Starsza pani w Holandii

Szczerze przyznaję, że do lektury zachęcił mnie dość niecodzienny tytuł, a że i opis wyglądał ciekawie, to się skusiłam. Naprawdę fajna pozycja - lubię takie książki, które odbiegają od normy w takim sensie, że nie są po prostu kolejną nudną historią o miłości, przyjaźni, wielkich dramatach i takich tam. W końcu podniesienie góry to raczej nie jest nic normalnego. W dodatku kocham, wręcz ubóstwiam małomiasteczkowe historie - a to było idealnym przykładem takiej opowieści. I niestety teraz wiem, że będę miała problem, bo mam ochotę na więcej, a jednak książek prezentujących małomiasteczkową społeczność (nie polską) nie ma aż tak dużo (bądź inaczej: nie są aż tak popularne i ciężko na nie trafić).

Czy ktoś jeszcze pamięta ??? Pierwszy odcinek został wyemitowany 29.03. 1974 r. w Pr. III Polskiego Radia, w sumie było 294 słuchowisk. Cykl został zakończony w 2000 r. po śmierci jego twórcy J. Janczarskiego. M. Lipińska, K. Kowalewski, J. Kobuszewski, M. Zębaty, S Celińska, J. Janczarski to osoby występujące na antenie. Legendarny gajowy Marucha i jego podopieczny Cypis to postacie, o których tylko się opowiada. Słuchowiska przez lata był flagowymi i kultowymi pozycjami Polskiego Radia. Jeżeli akurat trafiłem, zawsze słuchałem !!! Jeżeli cię zainteresują, przeczytaj rekomendację LC. Na You Tubie znajdziesz wszystkie znalezione odcinki !!! POLECAM !!!

Na początku mnie denerwowała i żenowała, dziwiłam się jak można tak postąpić, po czym sobie uświadamiałam, ze to stara książka i stare czasy. Kiedy się tylko rozkręciła, zaczęłam podziwiać główną bohaterkę, ale też się dziwić czemu szybciej nic nie zdziałała. Duży glow up!!!

Prosta, choć oparta na oryginalnym pomyśle fabuła, mająca na celu głównie bawić, choć bez trudu można doszukać się szczypty ironii czy przekąsu z jakimi Autor opisuje społeczeństwo (że wspomnę tylko niewielkiego wzrostem Pana Ambasadora z pierwszych stron powieści, czy opis snuta przez bohatera wizja przyszłych klientek jego biznesu). Książka, którą dawno temu czytałem (z oczywistymi wypiekami na twarzy) jako powieść w odcinkach w zapomnianym już, jak sądzę, periodyku Fakty i fikcje. Czy żałuję, że podkusiło mnie wrócić do niej po latach? Chyba nie. Na pewno nie można odmówić Wujowi lekkości typowej dla czysto rozrywkowych pozycji, tak jak nie można Autorowi odmówić lekkości pióra, ciętego języka i fantastycznego, czasami wręcz absurdalnego poczucia humoru. Do tematu zagadnień damsko-męskich książka podchodzi bardzo lekko i swobodnie: od pierwszej strony Czytelnik nie ma wątpliwości (obaw?), że trafi na jakieś ciężkie, psychoanalityczne rozważania. Ogólnie, bardzo przyzwoita rozrywka, okraszona nutką pikanterii, napisana przez kogoś, kto zdecydowanie potrafi posługiwać się piórem i dla kogo poruszanie się, nawet tak powierzchowne, po obszarze erotyki, nie oznacza upadku w odmęty grafomanii. Ok, trafia w moje gusta, dobrze bawiłem się podczas lektury, ale na pewno nie jest to powieść, o której będę pamiętał zbyt długo.

Napisana z dużym wdziękiem historyjka w w wakacyjnym stylu. Starsze panie i jedna młodsza, za to blondynka, rozpracowują mordercę, bo przeczytały w życiu dużo kryminałów, a niektóre nawet są autorkami takowych, co czyni z nich niekwestionowane autorytety. Czytając niektóre fragmenty przeskakiwałam (np, referaty czy opisy gier terenowych związane z Agathą Christie), ale reszta jest przyjemna, a zakończenie niebanalne, więc nie była to strata czasu.

Stefania Grodzieńska, tym razem nie we wspomnieniach, ale w odsłonie satyrycznej. Tytułowe kawałki zaś, to nic innego jak teksty pisane na zamówienie, między innymi do „Szpilek”, „Przekroju”, „Kobiety i Życia”. W tym zbiorku znajduje się wybór tych lepszych i najlepszych, według autorki, felietonów i humoresek, posegregowany zgodnie z czasem ich powstawania. Są płodne i obfite lata czterdzieste, wydajne: pięćdziesiąte, sześćdziesiąte i siedemdziesiąte oraz chude i smutne lata osiemdziesiąte, a na koniec odkrywcze lata dziewięćdziesiąte. Mimo iż sporo kawałków z tych wczesnych lat już znałam, to nie czułam rozczarowania, bo dobrego humoru przecież nigdy dość. Smakoszy twórczości autorki nie zdziwi na pewno moja sympatia do serii felietonów zatytułowanych „Spotkania z Alicją”. Alicją, która jest trochę oderwana od rzeczywistości i postrzega świat nieco inaczej niż wszyscy. Myślę, że sporo takich Alicji chodzi po świecie i wielu z nas posiada je w swoim, bliższym bądź dalszym, otoczeniu. Alicja była, jest i będzie, co udowodniła córka pani Stefanii, Joanna Jurandot – Nawrocka, pisząc i dołączając do tego zbiorku całkiem udany tekst pt. „Alicja na nowe tysiąclecie”. Można w nim zaobserwować, że „alicjowatość” przechodzi z pokolenia na pokolenie i wciąż jest aktualna. Świetny też jest tekst z lat sześćdziesiątych o braku w języku polskim… feminatywów, gdy jeszcze to pojęcie nie zostało wymyślone ani spór, o ich używanie bądź nadużywanie. I co ważne dla mnie, w tej książce znalazłam odpowiedź, dlaczego akurat „Urodził go „Niebieski Ptak” jest moją ulubioną książką wspomnieniową autorki, bo jak sama pisze, powstał on „ze smutku i z tęsknoty”. Dla zainteresowanych. Mój ulubiony tekst z Alicją w rolach głównych to ten zatytułowany „Alicja bez twarzy”. Poniżej fragmenty. „Spotkałam Alicję. Ledwo ją poznałam, bo trzy czwarte twarzy zakrywały jej ciemne okulary, sięgające od połowy czoła do linii ust. (…) - Witaj, Alicjo! Co cię skłoniło do włożenia czegoś podobnego? Bolą cię oczy? - Strasznie. Ale dopiero od czasu, kiedy noszę te okulary. Nic przez te okulary nie widać, zwłaszcza o zmroku, tak jak teraz. (…) - Więc po co nosisz? - Muszę. Twarze w tym sezonie są niemodne. W ogóle się ich nie nosi. Dla panów to łatwe: zapuszczają sobie zarosty. (…) - Wiesz co, Alicjo? Mimo woli rozwiązałaś zagadkę, która dręczy mnie od jakiegoś czasu. Otóż bez przerwy kłaniają mi się jacyś obcy mężczyźni. (…) Tymczasem ja po prostu nie odróżniam, kto jest pod daną brodą”.

Sięgnąłem po tę książkę przez wzgląd na nazwisko autora! :) To lekka, przyjemna powieść obyczajowa upstrzona sprytnym humorem i ciekawymi przemyśleniami głównego bohatera Reginalda – człowieka oryginalnego, wrażliwego i inteligentnego, miłośnika piękna, który bywa też przekorny, naiwny i zagubiony. Momentami zdawało mi się, że gdzieniegdzie wkrada się drobny chaos redakcyjny (np. nie do końca wiadomo, kto co powiedział, słowa narratora nie są wyróżnione względem słów bohaterów czy ich myśli), ale to drobnostka, która nie przeszkadza w miłych spotkaniach z Reginaldem i jego żoną Sylwią :) Jestem naprawdę usatysfakcjonowany!

Ale mnie sentyment wziął. Nie jestem co prawda z pokolenia Pawła czy Anuli, ale przecież problemy młodych ludzi nie zmieniają się specjalnie (choć co do czasów dzisiejszych, to już nie wiem). Jest w tych felietonach Zientarowej coś ujmującego za serce, coś prawdziwego. Nawet przaśne realia PRLu nie są w stanie przesłonić przekazu tych opowieści: postarajmy się siebie zrozumieć. I lubmy się nawzajem!

Najpierw obejrzałam serial, więc czytając, słyszałam wszystko po angielsku i w wykonaniu Hugh Lauriego i Stephena Fry'a :) Serial uwielbiam (mistrzostwo, po prostu mistrzostwo!!! Jak to możliwe, że jest tak mało znany?), po książkę sięgnęłam z lekką nieufnością, na ile tłumaczenie nie pozbawi jej tych wszystkich smaczków. Pewne sformułowania rzeczywiście brzmią nienaturalnie w tłumaczeniu, nieco zatarty jest ten cudownie komiczny kontrast hiperformalnego języka Jeevesa i niedbałego, potocznego stylu Woostera czy uderzające w wersji oryginalnej staromodne słownictwo, niemniej jednak humor pozostaje na wysokim poziomie. Doskonała pozycja na poprawę nastroju :)

Właściwie to jest to komedia kryminalna - pocieszny kryminał z USA z połowy XX wieku, gdzie to dzieciaki rozwiązują sprawę morderstwa. Humor jest prosty, ale można się uśmiać z niektórych dialogów, a przy okazji poczuć się jak w tamtych czasach, kiedy 3 dolary to był majątek (oczywiście, dla dziecka). Jest tutaj sporo absurdów, zbiegów okoliczności, a jeszcze więcej akcji. Być może czasem nawet za dużo, ale taka jest atmosfera tej powieści, że musi być spore zamieszanie. Rozwiązanie zagadki niezbyt mi się podobało, ale tutaj bardziej chodzi o sam przebieg i inną finalizację. Nie jest to nic nadzwyczajnego, ale zdecydowanie ma swój urok.

Kontynuacja poziomem spokojnie dorównuje części pierwszej. Inteligentny, charakterystyczny humor żydowski, pokrętna logika zdolna na podstawie Talmudu rozwiązać jednocześnie najmroczniejsze zagadki wszechświata, zawiłości ultranowoczesnych technologii, jak i spór przekupek w warzywniaku. Absurdy i kruczki prawne zdolne doprowadzić do zamieszek, podstępy, chciwość, zawiść i zwykły strach. No cóż, i nic co ludzkie...

Uwielbiam takie rodzinne historie, opisujące zmaganie się rodziców z codziennością, dziećmi, zwierzętami domowymi, nieprzystawalnością rzeczy martwych do własnych oczekiwań. "Lato miejskich ludzi" i wspomnienia Geralda Durrela z Korfu zostały spisane w podobnym - dobrotliwym i przepełnionym jakimś zadziwieniem światem - tonie... Nachodzi mnie refleksja, że jednak rzeczywistość przedkomputerowa i -internatowa zapewniała dzieciakom dużo bardziej sensowne dzieciństwo; ludzie obcowali ze sobą - ścierali się, rozmawiali - ale wciąż byli zdani na siebie, tymczasem teraz każdy przed własnym ekranikiem...

Książka „Chwalipięta czyli rozmowy z tatą” to pozycja absolutnie unikatowa na mapie polskiej literatury biograficznej i wspomnieniowej. Jest to zapis rozmów, jakie z wybitnym polskim fraszkopisarzem, Janem Izydorem Sztaudyngerem, przeprowadziła jego córka, Anna Sztaudynger-Kaliszewicz. To dzieło niezwykle intymne, mądre i – jak na patrona polskiej fraszki przystało – skrzące się humorem, nawet wtedy, gdy dotyka spraw ostatecznych. Struktura książki opiera się na dialogu, co nadaje jej niezwykłej dynamiki. Nie mamy tu do czynienia z pomnikową biografią pisaną z perspektywy czasu, lecz z żywym procesem wspominania. Anna Sztaudynger-Kaliszewicz występuje tu w podwójnej roli: kochającej córki oraz dociekliwego biografa, który stara się uchwycić ulotność geniuszu swojego ojca. Dzięki takiemu podejściu „Chwalipięta” staje się portretem wielowymiarowym – poznajemy Sztaudyngera nie tylko jako literata, ale przede wszystkim jako człowieka: męża, ojca, przyjaciela i, co on sam z dumą podkreślał, niepoprawnego wielbiciela życia i kobiecego piękna. Portret mistrza małej formy Jan Izydor Sztaudynger jawi się w tych rozmowach jako postać fascynująca i pełna sprzeczności. Z jednej strony to tytan pracy, który z matematyczną precyzją szlifował swoje fraszki, z drugiej – człowiek o duszy wiecznego chłopca, dla którego zabawa słowem była sposobem na przetrwanie dziejowych burz. Tytułowa „chwalipięta” to autookreślenie poety, który nie wstydzi się swoich sukcesów, ale też z ogromnym dystansem i autoironią potrafi opowiadać o swoich porażkach i słabościach. Rozmowy prowadzone są w cieniu zbliżającej się śmierci poety, co nadaje im szczególnego, egzystencjalnego ciężaru. Sztaudynger, będąc świadomym upływającego czasu, dokonuje tu swoistego rachunku sumienia. Wspomina lata młodości, fascynację teatrem lalkowym, trudny okres wojenny oraz powojenną walkę o niezależność artystyczną. Wszystko to podane jest w charakterystycznym dla niego stylu – zwięźle, trafnie i z nieodłączną puentą. Relacja ojciec-córka Niezwykle poruszającym wątkiem książki jest sama relacja między rozmówcami. Anna Sztaudynger-Kaliszewicz wykazuje się ogromnym taktem. Potrafi sprowokować ojca do szczerości, nie naruszając przy tym jego godności. W ich dialogach czuć głębokie porozumienie dusz i wspólną pasję do języka polskiego. Córka nie boi się zadawać trudnych pytań o romanse ojca, o jego egocentryzm czy trudne wybory życiowe. Dzięki temu czytelnik otrzymuje obraz człowieka z krwi i kości, a nie wyidealizowany wizerunek z podręcznika literatury. Dla fanów twórczości Sztaudyngera książka jest kopalnią wiedzy o genezie najsłynniejszych fraszek. Dowiadujemy się, jakie sytuacje z życia codziennego stały się inspiracją dla tych genialnych dwuwierszy. „Chwalipięta” udowadnia, że dla Sztaudyngera poezja nie była czymś odświętnym, lecz integralną częścią oddychania. Fraszki sypią się z jego rękawa w trakcie rozmowy, komentując bieżące wydarzenia lub dawne animozje środowiskowe. Tło historyczne i środowiskowe Książka stanowi także doskonały dokument epoki. Sztaudynger wspomina spotkania z Julianem Tuwimem, Kornelem Makuszyńskim czy Konstantym Ildefonsem Gałczyńskim. Jego anegdoty o życiu literackim przedwojennego Poznania czy powojennego Krakowa i Łodzi są bezcenne. Pozwalają poczuć atmosferę tamtych lat, zrozumieć dylematy twórców uwikłanych w historię i zobaczyć kulisy powstawania najważniejszych dzieł polskiej literatury XX wieku. Szczególnie interesujące są fragmenty poświęcone pasji Sztaudyngera do teatru lalek i jego pracy teoretycznej w tej dziedzinie. Autor „Piórek” pokazuje się tu jako reformator i znawca przedmiotu, który o lalkach potrafił mówić z taką samą pasją jak o poezji. Podsumowanie „Chwalipięta czyli rozmowy z tatą” to lektura obowiązkowa dla każdego, kto ceni inteligencję, dowcip i życiową mądrość. To książka, która uczy, jak starzeć się z klasą i jak do samego końca zachować ciekawość świata. Jan Izydor Sztaudynger w interpretacji swojej córki staje się nam bliski jak nigdy wcześniej. To literacki testament człowieka, który wierzył, że „fraszki to nie igraszki”, ale sposób na oswojenie świata. Po przeczytaniu tej książki inaczej patrzy się na słynne dwuwiersze mistrza. Nabierają one głębi i ludzkiego kontekstu. To hołd złożony ojcu, ale także piękna lekcja tego, jak słuchać drugiego człowieka, póki jeszcze ma nam coś do powiedzenia. „Chwalipięta” to pochwała życia w każdym jego przejawie – od miłości, przez ból, aż po ostateczne pożegnanie, które w ustach Sztaudyngera brzmi nie jak koniec, lecz jak ostatnia, doskonale spuentowana fraszka.

Lubię angielski humor, więc miałam sporą pewność, że mi się ta książka spodoba. Jest to cały cykl książek o brytyjskim arystokracie Bertie'm Woosterze i jego służącym o imieniu Jeeves, ale niestety tylko kilka zostało przetłumaczonych na język polski. Tym razem Bertie Wooster wplątuje się w całą serię przygód za sprawą srebrnej krówki na śmietankę, którą desperacko pragnie posiadać jego ciotka, a jak się potem okazuje nie tylko ona. Powieść lekka i zabawna, coś w stylu "Trzech panów w łódce nie licząc psa" jeśli chodzi o humor.

Andżelika Piechowiak podjęła się ciekawego wyzwania. Przeprowadziła szereg wywiadów z polskimi sławami sceny muzycznej, aktorskiej itp. Ale to nie oni byli w centrum uwagi - tym razem na pierwszy plan wysunęli się przekorni indywidualiści, jakimi są koty. Każda z rozmów to wspaniała podróż przez wspomnienia. Poznajemy wzruszające, niekiedy zaskakujące, pełne ciepła, acz i humoru opowieści, jak ci milusińscy odnaleźli swojego człowieka i jak też ustawili pod siebie cały harmonogram życia domowników. Najbardziej niechętne im i wprowadzanym zmianom osoby w końcu się poddawały i rozpływały pod wpływem kociej magii. Każda historia jest zupełnie inna i każdy "właściciel" inny, jednak wszystkie na swój sposób są fascynujące i wciągające. A przy okazji kocich pogaduszek sporo też jest poruszanych kwestii społecznych, politycznych itp, co dodatkowo ubogaca tę pozycję. Ta książka o przekornym tytule stanowi o całej esencji kotów. Wszak to nie my posiadamy kota, to kot posiada nas. I to jest piękne :) Polecam wszystkim zakotanym :)

Akcja toczy się w małym, francuskim miasteczku,, gdzie wszyscy się znają, a życie towarzysko toczy się głównie w kawiarence "Abricot", gdzie właściciel serwuje pyszne rurki z brzoskwiniowym kremem. I summa sumarum wszystko wokół tych pysznych rurek się kręci. Autor z gracją przeprowadza nas przez historię zaginionej broszki i dwóch tajemniczych morderstw - wszyscy mają alibi i jednocześnie wszyscy są podejrzani. Czyta się lekko i z zaciekawieniem.

Jak zwykle wysoki poziom pisarstwa Samozwaniec, ale to nie jest już taka do końca czysta rozrywka sama w sobie. To taka bardziej słodko – gorzka historia. Słodka, bo Samozwaniec zachwyca humorem, złośliwym, ale szczerym, ponadto jak zwykle to doskonała obserwatorka relacji międzyludzkich. Do tego jej opowieść, a w zasadzie to jak jest opisana, jest na tyle uniwersalna, że równie dobrze mogłaby się tyczyć współczesnych czasów i nie straciłaby ani trochę z aktualności. Gorzka, bo tematy poruszane takie są – samotność, nieudane związki, porażki małżeńskie, osamotnione dziecko, żyjące ze świadomością tego, że jest zbędne, nikomu niepotrzebne, nie mające swojego miejsca na ziemi. Całość skłania do refleksji, ale pomimo to napisana jest lekko i nie popada jednak ani w melodramatyzm, ani w moralizatorstwo. Bystre oko ma Samozwaniec, a do tego talent do opisywania wszystkiego tak trafnie, dosadnie i w punkt. A że się przy tym trochę powyzłośliwia – jak na rasową satyryczkę przystało – tylko dodaje uroku całej historii.

Czasem jest tak, że jakaś licha, słaba, nieporywająca historia kryminalna zostaje obudowana taką oprawą, jest opowiedziana w tak niezwykły sposób, że ten kontrast (między tym, jak bardzo nie było pomysłu na daną powieść, a sposobem w jaki ją napisano) aż razi. Tak, tak, to jest właśnie taki wypadek, ale… Ale naprawdę rzadko zdarza się, by to obudowanie zostało rozpisane aż tak dobrze, jak w to miało miejsce tu. Kur…, jaki ten facet musiał mieć talent właśnie do budowania opowieści. Nie do wymyślania, do budowania, podkreślmy to. Nie wiem, nie czytałem innych dziełek Moreny, ale tutaj skala tego talentu aż razi. Od początku czujemy, że będzie niezwykle i… jest. Najpierw płyniemy przez tę książkę, jesteśmy zarówno z głównym bohaterem, jak i z innymi postaciami, dosłownie zapala się nam w głowie lampka tak-właśnie-trzeba-pisać-kryminały. Potem to się lekko załamuje i zaczyna być widoczne, że autor podrasowuje specjalnie tekst, wyciąga go coraz to ku górze, ale co z tego, skoro i to robi bardzo dobrze? Wychodzi mu to zarówno na tym najbardziej podstawowym poziomie (śledzimy na przemian poczynania uciekającego przestępcy, jak i goniących go stróżów prawa i to jak najbardziej gra), jak i na tym głębszym, trudniej uchwytnym, tym tyczącym właśnie bycia z wykreowanymi przez pisarza postaciami. Nie jest to tam tak naturalne jak w początkowych partiach „Czasu...” (choć też momentami się do takiego stanu zbliża, vide strumień świadomości Pawła tyczący motywów i ogólnie osobowości Moniki), ale dalej jest bardzo dobre. Tak, napiszę to: można wręcz zapomnieć, do jakiego stopnia słaba jest cała ta historyjka, jak bardzo naciągana i licha. Mam zresztą wrażenie, że wielu czytelników autentycznie o tym w trakcie lektury zapomniało. Czyli – czytaj jak najbardziej i sprawdź, czy Ty też zapomnisz :) Autentycznie, to ciekawy eksperyment literacki :) PS: Ciekawe w sumie, że o ile losy postaci męskich totalnie mnie tu nie ruszały (choć w zamierzeniu pisarza chyba powinny), to to, co się działo z bohaterami już tak. PPS: Swoją drogą interesujące, jak autor rekonstruował język, którym w owym czasie posługiwali się ludzie z półświatka („ja jestem równa babka”, „No to klawo. Ty jesteś także pierwszorzędny facet. Uwielbiam takich facetów, którzy mają coś w głowie i coś w portfelu.”).

To nie jest kryminał, ale historia niezwykłego oszustwa, które wpisało się w zagadkę zniknięcia(uznanego za samobójstwo) młodego chłopaka w przeszłości. Napisana prosto, przejrzyście , płynnie, ale też bez emocji. Wyjaśnienie zagadki sprzed lat szybko się klaruje ,mimo to autorce udało się utrzymać pewien stopień napięcia .Główną zaletą jest klimat angielskiej posiadłości i moralne komplikacje.