwierzenia klowna to wieczorna, krytyczna wiwisekcja postaw społecznych członków rodziny i osób z otoczenia głównego bohatera. Przeprowadzana sukcesywnie przy kolejnym i kolejnym połączeniu telefonicznym. Wszystkie połączenia wykonane w jednym celu. W ręku została tylko jedna marka niemiecka. A miłość? No cóż, trwa cały czas. Nasz bohater jest melancholijnym, ekscentrycznym, wyzwolonym monogamistą. Kocha Marię. Ps. Delikatna. Niepozorna. Mogłaby być ważna.

Chciałoby się napisać że to studium kryzysu wieku średniego. Moses Herzog nie bardzo radzi sobie w sytuacji rozstania z drugą żoną. Czasami miałem wrażenie że wszystko tu się kręci wokół mniej lub bardziej nieudanych relacji bohatera z kobietami. To jednocześnie obraz rozpadu relacji między ludźmi w ogóle, większość postaci zdradza tutaj jakieś frustracje czy tęsknoty z tym związane. Najlepsze fragmenty to opisy z młodości Herzoga.

O tym jak nie ulegać społecznym oczekiwaniom. Po raz pierwszy czytałam tę książkę kilkanaście lat temu i z tej pierwszej lektury zapamiętałam tylko scenę trucia się gazem i takie niewyraźne wrażenie, że to było coś innego niż wszystko co dotychczas czytałam, i że mi się bardzo podobało. Tym razem podobało mi się nieco mniej. Jest to książka bardzo wielowątkowa, a przy tym napisana tak jakoś osobliwie. Trudno wyodrębnić tu jakiś główny temat, tak jakby to była książka dosłownie o wszystkim. Jest tu i niewierność małżeńska, nieślubne dzieci, zakazana miłość, dzieci schodzące na złą drogę, uleganie złym wpływom, próby odnalezienia własnej drogi życiowej, dużo rozważań na temat twórczości i samobójstwa, i pewnie pominęłam jeszcze ze dwa tuziny tematów. Trudno też wskazać głównych bohaterów, bo po pierwsze - jest ich mnóstwo, a po drugie - niejednokrotnie ci, którzy wydają się ważni schodzą na dalszy plan, a ci dalszoplanowi zaczynają grać pierwsze skrzypce. W przypadku niemal każdej postaci widzimy tylko jakiś drobny wycinek ich drogi, wiele wątków pozostaje urwanych, bez zamknięcia. Trudno też stwierdzić, kto jest tytułowym "fałszerzem" - przez całą książkę przewija się wątek fałszowania pieniędzy, ale tak naprawdę niemal każda postać jest tu "fałszerzem", kogoś oszukuje, przed kimś udaje. W szczególny sposób rozczulił mnie wątek homoseksualnej miłości, ale nie dlatego że był jakoś szczególnie poruszający, ale przez to że przy pierwszej lekturze mi kompletnie umknął, nie budząc żadnych podejrzeń. Co prawda jest to napisane dość aluzyjnie i enigmatycznie, niemniej wystarczająco jasno, żeby zrozumieć, o co chodzi. A jednak dwudziestoletnim szczawiem będąc, nie załapałam niczego. Ewidentnie byłam kiedyś niewinna jak, z przeproszeniem, nieobsrana łąka, a potem się tak strasznie zepsułam.

Misternie przedstawił mechanizm uwikłania w zło i grzech, zdradę i kłamstwo. Jednak sednem sprawy jest Miłosierdzie Boże, głębsze niż wszelkie zło. Bóg, który na koniec budzi człowieka wołaniem o pomoc. Powieść bardzo eucharystyczna. Bezbronny Bóg wydaje się w ręce człowieka. Polecam

Czytając, miałem wrażenie, że siedzę pod sklepem 30lat temu, obok siedzi kilku dziadków i przy piwku opowiadają historię wsi, i okolic. Książkę czyta się dobrze, jest pedofilia, zoofilia, erotyka, morderstwa, wódka, widać było, że w hiszpańskiej wsi bawili się na całego. Pod koniec trochę męczy. W mojej ocenie nie jest to dzieło wybitne, może z powodu dużej ilości bohaterów, licznych powtórzeń, nawiązań kulturalnych, które mogą być niezrozumiałe dla kogoś z innego kręgu.

Niestety "przeczytana" w formie audiobooka jednak mimo to jest to świetna pozycja. Potrafiłam się wczuć w głównego bohatera, mimo iż pozycja była dla mnie przewidywalna to książka mnie ogromnie wkręciła. Polecam. Psychologiczne podejście do tematu wygasających uczuć w małżeństwie. Brawo! Mam nadzieję jeszcze zetknąć się z tym pisarzem bo bardzo odpowiadał mi jego styl.

Wspaniała powieść, chociaż nie jest łatwa w odbiorze. Dla mnie była opowieścią o ludzkiej pamięci i jak wpływa ona na nasz odbiór rzeczywistości poprzez nasze filtry uprzedzeń, uproszczeń czy przeżytych traum. Książkę dobrze też podsumowuje cytat samego Faulknera - "Przeszłość nigdy nie umiera. Nie jest nawet przeszłością."

„ Nie mogę uwierzyć, że to, co widzę, jest biegiem świata. Dlaczego jest zawsze dzisiaj?”. Życie jest grą; w zależności od tego, jaką maskę przybieramy, taka będzie nasza historia. Czas wtrąca się we wszystko, wszędzie czyhają przypadki. Patrzeć nie znaczy widzieć. Ale przecież wszystko jest względne! Czy jest to proza piękna, do bólu poruszająca ? Nie. Ale ja ją przyjmuję, w takiej postaci (momentami genialnej), w jakiej została stworzona. Pomysł autora – wybór mój. Lubię prozę, gdzie praktycznie nie ma akcji; jeśli jest snuje się niespiesznie; gdzie autor miesza czas, wątki; pobudza moją wyobraźnię, pozwala odpłynąć gdzieś w zakamarki umysłu, tak „żeby nie być na świecie”". Czy ta uczta intelektualna była dla mnie sycąca? Może nie do końca; jakiś niewielki niedosyt pozostał, ale przez to pobudził mój apetyt na kolejne książki autora. „Wszystko jakby się nie zdarzyło...”.

Jeden z poprzedników napisał sporo uwag z którymi się zgadzam więc krótko. Opis dorastania młodego, wrażliwego człowieka - w sztywnej , dramatycznie skostniałej instytucji edukacyjnej. Instytucja usuwa ze swojego grona z równą swobodą za przestępstwo jak i za to, że najzwyczajniej nie potrafi zrozumieć wypowiedzi uzdolnionego ucznia. Bez problemu odnajdują się w niej natomiast socjopaci..

Arcydzieło Mauriaca. Otrzymałam dawno temu tę książkę z dedykacją "Oby twoje życie nie toczyło się w kłębowisku żmij" stąd ten tytuł i dedykacja trochę mnie zrażały, jednak po jakimś czasie książka mnie pochłonęła. Bo gdzie to kłębowisko żmij tak naprawdę się umościło? Mauriac z mistrzowską precyzją ukazuje toksyczne rodzinne relacje i napięcia. Pokazuje z jednej strony niszczącą siłę chciwości, z drugiej dlaczego ta chciwość i ciągła chęć poniżenia rodziny tak bardzo Ludwika trzymała przy życiu. Niezwykły portret rodziny wewnętrzu,

Długo szukałam tego opowiadania Thomasa Manna. Przyciągał mnie tytuł, a jednak spotkało mnie lekkie rozczarowanie, bo jakoś tym razem nie umiałam zachwycić się prozą tego wspaniałego pisarza. Jego „Czarodziejska góra” czy „Buddenbrokowie” są dla mnie niezapomniane. Może zaskoczenie tematem spowodowało, że jakoś mnie to nie porwało. Moralnie nic mnie nie uwierało, chociaż fascynacja starszego pana na punkcie młodego chłopca przechodząca w obsesję mogłaby wydawać się niesmaczna. Ale od czego w końcu jest literatura? W teorii może opisać i przeanalizować wszystko to, co zakazane lub moralnie niepoprawne w rzeczywistości. Napisane na początku XX wieku musiało być nowatorskie i odważne. Stary Gustaw jak stara wenecka kurtyzana tęskni za młodością i świeżością, ale jego czas już minął. Obawia się choroby i śmierci, ucieka przed nią, jak ćma leci do ognia, tak on lgnie do młodości, ale w tej pogoni z góry skazany jest na porażkę. Stary i samotny przegrywa nierówną walkę. W ogólnym wydźwięku smutna i fatalistyczna, pełna tęsknoty za pięknem i niewinnością. Homoseksualny aspekt nie jest tu tematem przewodnim, ale sposobem na pokazanie tej nostalgicznej tęsknoty. Zawiera w sobie sporo symbolik, ale przesłuchanie audiobooka nie pomogło w uważnym rozpoznaniu tych znaczeń. Jak dla mnie pokazuje tylko jedną z twarzy Wenecji – fascynującą, ale zarazem niepokojącą, wręcz nieprzyjazną i groźną. Chyba wrócę do tego opowiadania jeszcze raz za jakiś czas.

„...wczorajsza prawda zmienia się w jutrzejszą bzdurę”. Autobiograficzna powieść Strindberga o piętnastu latach jego burzliwego związku z pierwszą żoną, Siri von Essen (książkowa Maria). Wydaje się być przejmującym lamentem zgorzkniałego mężczyzny, wykorzystywanego i ciężko doświadczonego przez zepsutą i samolubną kobietę. Na ile jest prawdziwa? – trudno powiedzieć, gdyż z rozmysłem uwzględnia wyłącznie jeden punkt widzenia. W tym głośnym konflikcie małżeńskim, plotkarska opinia publiczna żywiąca się życiem innych, stanęła po stronie pani Strindbergowej, toteż dla Strindberga „Spowiedź szaleńca” była tym, czym dla dzisiejszych celebrytów uwikłanych w trudne związki, jest oświadczenie na Facebooku lub Instagramie. Zanim przystąpił do opisywania swoich relacji z późniejszą żoną, Strindberg poświęcił kilka stron powieści na wspomnienia z lat wcześniejszych. Okazuje się, że był on człowiekiem bezpruderyjnym. Dostrzegał wady moralne niektórych kobiet, lecz mu one nie przeszkadzały. Nie tylko akceptował te kobiety, ale nawet idealizował je i adorował. Można zatem rzec, że świadomie oszukiwał siebie bardziej, niż kiedykolwiek zrobiła to jego żona z pierwszego małżeństwa. Co nie oznacza, że opisane przez Strindberga cierpienie, jest z tego powodu mniej bolesne. Oczywiście nie jest. Tyle że wiedząc o tym, trudniej mu współczuć. Książka w absolutnie kapitalny sposób opisuje szaloną miłość Strindberga i przewrotność Siri von Essen. Biorąc pod uwagę tematykę związaną z homoseksualizmem i biseksualizmem (kobiet - w tym przypadku), aż trudno uwierzyć, że została napisana w XIX wieku. „Spowiedź szaleńca” to powieść świetna, ale ciężko się ją czyta. Tyle w niej niegodziwości, dziwactw i niepokoju, że czasem trudno to nagromadzenie perwersji wytrzymać. Jednak Strindberg jest pisarzem wybitnym, co widać zwłaszcza wtedy, gdy z finezją opisuje, jak wszystko bierze w łeb. Wielki samozwańczy pesymista, że tak powiem.

Krótka opowieść, średniowieczna legenda, trywialna i typowa. W ujęciu Manna staje się fascynującą lekturą, tragedią antyczną - przypowieścią o karze, pokucie i nawróceniu. Oczywiście, język mistrza to jedna strona medalu i nawet tylko z tego powodu warto pochylić się nad "Wybrańcem". Ale przecież język to tylko forma dla treści. Dlaczego geniusz i klasyk za życia sięga w odmęty średniowiecza, gdy świat, także jego świat, Europa i Niemcy, jeszcze dymi po pożodze? Przywołując bajkę sprzed wieków, Mann twierdzi, że grzech nie musi być końcem świata. Zrozumiany i odpokutowany może być początkiem przemiany. Może nawet początkiem wielkości. Arcydzieło.

„Zamek” Franza Kafki to wyjątkowo specyficzna lektura — wybitnie ambitna i, być może, pisana przez autora dla samego siebie. Można ją jednak próbować odczytać jako rozwinięcie pesymistycznej wizji „Procesu”, ale jednocześnie z wyraźnym przestawieniem akcentów: zamiast historii o wyroku, który wydaje system, dostajemy historię o tym, że system nie daje żadnej odpowiedzi. W obu powieściach Kafka opisuje w istocie ten sam konflikt — CZŁOWIEK KONTRA SYSTEM. O ile w „Procesie” Józef K. zostaje nagle aresztowany i zmuszony do obrony wobec systemu, który działa bez wyjaśnień, o tyle w „Zamku” sytuacja odwraca się zasadniczo. K. przybywa do wsi dobrowolnie, przedstawiając się jako geometra wezwany przez władze. Nie jest ścigany — sam staje się petentem. To przesunięcie zmienia wszystko. Józef K. walczy o uniewinnienie, K. walczy o uznanie. Tamten próbuje uniknąć wyroku, ten – uzyskać potwierdzenie, że w ogóle ma prawo istnieć w obrębie systemu. Jednak właśnie ta aktywna postawa ujawnia głębszy poziom absurdu. Im bardziej K. stara się zalegalizować swój byt, tym wyraźniej okazuje się kimś zbędnym — „ponadliczbowym”, kimś, kto wszędzie przeszkadza, choć nigdzie formalnie nie został odrzucony. W „Procesie” system jest agresywny, osaczający, niemal namacalny. W „Zamku” przeciwnie — pozostaje cichy, rozproszony, nieuchwytny. Nie atakuje, lecz nie odpowiada. Jego przedstawiciele mówią dużo, ale nie rozstrzygają niczego. Nawet momenty pozornej bliskości kończą się fiaskiem: najbardziej wymowna jest nocna rozmowa z Bürglem, podczas której urzędnik mimochodem odsłania mechanizm działania systemu i wskazuje K. możliwą w nim lukę. K. jednak, wyczerpany, zasypia w chwili, która mogłaby stać się przełomem. Szansa istnieje, lecz nie zostaje wykorzystana — i natychmiast znika. Pesymizm „Zamku” jest więc innego rodzaju niż w „Procesie”. Nie polega na nieuchronności wyroku, lecz na jego nieobecności. Bohater nie zostaje skazany — zostaje zawieszony. To zawieszenie znajduje wyraz także w formie utworu: powieść pozostaje niedokończona, co nie jest tylko faktem biograficznym, lecz znaczącym gestem. Być może Kafka celowo nadał „Zamkowi” formę bardziej rozwlekłą, momentami wręcz bardzo nużącą, aby czytelnik sam doświadczył tego stanu przeciągającego się oczekiwania i bezowocnego krążenia wokół nierozwiązywalnej sprawy — doświadczenia, które w „Procesie”, jako powieści bardziej zwartej i skondensowanej, jest znacznie mniej odczuwalne. Łatwo napisać w recenzji, że „Zamek” można odczytać — znacznie trudniej rzeczywiście przez niego przejść: lektura zajęła mi sporo czasu, czytałem ją powoli, po kilka–kilkanaście stron dziennie, z przerwami. W praktyce dopiero obejrzenie spektaklu Teatru Telewizji z 1989 roku w reżyserii Marka Grzesińskiego pomogło mi uporządkować i utrwalić w głowie przebieg powieści — mimo że inscenizacja wprowadza pewne zmiany. Brak zakończenia utworu (celowo lub przypadkiem) staje się częścią jego sensu — K. nie dochodzi do żadnego punktu, bo taki punkt nie istnieje. W obu utworach człowiek ponosi klęskę w starciu z systemem, ale jej charakter jest odmienny. Józef K. ginie gwałtownie, „jak pies”, natomiast K. z „Zamku” nie ginie — jego porażka polega na czymś bardziej rozciągniętym i trudniejszym do uchwycenia: na nieskończonym trwaniu w stanie oczekiwania, które nigdy nie prowadzi do rozstrzygnięcia.

Forma budzi szacunek, jest plastycznie, interesująco i wiarygodnie na odcinku psychologicznym. Niestety całość, pomimo fragmentów, w sumie nie zachwyca. Ot ciekawie opisany wycinek rzeczywistości, historii. Dzięki formie to dość interesujące, przyjemne w obcowaniu, niemniej zachwycić się tym słowem pisanym nie byłem w stanie. Zabrakło emocji, momentów, które zapadłyby mi w pamięci. Po lekturze na wspomnienie o niej pozostało mi lekkie wzruszenie ramion, czegoś zabrakło. Dziękuje za uwagę.

#rodzinnewyzwanie2025 "Henderson, król deszczu" Saul Bellow Oj trochę męczyłam tego Hendersona. Tak to już jest, że jak bohater męczy się życiem to i czytelnicy są umęczeni jego historią. To była specyficzna lektura. Porzucałam ją kilkukrotnie, by po jakimś czasie powrócić do niej. Finalnie przygody Hendersona wciągnęły mnie, choć on sam był bufonem i dupkiem. Historia z gatunku mało realnego fantazy.