Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym

Taleba możecie kojarzyć jako propagatora teorii czarnego łabędzia - nieprzewidzianych, często przypadkowych wydarzeń, które odmieniają oblicze rzeczywistości. W "Antykruchości" autor szuka odpowiedzi na pytanie: "Co sprawia, że zmienność służy danemu zjawisku, a jakie czynniki powodują jego rozpad pod wpływem zmienności?" Dużo tu o ekonomii, która niespecjalnie mnie interesuje, ale sama koncepcja antykruchości jest bardzo inspirująca i pozwala z innej perspektywy spojrzeć na życie. Pokazuje, że to, czego się często najbardziej obawiamy, czyli niekontrolowane zmiany, mogą być bardzo rozwijające. Myślę, że Taleb wstrzelił się z tą myślą w dobry moment w moim życiu i dodał mi odwagi do podjęcia ryzyka. Cenię go za nieszablonowość myślenia, antysystemowość i poczucie humoru.

Trudna, wartościowa, zmieniająca spostrzeżenie rzeczywistości i poddająca w wątpliwość wiedzę ekspertów ekonomicznych i wiarygodność/sens prognoz opartych na prawdopodobieństwie. Nadaje się ona do rozpoczęcia studiowania tych tematów w głębszym zakresie z pewnością jej przeczytanie pozwoli zdobyć wiedzę do wielu ciekawych tematów.

Książka, którą polecił mi mój partner, jest także pozycją obowiązkową na moich studiach. Siłą rzeczy, czy chciałam, czy nie – musiałam się z nią zaznajomić. I przepadłam już po pierwszych stronach lektury, gdyż to, czego się dowiedziałam – definitywnie odmieniło to, w jaki sposób patrzę na innych ludzi oraz na swoje dotychczasowe decyzje. Lektura przyjemna, wciągająca i naprawdę odmieniająca sposób myślenia. Polecam gorąco!

Od bardzo dawna chciałem przeczytać tę pozycję i absolutnie się nie zawiodłem. O ile z twórczością Petersona zaznajomiony byłem pobieżnie, tak po lekturze mam chęć bardziej zagłębić się w jego działalność. Co do samej książki, kieruje ona na drogę, która może przynieść szczęście i spełnienie, między innymi wskazując na mądrości pokoleń, powstałe na fundamencie długotrwałych prób i obserwacji. Dzięki niej lepiej zrozumiałem konserwatyzm, a także otrzymałem wskazówki co robić. Czas pokaże czy były one prawidłowe, niemniej po lekturze czuję satysfakcję. Polecam 9/10

Książka o śnie, która otwiera oczy i to szeroko! Mocno trafia w obecny nurt zdrowotny, który, po ćwiczeniach i diecie, postanowił pochylić się nad wagą snu w zdrowym trybie życia. Jednak powiedzieć, że to książka dla stałych bywalców siłowni i gorliwie liczących kalorie swoich fit posiłków entuzjastów to bzdura. Jest to książka dla każdego pod względem treści, jak i formy. Ogrom wiedzy i badań naukowych, podane nie tylko w niesamowicie przystępnej, ale po prostu bardzo ciekawej formie. Uważam, że każdy powinien mieć ją w zbiorze lektur obowiązkowych. Śpimy około 1/3 naszego życia. Warto więc poświęcić ułamek tego czasu, żeby dowiedzieć się jak bardzo to ważne i jak to robić dobrze. Genialna książka!

Drugi rok ją wałkuję. Niektóre cytaty niepotrzebne. Przynajmniej dla mnie Ale z filozofii na ogół człowiek bierze to co do niego przemawia. A w większości cytatów było dla mnie super i warto sobie je regularnie przypominać. Autor zbyt amerykański ale nie jego wina, że się taki urodził i wychował. Jednak warto podkreślić bo niektóre jego analizy są .... Amerykańskie xD

Książka fajna, ciekawa, aczkolwiek gdzieś po drodze gubi swoje pierwotne założenie, nie mówie że to źle po prostu nie tego się spodziewałem. Masa ogólników, jednak jeśli ktoś dopiero raczkuje z tematem ludzkiego jestestestwa to jest na pewno pozycja warta uwagi

Niesamowicie wzruszająca opowieść o trudach przetrwania, tym bardziej ciężko wyobrazić sobie, co czuje człowiek przez ówczesny świat pokrzywdzony, który nie zrobił nic złego. Poza własnymi wątpliwościami do konkretnego szczegółu tej historii, jest to książka warta zapoznania się.

Książka którą warto, by każdy przeczytał. Nie dowiecie się wielu rzeczy, ale otworzy wam głowę na bardzo dużo tematów. Autor porusza takie zagadnienia jak sens czy religia, w dosyć szeroki sposób. Jednakże czasami czuć jego polityczne zapędy, dlatego warto potraktować książkę jako motor napędowy do prywatnych rozmyśleń

Dopamina, czyli C8H11NO2 to samodzielny neuroprzekaźnik działający w obwodowym, jak i ośrodkowym układzie nerwowym. Czym jednak tak naprawdę jest i w jaki sposób wpływa na nasz mózg? Co z popularnym mitem definiującym dopaminę jako „hormon szczęścia”? Na te pytania oraz wiele innych stara się odpowiedzieć książka „Mózg chce więcej. Dopamina. Naturalny dopalacz”. Jej autorami są Daniel Z. Lieberman i Michael E. Long. Daniel Lieberman to amerykański lekarz psychiatra oraz wykładowca na George Washington University, a Michael Long jest m.in. pisarzem, scenarzystą i mówcą publicznym. Jest to ich pierwsza wspólna książka. Oryginalne wydanie ukazało się w księgarniach w 2018 roku pod tytułem „The Molecule of More”. Wydanie polskie zostało opublikowane w 2019 roku przez Wydawnictwo JK w przekładzie Jarosława Irzykowskiego. Według początkowych rekomendacji autorzy „z biografii neuroprzekaźnika uczynili zajmującą lekturę”, a celem książki jest lepsze zrozumienie człowieczeństwa poprzez „pojęcie potęgi i grozy dopaminy”. Książka składa się z siedmiu głównych rozdziałów oraz obszernego wprowadzenia, które zawiera przegląd kluczowych koncepcji związanych z dopaminą m.in. przewijające się przez całą książkę „Cząsteczki chemiczne, kojarzone z tym, co jest na dole.” nazwane przez autorów „związkami tu i teraz (TiT)”. Zawartość książki została szczegółowo przedstawiona w spisie treści: od pierwszego rozdziału o miłości, poprzez narkotyki, panowanie, twórczość i szaleństwo, politykę, aż po postęp i harmonię. Tak szeroki przekrój tematów pokazuje, że autorzy chcieli objąć wszystkie obszary życia, w których dopamina odgrywa ważną rolę. Pierwszy rozdział poświęcony jest miłości. Autorzy przyglądają się w nim, jak dopamina napędza procesy zakochania i pożądania. Przez cały rozdział przywoływana jest jedna anegdota, na podstawie której wyjaśniane są kolejne mechanizmy, co znacząco ułatwia zrozumienie bardziej skomplikowanych procesów. Wprowadzony został tu termin „błąd przewidywania nagrody”. Autorzy odpowiadają na pytania, dlaczego miłość słabnie, tłumaczą mechanizm zauroczenia oraz chemiczne klucze do długotrwałej miłości. Zauważają, że w początkowej fazie związku wszystko wydaje się ekscytujące, a dopamina zalewa mózg nowością i możliwościami. Gdy jednak zanikają niespodzianki, poziom dopaminy spada, miłosna euforia gaśnie, a związek wymaga innych neuroprzekaźników TiT, takich jak oksytocyna, wazopresyna i endorfiny. W rozdziale o uzależnieniach (rozdział drugi) autorzy omawiają mechanizmy działania narkotyków, używek oraz uzależnień, takich jak pornografia czy gry wideo. Podkreślają, że substancje psychoaktywne potrafią skutecznie stymulować obwód pragnienia i tym samym silnie uzależniać (parafrazowane). Dla ułatwienia zrozumienia czytelnikowi przedstawiony zostaje również rysunek wizualizujący opisywane procesy. Szczególnie zapadł mi w pamięć cytat: „Jak wciągnę kreskę, czuję się jak nowy człowiek. A pierwsze, czego chce ten nowy, to kolejna kreska”. Idealnie ilustruje on fakt, że dopamina nie pozwala na zaspokojenie pragnienia, zawsze domaga się więcej, napędzając uzależnienie. Daniel Z. Lieberman i Michael E. Long podsumowują ten rozdział stwierdzeniem, że używki wywołują nieustający głód substancji, co dobrze oddaje jeden z podtytułów tego rozdziału „Pragnienie jest trwałe, a szczęście ulotne”. W rozdziale zatytułowanym „Panowanie” autorzy pokazują dwie role dopaminy. Pierwszą z nich jako funkcja motywacyjna (dopamina jako kluczowe źródło motywacji do osiągania celów): „Dopamina pragnienia nakłania nas do tego, byśmy chcieli różnych rzeczy. Jest źródłem czystego pragnienia: dopomina się o więcej.” Druga to zaskakująco wytrwałość i samodyscyplina, umożliwiające planowanie i działanie. W rozdziale o twórczości i szaleństwie autorzy zauważają, że osoby o mocno „dopaminergicznym” temperamencie są zwykle bardzo kreatywne i poszukujące nowości. „Sztuka i nauka mają ze sobą więcej wspólnego, niż przypuszcza większość ludzi, gdyż jedno i drugie napędza dopamina.” Jednak nie jest to bez swoich niebezpieczeństw: „...podwyższona aktywność dopaminergiczna może przyćmić systemy TiT, ograniczając zdolność do wchodzenia w relacje z innymi ludźmi i poruszanie się po realnym, doczesnym świecie.” W części poświęconej polityce Daniel Z. Lieberman i Michael E. Long analizują związki pomiędzy cechami osobowości, a poglądami politycznymi. Twierdzą, że konserwatyści i liberałowie kierują się różnymi motywacjami: liberałowie są napędzani dopaminą wyobrażeniem lepszej przyszłości oraz chęcią zmian. Cytując: „Postępowcy są idealistami wykorzystującymi dopaminę do tworzenia wyobrażeń świata o wiele lepszego niż ten, w którym obecnie żyjemy.”. Z kolei konserwatystom bliższy jest stabilny porządek, co autorzy wiążą z silnym układem TiT. Kolejny rozdział zatytułowany „Postęp” autorzy opisują wpływ dopaminy na wielkie migracje i rozwój cywilizacji. W skrócie, według nich dopamina jako mechanizm nagradzania ryzyka mogła odegrać kluczową rolę w przetrwaniu naszych przodków, którzy wędrowali do nieznanych krain. Ostatni rozdział „Harmonia” ma charakter poradnikowy i próbuje odpowiedzieć na pytanie, jak zrównoważyć działanie dopaminy i neuroprzekaźników TiT. W tej części autorzy zachęcają do stosowania prostych technik wspierających koncentrację tu i teraz (TiT). Książka Liebermana i Longa opatrzona jest bogatą bibliografią, a autorzy odwołują się do wielu prac z neurobiologii, psychologii i ewolucji. Dodatkowo po każdym rozdziale zachęcają czytelników do dalszej lektury. Obietnice złożone we wprowadzeniu (zwłaszcza te dotyczące rzucania nowego światła na wcześniej zadane pytania) zostały spełnione. Autorzy dostarczają nie tylko licznych anegdot i przykładów, ale także argumentów opartych na badaniach, choć w przypisach mogłyby pojawić się dokładniejsze dane umożliwiające samodzielną weryfikację przez czytelnika. Książka została napisana w sposób przystępny. Autorzy unikają żargonu naukowego, a przy wprowadzaniu bardziej skomplikowanych pojęć każdorazowo je objaśniają. Lektura jest stosunkowo lekka i przyjemna dzięki licznym przykładom z życia codziennego, co skłania do refleksji nad własnymi motywacjami i decyzjami. Pewnym problem tej książki jest jednak skłonność do nadmiernego uwydatniania roli dopaminy, przez co czytelnik może odnieść wrażenie, że stanowi ona niemal uniwersalne wyjaśnienie wszelkich zjawisk od miłości, uzależnień, twórczości, politykę itd. Pewnym ograniczeniem rozdziału poświęconego polityce jest to, że został on silnie osadzony w realiach amerykańskich, przez co traktowałabym go raczej jako analizę konkretnego przypadku. Mimo to książkę oceniam bardzo pozytywnie jako interesujące wprowadzenie do omawianej tematyki.

Ciekawa książka o tym, jak ludzie rzeczywiście podejmują decyzje moralne (nie należy tego mylić z tym, jak powinni je podejmować). Jonathan Haidt formułuje tu tezę, że u podstaw naszych ocen moralnych leżą automatyczne intuicje, i robi to w sposób przekonujący. Książkę czyta się bardzo dobrze. Warto podkreślić, że autor nie proponuje żadnego systemu moralnego, którego należałoby przestrzegać — nie jest to też praca promująca określoną ideologię polityczną. Choć wspomina, że bliska jest mu etyka cnót, robi to marginalnie, główny nacisk kładzie na opis wyników badań prowadzonych przez siebie i swój zespół. Szczególnie interesujące są eksperymenty oparte na pozornie prostych i intuicyjnych pytaniach, na które trudno udzielić spójnej, „racjonalnej” odpowiedzi. Pokazują one, jak często nasze sądy moralne pojawiają się szybciej niż ich uzasadnienia. Książka jest również warta uwagi w kontekście współczesnych zjawisk społecznych, takich jak rosnąca polaryzacja. Autor - niejako przy okazji - dostarcza narzędzi do lepszego zrozumienia, dlaczego ludzie o odmiennych poglądach tak często rozmijają się w ocenach moralnych. Widać to wyraźnie w wielu społeczeństwach Zachodu, gdzie spory ideowe przybierają coraz ostrzejszą formę i czasem podważają poczucie wspólnoty. Choć Haidt nie daje prostych recept, można odczytać jego przesłanie jako zachętę do większej refleksji, pokory i powściągliwości w ocenianiu innych.

Polecam. Przeczytałem raz i na pewno przeczytam jeszcze raz. Napisana jest w taki sposób, że osoba, którą nie ma dużego doświadczenie ją zrozumie. Do niektórych rozdziałów warto wrócić po przeczytaniu całej książki. Miejsce na notatki pozwala spisywać aktualne myśli z rozdziałów przez co łatwiej jest potem stworzyć własne portfele

Książka "obszerna" dla wytrwałych. Dla zainteresowanych tematem będzie ciekawa. W książce wplecione są opowieści (również obszerne) o podłożu historycznym - traktowane jako przykłady ludzkich zachowań w określonych sytuacjach. Opowieści i wnioski z nich płynące - ciekawe jak dla Mnie. Warto.

# Recenzja: Pre-swazja W świecie pełnym hałasu informacyjnego, gdzie uwaga stała się walutą cenniejszą niż złoto, Robert Cialdini powraca z fascynującym rozszerzeniem swoich klasycznych badań nad wpływem społecznym. "Pre-swazja" to nie tylko kontynuacja kultowej "Wywierania wpływu na ludzi", ale otwarcie nowego rozdziału w rozumieniu mechanizmów perswazji – momentu, który poprzedza właściwą próbę przekonania. Cialdini z właściwą sobie precyzją i naukowym rygorem pokazuje, jak przygotowanie gruntu pod komunikat może być ważniejsze niż sam komunikat. Autor prowadzi czytelnika przez zawiłe ścieżki ludzkiej psychiki, demonstrując, jak subtelne czynniki – od kolejności pytań, przez fizyczne środowisko, po wybór słów – dramatycznie wpływają na skuteczność naszej komunikacji. Szczególnie wartościowe są liczne przykłady z badań naukowych i praktyki biznesowej, które ilustrują omawiane zasady. Fascynująca jest analiza "uprzywilejowanych momentów" – krótkich okien czasowych, w których jesteśmy bardziej podatni na wpływ – oraz technik kierowania uwagi, które determinują, co zostanie zauważone, a co pominięte. Choć książka dostarcza solidnej porcji wiedzy o mechanizmach wpływu społecznego, niektórym czytelnikom może brakować bardziej szczegółowych wskazówek, jak zastosować przedstawione zasady w konkretnych sytuacjach. Niemniej jednak, "Pre-swazja" stanowi istotny wkład w zrozumienie subtelnej sztuki wywierania wpływu i zasługuje na miejsce w bibliotece każdego, kto interesuje się psychologią perswazji. Jeśli ktoś się waha, czy po nią sięgnąć, albo chce sobie przypomnieć jej kluczowe idee, polecam zajrzeć na moją stronę Lumeo.pl, gdzie znajdziecie jej szczegółową analizę.

Mam problem z oceną tej książki. Z jednej strony zawiera przydatne informacje, z drugiej część treści przyda się tylko Amerykanom lub jest zdezaktualizowana. Bardzo dobrze, że do każdego rozdziału jest "współczesny" komentarz, który moim zdaniem ratuje tą książkę, stąd nota 7/10.

Autor w bardzo konkretnym i rzeczowym stylu wykłada stoicyzm z perspektywy praktycznej - poprzez analizę tekstów starożytnych reprezentantów tej szkoły filozoficznej próbuje znaleźć receptę na zachowanie spokoju, komfortu i szczęścia w każdej napotykanej sytuacji życiowej. Całość jest napisana w prosty i przystępny sposób, nie przytłacza więc tutaj żaden zbędny intelektualizm, a my dostajemy to, co faktycznie było we wstępnych założeniach. Najbardziej z całego wydźwięku książki dotarło do mnie, że stoicy chcą, abyśmy w swoim życiu wykazywali się aktywną, zdecydowaną, asertywną i pełną energii postawą. Zwracają uwagę na to, abyśmy analizowali bieg różnych wydarzeń pod kątem naszego dobra, abyśmy zastanawiali się, co w naszym życiu jest prawdziwą wartością, a co niezależną od nas (i w gruncie rzeczy niepotrzebną) mrzonką obcych ludzi. Przesłanie bardzo potrzebne w dzisiejszym świecie, pozwoliło mi też rozwinąć moje patrzenie na tę filozofię, gdyż popkulturowe wyobrażenia sugerują nam obraz stoika-dziwaka, który bez słowa i w całkowitym milczeniu ma zgadzać się na wszystko i zachowywać spokój. Spokój zachowuje, ale stoi za tym o wiele bardziej logiczne tło. Jednocześnie jestem też zdania, iż do różnych etapów życia i napotykanych wyzwań należy podchodzić holistycznie, próbować różnych szkół i różnych metod, a wszystko robić w zgodzie z sobą samym - fanatyczna zgoda z każdym zdaniem napisanym w tej książce też nie wchodzi więc w moim przypadku w rachubę, na pewno nie tak szybko i bezrefleksyjnie. Chociażby fakt, iż stoicy akceptują wybór samobójstwa czy eutanazji jako ostateczność niektórych życiowych wypadków jest według mnie nieadekwatny do świata XXI wieku - świadomość ludzka na ten temat mocno się pogłębiła, wytworzyło się mnóstwo nowych opcji czy strategii rozwiązywania sytuacji kryzysowych i ratowania będących w nich ludzi. Ogólnie jednak poradnik wypada w naprawdę przyjemnym i sensownym stylu, autor nie kusi pustymi obietnicami, wręcz przeciwnie - widać, że jest entuzjastą szczęścia i życia pojmowanego przez stoików, a już samo przejście przez tę lekturę było pokrzepiającym zastrzykiem nadziei.

Przeczytałem ponownie i jestem tak zachwycony jak za pierwszym razem. Koncept książki RH – jak jego pozostałych zbiorów - to skrótowe przedstawienie jednego epizodu z życia konkretnej znanej postaci pod kątem cnoty (albo antycnoty) pod głoszoną tezę. Jest to podejście problematyczne. To jest zresztą problem niejednego hagiografa czy autora „Żywotów śwętych”. Oświetlić postać tak, by nie było widać zarysowań na spiżowym pomniku. Owszem Holiday jest naiwny, bywa powierzchowny, między wierszami przebija używanie wspomnianych życiorysów pod tezę. To wszystko prawda. Jednak błyskotliwe uwagi wieńczące każdy żywot są prawdziwe i inspirujące. Szczególnie rodzdział o egocentrycznym i wiecznie zajętym sobą generale, który będąc więźniem własnych myśli, przeszacowywał potencjał wroga a nie doceniał siły swoich żołnierzy. I w rezultacie nie wygrał żadnej bitwy. Jak bardzo mamy z tym problem – wieczne „rozkminki” blokujące nas niczym zaciągnięty hamulec ręczny. Dwa wielkie plusy dla Holidaya. Po pierwsze nie uprawia instagramowej poppsychoterapii i nie sugeruje, że dyscyplina potrzebna do poskromienia ego to droga łatwa. Taka uczciwość jest rzadka wśród współczesnych poppsychologów czy mówców motywacyjnych. Po drugie uczciwie twierdzi, że nie ma innej drogi. Nie ma drogi na skróty. I praca nad sobą jest procesem ciągłym.

Książka dość długo leżała w mojej biblioteczce, czekając na swoją kolej. Przed lekturą miałem obawy, sądząc, że jest poświęcona głównie bitcoinowi, innym walutom elektronicznym czy technologii blockchain, co nie leży w obszarze moich głównych zainteresowań. Tymczasem bardzo pozytywnie się zaskoczyłem – autor skupia się przede wszystkim na fundamentach ekonomicznych systemów pieniężno-płatniczych, które funkcjonowały na świecie od najdawniejszych czasów. Około połowy książki stanowi analiza historii pieniądza, oparta na dychotomicznym podziale na tzw. twardy i słaby pieniądz, z licznymi odniesieniami do klasycznej teorii ekonomii. Druga część publikacji koncentruje się już bezpośrednio na bitcoinie, ale przede wszystkim z perspektywy ekonomicznej, nie technicznej. Autor przekonuje, że bitcoin dzięki swojej zdecentralizowanej naturze i specyficznej strukturze technologicznej, która wymusza ograniczoną i skończoną podaż, może być odporny na techniki inflacyjne i pełnić rolę podobną do tej, jaką kiedyś odgrywało złoto. Książka jest niezwykle wartościowa – pokazuje fundamenty ekonomii, mechanizmy psucia pieniądza, dramatyczne skutki inflacji oraz alternatywne sposoby radzenia sobie z wyzwaniami współczesnych systemów finansowych. Gorąco polecam tę lekturę każdemu, kto chce zrozumieć, jak funkcjonuje pieniądz oraz jakie zagrożenia i możliwości niesie za sobą rewolucja cyfrowa w świecie finansów.

Nie spodziewałam się że wciągnie mnie aż tak bardzo. Styl, lekko , nawyki jak powstają ,co oznaczają, ich skutki, są tu podane na zasadzie historii z życia wziętych. Każda z tych opowiastek była na tyle interesująca że niecierpliwie czytalam i czytalam aby dotrzeć do finału i zobaczyć skutek. W szczególności utknęła mi w głowie historia target , pewnie z uwagi że jestem handlowcem. Mechanizm ogólnie dobrze mi znany ,profil klienta i związana z tym sprzedaż celowana, mimo że większość z treści ksiazki większość z nas zapewne już tam kiedyś poznała to czyta się naprawdę ciekawie. Gdyby nie Atomowe nawyki nie trafiłabym na tą pozycję, autor Atomowych nawiązuje w swojej pozycji właśnie do tej książki, także polecam osobom które przeczytały atomowe nawyki i chciały by więcej treści o tematyce powstawania nawykow.

Jest to druga książka Harrisa jaka przeczytałem, po "Nadając sens". Może zabrałem się za niego trochę "od dupy strony", bo "koniec wiary" jeszcze przede mną, ale mam do niego mieszane uczucia. Bardzo przekonuje mnie to co pisze, ale żeby to zrozumieć muszę poświęcić dużo czasu i uwagi. Może chciałbym żeby szło zbyt łatwo, przyznaję się. Niemniej jednak wiele z tej książki zaczerpnąłem dla siebie i myślę, że jescze do niej wrócę.