Myśliciele, kronikarze i artyści o sztuce. Od starożytności do 1500 roku

Bardzo dobrze i przede wszytskim ciekawie napisana książka o całokształcie rzymskiej sztuki; malarstwa, rzeźby, światyń, forów, mozaik... Dzięki podziałowi książki na dziedziny, które obejmowała sztuka w starożytnym Rzymie, wszystko jest łatwiejsze do zapamiętania i usystematyzowania. Narracja autora jest płynna i podaje on wiele szczegółów, które są pomocne w odnalezieniu się w epoce, w której powstało dane dzieło. Szkoda tylko, że tak mało jest kolorowych ilustracji.

Książka - to Wybitne Dzieło. Pozwala przyjrzeć się ewolucji sztuki europejskiej - malarstwo, rzeźba, architektura - od końca antyku do połowy XX wieku. Wydanie z 2025 uzupełnia prawie 800 barwnych ilustracji ... Lektura obowiązkowa w czasach kiedy zalewa nas Antykultura, a "kuratorzy" twierdzą że sztuką jest to co "ONI" uznają za "sztukę"...

Ciężka, podręcznikowa pozycja dla osób zainteresowanych historią sztuki, przy czym raczej dla tych, którzy zaczynają z nią przygodę albo nie są ekspertami w temacie. To takie raczej kompendium pojęć, stylów, okresów okraszone naprawdę dobrej jakości szkicami. Ogólnie dla laika pozycja ciężkawa ze względu na mnogość fachowej terminologii, niemniej poznawczo bardzo ciekawa i pożywna. Warto było przez nią przebrnąć. Tak, słowo przebrnąć najlepiej tu pasuje. Polecam wszystkim zainteresowanym tematem. Łatwo nie będzie, ale warto.

Pozycja ta to bardzo interesująca podróż przez epoki i style w sztuce i architekturze od epoki kamienia po czasy współczesne. Pokazuje nam rozwój kulturowy na ziemiach polskich, przejawiający się we wszystkich dziedzinach z zakresu sztuk pięknych. Jest bogato ilustrowana zdjęciami obiektów architektonicznych i rzeźb a także rzutami wybranych budynków na płaszczyznę. Poznajemy jedną z piękniejszych rzeźb polichromowanych przedstawiających Madonnę z dzieciątkiem, którą widziałam kiedyś na żywo w Muzeum Szołajskich w Krakowie ale też wiele innych cudownych obrazów i rzeźb od gotyku po współczesność. Całość bardzo ciekawie i przejrzyście napisana. Polecam.

mocny towar, bo oprócz praktycznej wiedzy na temat przeróżnych kościołków w każdym zakątku Europy można się np. dowiedzieć, że FILOZOFICZNIE zaprawa składa się z WAPNA, które uzmysławia MIŁOŚĆ, z PIASKU które uzmysławia brzemię tego świata i wody, która łączy miłość do Boga z mozołem doczesnego życia. fajne.

Skrótowe, ale rzetelne i bardzo przystępne kompendium sztuki polskiej doby renesansu i manieryzmu. Dla osób niezajmujących się zawodowo sztuką szczególnie pomocne w obeznaniu się z zagadnieniem są opisy zdjęć - krótkie, treściwe i wskazujące na cechy, pozwalające przyporządkować dany obiekt do nurtu.

Niezwykle przydatna lektura dla osób zajmujących się historią sztuki. Przekrojowa, ale znakomicie tworząca grunt. W książce znajdują się zagadnienia dotyczące psychologii, filozofii, semiotyki, ogólnych trenerów na różne metodologie z zakresu nauki o sztuce. Do tej pory przydaje mi się powracanie myślami do jej treści przy różnych okazjach. Lektura porządkująca wiedzę.

Świetna książka - "podręcznikowy" porządek, klarowność, ładnie napisana, tyle reprodukcji, ile potrzeba. Jedyna rzecz, która mi przeszkadzała, to (nienachalne i umiarkowane) sugestie Autora, że jednym z najbardziej wartościowych pierwiastków w secesji, był ten "nowoczesny" - tzn. wszystko to, co zrywało z przeszłością i zapowiadało kolejną epokę. A tak się składa, że tego, co stało się w sztuce po ok. 1910 r. wyjątkowo nie znoszę;) Ale to jest akurat mocno subiektywne wrażenie i w żaden sposób nie psuło mi przyjemności z czytania.

Bardzo mi się podobała ta książka o sztuce greckiej. Niby jest to tylko zwyczajny, zwięzły nawet podręcznik, ale został napisany bardzo komunikatywnym językiem, a Autorce udało się zamknąć najważniejsze zagadnienia w spójną całość. W moim odczuciu zasygnalizowano tu kilka spraw, które w innych pracach na temat sztuki greckiej jakoś umykają. Na pewno wiele osób stwierdziłoby, że książka jest za mało szczegółowa, ale śmiało mogę powiedzieć, że - biorąc pod uwagę niewielkie rozmiary tej syntezy - jest to praca naprawdę znakomita.

Chyba jedyna na polskim rynku monografia akademizmu i już dlatego warto ją przeczytać. Poza tym napisana, jak zwykle w przypadku prof. Poprzęckiej, przystępnym, a miejscami żywym, ciekawym językiem. Autorka opisuje dzieje akademii- ich powstanie, "wiek złoty" i upadek. Opowiada też o akademiźmie, zadziwiająco niejednorodnym i zmieniającym się kierunku, a czyni to w taki sposób, że czytelnik nabiera szacunku do tego mocno pogardzanego i odrzucanego stylu. Poprzęcka przedstawia motywy malarzy, idee stojące za takim a nie innym sposobem przedstawiania świata. Czasami są to koncepcje, nad którymi warto się zastanowić, a czasami jedynie preteksty do przedstawienia golizny, o czym również autorka informuje. Sporo wymienionych malarzy, sporo wspomnianych obrazów, mnóstwo interesujących rzeczy do odkrycia. W moim wydaniu większość ilustracji czarno-biała, a te kolorowe są słabej jakości.

Po zapoznaniu się z tą książką, powiedzenie : „Gadał dziad do obrazu a obraz doń ani razu” traci sens. Bo dzieła sztuki mówią a i odbiorca prowadzi z nimi ciągły dialog, wystarczy tylko znaleźć wspólny język. A nie jest to takie trudne, bo Autor uświadamia nam oczywisty fakt, że wszyscy – i artyści i widownia, podlegają tym samym prawom psychologii oraz fizjologii widzenia, czucia i innych zmysłów niezbędnych do odbioru sztuki. Autor wplata w dzieje sztuki współczesne Mu osiągnięcia psychologii i za ich pośrednictwem stara się tłumaczyć fenomen powstawania dzieła i jego odbioru przez widownię. Zarzeka się też, że to nie jest kolejny podręcznik z historii sztuki, a jednak, moim zdaniem na swój sposób historią sztuki jest. Historią dochodzenia do wniosku, że sztuka daje klucz do ukrytego świata ukrytych doznań psychicznych i lepszego poznawania siebie i otoczenia. I byłyby to doprawdy „oczywiste oczywistości”, gdyby nie piękny styl, ogromna wiedza, erudycja, jasność wyrażania się i bijące z książki jakieś nieokreślone, ciepłe poczucie humoru i sympatia do czytelnika. Jeśli Autor był takim samym wykładowcą jak pisarzem, na zajęciach musiał mieć tłumy! W trakcie przedzierania się przez gombrichową interpretację malarstwa uderzyło mnie sporo ciekawych myśli. Przede wszystkim – że człowiek nie jest w stanie pojąć tego, z czym się wcześniej nie spotkał. Więc sztuka nie rodzi się z niczego a bazuje na ciągłych powtórzeniach i twórczych interpretacjach tego, co stworzyli inni. Od lat nauka malarstwa polegała na terminowaniu u mistrzów i wieloletnim kopiowaniu - a to starych obrazów, a to z natury. Ten tom niestety nie doczekał się nowszego wydania niż z 1981 roku, ilustracje w nim zawarte są gorsze niż złe, ucięte, czarno-białe i ziarniste ale są też merytorycznie bezcenne. Okazuje się, że dawni mistrzowie pozostawili po sobie nie tylko skończone dzieła ale całą masę szkicowników, szablonów, wzorników, prób narysowania stóp, uszu, głowy, dziecięcych postaci, dorosłych sylwetek rozrysowanych na szczegółowe proporcje, zwierząt w spoczynku i w ruchu, tak, że w wielu wypadkach spore fragmenty obrazu powstawały niejako na zasadzie „kopiuj-wklej”. To tłumaczy, czemu na tak wielu starych obrazach amorki, aniołki lub Dzieciątka są podobne do siebie i puciate jakby chorowały na świnkę! Kopiuj-wklej… Co oczywiście nie znaczy, że wystarczy namazać w odpowiednich proporcjach różne kawałki ciała żeby otrzymać Monę Lisę. I nie jest prawdą, że najdawniejsza, starożytna sztuka była bardziej „prymitywna” z powodu braków warsztatowych twórców. Określona maniera to wynik niechęci do innego schematu, wymagań ducha epoki, oczekiwań odbiorców. Świadczą o tym przepiękne ponadczasowe zgodne z anatomią szkice w „brudnopisach” egipskich czy wczesnośredniowiecznych które dowodzą, że artyści od zawsze umieli „w sztukę” ale z ważnych powodów tworzyli w zrytualizowany sposób. Oczywiście zawsze rodzi się grono twórców buntujących się przeciwko schematom i starej manierze . Każde pokolenie patrzy na osiągnięcia poprzedników i czerpie z tradycji – płynie z nią lub ja obala, ale nigdy nie zdoła zniszczyć. Bo jeśli już planujemy jakiś twórczy bunt to trzeba wiedzieć z czym się nie zgadzać. Taki Constable na przykład przed malowaniem nowego obrazu starał się „zapomnieć” o jakichkolwiek wcześniejszych malowidłach. Nic z tego, nie zapomniał – ale udało Mu się stworzyć nowe, świeże, oryginalne dzieła. Bez wątpienia psychologia przybliża i tłumaczy fenomen widzenia, rozumienia, rozpoznawania znanych motywów, ukazuje jak łatwo i chętnie dajemy się omamić iluzją trzeciego wymiaru na płaskiej powierzchni, iluzją ruchu na nieruchomym płótnie, iluzją oddalenia, perspektywy, iluzją koloru zależnie od nałożonego tła. Ale jeśli chodzi o uzyskanie „przepisu na arcydzieło” – nadal go nie otrzymujemy. I to chyba dobrze, bo dzięki temu artyści wciąż muszą przeżywać twórcze męki żeby je stworzyć a odbiorcy starać się ze wszystkich sił rozpoznawać te wybuchy geniuszu.

Lata 90 ubiegłego wieku kiedy zapoznałem się z tym wydaniem. Oprócz historii tego okresu ciekawa jest sztuka, literatura czyli różnego rodzaje pisma, biżuteria czy inne wyroby. Wszystko to okraszone opisami i przykładowymi zdjęciami. Dla wybitnie zainteresowanych

Ostatnio czytam same udane książki i ten podręcznik do archeologii starożytnej Grecji również zasługuje moim zdaniem na wysoką ocenę. Wobec ogromu materii otrzymujemy w nim spójny, ciekawie poprowadzony i dobrze podzielony wykład kolejnych dziedzin sztuki greckiej. Nie jest to na pewno zadanie łatwe, dość powiedzieć, że M.L. Bernhard napisała syntezę liczącą cztery tomy, a E. Papuci-Władyka musiała zmieścić się w jednym. Odniosłem wrażenie, że lektura tego podręcznika pozwoliła mi z jednej strony usystematyzować wiedzę ogólną, z drugiej zaś poznać kilka niebanalnych zagadnień szczegółowych, co pokazuje, że egzemplifikacja najważniejszych problemów została dokonana sprawnie i instruktywnie. Na pochwałę zasługuje też dobrze dobrany materiał ilustracyjny, choć trochę szkoda, że nie udało się w pracy zawrzeć żadnych ilustracji kolorowych. Niemniej jednak jest to pozycja ze wszech miar godna polecenia dla miłośników antyku oraz archeologów, którzy i tak chyba muszą tę książkę przeczytać. Tomasz Babnis

Książka zawiera bardzo wiele informacji (tak wiele, że nie mogę jej dać oceny 6/10 bardziej zgodnej z odczuciami po lekturze). Ogromną wadą tej pozycji są nieliczne i na domiar złego głównie czarno-białe ilustracje (nie najwyższej jakości--o papierze kredowym można pomarzyć--w efekcie mało co widać). Dochodzi do sytuacji, że na jednej stronie mamy opis 5-6 dzieł, z których tylko jedno jest zilustrowane czarno-białą fotografią, w dodatku dość często fragmentu, a nie całości dzieła, co gorsza przeważnie nie na stronie z tekstem, ale o jedną dalej lub wcześniej... To BARDZO utrudnia odbiór treści. Mamy tu 265 stron tekstu, w którym wyodrębnione są 3 zasadnicze obszary sztuki gotyckiej w Polsce: architektura, rzeźba, malarstwo. Moim zdaniem, każda z tych części, po wyposażeniu w odpowiedni materiał ilustracyjny, wystarczyłaby na 300-stronicowy album z osobna. Chodzi mi po głowie, aby tę książkę jeszcze raz przerobić i zrobić właśnie takie opracowanie z obszernym materiałem fotograficznym na jej podstawie. Ale skąd wziąć czas?... I jaki wordprocessor to "udźwignie"?

Przy okazji tej książki zastanawiałam się, ileż można czytać w kółko tę samą historię malarstwa, kolejnego autora, w kolejnym albumie, który najczęściej urywa się na Cezannie i dokumentuje wciąż i wciąż te same, najbardziej znane dzieła. A otóż i można! Mnie przynajmniej nigdy się to nie nudzi. To ani moja pierwsza, ani zapewne ostatnia przekrojowa praca o historii malarstwa i przyznam szczerze, że w każdym ze znanych mi albumów, mimo tej samej tematyki, kryją się nieco inne smaczki. I, jak w każdej starej książce o sztuce poruszają mnie nie wybitne reprodukcje, bo jakość zdjęć jest marniutka, ale sposób przedstawiania tej niepojętej artystycznej magii, dzięki której obraz zamiast pozostać „przedmiotem płaskim zamalowanym w odpowiednim porządku”, wchodzi wprost w głąb ludzkiej duszy, wywołuje wzruszenie i zachwyt. Myślałam sobie w trakcie przeglądania tej księgi, jak bardzo, mimo przebłysków geniuszu i wyrywania się na niezależność, są artyści dziećmi swojej epoki. I jak bardzo czas historyczny, religia polityka, epidemie i wojny odciskają się na dziełach sztuki. Gdzie znika sakralne malarstwo w Anglii? Czemu nikt tam już nie chciał oglądać ukrzyżowań, piet i pasji? Bo odgórnie wprowadzone reformy religijne! Czy romantyczne malarstwo pełne niepokoju, dynamiki, walki to przeczucie Wiosny Ludów ? Skąd tyle brzydoty i kalectwa u ekspresjonistów? Bo tysiące rannych i okaleczonych w I wojnie kołatało po całej Europie! Po co te studia ruchu i pędu maszyn na obrazach z początku XX wieku – bo wszyscy zachłystywali się techniką i bili pokłony bożkowi uprzemysłowienia i nowoczesności! I czemu tu się dziwić, że współczesne dzieła są pełne niepokoju, często nietrwałe, improwizowane, kapryśne i zmienne, zwariowane i bezczelne? Bo są jak nasza współczesność, gdzie teoretycznie wszystko można, a od nadmiaru możliwości aż się kręci w głowie. Pani profesor pisze rzeczowo i jasno, z ogromnym znawstwem tematu, bez zanudzania czytelnika, choć też i bez szczególnego przymilania się za pomocą literackich ozdobników. Nie ma niespodzianek w prezentowaniu sylwetek najwybitniejszych malarzy, czy wyboru ich dzieł. Czuć szacunek i podziw Autorki dla starych mistrzów i ich ogromnego wkładu w rozwój europejskiej kultury. Ten album wykracza poza ramy czasowe dzieł Cezanne’a a omawianie nowych trendów i zjawisk artystycznych kończy się w połowie XX wieku. Rzepińska nie fiksuje się na historycznych artystycznych wzlotach malarstwa - docenia wartość współczesnej sztuki i kończy swe wywody z nadzieją, że jeszcze niejedno w sztuce jest do powiedzenia. Ale prócz nadziei jest też pewien niepokój o przyszłe kierunki rozwoju plastyki. Czy uzasadniony – odpowiedzmy sobie sami po wizycie w MOMA czy MSN… Ja tam nie wiem, ale potwierdzam, że ten tom to moje najlepiej wydane w antykwariacie 14 złotych! A mówią, że drożyzna, phi!

"Książka ma charakter podręcznika i pomocy naukowej - jest to swego rodzaju kompendium najważniejszych pojęć i zagadnień przydatnych studentom historii sztuki" - cytat stanowi idealne podsumowanie książki. Napisana prostym, przejrzystym, miejscami nawet i potocznym językiem dzieło jest pierwszą pomocą dla zagubionego studenta zaczynającego studiować kierunek. Miejscami książka razi oczywistością, ale idą za głosem autorki, lepsze jest wspomnienie o "pozornej oczywistości" niż popełnienie błędu tej oczywistości na egzaminie czy w swojej pracy semestralnej. Uwagę mam jedynie do przypisów i bibliografii. Przedstawiony ich sposób pisania mija się z najbardziej rozpowszechnionym na polskich uniwersytetach i nie wydaje mi się dobre kierowanie nim przy faktycznym pisaniu pracy - mówiąc jeżeli ktokolwiek zdecydowałby się nim kierować.