Ona coś knuje

Gdy za oknem śnieg i mróz, lato jest jedynie odległym wspomnieniem lub niespełnionym jeszcze marzeniem. W tej aurze wakacyjna podróż, będąca tematem przewodnim nowej książki Sary Goodman Confino, wydaje się nie na miejscu. Mimo to daje chwilę wytchnienia od zimy, przynosząc powiew letniej bryzy znad oceanu.

Gdy mąż Jenny oświadcza, że nie już nie potrafi jej uszczęśliwić, świat kobiety sypie się jak domek z kart. Te słowa odsłaniają prawdę o małżeństwie, które od pewnego czasu było tylko przyzwyczajeniem, a także zmuszają do zastanowienia, jaką oboje odegrali w tym rolę. Zdruzgotana Jenna wraca do domu rodziców – zaszywa się w dawnym pokoju, zrywa kontakty z przyjaciółmi, a czas spędza na oglądaniu telewizji z ojcem. Pewnego dnia jej matka mówi „dość” i próbuje zmusić kobietę do ruszenia dalej. W tym momencie cała na biało wchodzi prawie dziewięćdziesięcioletnia babcia, która oznajmia, że oto postanowiła wybrać się w podróż do swojego rodzinnego miasteczka, ponieważ ma tam „swoje sprawy” do załatwienia. Jenna, przerażona, że babcia miałaby jechać sama taki kawał drogi, natychmiast zgłasza się na towarzyszkę starszej pani. I tak wyruszają w drogę – w przeszłość i ku przyszłości.

Podczas pobytu w położonym nad oceanem Hereford Jenna może wreszcie z dystansu spojrzeć na swoje dotychczasowe życie. Wraz z oceaniczną bryzą i zapachem soli przychodzą refleksje. Nie tylko dostrzega chwile, które powoli doprowadzały do rozpadu jej małżeństwa, ale także na nowo odkrywa siebie, zaczyna mówić o potrzebach, które w sobie stłamsiła, i stawiać czoła temu, czego się boi. Lato staje się dla niej początkiem kolejnego etapu życia.

Równolegle babcia snuje swoją opowieść: o dwóch miłościach swojego życia oraz o ukochanej młodszej siostrze. Ze wspomnień wyłania się historia młodych ludzi z różnych światów, które nie miały szans, by się przeniknąć. Historia, choć opowiadająca tylko o dwóch rodzinach, ukazuje w gruncie rzeczy pewien uniwersalizm tamtych czasów i tamtego regionu. Na przykładzie Evelyn, młodej Żydówki, córki poważanego i zamożnego sklepikarza, oraz Tony’ego, syna portugalskich imigrantów utrzymujących się z połowu ryb, widać, jak bardzo hermetyczne było ich środowisko. Z jednej strony rodzice Evelyn – żyjący według określonego standardu, pragnący dla niej porządnego żydowskiego chłopaka. Z drugiej – miłość ponad podziałami, a jednak naznaczona fatum, skazana na porażkę, powielająca schemat znany z wcześniejszych pokoleń.

Ta powieść jest jak prawdziwe życie, jednocześnie zabawna i przygnębiająca. Momenty pełnego, obezwładniającego szczęścia przeplatają się z chwilami smutku, rozpaczy i desperacji. Bohaterowie nie są jednowymiarowi, mają złożone motywacje, popełniają błędy brzemienne w konsekwencje, z którymi będą musieli żyć. Mimo to wydźwięk jest optymistyczny, bo jak powiedziała Evelyn: „Nie możesz pozwolić, żeby to cię złamało. Sprawy nie zawsze układają się tak, jak tego chcesz, ale musisz iść dalej”.

Autorka kreśli swoich bohaterów z czułością i wyrozumiałością. Pozwala im popełniać błędy, mówić nieodpowiednie słowa i podejmować samolubne decyzje. Jednocześnie daje im szansę na refleksję i drugie podejście, wybaczyć sobie i innym, zaryzykować. Mimo że wielokrotnie można kręcić głową i myśleć, że powinni zrobić coś zgoła innego, to ich brak perfekcji czyni ich bardziej realnymi. To są postacie, które mogą żyć obok nas.

Ewa Jemioł